Жаңалықтар

Қазақстан қалаларында қоғамдық көлікпен жүру құны айтарлықтай ерекшеленеді. Көлік картасы немесе QR арқылы төлем жасағанда ең жоғары тариф Алматы мен Қонаев қалаларында тіркелген – 120 теңге. Kursiv Media статистика бюросынының тамыздағы деректеріне сүйене отырып елдегі ірі қалаларда қалалық автобустағы жол ақысын салыстырып көрді.

Алматыдағы жолақы орташа деңгейден жоғары

Қазақстан бойынша қалалық автобустағы орташа жол жүру құны 101 теңгені құрайды. Алматыдағы тариф бұдан 19 теңгеге жоғары.

Астанада автобуспен жүру 110 теңге болса, бірқатар қалаларда жолақы 100 теңге деңгейінде белгіленген. Олардың қатарында Көкшетау, Қарағанды, Қостанай, Орал, Павлодар, Петропавл және Тараз бар.

Ең арзан жолақы қай қалаларда?

Берілген мәлімет бойынша қоғамды...

Ұйымдастырушылар SOLΛNA фестивалінің өткізілу мерзімі 2027 жылғы 22 мамырға шегерілгенін хабарлады.

Шараны жоспарланғандай 19 қыркүйекте өткізу үшін соңғы сәтке дейін барлық дайындық жұмыстары жүргізілген: инфрақұрылым реттеліп, жол мен жарық тартылып, сахна құрылысы да басталған еді. Десе де, соңғы кезеңде пайда болған ұйымдастырушылық-әкімшілік жағдайларға байланысты фестивальді аталған мерзімде өткізу мүмкін болмады.

Ұйымдастыру тобы бұл шешім билеттердің сатылымына немесе әртістер құрамына еш қатысы жоқ екенін атап өтті.

Билет иелеріне арналған жеңілдіктер

Сатып алынған барлық билеттер өз күшін толық сақтайды. Шараның ауыстырылғаны үшін ұйымдастырушылар әрбір билетті бір санатқа жоғары сапалы деңгейге тегін көтеріп береді.

Ауқымы кеңейген жаңа бағдарлама

Фестиваль мерзімінің шегерілуі оның ауқымын...

Павлодарда құны 19,9 млрд теңге болатын көпфункционалды мұз спорт кешені салынып жатыр. Жобаны іске асыру басталған.  Нысанды 2027 жылдың желтоқсанында пайдалануға беру жоспарланған, деп хабарлайды Кursiv.Media.

Жалпы аумағы 22 мың шаршы метрден асатын кешенде Олимпиада талаптарына сай 400 метрлік коньки жолы, екі хоккей алаңы және керлинг жолақтары болады. Сонымен қатар 500 көрерменге арналған трибуна, жаттығу залы, жаттықтырушылар мен төрешілерге арналған бөлмелер қарастырылады.

Кешен іске қосылғаннан кейін мұнда қысқы спорттың бес олимпиадалық түрін конькимен жүгіру, шайбалы хоккей, мәнерлеп сырғанау, шорт-трек және керлингті дамытуға мүмкіндік туады.

Кешенде жаңа спорт секцияларын ашып, спортшылардың оқу-жаттығу жиындарын өткізуге және түрлі жарыстар ұйымдастыруға болады.

Қазір Павлодарда 370 мыңнан астам адам тұрады. Қалада ...

Қасым-Жомарт Тоқаев «Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік Кеңесі Аппаратының кейбір мәселелері және Қазақстан Республикасы Президентінің кейбір актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» жарлыққа қол қойды. Бұл туралы Ақордаға сілтеме жасаған Kursiv.Media хабарлайды.

Құжатта Қауіпсіздік Кеңесі мен оның Аппараты туралы ереже бекітіліп, Қауіпсіздік Кеңесі төрағасы орынбасарының өкілеттіктері айқындалды. Сондай-ақ жаһандық сын-қатерлер мен елдегі ішкі ахуалдың өзекті мәселелерін жан-жақты талдау міндеті жүктелді.

Қауіпсіздік Кеңесі төрағасы орынбасарының құзыретіне не кіреді:

Шалқар қаласында 17 жастағы оқушы жүрек тұсынан алған пышақ жарақатынан көз жұмды. Оның өліміне 18 жастағы студент айыпталып отыр.

Бұл туралы Kursiv.Мedia КТК телеарнасына сілтеме жасап хабарлайды.   

Оқиға 19 наурыз айында болған. Айыптау нұсқасы бойынша, сол күні кешке жас жігіт анасының көлігін рұқсатсыз мініп, «Маяк» топтасқан тобының жолдастарымен бірге қаланың шеткі ауданына барған. Оның жүргізуші куәлігі болмаған. Ал өзімен бірге аңшы пышағын алып жүрген.

Жаппай төбелес кезінде оқушы жарақат алып, қайтыс болған. Тергеу айыпталушы қару қолдану мүмкіндігін жоққа шығармады деп есептейді.

Студенттің өзі кісі өлтіру дерегін мойындамай отыр. Ол пышақты өзін-өзі қорғау мақсатында алғанын және...

Ливан мен Израиль делегациялары 15-16 қыркүйекте Римде қақтығысты бейбіт жолмен реттеуге арналған келіссөздердің сегізінші кезеңін өткізеді, деп хабарлайды Кursiv.Media.

Al Jazeera мәліметінше, тараптар Ливан армиясының бақылауындағы елдің оңтүстік аудандарында жаңа «пилоттық аймақтар» құру мәселесін талқылайды.

Келіссөздердің алдыңғы кезеңі 4-6 тамызда өткен. Ол Ливанның оңтүстігінде шииттердің «Хезболлах» ұйымы тарапынан жасалған қарулы арандатуға байланысты тоқтатылған.

4 қыркүйекте Израиль ізгі ниет танытып, тұтқындағы бес адамды босатқан. Бұл екі ел арасындағы байланысты қайта жандандыруға ықпал еткен.

Ливан премьер-министрі Наваф Саламның айтуынша, ел үкіметі келіссөздерді жалғастыра береді. Қазір Израиль әскерінің Ливан аумағынан толық шығарылуына қол жеткізу міндеті тұр.

Қыркүйектің басында Ливанның оңтүстігіндегі ауылға жасалған Израильдің әуе соққыларынан кем дегенде тоғыз адам қаза тапқан.

Шахматтан Қазақстан әйелдер құрамасының көшбасшысы Бибісара Асаубаева Үндістанның Бангалор қаласында өтіп жатқан «Tech Mahindra Global Chess League-2026» командалық турнирінің сегізінші турында алғашқы жеңісіне қол жеткізді, деп хабарлайды Kursiv.Media.

«FYERS American Gambits» сапында өнер көрсететін қазақстандық шахматшы ресейлік Полина Шуваловамен кездесіп, бірінші ойындағы жеңілісі үшін 3:0 есебімен есе қайтарды.

Sportarena.kz мәліметінше, Асаубаева «Ganges Grandmasters» командасына қарсы өткен матчтың үздік ойыншысы болды.

Осылайша, Бибісараның еншісінде бір жеңіс, төрт тең ойын және үш жеңіліс бар. Сегіз турдың қорытындысы бойынша «FYERS American Gambits» екінші орынға жайғасты.

Айта кетейік, Қазақстандық шахматшыTech Mahindra Global Chess League командалық турнирінде FYERS American...

Қазақстан теннис федерациясы әлеуметтік желіде Елена Рыбакинаның суретін жариялап, оқырмандарына «Ал сен неден біріншісің» деген сұрақ тастады. Тіпті бұл трендке отандық танымал спортшылар да белсене қатысып, өз салаларында бағындырған белестерін атап өтті, деп хабарлайды Kursiv.Media.

Жазба астында қалдырылған чемпиондардың пікірлері:

Жансая Әбдумалик:

«Шахматтан ерлер арасында гроссмейстер атанған алғашқы қазақ әйелімін».

Айта кетейік, Жансая шахматтан әйелдер арасында ғана емес, ерлер арасындағы халықаралық гроссмейстер (GM) атағын алған тұңғыш қазақ қызы. Жастар арасында бірнеше дүркін әлем чемпионы атанып, отандық шахмат мектебінің деңгейін халықаралық аренада жаңа биікке көтерді.

Назым Қызайбай:

«Бокстан...

Қазақстанның Каспий теңізі секторында Әскери-теңіз күштерінің жоспарлы оқу-жаттығулары өтіп жатыр.

Бұл туралы Kursiv.Media Қорғаныс министрлігіне сілтеме жасап хабарлайды.

Министрліктің мәліметінше, әскери теңізшілер Қазақстан секторына тиесілі теңіз айдынын толық жүріп өтіп, түрлі жағдайдағы іс-қимылдарды пысықтап, практикалық атыс жүргізеді.

Оқу-жаттығу үш кезеңнен тұрады. Әскери теңізшілер кемелер арасындағы өзара іс-қимылды, навигация мен байланысты, кемені басқаруды және қару-жарақты қолдануды пысықтайды. Жағалаудан едәуір қашықтықта орналасқан экипаждардың іс-қимылына ерекше назар аударылады.

Әскери-теңіз күштері Бас қолбасшысының жауынгерлік даярлық жөніндегі орынбасары 1-ші дәрежелі капитан Арман Сатқановтың айтуынша, оқу-жаттығу барысында экипаждардың тәжірибелік дағдыларын одан әрі жетілдіруге баса мән беріледі.

«Оқу-жаттығу кеме...

Степногор қаласында агроөнеркәсіп салада құны 5,8 млрд теңгені құрайтын инвестициялық жоба жүзеге асырылып жатыр. Алайда жерді пайдалану мерзімін ұзарту мәселесінің шешілмеуі жобаны әрі қарай қаржыландыруға кедергі болған, деп хабарлайды Кursiv.Media.

Осыған байланысты Ақмола облысының прокуратурасы жобаны жүзеге асырып жатқан «BRESK» ЖШС-нің құқықтарын қорғау бойынша шара қабылдады.

Прокуратураның араласуынан кейін кәсіпорынның жерді пайдалану құқығы жаңа мерзімге ұзартылды.

 Нәтижесінде инвестициялық жобаға кедергі болған әкімшілік мәселе шешіліп, оны әрі қарай қаржыландыруға және жүзеге асыруға мүмкіндік туды.

Ал «Евразия Инвест LTD» компаниясының 54 млрд теңгеден асатын 11 инвестициялық жобасын жүзеге асыруға Қарағанды облыстық прокуратурасы көмектескен еді.

12-13 қыркүйек күндері Қасым-Жомарт Тоқаев Премьер-министр Нарендра Модидің шақыруымен БРИКС XVIII саммитіне қатысу үшін Үндістанға жұмыс сапарымен барады.

Бұл туралы Kursiv.media Ақордаға сілтеме жасап хабарлайды.

Президент Нью-Делиде «Орнықтылықты, инновацияны, ынтымақтастық пен тұрақтылықты нығайту» тақырыбына арналған «аутрич»/«БРИКС+» форматындағы пленарлық отырыста сөз сөйлемек.

«Сапар аясында Үндістан Премьер-министрі Нарендра Модимен келіссөз жүргізу, сондай-ақ бірқатар мемлекет және үкімет басшыларымен кездесу жоспарланған», – делінген ақпаратта.

Ал 14-16 қыркүйекте Тоқаев Президент Ли Чжэ Мёңнің шақыруымен Корея Республикасына мемлекеттік сапармен барады. 15 қыркүйекте Сеулде жоғары деңгейде келіссөздер жүргізіліп, қазақ-корей кеңейтілген стратегиялық серіктестігін нығайту перспективасы талқыланады.

Бұдан бөлек, Президент Кореяның ірі компаниялары

Қазақ тілінің Орфографиялық сөздігі қайта әзірленіп, жаңадан басылып шығады. Бұл туралы вице-президент Ерлан Қарин мәлімдеді деп хабарлайды Kursiv Media.

Оның түсіндіруінше, бұл шешімге соңғы уақытта желіде болған талқылаулар әсер еткен. Жақында ғана оқу жылы қарсаңында оқырмандар «қыркүйек» әлде «қыргүйек» деп жазыла ма деген қызу пікірталасқа түскен. Тіпті оқу-ағарту министрі Сүлейменоваға дейін пікір білдірген. Енді бұл мәселеге вице-президент те араласып отыр.

«Қыркүйек» пен «қырғүйекке» қатысты пікірталас бізге де жетті. Шын мәнінде, бұл – тіл мамандары мен әдеби орта ғана мәселесі емес. Қазақ тілі – мемлекеттік тіл болғандықтан, әрбір сөздің айтылуы мен жазылуы мемлекеттік...

Hyundai жаңа Elantra Hybrid-тің қозғалтқыш жүйесін қуаттырақ, әрі үнемдірек етті. 17 дюймдік дөңгелектері бар нұсқаның отын шығыны шамамен 10,4%-ға төмендеген. Бұл туралы Kursiv.media Autoblog баслымына сілтеме жасап хабарлайды.

Қуаты артты, отын шығыны азайды

Маусым айында Hyundai Оңтүстік Кореяда Avante атауымен сатылатын Elantra моделінің сегізінші буынын таныстырды. Седанның дөңгелек базасы ұзарған, ал гибридті күштік қондырғысы қуаттырақ болған. Әдетте қуаттың артуы отын үнемділігіне кері әсер етеді. Алайда бұл жолы жағдай керісінше болып отыр.

17 дюймдік дөңгелектері бар жаңа нұсқа 1 литр отынмен 21,2 шақырым жүреді, яғни 100 шақырымға шамамен 4,7 литр отын жұмсайды. Ал алдыңғы буында бұл көрсеткіш...

Жаңаөзен қалалық көпбейінді ауруханасында күйік бөлімшесін ашуға бөлінген 223 млн теңгеге қатысты күдік туған. ҚМА-ның Маңғыстау облысы бойынша департаменті қылмыстық істі тергеп жатыр, деп хабарлайды Кursiv.Media.

2025 жылы Маңғыстау облысының денсаулық сақтау басқармасы Жаңаөзенде күйік бөлімшесін ашу үшін «ҚазМұнайГаздан» демеушілік көмек сұраған. Нәтижесінде жобаға 223 млн теңге бөлініп, бұл ақша «ӨзенМұнайГаз» арқылы «Жарылқау» қоғамдық қорына аударылған.

Бастапқы жоспар бойынша осы ақшаға бөлімшеге қажетті медициналық жабдықтың 8 түрін сатып алып, дәрігерлерді оқыту керек болған. Яғни, мақсат ауруханада күйік алған науқастарға толыққанды көмек көрсететін бөлімше ашу.

Алайда кейін жоспар өзгеріп кеткен. Бөлімшені толық жабдықтаудың орнына «Жарылқау» қоры, Жаңаөзен қалалық ауруханасы және...

АҚШ Президенті Дональд Трамп Fox News телеарнасының журналисі Лора Ингрэмге берген сұхбатында Иранмен қақтығыстың аяқталатын мерзімін атады, деп хабарлайды Kursiv.Media.

«Соғыс қараша айында өтетін Конгресс сайлауынан кейін бірден аяқталуы тиіс. Мүмкін оған дейін де бірақ менің ойымша, бұл сайлаудан кейін бірден болады», – деді Трамп.

Сонымен қатар Ақ үй басшысы Иранға қарсы әскери операция бастау туралы шешіміне өкінбейтінін айтты.

«Жоқ. Мен «өкініш» деген сөзге сенбеймін. Егер мұны қайтадан жасауға тура келсе, мен дәл солай істер етер едім», – деп жауап берді Трамп тиісті сұраққа.

Конгрсске аралық сайлау...

2001 жылдың 11 қыркүйегінде орын алған теракттың салдары кино өнерінде теңдессіз көрініс тауып, шынайы реконструкциялардан бастап, саяси драмалар мен заң талқысына дейінгі ауқымды тақырыпқа айналды.

Kursiv.Media 11 қыркүйек трагедиясын, зардап шеккендердің тағдырын және осы оқиғаның әлемге әсерін көрсететін басты фильмдерді назарыңызға ұсынады. Фильмдердің қазақша дубляжы болмағандықтан, атаулары орысша және ағылшынша ұсынылып отыр.

«Потерянный рейс» (United 93, 2006)

Осы тақырыптағы ең шынайы әрі әсерлі туындылардың бірі. Фильм United Airlines компаниясының 93-рейсінде орын алған оқиғаларды сәт сайын қалпына келтіреді. Террористер басып алған ұшақтағы жолаушылар қауіпке қарамастан қарсылық көрсетіп, одан да үлкен апаттың алдын алды. Картина оқиғаның драмалық кернеуін ешқандай...

Жасанды интеллектінің дамуына электр энергиясының тапшылығы емес, электр желісінің өзі шектеу жасауы мүмкін,  деп хабарлайды Кursiv.Media.

22 шілдеде әлемдегі дата-орталықтардың ең ірі шоғырланған аймағы саналатын АҚШ-тың Ашберн қаласында электр беру желісіндегі ақау бірнеше секунд ішінде 3 ГВт-тан астам жүктемені ажыратып тастады. Ал екі жыл бұрын сол жерде бір жабдықтың істен шығуы жалпы қуаты 1,5 ГВт болатын шамамен 60 нысанды электр желісінен ажыратқан.

AI-дата-орталықтары энергия тұтынушылардың жаңа бір түрін қалыптастырып жатыр. Қазіргі заманғы есептеу кампустары бірнеше миллисекунд ішінде өз жүктемесін 70%-ға дейін өзгерте алады.

Ал электр желілері жүктеме көлемі 50 МВт болса, оның өзі ірі көрсеткіш саналатын дәуірде жобаланған. Қазіргі жаңа AI-кампустары болса гигаватттық масштабқа шығып жатыр.

Жаңа электр генерациясын салып, қосымша мегаватттар...

Есіл өзенінде балық ауламақ болған ерлі-зайыпты қарша бораған оқтың астында қалып, әупірімдеп аман қалған.

Halyqstan ақпаратына қарағанда, Солтүстік Қазақстан облысының тұрғыны әлеуметтік желіде «Абайлаңыздар, қауіптіатыс жүріп жатыр!» деп ескерту жасап, балық аулаудың арты қайғылы оқиғаға ұласа жаздағанын жазды.

Жұбайлардың оқиғасы

Әйелдің айтуынша, олар күйеуімен бірге Петропавл қаласының маңындағы Есіл өзеніне балық аулауға барған.

Кенеттен атыс басталды. Бастапқыда оқ дауыстары алыстан естілген. Бірақ көп өтпей, әйелдің айтуынша, оқтар бастарының үстінен ысқырып ұшып, бұталардың бұтақтарын кесіп түсіре бастаған.

Ол дереуге жерге жатып, күйеуіне айғайлап ескерту жасады. Қуанарлығы, ешкім зардап шеккен жоқ.

Әскерилер: «Бұл – полигон»

Бұл жағдайға СҚО...

Кейінгі күндері желіде Астанадағы әрі Орталық Азиядағы ең биік ғимараттардың бірі – Abu Dhabi Plaza-ның құрылысына қатысты әңгімелер қозғала бастады. Қолданушылар кешен әлі күнге дейін толық аяқталмағанын, биік мұнара жұмыс істемей тұрғанын айтады, деп жазады Kursiv.Media.

Алып кешеннің тарихы

«Abu Dhabi Plaza» – жалпы аумағы 550 мың шаршы метрден асатын кешен. 6 блоктан тұрады. Құрылысқа толықтай Біріккен Араб Әмірліктерінің Aldar компаниясы инвестиция құйғаны хабарланған. Жоба құны 1,6 млрд долларға бағаланған.

Кешен салу туралы алғаш 2000-шы жылдардың ортасында айтыла бастады. Ал 2009 жылдың тамызында алғашқы іргетасы қаланды.

Бүгінде Abu Dhabi Plaza кешеніне сауда орталығы, кеңсе мұнаралары, апартаменттер мен...

2001 жылғы 11 қыркүйекте болған терактіні бір күндік трагедия ретінде ғана қарастыру қиын. 25 жылдан кейін оның салдары әлі де адамдардың денсаулығынан, әуежайдағы тексеруден, АҚШ-тың сыртқы саясатынан, арнайы қызметтердің жұмысынан, мұсылмандарға деген көзқарастан, тіпті мектеп бағдарламасынан көрінеді.

Қызығы сол, адамзатты дүр сілкіндірген сол бір оқиғаның датасы қарсаңында шетелдік БАҚ «Америка 11 қыркүйектен қандай сабақ алды әрі соның қаншасын ұмытып үлгерді» деген сұраққа жауап іздейді Kursiv.Media осы бір тарихи оқиғаны талдап көрді.

...

Ақтөбедегі футбол стадионының құрылысына 6,5 млрд теңге бөлінеді деп хабарлайды Kursiv.Media.

Жаңа стадион 35 мың көрерменге арналған. Қаланың батыс бөлігіндегі 25 гектар аумақта орналасады. УЕФА-ның 4-деңгей талаптарына сай жобаланған бес қабатты кешеннің жалпы аумағы 80 мың шаршы метрден асады.

Нысанда футбол алаңы мен көрермендер трибуналарынан басқа командалар мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдеріне арналған инфрақұрылым болмақ.

Жоба үш кезеңмен жүзеге асырылады. Құрылыс жұмыстарын 2028 жылдың қыркүйегінде аяқтау жоспарланған. Жаңа арена «Ақтөбе» футбол клубының жанкүйерлеріне және халықаралық матчтар өткізуге мүмкіндік береді.

Ақтөбенің қазіргі орталық стадионы 1975 жылы салынған және шамамен 13 мың көрерменге есептелген. Дегенмен «Ақтөбе» ФК-нің өз алаңында өткізетін матчтарына...

Қазақстан 2027 жылы «Евровидение» ән байқауына қатыса алмайды. Еуропалық хабар тарату одағы (EBU) өтініш берген «Хабар» агенттігін талаптарға сай келмейді деп тапқан. Бұл туралы Politico басылымы хабарлады деп жазады Kursiv.Media.

Басылым мәліметінше, «Хабар» жақында жыл сайынғы музыкалық байқауға қатысуға өтініш берген. Алайда EBU қазақстандық телеарнаның белгіленген талаптарға сәйкес келмейтінін мәлімдеген.

«Қазақстан Еуропалық хабар тарату аймағынан тыс орналасқан, Еуропа Кеңесінің мүшесі емес және бұл ұйым жанында ресми бақылаушы мәртебесіне ие емес. Осыған байланысты «Хабар» қазіргі уақытта толық мүшелік талаптарына сәйкес келмейді», – делінген EBU мәлімдемесінде.

Қазақстан бұған дейін де «Евровидениеге» қатысты іс-шараларға қатысқан. «Хабар...

Қазақстандық мәнерлеп сырғанаушы, Олимпиада чемпионы Михаил Шайдоров Братиславада өтетін Challenger сериясындағы турнирге қатысады. Бұл туралы Kursiv. Media жазады.

Ұлттық Олимпиада комитетінің хабарлауынша, қазақстандық спортшы Словакияның Братислава қаласында өтетін халықаралық Nepela Memorial турнирде өнер көрсетпек. Жарыс 24-27 қыркүйек аралығында өтеді және 2026/27 маусымындағы ISU Challenger Series сериясына кіреді.

Шайдоров ерлер арасындағы жекелей сында бақ сынайды. Алдын ала қатысушылар тізіміне 29 спортшы енгізілген.

Братиславадағы жарыс Шайдоров үшін 2026 жылғы Милан мен Кортина-д’Ампеццо қалаларында өткен қысқы Олимпиада ойындарындағы жеңісінен кейінгі жаңа маусымдағы алғашқы халықаралық турнир болады. Енді ол 2030 жылғы Олимпиадаға бапкері Алексей Урмановпен бірге дайындалмақ. 

Оқи отырыңыз: Михаил Шайдоров үздік спортшылардың қатарына енді

Қазақстанның бірінші ракеткасы Елена Рыбакина АҚШ ашық біріншілігінің (US Open) жартылай финалында корт иесі, әлемнің 4-ші ракеткасы Коко Гауффты жеңіп, турнирдің финалына шықты, деп хабарлайды Kursiv.Media.

Үш сетке созылған тартысты кездесу 2:1 (3:6, 6:4, 6:4) есебімен Еленаның пайдасына аяқталды. Алғашқы сетте есе жібергеніне қарамастан, Рыбакина ойын ырғағын тауып, келесі екі сетте камбэк жасады. Матчтың жалпы ұзақтығы 2 сағат 10 минутты құрады.

Енді Елена Рыбакина өзінің кезекті титулы үшін финалда Арина Соболенкомен кездеседі. Соболенко өз кезегінде жартылай финалда Джессика Пегуланы 2:0 есебімен ұтқан болатын.

Айта кетейік, күні кеше ғана Рыбакина дәл осы Соболенкодан басып озып, әлемнің бірінші ракеткасы...