Жаңалықтар

2026 жылдың желтоқсанында Қазақстанның Тәуелсіздік алғанына 35 жыл болады. Одан бөлек биыл Желтоқсан оқиғасына 40 жыл. Атаулы күндер арасында есімі ел есінде қалған бірқатар азаматтың да мерейтойы бар.

2026 жылы елде қандай атаулы даталар мен мерейтойлар барын Kursiv.Media материалынан біле аласыздар.

Ыбырай Алтынсариннің туғанына 185 жыл

Аса көрнекті ағартушы-педагог, жазушы, этнограф Ыбырай Алтынсарин 1841 жылы 20 қазанда қазіргі Қостанай облысы Қостанай ауданында туған. Азан шақырып қойған аты – Ибрагим. 3-4 жасында әкесі Алтынсары өмірден өткен соң атасы Балғожа бидің қолында өскен.

Ол Орынбордағы ашылған мектепті тәмамдаған соң туған елінде тілмаш болды. Осылайша ынтасы ағартушылыққа ауады, артынша...

Экс-президент Нұрсұлтан Назарбаевтың үлкен жиені Нұрәли Әлиев 41 жасын Дубайдың шөл даласында дүркіретіп өткізді. Әлиев мерекелік кешіндегі үзінділермен Instagram парақшасында бөлісті.

Туған күн кеші Дубайдан жарты сағаттық жерде орналасқан бес жұлдызды «Terra Solis Dubai» кешенінде өтті.

Әлеуметтік желідегі кадрларда Әлиевтің «Spark of life» («Өмірдің ұшқыны») деген жазуы бар дизайнерлік торттағы шамдарды үрлеп тұрғанын байқауға болады. Суреттерде жұбайы Адина Имашева, 13 жастағы қызы Амира мен үлкен ұлы Алан Нұралиұлы да көзге түседі.

Салтанатты шараны танымал продюсер Николас Броше ұйымдастырған. Қонақтар үшін Turan этно-ансамблі өнер көрсетті. Мереке шөл оазисіндегі сәнді декор және дизайнерлік тортпен ерекшеленді.

Жарияланған Stories-ке қарағанда...

Алматының экс-әкімі, қазір ҚР Президентінің Әкімшілігі басшысының орынбасары қызметін атқаратын Ерболат Досаев декларациясында 2024 жылы (әкім болып тұрған кезінде) 14 млн теңге табыс тапқанын көрсеткен. Ал жұбайы Гүлнар Досаева сол жылы 2,3 млрд теңге кіріс алған. Бұл туралы Ақорда сайтындағы декларация мәліметінде жарияланған.

Декларацияда көрсетілген мәліметке сәйкес, Президент Әкімшілігіндегі кейбір шенеуніктер 2024 жылы жеке табысын көрсетпей, негізгі кірісті жұбайлары жариялаған.

Қауіпсіздік кеңесінің хатшысы Ғизат Нұрдәулетов декларациясында өз табысын нөл деп көрсеткен. Ал оның жұбайы 2024 жылы 24,9 млн теңге табыс тапқанын мәлімдеген.

Президент көмекшісі Қуанышбек Есекeeв те жылдық табысын көрсетпеген. Оның жұбайы Мадина Бектұрғанова...

Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек 95 университеттің оқу жоспарына ЖИ-ге қатысты пәндерді енгізгенін мәлімдеді.

Үкімет отырысында уақыт талаптарына сәйкес білім беру бағдарламаларын жаңарту бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндалды.

Министр 2025 жылдан бастап барлық білім беру бағдарламаларына жасанды интеллектті қолдану дағдылары енгізілгенін атап өтті. Қазіргі уақытта 95 университет оқу жоспарына жасанды интеллектке қатысты пәндерді енгізді.

Сонымен қатар 30 жоғары оқу орны жасанды интеллект бағыты бойынша 42 білім беру бағдарламасын жүзеге асырып жатыр. Профессор-оқытушылар құрамының 54%-ы ЖИ бойынша біліктілікті арттыру курстарынан өткен.

Сонымен қатар жасанды интеллект университеті құрылмақ. Министр университет индустрияның сұраныстарына сәйкес пәнаралық бағыттар бойынша кадрлар...

Volkswagen жүргізушілердің сын-ескертпелерін ескеріп, ыңғайсыз сенсорлардан бас тартып, классикалық дизайнға қайта оралуға шешім қабылдады. Жаңа электрлі ID. Polo моделі соның алғашқы дәлелі.

Сенсор батырмалар көпшіліктің көңілінен шықпады

Жаңа ID. Polo моделінде рөлге қайтадан қолайлы физикалық батырмалар орнатылды, ал экранның астында климатты басқаруға арналған кәдімгі пернелер пайда болды.

Ең басты жаңалық – орталық консольдегі айналатын «дөңгелек» басқару элементі, ол дыбыс деңгейін реттеп, музыканы ауыстыруға мүмкіндік береді, әрі назарды басқарудан аудармайды. Сондай-ақ әзірлеушілер көпшілік сұранысымен терезелерді басқару үшін төрт бөлек ауыстырып қосқышты қайтарды. Осыған дейін жүргізушілер сенсор батырмалардан шатасып кететін. Нәтижесінде интерьер қарапайым әрі түсінікті болды.

Классикалық Volkswagen...

Жаңа жылдың алғашқы аптасында қазақстандық көрермендердің назары түрлі жанрдағы фильмдерге ауды. Freedom Ticketon мәліметі бойынша, 1-4 қаңтар аралығында ең көп касса жинаған фильмдер анықталды.

1-орын: «Аватар: От пен күл» – үш апта бойы экраннан түспей, 700 млн теңге жинады.

2-орын: Отандық хоррор «Дәстүр теріс бата» алғашқы аптада 400 млн жинаса, екінші аптасында 247 млн теңге табысқа жетті.

3-орын: жаңадан шыққан «Чебурашка 2» фильмі – 215 млн теңге касса жинады.

Алты аптадан бері көрсетіліп келе жатқан «Аңдар шаһары» мультфильмі – 200 млн теңге табысқа жеткен. Айта кетейік, «Аңдар шаһары 2025» жалпы 2,7 млрд теңге жинап, рекорд...

Netflix стримингтік сервисі «Эмили Парижде» (Emily in Paris) сериалы жалғасатынын жариялады. Платформаның әлеуметтік желілерінде алтыншы маусымның анонсы бар қысқаша видео пайда болды.

Роликте басты кейіпкер Эмили смартфон камерасына қарап тұрып, «6» саны бар шамды үрлеп өшіреді. Сахна Эйфель мұнарасына көрініс ашылатын террасада түсірілген.

«Туған үйім – алтын бесігім! «Эмили Парижде“ сериалы 6-маусыммен қайта оралады!» – деп жазылған.

Тизер кадрларына қарасақ, жаңа маусым қайтадан Парижде өрбиді. Бұған дейінгі бесінші маусымда Эмили Римге барған еді. Картина 2025 жылдың желтоқсанында шықты.

«Эмили Парижде» сериалының алғашқы маусымы 2020 жылы жарық көрді. Сюжет бойынша америкалы...

42 стоматология арқылы зейнетақы қорынан 200 млрд теңге заңсыз шығарылған. Клиника қызметкерлері жалған құжат жасап, қордағы қаржыны алуға көмектескен.

Қаржы мониторингі агенттігі стоматологиялық клиникалардың басшылары мен басқа да тұлғаларға қатысты тергеуді жалғастырып жатыр. Олар азаматтардың «Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы» қаражатын заңсыз жолмен шығарды деген күдікке ілінген.

Тергеу дерегінше, зейнетақы ақшасына стоматологиялық қызмет көрсету туралы формалды келісімшарттар жасалып, жалған медициналық құжат рәсімдеу арқылы алынған. Осындай «қызметі» үшін күдіктілер шешіп алынған соманың 10–20 пайызы көлемінде заңсыз сыйақы ұстап отырған.

Қылмыстық схемаға барлығы 42 стоматологиялық клиника тартылған. Олардың көмегімен 200 млрд теңге қаражат қолма-қол шығарылғаны анықталды.

Заңсыз табыс есебінен...

Халыққа қызмет көрсету орталықтарына (ХҚКО) барушылар қарқыны азайды. Осыған байланысты олардың форматы өзгеріп, Apple Store тәрізді жұмыс істейтін болады. Бұл жайлы үкімет отырысында ЖИ және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев айтты.

«Халыққа қызмет көрсету орталықтарына келушілер санының күрт азайғаны байқалады. Осыған байланысты, бұл орталықтар Apple Store стиліндегі халыққа арналған цифрлық кеңселер болып қайта құрылады. Азаматтар өзіне-өзі қызмет көрсетеді», – деді ведомство басшысы.

Министрдің келтірген дерегінде, 2025 жылы халыққа қызмет көрсету орталықтары тұрғындарды 15 млн-ға жуық рет қабылдаған.

Ол трафиктің 80%-ын ең танымал 10 мемлекеттік қызмет әкеледі. Енді министрлік сол қызмет түрлеріне онлайн-форматқа ауыстырып жатыр...

Ипотеканың жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі (ЖТСМ) 2026 жылдың шілдесіне дейін 25 пайыз деңгейінде қалады. Бұған дейін нарықты реттеуші ипотеканың пайызын бірнеше рет 20 пайызға дейін түсіруге оқталған. Бірақ екі рет кейінге шегерді. Алғашқысында банктер дайын емес десе, екіншіде базалық мөлшерлеме тым жоғары болғандықтан кейінге қалдырды.

2025 жылғы 24 желтоқсанда Ұлттық банк пен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) бірлескен қаулы қабылдап, ипотека пайызы жазға дейін жоғары болатынын тағы растады. Реттеушінің түсіндіруінше, қазіргі жағдайда ипотекалық мөлшерлемені төмендету банктер үшін үлкен тәуекел туғызуы мүмкін.

Бұған негізгі себеп – Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесін...

Үкімет басшысы Олжас Бектенов жекеменшік мектептер мен медициналық ұйымдарды субсидиялауда алаяқтық барын айтып, аталған мәселені шешуге бір апта уақыт берді.

Үкімет отырысында Премьер-министр әлеуметтік сала приоритетті бағыт болып қала беретінін атап өтті. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, барлық әлеуметтік міндеттемелер толық көлемде орындалады. Президенттің «Түркістан» газетіне берген сұхбаты жайлы айта келе Бектенов оның ауқымды бөлігі әлеуметтік мәселелерге арналғанын айтты. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес барлық әлеуметтік міндеттемелер толық көлемде орындалады деп уәде етті.

Премьер-министр Оқу-ағарту, Денсаулық сақтау және Қаржы министрліктеріне бір апта ішінде жекеменшік мектептер мен жекеменшік медициналық ұйымдарды субсидиялау саясатын қайта қарауға қатысты нақты ұсыныстар енгізуді тапсырды.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қаринмен және Президенттің құқықтық мәселелер жөніндегі көмекшісі Ержан Жиенбаевпен жұмыс кеңесін өткізді.

Ақорданың хабарлауынша, Қарин мемлекет басшысына парламенттік реформа жөніндегі жұмыс тобы қызметінің аралық нәтижелері туралы мәлімет берген.

Мәселен, e-Otinish мемлекеттік платформасы мен Egov сервисінің «Парламенттік реформа» арнайы бөлімі іске қосылғаннан бері 500-ге жуық ұсыныс келіп түскен. Халық арасынан, сарапшылардан және қоғамдық ұйымдардан жолданған ұсыныстар мен бастамаларды талдау, жүйелеу жұмыстары жалғасып жатыр.

Парламенттік реформа жөніндегі жұмыс тобының бұған дейінгі отырыстарында бір палаталы Парламентті қалыптастыру және оның заңнамалық функцияларын жүзеге асыру мәселелері талқыланған.

9 қаңтарға жоспарланған Жұмыс тобының кезекті жиынында қалған бағыттар бойынша ұсыныстар егжей-тегжейл...

Вице-премьер – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев елдің киберқауіпсіздігін күшейту бағытында бірқатар маңызды шаралар қабылданғанын айтты.

Үкіметте баяндама жасаған Мәдиев бірінші басшылардың жеке жауапкершілігі енгізілгенін айтты. Сөзінше, азаматтардың дербес деректерін қорғауға қойылатын талаптар күшейтілген. Кибергигиена бойынша оқытуға 1 миллионнан астам адам қамтылған. Ал мемлекеттік органдарда тарихтағы ең көп тексеріс жүргізілген.

«Тексерулердің қорытындысы маңызды бір тұжырым жасауға мүмкіндік берді. Мемлекеттік органдар мен ұйымдар ақпараттық қауіпсіздікке қатысты заңнамада белгіленген талаптарды жиі бұзады. Осыған байланысты орталық мемлекеттік органдар мен әкімдіктерге ақпараттық жүйелердің қауіпсіздігі мен азаматтардың дербес деректерінің сақталуына қойылатын талаптардың орындалуын бақылауды күшейту қажет», – дед...

«Қазавтожол» қолайсыз ауа райына байланысты бес облысындағы республикалық 19 автожолда қозғалысқа шектеу енгізілгенін хабарлады.

Ақмола облысы:

Желіде әнші Еркеш Хасеннің жеке өміріне қатысты қызу әңгіме тарады. Threads әлеуметтік желісінде Еркеш Хасен ажырасып, актриса Жанель Серғазинамен көңіл қосқан деген сыбыс кеңінен талқыланып жатыр.

Бұл әңгімелерге Еркештің бұрынғы жары Айгерімнің құрбысы Сандуғаш Амантаева есімді қолданушы жауап жазды. Ол Threads желісінде Еркеш пен Жанельдің қарым-қатынасы, Айгерімнің бастан кешкен ауыр кезеңі туралы эмоцияға толы пікірлер қалдырған.

Еркеш Хасен мен Айгерімнің Instagram парақшаларында бұрын бірге түскен отбасылық суреттер өшірілгені байқалады. Бұл жайт та түрлі болжамға негіз болды.

Еркеш Хасен мен Айгерімнің ортақ Медина есімді қызы бар. Әншінің қызына арнаған «Қызым» атты әні тыңдарманның жүрегінен орын алып, хитке айналған еді.

Қазақстанда алдағы жылдары қашықтан зондтау спутниктері құрастырылады. Оны шетелге экспорттау да жоспарланып отыр. Бұл туралы жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев айтты.

«Жасанды интеллект министрлігінің иелігінде отандық спутниктерді өндіретін кешен бар. Аталған кәсіпорынның өндірістік қуаттарын жүктеу бойынша біз белсенді жұмысты бастап кеттік. Алдағы жылдары бұл кешенде жерді қашықтан зондтау бағытында кемінде 5–6 спутник өндіріледі. Соның ішінде 75 млн доллар көлемінде экспорт жоспарланып отыр», – деді министр үкімет отырысында.

Мәдиевтің сөзінше, бұл Қазақстан тарихындағы ең технологиялық экспорт болмақ.

Осыған дейін Жаслан Мәдиев 2027 жылы елімізде Amazon компаниясының Project Kuiper спутниктік интернет қызметі іске қосылуы мүмкін екенін айтқан.

2026 жылы Қазақстанда әлеуметтік-еңбек саласына республикалық бюджеттен 6,8 трлн теңге бөлу жоспарланып отыр. Бұл 2025 жылмен салыстырғанда 15,1%-ға немесе 897,7 млрд теңгеге көп. Аталған шығын жалпы ішкі өнімнің 3,7%-ын, ал республикалық бюджеттің төрттен бір бөлігін құрайды.

Бюджетте көзделген қаражаттың негізгі бөлігі азаматтарға тікелей төленетін әлеуметтік төлемдерге бағытталады. Атап айтқанда, шығыстың 99,3%-ы немесе 6 трлн 783 млрд теңге зейнетақы мен жәрдемақы төлеуге жұмсалмақ.

Оның ішінде 4,9 трлн теңге зейнетақымен қамсыздандыруға бөлінеді. Бұл қаражат 2,6 млн зейнеткерге зейнетақы төлеуге мүмкіндік береді. Ал 1,9 трлн теңге түрлі мемлекеттік жәрдемақыларға қарастырылып, шамамен 2,3 млн адамды қамтиды.

Қалған қаражат мүгедектігі бар адамдарға...

Вице-премьер – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев қашықтағы елді мекендерді интернетпен қамту мәселесі спутниктік байланыс жобалары арқылы шешіліп жатқанын мәлімдеді.

Үкіметте баяндама жасаған министр қазіргі таңда Қазақстанда спутниктік интернет қызметін көрсететін үш оператор жұмыс істейтінін айтты. Алдағы уақытта тағы екі шетелдік компания нарыққа шығуы жоспарланып отыр. Оларға қатысты пилоттық сынақтар биыл өткізіледі.

«Сондай-ақ биыл Қазақстан темір жолы пойыздарында және Air Astana әуе компаниясының ұшақтарында спутниктік интернет іске қосылады», –  деді ол.

Байланыс мүлде жоқ аумақтарда туристік әрі жетуі қиын нысандарды спутниктік интернетпен қамтамасыз ету жергілікті бюджет қаражаты есебінен әкімдіктердің міндетіне жатады.

Премьер-министр Олжас Бектенов мемлекет нақты мұқтаж жандарға атаулы қолдау көрсететінін мәлімдеді.

Мұны ол президенттің тарифтер бойынша тапсырмаларын орындау мәселесін сөз еткен кезде айтты.  

Үкімет баспасөз қызметінің хабарлауынша, отырыс барысында Олжас Бектенов Президенттің бағдарламалық сұхбатының қорытындысы бойынша бірқатар тапсырма берген.

Онда фискалдық саясатты қайта құру бақылау жасауға емес, серіктестік орнатуға баса мән бере отырып, жүргізілуге тиіс екені көрсетілген. Сол арқылы орын алған теңсіздіктерді теңдестіру қажет. Ал энергетика және коммуналдық сектордағы жұмыс тәсілін уақтылы және сапалы жүзеге асыру қажеттігіне баса назар аударылған.

«Әділетті тарифтер – оны жүзеге асыруға бағытталған нақты қадам. Мемлекет өз кезегінде, шын мұқтаж адамдарға...

Рудный қаласындағы «Соколов» шахтасында «Соколов-Сарыбай кен-байыту өндірістік бірлестігі» АҚ-ның қызметкері жарылыс жұмыстары кезінде жарақат алды.

Компанияның баспасөз қызметінің мәліметінше, шахтада ірі көлемді кен кесектерін жою кезінде жарылғыш заттар қолданылған. Жұмыс барысында бақылаусыз жарылыс орын алып, скрепер механизмін басқарушы машинисі жарақат алды.

Зардап шеккен қызметкерге қалалық ауруханада медициналық көмек көрсетілуде. Полиция еңбек қауіпсіздігі ережелерінің бұзылуы фактісі бойынша қылмыстық іс қозғады. Тергеу аясында құқық қорғау органдары оқиғаның барлық мән-жайын анықтап, құқықтық баға береді.

Еске салайық, Қарағандыдағы «Костенко» шахтасында 46 кеншінің қазасына кінәлі деп танылғандар үкімге шағым түсірді.

Үкімет отырысында цифрландыру және жасанды интеллект саласын дамыту мәселесі талқыланды. Үкімет басшысы Олжас Бектенов 2026 жылғы жұмысты кабмин мүшелеріне ескертумен бастады.

«Барлық орталық және жергілікті мемлекеттік органдар, ұлттық компаниялар Президент тапсырмаларын табысты іске асыру үшін бар күш-жігерін салып, жұмыс істеуі керек. Сөзден іске кірісу керек. Кез келген мәселеге прагматикалық тұрғыдан қарап, бюджет қаражатын барынша үнемдеп, нақты нәтиже берулеріңіз қажет. Есеп беру, презентация жасау – оның бәрін доғарыңыздар. Нәтиже болмаса, оның бәрі бос әңгіме. Осылай жаңаша жұмыс істей алмасаңыздар, ашық айтыңыздар. Бұл мәселені шешеміз. Орынбасарларыма Президент тапсырмаларын орындау жұмыстарын үйлестіруге шақырамын», – деді ол.

Айта кетейік...

Министрліктердің сайттарында вице-министрлер мен жұбайларының 2024 жылы дербес салық салуға жататын кіріс декларациясы жариялана бастады. Алайда құжаттарда негізінен лауазымды тұлғалардың өз табысы емес, жұбайының кірісі көрсетілген.

Мемлекеттік органдар жағдайды декларацияларда тек қосымша табыстар ашық жарияланатымен түсіндіреді. Ал шенеуніктердің негізгі кірісі саналатын жалақы бөлек есептелетіндіктен, декларацияға енгізілмеген.

Қазіргі таңда табыс туралы мәліметтер алты ведомствоның сайтында жарияланған. Атап айтқанда, Ұлттық экономика, Қаржы, Қорғаныс, Көлік, Сауда және интеграция министрлігі, сондай-ақ Сыртқы істер министрлігінің сайтында орналасқан. Үкімет мүшелері арасынан әзірге Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің ғана отбасы табысы жарияланған.

Ұлттық экономика министрлігінің сайтындағы мәліметке сәйкес, Серік Жұманғариннің жұбайы Сәния Садықова...

Трамп Венесуэланың жаңа басшысына бірқатар талап қоймақ. Кейінгісі елдің бұрынғы басшысы бас тартқан қадамды жасауға тиіс.

Әйтпесе, «алдыңғы жетекшісінің тағдырын қайталайды». Бұл туралы Politico жазды.

Жағдайдан хабардар америкалық шенеуніктің және әкімшілік ішіндегі талқылауларды білетін дереккөздің айтуынша, АҚШ өкілдері Делси Родригеске кемінде үш қадамды көргісі келетінін жеткізген. Олар – есірткі тасымалына қарсы күресті күшейту, Вашингтонға жау елдерге немесе желілерге қатысы бар ирандық, кубалық және өзге де агенттерді елден шығару, сондай-ақ АҚШ қарсыластарына мұнай сатуды тоқтату.

Екі дереккөздің айтуынша, америкалық шенеуніктер бұрынғы вице-президент, қазір Венесуэланы басқарып отырған Родригес ақыр соңында еркін сайлау өткізуге ықпал етіп, өзі отставкаға кетеді деп күтеді. Алайда...

Астанада халық саны 101,9 мың адамға көбейіп, өсім 6,6%-ды құрады. Бұл – еліміздегі барлық қала арасындағы ең жоғары көрсеткіш. Бұл туралы Ұлттық статистика бюросының деректерінде көрсетілген.

2025 жылдың басында Астана тұрғындарының саны 1 528 703 болса, 1 желтоқсанға қарай 1 630 640 адамды құрады.

Өткен жылдың 11 айында Алматы қаласының халқы 52,9 мың адамға артқан (+2,31%). Шымкентте тұрғындар саны 34,8 мың адамға көбейген (+2,77%). Сондай-ақ Алматы облысының халқы 32,5 мың адамға (+2,08%) ұлғайды.

Бірқатар өңірлерде халықтың азаюы және табиғи кему байқалады. Антирейтингтің басында тұрған аймақтар: