Жаңалықтар

Ресей Өзбекстанда қуаты аз атом электр стансасын салады. Екі ел президенттері – Владимир Путин мен Шавкат Мирзиеев тиісті келісімге қол қойған. Бұл жайлы Кремльдің баспасөз қызметі хабарлады.

Кремльдің сайтында Өзбекстанда қуаты аз атом электр станциясын салу туралы келісімге қол қойылғаны, АЭС-тің Өзбекстанның жақын арада электр энергиясын өндірудің жаңа түрін пайдаланатын елге айналуына мүмкіндік беретіні жазылған.

Атап айтқанда, Ресей президенті мен Өзбекстан президенті 2018 жылғы 7 қыркүйектегі Ресей Федерациясының Үкіметі мен Өзбекстан Республикасының Үкіметі арасындағы Өзбекстан Республикасының аумағында атом электр станциясын салудағы ынтымақтастық туралы келісімге өзгерістер енгізу туралы хаттамаға сонымен бірге Өзбекстан Республикасында қуаты аз атом электр станциясын...

Бұл туралы Үкіметін отырысында баяндама жасаған «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі» АҚ басқарма төрағасы Рустам Карагойшин мәлім етті.

Спикердің сөзіне сүйенсек, холдинг және оның еншілес ұйымдары өңдеу өнеркәсібі жобаларына қомақты қаржы құйған.

Атап айтқанда, «ҚДБ» АҚ, «ӨДҚ» АҚ, «QIC» АҚ, «Даму» КДҚ» АҚ және «Қазақстанның экспорттық-кредиттік агенттігі (KazakhExport)» АҚ бүгінде 1,6 трлн теңге сомасына 4,6 мың жобаны қаржыландырды.

Мәселен:

Halyk Finance сарапшылары Ұлттық банктің базалық мөлшерлемеге қатысты шешімі Ұлттық қордан алынатын қаражат жоспарына байланысты болады деп тұжырымдайды.

31 мамырда реттеуші базалық мөлшерлеме бойынша кезекті шешімін жариялайды. Сәуірде базалық мөлшерлеме 14,75% деңгейінде өзгеріссіз қалған болатын. Ұлттық банк бұл шешімін инфляциялық қысымның сақталып отыруымен түсіндірді.

Сарапшылар бюджет тапшылығын жою үшін Ұлттық қордан ақша алу жоспары базалық мөлшерлемеге қатысты шешімге әсер ететінін айтады.

«Нақты бағамның жоғары мәні, инфляцияның төмендеуі және теңгенің күшті айырбас бағамы елдегі монетарлық жағдайды одан әрі жеңілдетуге негіз береді. Дегенмен Ұлттық қордан бюджет толтыру үшін алынатын қаражаттың жоспардан асып кету ықтималдығы...

Әділет министрлігі нормативтік құқықтық актілердің жобаларын орыс тіліне аударуды қамтамасыз ете отырып, қазақ тілінде әзірлеу тәжірибесін енгізбекші. Бұл жайлы 27 мамыр күні Мемлекеттік тіл саясатын іске асыру жөніндегі комиссияның отырыснда Әділет министрі Азамат Есқараев айтты.

«Мемлекеттік тілде заң әзірлеу мәселесі туралы» баяндама оқыған министр қазақ тілін одан әрі дамыту мақсатында нормативтік құқықтық актілердің жобаларын орыс тіліне аударуды қамтамасыз ете отырып, оларды қазақ тілінде әзірлеу міндетін кезең-кезеңімен заңнамалық негізде бекіту мүмкіндіктері пысықталып жатқанын айтты.

Ол тіл мәселесін дамыту үшін екі бағыттағы жұмыстарды жүзеге асыру маңызды деп санайды.

Бірінші бағыт – терминология мәселесін шешу. Заңнамалық актілердің мәтініне қойылатын талаптарды...

Агроөнеркәсіп кешенін дамытуды көздейтін жобаларға Қазақстан Даму Банкі мен Halyk Bank-тен инвестиция тартылады. Бұл қаражат елде ет, сүт, астық өндірісін дамытуға жұмсалмақ. Бұл жайлы Ауыл шаруашылығы вице-министрі Аманғали Бердалин айтты.

Вице-премьер Серік Жұманғариннің басшылығымен өткен үкіметтік кеңесте Агроөнеркәсіптік кешенде ет, сүт, астық өңдеуге және жылыжай шаруашылығын дамыту үшін 446,9 млрд теңгеге 91 жобадан тұратын пул қалыптастырылғанын айтты.

Айтуынша, Аграрлық несие корпорациясының желісімен жалпы құны 81,6 млрд теңгені құрайтын 43 жоба бойынша белсенді жұмыс басталып кеткен. Ал Қазақстанның Даму Банкі 285 млрд теңгені құрайтын 14 жобаны қаржыландырмақ. Оның ішіне 2025-2026 жылдарға қарай жылына 200 мың тонна тауық етін өндіретін...

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет Төтенше жағдайлар министрлігінің лауазымды тұлғаларына қатысты тергеу аяқталғанын хабарлады.

Атап айтқанда, Антикор ҚР ТЖМ Өртке қарсы қызметінің төрағасына, сонымен бірге Шымкент қаласы мен Жетісу облысы ТЖД бастықтарына қатысты тергеу жүргізген.

Министрліктің лауазымды тұлғалары жалпы сомасы 40 млн теңгедей пара алды деп күдіктеледі. Олар бұл қаражатты бизнес өкілінен жүйелі түрде алып отырған деген күдік бар.

Тергеу барысында сот күдіктілерді қамауда ұстау туралы шешім шығарған.

«Қылмыстық іс Ақмола гарнизонының әскери сотында қаралуда. Қылмыстық-процестік кодексінің 201-бабына сәйкес өзге ақпарат жария етуге жатпайды»,– делінген баспасөз хабарламасында.

ТЖМ-дегі парақорлық

Израильдің Рафах қаласына шабуылдан кейін, Еуроодақ бұл мемлекетпен қарым-қатынасын қайта қарауға шешім қабылдады. Рафах қаласында босқындар зардап шеккен. Бұл туралы euronews хабарлайды.

ЕО-ның Израильмен серіктестік туралы келісімі қос тарапты адам құқықтарын сақтауға міндеттейді. Ирландия мен Испания Израиль Газадағы әрекеттерімен оны бұзып отыр деп тұжырымдайды.

Израиль армиясы Газа секторының босқындар паналаған аймақтарын атқылап жатқан кезде, Еуроодақ елдерінің сыртқы істер министрлері Брюссельде жиналды.

Бір күн бұрын Халықаралық сот Израильдің Рафахтағы әскери шабуылын дереу тоқтатуы керек деп шешкен. Бұл үндеуге Сауд Арабиясы, Иордания, Қатар, Египет және Біріккен Араб Әмірліктері қосылды.

ЕО сыртқы және қауіпсіздік саясаты жөніндегі жоғарғы өкілі Жозеп...

ҚМГ былтырғы көрсеткіштен 1,7% артық мұнай мен газ конденсатын өндірген/Фото kursiv.media архивінен

2024 жылдың І тоқсанында ҚМГ 6 млн тоннадан аса мұнай және газ конденсатын өндірген. Бұл былтырғы жылдың осы кезеңдегі көрсеткіштен 1,7% артық. Бұл туралы компания баспасөз қызметі хабарлады.

Операциялық активтердегі мұнай мен конденсат өндіру көлемі 2,2%-ға артып, 3,5 млн тоннаға жетті. Бұл өсімге былтыр қарашада Доңға кен орнының 60% үлесін сатып алу себеп болған.

Теңізде мұнай өндіру көлемі 2,1% ұлғайып, 1,5 млн тоннаны құрады. Есесіне Қашағандағы мұнай өндіру көлемі 1,7%-ға төмендеп, ҚМГ үлесіне 780 мың тоннаны құраған. Өндірістің төмендеуі ілеспе газды кері айдау және өңдеу қуатының шектеул...

1 сәуірдегі жағдай бойынша елдегі банктердің айналымында 75,8 миллион карточка бар. Ұлттық банк статистикасына сәйкес Қазақстанда дебеттік карточкалардың үлесі 80,9%-ға жетті. Несие карточкаларының көрсеткіші – 16,2%. Ал кредиттік лимиті бар дебеттік және алдын ала ақысы төленген карточкалардың үлесі 2,9% болды.

Наурыз айында қазақстандық эмитенттер төлем карточкалары бойынша 13,8 трлн теңгеге транзакция (987,0  млн бірлік) жасады.

2023 жылдың 1 сәуіріндегі кезеңмен салыстырғанда, қолма-қол жасалмайтын транзакция саны 7,8%-ға (966,5 млн) өсіп,  оның көлемі (8,3%) 11,8 трлн теңгеге жетті.

Төлем карточкалары арқылы тұтынушылар 2,0 трлн теңге қолма-қол ақша алған. 2023 жылдан бергі кезеңмен салыстырғанда ақша шешу операциясының саны 1,9%-ға артты.

Қазақстан аумағында...

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Астанаға ресми сапармен келген Түрікменстан Министрлер кабинеті төрағасының орынбасары – Сыртқы істер министрі Рашид Мередовті қабылдады.

Тоқаев түрікмен дипломатына ілтипат білдіре отырып, достық, тату көршілік және стратегиялық серіктестік рухында нығайып келе жатқан қазақ-түрікмен қатынастарының қазіргі жай-күйіне оң баға берді.

– Біз Түрікменстанды сенімді стратегиялық серіктес және тарихи тұрғыдан туыс мемлекет ретінде қарастырамыз. Шын мәнінде, соңғы жылдары елдеріміз арасындағы ынтымақтастық қарыштап дамып, соның ішінде экономиканың стратегиялық салалары тың қарқын алды, – деді Президент.

Кездесуде сауда-экономика, энергетика және көлік-логистика салаларындағы ірі жобалардың жүзеге асырылу барысы талқыланды. Сондай-ақ аталған жобаларды толықтай іске...

Қазақстанда темекі өнімдері қымбаттайды. Қаржы министрі осыған байланысты бұйрық жобасын «Ашық НҚА» порталына жариялады. Онда 1 шілдеден бастап темекі бағасын өсіру ұсынылған.

«20 (жиырма) фильтрлі, фильтрсіз сигаретке, папиростарға, сигариллаларға және қыздырылатын темекісі бар бұйымдарға:

Айта кетейік, Президент «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне денсаулық сақтау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңға қол қойды. Жаңа заңда жастардың құрамында никотині бар заттарды тұтуына тыйым салу...

Қымбат аяқ киім шығаратын Golden Goose осы аптада алдағы листинг жайлы ресми түрде жариялай алады деп жазды Bloomberg/ Фото: Shutterstock

Италиялық Golden Goose киім және аяқ киім бренді осы аптада-ақ көптен күткен IPO-ны бастап, өз акциясын биржаға шығарғанын ресми түрде жариялай алады деп жазды Bloomberg дереккөздерге сілтеме жасап. Компания шамамен 3 млрд еуроға бағалануы мүмкін. Еуропалық компаниялар биыл нарыққа бірінші шығуында бұрынғыға қарағанда екі есе көп ақша жинады. Bloomberg атап өткендей, Golden Goose IPO-сы басқа премиум санатындағы брендтердің сатылымы туралы әлсіз деректерге көлеңке түсіруі ықтимал.

Толығырақ

Golden Goose осы аптада әлеуетті инвесторлардың оң пікірін алғаннан кейін, Миландағы биржаға акция...

Ұлттық банк статистикасына сәйкес, 2024 жылдың 1 сәуірінде экономика секторы бойынша несие көлемі 35,5 трлн теңгеге жетті. Бұл көрсеткіш бір жылда 21,4%-ға ұлғайды (2023 жылғы 1 сәуірге – 29,3 трлн теңге).

Кредиттердің 46,4%-ы кәсіпкерлерге тиесілі. Оларға берілген несие мөлшері 15,0%-ға өсті. Кәсіпкерлер алған несие көлемі – 16,5  трлн теңге. Қалған несие – 19,1 трлн теңге халыққа берілді. Қарапайым халық рәсімдеген кредит 27,6%-ға дейін көбейді.

Ұлттық валютадағы кредиттер көлемі 21,3%-ға, 32,5 трлн теңгеге дейін ұлғайды. Шетел валютасымен несие алғандарға берілген ресурс 23,5%-ға өсті. 3,0 трлн теңгеге дейін ұлғайды (оның ішінде оларды валюталық қайта бағалау есебінен).

Жалпы кредиттердің 86,1%-ын банктер үлестірген. Биылғы...

Сарапшылар Lakeland арнайы киім өндірушісіне сенеді\Фото: Lakeland

Lakeland Industries акцияларының әділ құны, Simply Wall st сарапшыларының пікірінше, сауда соңғы жабылған кезден 80%-ға артық болуы тиіс. Бір күн бұрын Zacks Lakeland Industries акцияларын «трендтегі» инвесторлар үшін тамаша таңдау деп атады.

Толығырақ

Америкалық арнайы жұмыс киімін өндіруші Lakeland Industries акцияларының әділ құны 31,46 долларды құрайды деп есептейді Simply Wall St сарапшылары. Бұл – компанияның құнды қағаздары 24 мамырда, жұма күні сатылған деңгейден 80%-ға жоғары. Соңғы жарты жылда Lakeland-тың нарықтағы құны шамамен 24%-ға өсті.

Оның акциялары 52 апта бойы ең жоғарғы және ең төменгі диапазонда, 92,7% деңгейде саудаланды, бұл алда айрықша серпіліс...

Еуразиялық Экономикалық Одақ бюджеттің орындалуы мен мемлекеттік қарыз есебіне қатысты бірінші тоқсандағы көрсеткішті ұсынды.

2024 жылдың бірінші тоқсанында қалыптасқан республикалық бюджет есебі бойынша Қырғызстанда ғана өсім бар. Былтырғы тиісті кезеңмен салыстырғанда, Арменияда бюджет тапшылығына жол бергені мәлім болды. Қазақстанда бюджет тапшылығы 24,2%-ға өсті, ал Ресейде ол 85,8%-ға күрт қысқарды (1,8 трлн  рубль шамасында).

Республикалық бюджет көрсеткіштерінің өсу қарқыны сәйкес кезеңмен салыстырғанда көп бағытты динамикаға ұласты. Ең маңызды бюджеттік өзгерістер Ресейде байқалды. РФ-ның федералды бюджеттің кірістері 53,6%-ға өсті. Бұған негізінен өткен жылдың басындағы төмен база әсер етуде.

Республикалық бюджет кірістерінің құрылымында басым үлесті қосылған құн салығы (27% – 47%) және басқа да түсімдер...

Қаржы министрлігі «ҚазМұнайГаз» акцияларын нарықтық емес шарттармен бұрынғыша сатып ала алады. Бұл туралы  ведомствоның Курсивке берген ресми сауалына айтылды.

 Министрлік «Самұрық-Қазынаға» тиесілі «ҚазМұнайГаз» акцияларын сатып алу жоспары қалай жүзеге асатынын түсіндірді. «Курсив» акцияларды сатып алу биыл да Ұлттық Қор қаражаты есебінен бола ма деп сауал жолдады.

Ведомство жауабында бұл мәселеде негізгі екі құжат басшылыққа алатыны айтылған:  

«Қазақстан Республикасыны...

ҚР ҰБ мәліметінше БЖЗҚ салымшыларының ішіндегі 31-40 жас аралығындағы азаматтардың зейнетақы жинағы 5,5 трлн теңгені құрап отыр. Осыған жақын 41-50 жас аралығындағы салымшыларда 5,4 трлн теңгелік зейнетақы қоры қалыптасқан. Ал 81 жастан жоғары қарт салымшылардың қоры – 1,5 млрд теңге. Жас салымшылардың (20 жасқа дейінгі) қоры 35,5 млрд теңгеден асқан.

Халық саны шамалас Түркістан облысы мен Алматы қаласы тұрғындарының қоры әртүрлі

Өңірлер бойынша зейнетақы жинақтарының сомасы халық санына қарай әрқалай көрініс табады. Бірақ кейбір өңірлерде бұл заңдылық сақталмайды. Мысалы, ҚР Статистика бюросы дерегінше, 2024 жылы 1 сәуірдегі жағдай бойынша Алматы қаласының халық саны 2,2 млн адамды құраса, Түркістан облысыны...

Салтанат Нүкенованың өліміне қатысты іс бойынша 4 жылға сотталған Бақытжан Байжанов апелляциялық шағым түсірді. Бұл туралы «Курсив» тілшісіне адвокат Ғазиз Ынтықбаев айтты.

«Бүгін түстен кейін мен сот кеңсесі арқылы үкімге апелляциялық шағым түсірдім. Сот шешімі 13 мамырда жарияланған болса, бүгін соңғы күніміз екен. Ертең мерзім аяқталады (үкімге шағымдану мерзімі – ред.)», – деді Ынтықбаев.

Бұған дейін Байжанов «қылмысты жасырды» деген айыппен 4 жылға бас бостандығынан айырылған болатын.

Еске сала кетсек, 13 мамырда өзінің азаматтық некедегі әйелін өлтірді деген күдікпен ұсталып, сот ісі ашық жүргізілген бұрынғы Ұлттық экономика мининстрі Қуандық Бишімбаев пен оның туысы Бақытжан Байжановқа қатысты сот үкім...

Су тасқынынан Қазақстанға келген экономикалық шығынды есептеу бойынша үкіметке Дүниежүзілік банк көмектесетін болады. Қазақстан билігі халықаралық қаржы ұйымына осындай өтінішпен жүгінген. Бұл туралы Дүниежүзілік банктің Орта Азия бойынша аймақтық директоры Татьяна Прескурякова мәлімдеді.

«Дүниежүзілік банктің шығынды анықтау бойынша арнайы бағдарламасы бар. Банкке қазірдің өзінде Қазақстан үкіметі тарапынан өтінім түсті. Сондықтан қазіргі таңда біз су тасқынының жалпы экономикалық шығынын есептеу бойынша техникалық көмек көрсету мен талдау жүргізуге  жұмыс жүргізіп жатырмыз. Осы жұмыс аяқталған соң, біз Қазақстан Үкіметімен бірге осы өңірлерді оңалту бойынша жұмыс жүргізе бастаймыз», – деді Татьяна Прескурякова.

Сонымен қатар Дүниежүзілік банк Қазақстандағы әл ауқаты...

Үкімет «Байқоңырдағы» Ресей қайтарғалы отырған 234 ғимаратты қазақстандық талаптар бойынша бала оқытатын мектеп, наубайханасы бар кондитерлік цех пен сондай-ақ балық өндірісіне беріп, іске қосуды жоспарлап отыр. Бұған дейін ғарыш айлағын 2050 жылға дейін жалға алған көрші мемлекет тізімге енгізілген ғимараттарды қазақ еліне қайтару арқылы жалға алу ақысын төмендетуді көздеп отыр. ҚР цифрландыру министрлігінде «Курсивке» аталған нысандардың Қазақстанға тиесілі екенін, Қызылорда облысының коммуналдық меншігіне 57 ғимаратты беру туралы шешім қабылданғанын айтты. Ал қалған 177 нысан бойынша келіссөздер жүргізіліп жатқанын мәлім етті.  

«Дәл қазір осы тізімде көрсетілген 234 ғимарат пен нысан Қазақстан Республикасының меншігі болып табылады, Байқоңыр қаласы...

Алматы облысының білім саласында істейтін қызметкерлер жалған шарттар жасап, бюджет қаражатын жымқырғаны үшін сотталған. Бұл жайлы Алматы облысы соттары телеграм арнасында жазылған.

«2024 жылғы 24 мамырда Алматы облысы Іле аудандық сотында сегіз сотталушыға қатысты аса ірі мөлшердегі алаяқтық фактісі бойынша қылмыстық іс қаралды»,- делінген хабарламада.

Баспасөз қызметінің хабарлауынша, олардың алтауы «Алматы облысының білім басқармасы» Мемлекеттік мекемесінің лауазымды тұлғалары.

Мәселенің мән жайы

Сотта 2022 жылғы желтоқсанда сотталушылар алдын ала сөз байласа отырып, балабақшаларды тіркеу туралы жалған құжаттар ұсынып, оларды мектепке дейінгі ұйымдардың тізбесіне енгізген.

Ал 2023 жылдың қаңтарынан бастап, Іле ауданды...

Сәуірде долларға бөлшек сұраныс жеті айдағы ең төменгі деңгейге дейін азайып, таза сату 145 млрд теңгені (326 млн доллар) құрады. Бұл туралы Ұлттық банктің айырбастау пунктерінен шетел валютасын сатып алу, сату статистикасында жазылған.

Аймақтар бойынша долларға ең жоғары сұраныс дәстүрлі түрде Алматыда (28%), Шымкентте (21%), Солтүстік Қазақстан облысында (9%) және Шығыс Қазақстан облысында (6%) байқалады.

Сарапшылар, қолма-қол шетел валютасына сұраныстың бәсеңдеуі жыл басынан бері бюджетке рекордтық трансферттер есебінен айырбас бағамының айтарлықтай нығаюына байланысты деп топшылайды.

Алайда сәуірде еуроға сұраныс 76%-ға өсіп, 2024 жылдың басынан бергі ең жоғары көрсеткішке (33,4 млрд теңге) жетті.

Қазақстандықтар екінші ай қатарынан рубльдерін...

Сауд Арабиясы әлемдегі ірі мұнай компаниясы Saudi Aramco акцияларын бірнеше миллиард долларға сатуды жоспарлап отыр деп хабарлады Reuters ақпарат көзі. Бұл аймақтағы ең үлкен мәміленің бірі болуы мүмкін. 2019 жылғы рекордтық IPO-дан кейін Saudi Aramco әлемдегі ең қымбат қоғамдық компанияға айналды.

Saudi Aramco бұл туралы Reuters сұрауына түсініктеме берген жоқ. Сауд Арабиясы үкіметінің баспасөз кеңсесі агенттікке жауап бермеді.

Saudi Aramco акцияларын сатуды ұйымдастыруға Citigroup, Goldman Sachs және HSBC банктерін  тартты деп хабарлады Reuters ақпан айында дереккөздерге сілтеме жасап. Қазір Сауд Арабиясының үкіметі мұнай компаниясының 90%-на иелік етеді және оның салық пен дивидендтен түсетін төлемдеріне өте тәуелді деп жазады агенттік...

«Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі 2024 жылдың бірінші тоқсанында 121 млрд теңге таза пайда тапқан. Алдын ала мәлімет бойынша, бұл өткен жылмен салыстырғанда 9%-ға артық.

Басқарма төрағасының орынбасары Жандос Шайхының айтуынша, холдинг І тоқсанда жалпы сомасы 153,5 млрд теңгеге 14 экспорттық операция мен 13 инвестициялық жобаны қаржыландырған.

«Агроөнеркәсіптік кешенді қолдау бағыты бойынша 178 млрд теңге сомасына 3 461 субъектіге қаржыландыру көрсетілді. Сондай-ақ жалпы сомасы 210,7 млрд теңгеге 36 экспорттаушыға қолдау көрсетілді», – делінген холдинг хабарламасында

Холдингтің еншілес ұйымы – Отбасы банк бірінші тоқсанда 248,6 млрд теңге қарыз берген. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 35,7%-ға артық.