Жаңалықтар

Қазақстан экономикасына құрылымдық реформалар қажет. Халықаралық валюта қоры миссиясының басшысы Николя Бланше Астанға кезекті сапары барысында осылай деп мәлімдеді.

Бюджет саясатының тиімділігін арттыру, салық заңнамасын жетілдіру, инвестициялық тартымдылықты күшейту және кәсіпкерлікті дамыту. Халықаралық валюта қоры миссиясының басшысы бірқатар ұсыныстарын айтты.

«Қосылған құн салығын арттырып, Ұлттық қордан ақша алуды шектеу керек. Сонымен қатар банктерді мемлекет ақшасы есебінен қаржыландыруды тоқтатып, Ұлттық банктің тәуелсіздігін нығайту маңызды», – деді Николя Бланше.

ХВҚ миссиясының басшысы Қазақстанның 2024 жылғы экономикалық өсу болжамын 3,9%-ға дейін көтерді. Бұрынғы болжам бойынша көрсеткіш 3,5% болатын. Ал Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың үкіметке берген тапсырмасы...

Ливандағы әскери қақтығысқа байланысты, сайлау учаскесі ашылмайды. Сол себепті ол елдегі отандастарымыз 6 қазан күні АЭС құрылысы бойынша референдумға қатыса алмайды. Бұл жайында Орталық референдум комиссиясы хабарлады.

Орталық референдум комиссиясының хатшысы Мұхтар Ерманның мәлімдеуінше, қазіргі уақытта Қазақстан аумағынан тыс 61 мемлекетте 76 учаске құрылған.

«Алайда бүгін Сыртқы істер министрлігімен консультатция өткізіп, Ливанда бірде-бір референдум учаскесі ашылмайтыны туралы ақпарат түсті. Бұл елде кең ауқымды әскери қақтығыс жүріп жатыр. Жағдай өте ауыр, отандастарымыздың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіруге болмайды. Сондықтан 61 елде 76 учаске болады. Онда учаскелік комиссиялар құрылады және заңға сәйкес қызметін жүзеге асыратын болады», – деді орталық референдум...

Машкевич пен Шодиевке тиесілі ENRC The Guardian басылымының «Оңтүстік Африкадағы геолог Андре Беккердің өліміне осы компанияның қатысы болуы мүмкін және алаяқтық жолмен конгониге байланысты құны 295 млн долларлық мәміле жасады» деген айыптарды терістеп, арнайы мәлімдеме жасады.

Компанияның хабарлауынша, автор Том Берджис компания мен оның акционерлеріне жалған, негізсіз айыптар таққан.   

ENRC-тің тұжырымынша, бұл материалда ешқандай жаңалық жоқ. Компанияға тергеу кезінде он жыл бойы шүйліккен бұрынғы авторлардың дүдәмал пікірлерін теріп шыққан. «Сенімсіз ақпарат көздерінің ақпараттарын берген».

ENRC: «Бастапқыда-ақ қателік болды»

Мәлімдемеге сенсек, макала авторы Берджис осы материал бойынша компания өкілдерін кездесуге шақырған. Бірақ олар бұдан үзілді-кесілді бас тартыпты. Онысы дұрыс...

Референдумға ЕҚЫҰ-дан байқаушылар келмейді. СІМ 5 халықаралық ұйымға шақырту жіберген. Тек төрт ұйымның өкілдері келуге келісім берген. Бұл жайлы Орталық референдум комиссиясының хатшысы Мұхтар Ерман айтты.

Комиссия мәліметінше барлығы 177 байқаушы ресми тіркеуден өткен. Байқаушылар 30 шет мемлекетінен келеді.

Сонымен байқаушылар 4 халықаралық ұйымнан келеді деп күтілуде. Олар:

Жалпы, СІМ референдумға қатысуға 5 халықаралық ұйым соның ішінде Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының демокартиялық институттар және адам құқықтары жөніндегі бюросына да шақырту жіберген. Алайда бұл ұйым референдумға өкіл жібере алмайтыны жөнінде хат жолдаған.

Қазақстан Сыртқы істер министрлігі Судандағы Біріккен Араб Әмірліктерінің дипломатиялық миссиясына жасалған әуе шабуылын қатаң айыптады. Бұл туралы ведомство баспасөз қызметі хабарлады.

«Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі 2024 жылғы 
29 қыркүйекте Судан астанасы Хартумдағы Біріккен Араб Әмірліктері дипломатиялық миссиясы басшысының резиденциясына жасалған әуе шабуылын қатаң айыптайды», – делінген хабарламада.

Айта кетейік, 29 қыркүйек күні Судан астанасы Хартум қаласындағы БАӘ дипломатиялық резиденциясына әуе шабуылдары болған. AlJazeera басылымының ақпаратына сүйенсек, БАӘ «шабуылға Судан әскерилерінің қатысы болуы мүмкін» деп айыптаған. Ал ресми Судан билігі бұл айыптауларды жоққа шығарған.

БАӘ Сыртқы істер министрлігі осы жағдайға байланысты Араб елдері лигасына...

5 қазан күні мұғалімдер күні мерекесі атап өтіледі.  Жыл сайын ата-ана мен оқушылар «мұғалімге гүл сыйлауға бола ма?» деген сұрақтың жауабын көп іздейді. Бұл сұраққа Оқу-ағарту баспасөз қызметі жауап берді.

Ұстаздар күні расында ерекше күн, мереке педагогтердің біздің өміріміздегі маңызды рөлін тағы бір еске салады. Сондай-ақ бұл бізді тәрбиелеу мен оқытуға бар күш-жігерін жұмсаған ұстаздарға алғыс білдірудің мүмкіндігі. Гүл сыйлау, жақсы лебіз білдіру – біздің мұғалімдерімізге білдіретін алғыс сезіміміздің белгісі. Мұндай ықылас ұстаз еңбегінің маңыздылығын көрсетіп қана қоймай, ұрпақтар арасындағы сыйластық қарым-қатынасты нығайта түседі», деп жазды министрліктің баспасөз хатшысы.

Ал, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл...

Қыркүйекте Ұлттық банк биржада 686,5 млн доллар сатты (тамыз 564,5 млн доллар). Валюта саудасының ұлғаюына қарамастан доллардың теңгеге шаққандағы бағамы өзгеріссіз қалды. Оған не себеп? Бұл туралы Halyk Finance талдау орталығының сарапшылары Мұрат Темірханов пен Мадина Қабжалалова жазды.

2024 жылғы қыркүйекте доллар/теңге бағамы 479-481 арасында құбылып, ай соңында 481,11 (тамызда 481,61) деңгейіне дейін аздап нығайды. Қыркүйекте орташа бағам 479,88 болды. Бұл тамыздағы орташа мәннен сәл жоғары – 478,28. Қазақстан қор биржасындағы жалпы сауда көлемі 4,7 млрд долларды құрады және тамыз айындағы көрсеткіштен сәл асты (4,4 млрд доллар).

Қыркүйекте Ұлттық Банк биржада 686,5 млн доллар сатты (тамыз 564,5 млн доллар). Ұлтты...

Жақында ғана шахматтан Әлем чемпионатында күміс медаль жеңіп алған Қазақстан қыздар ұлттық құрамасының мүшелері әлемдік Топ-20 рейтингіне енді.

Халықаралық шахмат федерациясы (FIDE) үздік шахматшылардың рейтингінің жаңа нұсқасын ұсынды. Оған сәйкес, қыздар арасындағы Топ-20 тізіміне Бибісара Асаубаева, Меруерт Камалиденова, Ксения Балабаева, Алуа Нұрлан және Лия Құрманғалиева кірген. Үздік жиырма ойыншы қатарында төрт Үндістан және екі Қытай қызы кірген. Өзге елдерден бір шахматшы енген.

Сонымен қатар, қыздар арасындағы рейтингте Қазақстан шахмат федерациясы 7-орынға жайғасқан. Ал команда көшбасшысы Бибісара Асаубаева әйелдер арасында әлемдік рейтингте 16-орынға ие болған.

Бұдан бөлек, Топ-100 рейтингінде Әмина Қайырбекова, Назерке Нұрғали, Аяулым Қайдарова, Зейнеп Сұлтанбек енген.

Дүниежүзілік шахмат...

Болат Өтемұратовтың ұлы Әлидар Өтемұратов TNS+ компаниясының 49% үлесін сатып алды. Компания енді толықтай DAR компаниялар тобының иелігінде. Бұл жайлы компанияның баспасөз қызметі хабарлады.

«Қазақстандағы телекоммуникация, технология және медиа саласындағы маңызды ойыншылардың бірі – DAR компаниялар тобы әлемнің алты елінде 160 миллионға жуық клиенті бар, жаһандық конвергентті байланыс қызметтері мен дижитал сервистер операторы VEON-мен бірлесіп қазақстандық TNS Plus LLP («TNS+») компаниясы үлесінің 49% сатып алу туралы келісімді аяқтады. Реттеуші органдардың мақұлдауын алғаннан кейін DAR енді толыққанды TNS+ компаниясына иелік етеді»- делінген баспасөз хабарламасында.

Баспасөз қызметінің хабарлауынша, келісімшарт 2024 жылдың 30 қыркүйегінде Алматыда жасалған. Келісім...

Оңтүстік Корея Қазақстан азаматтарына заңды жұмыс істеуіне рұқсат бермек. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі хабарлады.

ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі Асқарбек Ертаев Оңтүстік Кореяға жұмыс сапары аясында Корея Республикасы Жұмыспен қамту және еңбек министрлігінің өкілдерімен кездесу өткізді.

Кездесу барысында тараптар Қазақстанды Оңтүстік Кореядағы Employment Permit System (бұдан әрі – EPS) еңбекке рұқсат беру жүйесіне енгізу мәселелерін талқылады.

«Қазақстан мигранттардың еңбек және әлеуметтік құқықтарын қорғау үшін құқықтық базаны одан әрі жақсартуға бағытталған бірқатар кешенді шаралар қабылдады. Атап айтқанда, Алматы қаласында Корея Республикасында жұмыс істегісі келетін Қазақстан Республикасының азаматтарын кәсіптік...

Қырғызстан Қазақстаннан импорттайтын көмірдің көлемін елеулі түрде қысқартқан. Бұл туралы қырғыздың «Биринчи радио» арқылы Қырғызстанның энергетика министрі Таалайбек Ибраев мәлімдеді.

Оның сөзіне қарағанда, бүгінде Бішкектің жылу электр стансасында 200 мың тонна көмір бар.

«Жыл сайын көрші елдерден 550-600 мың тонна көмір сатып алып келдік. Биыл оның көлемін 180 мың тоннаға дейін қысқарттық. Жоспар бойынша Қазақстаннан қатты отын сатып алудан бас тартқымыз келеді», – деді Таалайбек Ибраев.

Өйткені, Қырғызстанның Нарын облысы Мин-Куш ауылында Ақ-Улак атты көмір кеніші бар. Бұдан кейін Бішкектің жылу электр стансалары көмірді содан алмақ.

«Бұған дейін ол жерде өндірілетін...

Жапондық SoftBank конгломераты ChatGPT жасанды интеллектін жасаған OpenAI стартапына 500 млн доллар инвестиция құяды. Бұл туралы The Information басылымы дереккөзге сілтеме жасай отырып хабарлады. Аталған жаңа қаржыландыру раундында қазіргі OpenAI-дің ең ірі инвесторы – Microsoft та қатысады, деп мәлімдеді басылым. Газет Apple-дің келіссөздерден шығып қалғанын анықтаған. OpenAI жалпы 6,5 млрд доллар тартуды көздеп отыр.

Толығырақ

SoftBank Vision Fund инвестициялық қоры OpenAI-ге жаңа қаржыландыру раундында 500 млн доллар салуға келіскен, деп жазды The Information дереккөзге сілтеме жасап. Бұл SoftBank-тың ChatGPT жасаушы компанияға құятын алғашқы инвестициясы болмақ, деп атап өтті басылым. Vision Fund-пен қатар, Thrive Capital венчурлық қоры OpenAI-ге...

Жапонияның жаңа премьер-министрі болып Сигэру Исиба тағайындалды. Ол азиялық НАТО құруды және АҚШ-тың ядролық қаруын Азия-Тынық мұхиты аймағында орналастыруды қолдайтын саясаткері.

DW ақпаратына сүйенсек, Исиба саяси элитаға жататын отбасынан шыққан. Әкесі Дзиро Исиба құрылыс министрінің орынбасары, Тоттори префектурасының губернаторы және Жапония ІІМ басшысы қызметтерін атқарған.

1979 жылы Сигэру Исиба беделді Токио Кейо университетінің заң факультетін тәмамдап, Mitsui банкінде жұмыс істеген. 1981 жылы әкесі қайтыс болғанда, сол кездегі ел премьері Какуэй Танака Сигэру Исибаға әкесінің ісін жалғастыруды тапсырған. 1983 жылы Исиба Жапония либералды-демократиялық партиясына кіріп, 1986 жылы 29 жасында Парламентке сайланған ең жас депутат болған.

2000 жылы Исиба Ұлттық қорғаныс басқармасы басшысыны...

Ресей келісім берсе, Қазақстан мен Моңғолия арасында жаңа жол салынады, бұл туралы Көлік министрлігі хабарлады.

Минитсрліктің ақпаратына сүйенсек жоспарланған жаңа автожолдың бағыты Өскемен, Риддер қалалары және Туэкта (Ресей) елді мекені арқылы өтіп, Моңғолия шекарасына шығады. Болжамды жаңа маршруттың Қазасқтан аумағында – Өскемен қаласынан Ресей Федерациясының шекарасына дейінгі аралықта салынды. 

Оның жалпы ұзындығы 189 шақырым, 62 шақырымда күрделі және орташа жөндеу жұмыстары жүргізілді. Маршруттың басым бөлігі Ресей Федерациясының аумағында өтеді, сондықтан Ресей тарапының жол салуға келісімі болса, маршрут 837 шақырымды құрайды.

Ал қазір қолданыстағы «Өскемен – Рубцовск – Барнаул – Туэкта автомобиль жолы – Моңғолия шекарасы» тасжолының ұзындығы...

Жазда Қазақстанды меңзей отырып, Ресейге қатысты «тұтынушылық көзқарасты ұқстанады» деп сынға алған Беларусь президенті Александр Лукашенко өз пікірін өзгертті. Ол енді Қазақстанды Беларусьтің маңызды әрі уақыт сынынан өткен досы деп санайды. Сонымен бірге елдің стратегиялық серіктесі және одақтасы екенін де атап өтті. Бұл жайлы Белта хабарлады.

Беларусь президенті қазір екі елдің мүдделері ортақ екенін атап өтіп, ынтымақтастықтың артқанын айтқан. Тараптардың жыл сайынғы миллиард долларлық тауар айналымы мен өнеркәсіптік кооперациядағы табысты жобалары сол серіктестіктің дәлелі болатынын мәлімдеген.

«Александр Лукашенко Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа Қазақстанның Шанхай Ынтымақтастық Ұйымына төрағалығы кезінде елімізге көрсеткен жан-жақты қолдауы үшін тағы...

Freedom Holding Corp. Қазақстандағы S&P Global компаниясының іскери белсенділік индексінің (Purchasing Managers’ Index™) демеушісі атанды. Freedom Holding Corp. қатысуымен бірінші индекс 2024 жылдың қазан айының басында жарияланбақ.

Бұл ретте S&P Global ұсынып отырған PMI®️ — маңызды экономикалық индикатор екенін атап өткен жөн. Оны сарапшылар мен бизнес қауымдастық өкілдері үнемі назарда ұстайды. Индекс шығарылатын елдердің жиынтық ЖІӨ-сі әлемдік ЖІӨ-нің шамамен 85%-ын құрайды. Көрсеткішті Bloomberg, Thomson Reuters сияқты көптеген кәсіби агенттіктер жариялайды.

S&P Global-дың PMI® индексін шығаруға Қазақстанның қатысуы Freedom Holding Corp.-тың – ішкі нарықта болып жатқан оқиғалардың ашықтығы мен ақпараттық қолжетімділігін арттыра отырып, жергілікті нарықта баламалы экономикалық көрсеткіштерді дамытуға қолдау...

Қыркүйек айында Қазақстандағы жылдық инфляция 0,1 пайыздық тармаққа төмендеп, 8,3%-ға дейін баяулады. Ұлттық статистика бюросының соңғы деректерінде айлық көрсеткіш 0,4%-ды құрағаны жазылған.

Елімізде жылдық инфляция үш ай қатарынан төмендегені байқалады. Шілдеде жылдық инфляция 8,6%-ды құраса, тамыздағы көрсеткіш – 8,4%-ды, қыркүйекте – 8,3%-ға дейін баяулады.

Бір жыл ішінде қызметтер бағасы өзгермеген. Оның мәні қазір 13,6%-ға тең. Азық-түлік емес тауарлардың бағасы жылдық мәнде 0,1 пайыздық тармаққа, 7,6%-ға дейін төмендеді. Ал азық-түлік тауарлары 0,4 пайыздық тармаққа арзандап, 5,1%-ды құрады.

Дегенмен, Қазақстанның 11 өңіріндегі инфляция республикалық деңгейден асып тұр. Ел бойынша Астанада инфляция деңгейі ең жоғары. Бұл қаладағы көрсеткіш...

ҚР Президенті Әкімшілігінің және қалалық мәслихат депутаттарының келісімі бойынша Мұрат Болатұлы Байменов Орал қаласының әкімі болып тағайындалды.

Батыс Қазақстан облысының әкімі Нариман Төреғалиев қалалық мәслихаттың кезектен тыс сессиясына қатысып, әкім лауазымына кандидатура ұсынды. Депутаттар оны қолдады.

Мұрат Болатұлы көп жылдар бойы Орал қаласында және облысымызға қарасты аудандарда жұмыс істеді. Барлық мәселелермен таныс. Ең бастысы, қала тұрғындары оны жақсы біледі. Жинақталған тәжірибесі мен білімі оған қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуында өзінің әлеуетін іске асыруға көмектеседі деп сенемін, – деді облыс әкімі.

Нариман Төреғалиев жаңа әкімнің алдына облыс орталығының инфрақұрылымын дамытуды жалғастыру бойынша бірқатар міндеттер қойды.

Айта кетейік...

Қазақстан Қытаймен газ экспортын ұлғайту бойынша келіссөздер жүргізуде, тіпті оның көлемін ұлғайту үшін қосымша құбыр салу мүмкіндігін қарастыруда, бұл оның аймақтың жанармай нарығындағы орнын айқындайды. Бұл туралы Bloomberg агенттігі хабарлады.

«Қытайдың сұранысы бойынша Қазақстан газ экспортын арттырмақ. Осылайша көршілес елдермен, соның ішінде Түркіменстан және Ресеймен бәсекеге түседі», – деп жазды басылым.

Агенттіктің хабарлауынша, үш жылдан бері Мәскеу негізгі экспорттық бағыт – Еуропа нарығынан тыс қалды. Оның себебі Украинаға басып кіруі еді. Ал Қытайда экономикалық белсенділік құлдыраса да ол негізгі балама нарық болып қала бермек. Бұл ретте Қазақстан да Қытайға тасымалды арттыруға мүдделі.

Қазақстанда қант диабетімен күреске арналған odiabite.kz әлеуметтік-ағарту жобасы іске қосылды. Енді қазақстандықтар осы аурудың даму қаупін анықтау үшін тегін онлайн-тест тапсыра алады.

Даниялық Novo Nordisk фармацевтикалық компаниясы Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігімен меморандумға қол қойды. Әлеуметтік жоба odiabete.kz қант диабеті және оның алдын алу туралы ақпараттандыруды арттыруға бағытталған.

«Халықтың едәуір бөлігі қант диабетінің деңгейін білмейді. Халықаралық диабет федерациясының IDF деректеріне сәйкес, Қазақстанда 2021 жылы қант диабетімен ауыратын 808 мыңға жуық адамда қант диабеті болған. Оның ішінде 320 мыңға жуық қазақстандыққа қант диабеті диагнозы ресми қойылмаған. Қант диабетінің белгілері жасырын болуы мүмкін: шамадан тыс шөлдеу, шаршау, арты...

Үкіметтің сағатты ауыстыру жөніндегі шешімін сотқа берген азаматтың шағымы кері қайтарылды. Бұл жайлы Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының баспасөз қызметі хабарлады.

«Сағатты» ауыстыру туралы шешімге берілген шағым қайтарылды,- делінген хабарламада.

Баспасөз қызметінің хабарлауынша, А. есімді азамат Қазақстан Республикасының Үкіметіне, нақты айтқанда, Сауда және интеграция министрлігіне шағым түсірген.

Онда шағымданушы «Қазақстан Республикасының аумағында уақытты есептеу тәртібі туралы «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2000 жылғы 23 қарашадағы № 1749 қаулысына өзгерістер енгізу туралы» Үкіметтің 2024 жылғы 19 қаңтардағы қаулысын заңсыз деп тануды сұраған.

Сонымен бірге азамат А. үкімет жанындағы жұмыс тобыны...

Қазіргі кезде міндетті автосақтандыру бойынша төленетін ақша көбіне көлік иелерінің көңілінен шықпайды. Себебі – автосақтандыру арзан болғандықтан, оған төленетін қаржы да мардымсыз. Сарапшылар сақтандыру компаниялары көлікті сақтандырудан еш пайда таппай, керісінше шығын шегетінін айтады. Осы ретте сақтандыру компаниялары үшін аталмыш өнімді не тиімді ететіні және автокөлік иелеріне қалай тартымды етуге болатын «Freedom Insurance» СК» АҚ Басқарма төрағасы Азамат Керімбаев «Орталық Азиядағы сақтандыру» XV халықаралық конференциясы аясында айтқан.

Автокөлікті міндетті сақтандыру ( КҚ АҚЖМС) – 4,5 млн-нан астам автокөлік иелерінің жаппай сатып алып жатқан сақтандыру өнімі. Келісімшарттардың көптігіне қарамастан, соңғы 20 жылда тарифтер өзгермеген. Есесіне автомобиль мен бөлшектерінің бағасы жыл...

Таиланд билігі шоттарында 4,4 млн теңгесі жоқ қазақстандықтардың Пхукет аралына кіруіне тыйым салуы мүмкін. Аралдың губернаторы Сопхон Суваннарат туристердің келуіне байланысты басқа елдермен визасыз режим жүйесіне наразылық білдірді.

Phuket News ақпаратына сүйенсек, Суваннарат туристерге қаржылық шектеулер енгізуді ұсынды. Оның ішінде шоттарда кемінде 300 мың бат болуы керек. Тиісінше, қазақстандықтардың шотында 4,4 млн теңге болуы керек.

Таиланд туристік басқармасының (ТАТ) мәліметі бойынша, 2023 жылы бұл елге Қазақстаннан 172 мың турист келген. Бұл 2022 жылмен салыстырғанда 2,5 есе көп. Жыл соңына қарай көрсеткіш 220 мыңнан асады деп күтілуде.

Суваннарат визасыз режимге байланысты туристердің бақылаусыз келуі аралда кептеліс тудырғанын атап өтті. Билік...

Алдағы қыс мезгілінде Қазақстанда «шошқа тұмауы» (H1N1pdm09) және «Гонконг тұмауы» (H3N2) штаммдары және А, В типті тұмау вирустары кең таралуы мүмкін. Бұл жайында Денсаулық сақтау министрлігі хабарлады.

Елімізде жедел респираторлық-вирустық инфекцияның 544 368 мың жағдайы тіркелді. Бұл тек қыркүйек айындағы статистикалық көрсеткіш.

Ведомство қазан-сәуір айларында республикада ЖРВИ және тұмаумен сырқаттанушылардың маусымдық  өсуі байқалатынын хабарлайды. Ақпартқа сүйенсек, жыл сайын республикада 3-4 млн адамның ЖРВИ және 2 мыңға жуық адамның тұмау жұқтыру оқиғалары тіркеледі. 

«Тұмауға қарсы вакциналардың штаммдық құрамына енгізілген А/ H1N1pdm09, H3N2 типті тұмау вирустарының және В тұмау вирусының таралуы күтілуде. Биылғы жылдың қыркүйегінде...