Жаңалықтар

Сенат отырысында депутат Нұртөре Жүсіп «Дипломмен ауылға» бағдарламасымен барған мамандардың үш жылдық міндеттемесін толық өтемеу мәселесін көтерді.

Сенатордың сөзінше, «Дипломмен ауылға» мемлекеттік бағдарламасына қатысушылардың кейбірі өз міндеттемелерін орындамайды. Соның салдарынан бағдарламаның нақты тиімділігі төмендеп, бюджет қаражаты мақсатсыз жұмсалып жатыр.

Бағдарлама іске асырылған кезеңде 114 мыңнан астам маман қолдау алған, ал 52 мыңға жуық адам тұрғын үй мәселесін шешкен. Алайда бағдарлама ауқымды болғанымен, маңызды проблема сақталып отыр. Қатысушылардың бір бөлігі ауылдық жерде үш жыл жұмыс істеу жөніндегі міндеттемелерін орындамайды. Соңғы үш жылдың өзінде 166 адам келісімшарт талаптарын бұзған. Ал бюджет несиелерінің қайтарылмауы 784 млн теңгеден асып түскен.

Атырау облысының әкімі Серік Шәпкенов өңірдегі экстремизм ахуалы және никабқа салынған тыйымның әсері туралы айтты.

Брифинг барысында әкімнен экстремизм мен никабқа тыйым салу туралы заң өңірдегі жағдайға қалай әсер етуі мүмкін екені жайлы сұрады. Серік Шәпкеновтің айтуынша, алаңдауға негіз жоқ.

«Экстремизмге қатысты айтар болсам, бізде жағдай тұрақты. Бұл бағытта профилактикалық жұмыстар тұрақты түрде жүргізіледі. Ал никабқа келсек, бұл шешім қауіпсіздік мақсатында қабылданды. Қазіргі таңда түсінбеушілік жоқ, халықпен түсіндіру жұмыстары жүргізіліп жатыр», –  деді Серік Шәпкенов.

Еске салайық, бұған дейін Мәжіліс «Құқық бұзушылықтардың алдын алу туралы» жаңа бірыңғай заңды қабылдады. Ондағы түзетулердің бірі, қоғамды...

Сауда және интеграция министрлігі әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының (ӘМАТ) тізімін кеңейтуді ұсынды. Бұйрық жобасы «Ашық НҚА» порталында қоғамдық талқыға шығарылды.

Қазіргі тізімде 19 атау бар болса, жаңа жоба бұл санды 33 өнімге дейін ұлғайтуды көздейді. Жаңа тізімге қызанақ, қияр, алма, сиыр және қой етінің бірнеше түрі, балық, ультрапастерленген сүт, қаймақ, қатты ірімшік және қара шай сияқты тауарлар енгізілмек.

Министрлік не дейді

Ведомствоның мәліметінше, тізімді уақытша кеңейту ұсынысының басты мақсаты –
күнделікті тұтынатын негізгі азық-түлікке қолжетімділікті арттыру және олардың бағасын тұрақтандыру.

Министрлік мұндай өзгеріс делдалдық тізбекті қысқартуға, үстеме бағаны негізсіз өсіретін кәсіпкерлерді айналымнан шығаруға, сондай-ақ өндірушілерге қосымша қолдау...

2025 жылдың тоғыз айында кредитке көлік алғысы келгендердің өтінімі 48%-ға, жаңа берілген кредиттер 47%-ға артқан. Алайда жылдың ортасынан кейін нарық екпіні бәсеңдеп, өсім шарықтау шегіне жеткені сезіле бастады. Бұл туралы Қаржыгерлер қауымдастығының шолуында жазылған.

Халық жаңа көлікті кредитке алады

Автокөлікке деген қызығушылықтың артуына бірнеше себеп бар. Көпшілік үшін автомобиль тек жеке көлік емес, табыс табудың құралына айналған. Такси, жеткізу қызметі мен шағын бизнестегі сұраныс халықты автокредитке жиі жүгінуге итермеледі.

Банктер де нарық қажеттілігін дөп басып, түрлі акция ұсынып, өнім желісін кеңейтті. Қолайлы шарттар, жалақы мен жұмыспен қамтудың өсуі, қарыз жүктемесін есептеудегі жеңілдіктер...

Атырау облысының әкімі Серік Шәпкенов өңірде орыс мектептерінде сабақ беретін мұғалім тапшы екенін айтты.

Әкімнің сөзінше, қазір өңірде 11 үшауысымды мектеп бар. Олардың дені орыс мектептері. Оның басты себебі маман тапшылығында болып отыр.

«Үш ауысымды болып отырған себебі, мектептің жоқтығында емес, орысша сабақ беретін мұғалімдердің тапшылығында болып отыр. Біз жыл сайын осы мамандықтар бойынша әкімдіктің грантын бөлеміз. Сол грант бойынша немесе қолдау көмектері арқылы мамандарды тартып отырмыз. Көп мектеп қазақша болғандықтан, орыс мектептері үшауысымды болып отыр», – деді өңір басшысы Астанада өткен брифинг барысында.

Сондай-ақ Серік Шәпкенов орысша сабақ бергісі келетін мұғалімдерд...

4 желтоқсанда, түскі сағат 12:44-те Алматы қаласында жер сілкінді. Жерасты дүмпуінің ошағы мегаполистен 277 шақырым жерде, Қытай аумағында орналасқан. Жер сілкінісі Қазақстан мен Қырғызстан аумағында да сезілді.

Үш өңірде жер сілкінді

Earthquakelist.org мәліметінше, дүмпу қуаты 6,4 балл болды. Алматы қаласында – 3 балл.

Дүмпуді Қазақстанның «Сейсмологиялык зерттеу институтының» станциялары да тіркеді. Төтенше жағдайлар министрлігі зардап шеккендер мен ғимарат қирағаны туралы мәлімет түспегенін хабарлады. Құтқарушылар ақпаратты анықтап жатыр.

Алматы, Жетісу және Жамбыл облыстарындағы елдімекен тұрғындары да жер сілкінісін сезді:

4 желтоқсанда Сенат ЛГБТ насихатына тыйым салу туралы заң жобасын талқылау керек еді. Бірақ таңертең жобаны күн тәртібінен алып тастады. Заң жобасын талқылауға қатысатын Мәдениет және ақпарат министрлігінің өкілдері де алып тасталды.

Сенат баспасөз қызметі заң жобасын талқылау белгісіз мерзімге кейінге қалдырылғанын хабарлады.

«Кейбір нормаларды қосымша пысықтау қажеттілігіне байланысты мұндай шешім қабылданған. Маңыздысы – бұл заң арқылы Еңбек кодексіне және 12 заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізіледі. Сондықтан жұмыс ауқымды және қосымша уақытты талап етеді. Сонымен қатар заң балалардың құқықтарын қорғауға қатысты мәселелерді де реттейтіндіктен, бұл өте мұқият әрі салмақты қарауды қажет ететін тақырып. Осыны ескере...

Түркістан облысында ішімдіктен бас тартқан ауыл саны 66-ға жетті. Бұл туралы Kursiv.Media осы өңір әкімдігінің мәліметіне сүйене отырып хабарлады.

Облыста, «Ішімдіксіз ауыл» бастамасы аясында, алкоголь өнімдері мүлдем сатылмайтын ауылдар көбейіп келеді.

Былтыр салауатты өмір салтын жақтайтын ауыл саны 30-ға жеткен. Оның ішінде, Ордабасы мен Мақтарал аудандарынан 5 ауыл, Келес ауданында – 4, Сайрам ауданында – 3, Қазығұрт, Төлеби және Сауран аудандарында – 2, Отырар, Жетісай және Арыс аудандарында түгелдей бір ауыл тұрғындары спирттік ішімдіктерді сатудан бас тартқан.

Биыл өңірде ішімдіксіз ауыл саны жетпіске жақындап қалды. Солардың бірі – Түлкібас ауданындағы Еңбек ауылы. 131 үй...

Қазақстанда өткен Дженнифер Лопес пен Backstreet Boys концерттері ел экономикасына қалай әсер етті? Ұлттық банк ақша-кредит саясаты жөніндегі баяндамасында осы сұраққа нақты жауап берді.

Ұлттық банк мәліметінше, Астана мен Алматы қалаларында өткен шетелдік жұлдыздар концерті қоғамдық тамақтану секторын бір «сілкіндіріп кеткен». Яғни, тамақтану қызметі секторындағы тұтынушылық белсенділік статистикалық тұрғыдан айтарлықтай өскені байқалған, ал бөлшек саудаға әсері шектеулі екенін көрсеткен.

Әлемдік жұлдыздардың концерті өткен қалаларда қоғамдық тамақтану қызметтері көлеміндегі «арақашықтық» 5-11 пайызға дейін өскен. Ең айқын серпіліс Астана қаласында байқалған. Джей Ло мен Backstreet Boys концерті елордадағы сұранысты шамамен 8,4 пайыз көтерген.

Backstreet Boys концертінің әсері тіпті жоғары болған...

Қазақстандағы ең қымбат компаниялардың бірі – «Қазатомөнеркәсіп» ұлттық атом компаниясының акциялары арзандауы мүмкін. Кәсіпорынның 9 айлық қаржы есебіне сүйене отырып брокерлер осындай болжам жасап отыр.

Қазіргі кезде ұлттық атом компаниясының нарықтың құны 14,6 млрд доллардан асады. Биржада бір акциясы 28 684 теңгеден саудаланып жатыр.

Соңғы айларда компания қағаздарының айтарлықтай өсуіне қарамастан, сарапшылар алдағы кезеңдегі қозғалысқа сақтықпен қарап отыр.

Брокерлер неге болжамын жаңартты?

Freedom Broker өз талдауында компания акцияларының бағасына қатысты болжамын қайта қараған. Брокер «Қазатомөнеркәсіп» акцияларының бұған дейінгі 29 000 теңге деңгейіндегі мақсатты бағасын аздап төмендетіп...

Алматының шығысында – Құлжа тасжолы бойында жаңа логистикалық парк ашылды. Жобаға 22 млрд теңге жұмсалды.

Қайда орналасқан

«Шығыс қақпасы» инфрақұрылым аймағындағы логистикалық нысан Үлкен Алматы айналма жолынан (ҮААЖ) 5 км, Алматы әуежайынан 20 км жерде орналасқан. 50 гектар жерге екі қойма корпусы түсті.

Еуразиялық логистикалық парктің (ЕЛП) ашылу салтанатына Алматы әкімі Марат Сұлтанғазиев, сауда және интеграция министрлігінің бірінші вице-министрі Айжан Бижанова, сонымен бірге логистика және девелопмент саласының жетекші компаниялары қатысты.

Кімге тиесілі

Қымбат жобаны халықаралық және отандық компаниялар бірлесіп жүзеге асырды. Олар: 

Қазақстандық боксшы Ангелина Лукас Дубайда өткен Fightgecko Combat Series турнирінде жарқын жеңіске жетті. Қарсыласы танзаниялық Эгине Каянге болды. Жекпе-жек басталған сәттен-ақ африкалық спортшы үшін кештің ауыр болатыны байқалды.

Лукас жоғары қарқында жұмыс істеді: үнемі қысым, денеге бағытталған ауыр соққылар және қарқынды алмасулар қазақстандықтың айқын басымдығын көрсетті. Төртінші раундқа қарай спортшылар арасындағы деңгей айырмашылығы толық көрінді. Тағы бір жойқын шабуылдан кейін Каянге тізерлеп отырып қалды және жекпе-жекті жалғастыра алмады. Рефери техникалық нокаут тіркеді.

BoxRec деректеріне сәйкес он раундқа жоспарланған бұл кездесуде Ангелина Лукас ерте жеңіске жетіп қана қоймай, WBF (Дүниежүзілік бокс федерациясы) ұйымының белбеуін жеңіп алды.

Осылайша, Лукас өзінің кәсіби рекордын...

Жоғары аудиторлық палата Жамбыл облысына мемлекеттік аудит жүргізіп, қорытындысын шығарды. Нәтижесіне сүйенсек, өңір инвестиция тарту жағынан артта қалып келе жатыр, бюджеттік жоспарлауда кемшіліктер бар.

Аудиторлар дерегінше, осы жылғы 10 айдың қорытындысы бойынша, өңірге 553 млрд теңге инвестиция тартылған. Бұл былтырғы көрсеткішпен салыстырғанда 1,4 есе жоғары. Бірақ 2020-2024 жылдар кезеңінен салыстырсақ, инвестициялар деңгейі бойынша облыс республикалық рейтинг көшбасшыларынан 3,5 есе артта қалып отыр.

Мемлекеттік сатып алуда кемшіліктер бар

Жоғары аудиторлық палата мамандары бюджеттік жоспарлау, мемлекеттік сатып алу, инвестициялық жобаларды басқару бөлігінде, сондай-ақ «Тараз» ӘКК» АҚ қызметінде кемшіліктер анықтады.

Жамбыл облысы республикалық бюджеттен түсетін түсімдерге тәуелді. 2020-2024 жылдары бюджеттен түсімдер өңірге түсетін...

Қазақстанда алғашқы әскери дайындықтың жаңартылған ережелері бекітілді. Бұл туралы Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

Тиісті бұйрыққа ведомство басшысы қол қойды. Жаңа ережелер мектептерде, колледждер мен жоғары оқу орындарында АӘД пәніне бірыңғай тәсілді көздейді. Ең алдымен, пәнге бұрынғы тарихи атауы – «Алғашқы әскери дайындық» қайтарылды (қазіргі атауы – «Алғашқы әскери және технологиялық дайындық»).

Сабақ барысында практикалық жаттығулар мен оқу-далалық жиындар көбейтіледі. Сонымен қатар, оқушыларға әскери қызметшілердің құқықтары, міндеттері және әлеуметтік кепілдіктері туралы түсіндіру жұмыстары жүргізіледі.

 «Біз пәнді оның нақты мазмұнына сай етеміз. Бұл азаматтарды армияға дайындаудың бірінші кезеңі. Балалар әскери қызметшінің жарғысын, міндеттерін, қызметтен...

Қазақстан экономикасында ақша массасы артып келеді. Мәселен қазан айында жалпы ақша массасының және оның теңгедегі құрамдасының жылдық өсу қарқыны тиісінше 17,7% және 17,8%-ды құраған. Бұл туралы Ұлттық банктің ақша-кредит саясаты туралы баяндамасында жазылған.

Ақша ұсынысының кеңеюі бірнеше арна арқылы жүріп жатыр және қазіргі макроэкономикалық жағдайда бұл үрдіс экономикалық белсенділік, кредит беру динамикасы және салық саясатымен тығыз байланысты.

Банктер жаппай кредит беріп жатыр

Ақша массасының өсуіне әсер ететін негізгі факторлардың бірі – банктердің кредит беруі қос таңбалы қарқынмен өсуі. Ұлттық Банктің деректері бойынша корпоративтік кредиттер мөлшерлемелері тұрақты сақталғанымен, ипотекалық несиелеу белсенді түрде артқан, ал...

Парламент Сенатында жер қойнауын пайдалану туралы заң жобасына енгізілетін өзгерістер мен толықтырулар талқыланып жатыр. Құжатта уран саласына жеке басымдық берілген.

Сенатор Шәкәрім Бұқтұғұтовтың сөзінше, заң жобасы шеңберінде аз зерттелген аумақтар шегінде көмірсутектерді барлау және өндіру бойынша жаңа түрдегі келісімшарттар енгізіледі. Бұл инвесторларға геологиялық зерттеулерді өз қаражаты есебінен дербес жүргізуге мүмкіндік береді.

«Сондай-ақ «аз зерттелген аумақтар» ұғымының өзі және аумақтарды осы санатқа жатқызу тәртібі нақтыланады. Бұл жер қойнауының геологиялық зерттелу деңгейін арттыруға және барланған көмірсутек қорларын игеруге мүмкіндік береді. Бюрократиялық рәсімдерді қысқарту және бизнес үшін қолайлы жағдай жасау мақсатында аз зерттелген аумақтар бойынша аукционды жеделдетілген тәртіппен өткізу...

Каспий теңізінің Ресейдегі Дағыстан жағалауында 500-ге жуық итбалық өлексесі табылды. Қызыл кітапқа енген жануардың жаппай қырылып жатқанын жергілікті тұрғындар хабарлады, деп жазды «Коммерсантъ».

Басылым мәліметінше, Дағыстан табиғат министрлігінің мамандары Махачкала, Қарабұтақкент, Каякент және Дербент аудандарындағы жағалауларды шолып шықты. Олар 484 өлексе тапты. Итбалық қырылып жатқанын жергілікті тұрғындар 1 желтоқсанда байқаған.

Министрлік мәліметті тиісті органдарға жолдады. Мекемелер зерттеу жүргізіп, теңіз жануарының не себепті қырылғанын анықтауы тиіс.

Басылым мәліметінше, кейінгі жылдары ғалымдар вирусология сараптамасын жүргізген. Олар жұқпалы дертті таппаған.

«Итбалықтардың жаппай қырылуының басты себебі – сейсмикалық белсенділік кезінде теңіз қайраңынан көтерілген күкіртқышқыл мен метан газынан улану...

Алматылық «Қайрат» футбол клубының қақпашысы Темірлан Анарбеков маусымның үздік ойыншысы деп танылды.

Жас голкипер биылғы маусымда ерекше ойын мәнерімен көзге түсіп, ұлттық біріншілікте де, халықаралық аренада да жанкүйерлер мен мамандардың жоғары бағасын алды.

Темірлан Қазақстан чемпионатында ғана емес, УЕФА-ның назарына түсіп, Еуропада өткен бірнеше ойындарда матчтың үздігі атанған.

Еске сала кетейік, бұған дейін «Қайраттың» жартылай қорғаушысы Валерий Громыко Беларусьтің жыл ойыншысы атанған еді.

Қазақстанда инфляциялық қысым 2025 жылдың соңына қарай бәсеңдегенімен, әлі де жоғары күйінде қалып отыр. Сондықтан Ұлттық банк 2026 жылғы инфляцияға қатысты болжамын 9,5%-12,5% деңгейіне дейін көтерді. Бұл туралы қаржы ұйымының ақша-несие саясаты жөніндегі баяндамасында жазылған.

2025 жылғы қарашада инфляция 12,4% деңгейінде қалыптасты. Оған негізінен Үкіметтің дағдарысқа қарсы шаралары аясында коммуналдық қызмет ақысының көтерілмеуі себеп болған. Дегенмен, инфляцияның құрылымында тұрақты проинфляциялық факторлар сақталады.

Атап айтқанда, азық-түлік бағасы қымбатшылықтың негізгі драйвері болып отыр. Қарашада баға 13,4% өскен. Азық-түліктің қымбаттауына шетелде келетін тауарлар бағасының қымбаттауы, импорттың артуы, өндірушілердің шығынының өсуі себеп. Әсіресе ет, өсімдік...

Офтальмологиялық қызметтерді біржолғы зейнетақы төлемдерімен төлеуге арналған өтінімдер enpf-otbasy.кz платформасында қабылданбайды.

Бұл өзгеріс 4 желтоқсаннан бастап күшіне енеді. Десе де, осы күнге дейін жолданған барлық өтінім бұрынғы тәртіппен қаралады.

Atameken Business ақпаратына қарағанда, өтінім қабылдауды тоқтату – Денсаулық сақтау министрлігі бекіткен жаңа ережелерге байланысты. 3 желтоқсанда жарияланған бұйрыққа сәйкес, енді зейнетақы жинағын стоматологияға да, офтальмологияға да қолдануға рұқсат жоқ.

Стоматология бағыты жабылғаннан кейін, офтальмологияға сұраныс 7 есеге өсіп, 1 264 өтінімге жеткен.

«Банк тексеріс барысында күмәнді жағдайларды да анықтады. Әртүрлі клиенттер бір клиникамен келісімшарт жасағанымен, құжаттарда клиниканың мекенжайы әр қалада әртүрлі көрсетілген. Тексеру кезінде бұл...

Өжет шағын ауданының тұрғындары жерді арзан бағаға сатуға қарсы шығып жатыр. Алматы әкімдігі Тілендиев көшесін ұзарту үшін жүздеген жер телімін сатып алуды көздейді. Бұл туралы Kursiv.Media қала әкімдігінің мәліметіне сүйене отырып хабарлады.

Қала билігінің мәліметінше, 3 желтоқсан Алматы әкімінің орынбасары Бейбіт Шаханов Алатау ауданының тұрғындарымен кездесті. Әкімдік өкілімен жүздесуге отыз шақты адам келді. Олар Тілендиев көшесін ұзарту үшін сатып алынатын жер телімдері мен тұрғын үйлердің өтемақысына қатысты мәселені талқылады.

Шаханов қала дамып келе жатқанын, жаңа жолдар мен әлеуметтік нысандар қажет екенін айтқан. Сонымен бірге ол шаһар билігі бағаға ықпал ете алмайды деп мәлімдеген.

Білім беру инфрақұрылымын қолдау қоры жемқорлардан тәркіленген қаражат есебінен толығып келеді.

Оқу-ағарту министрлігі таратқан ресми мәліметке сүйенсек, мектептерде орын жетіспеушілігі мәселесін шешу мақсатында жаңадан білім беру ұйымдарын салу немесе жаңғырту, оған жапсарлас ғимараттар салу жұмыстары жүргізіліп жатыр.

«Мемлекет балалар үшін жайлы әрі қауіпсіз білім беру ортасын қалыптастыруға ерекше көңіл бөледі. Бүгінгі таңда 86 мыңнан астам орындық 77 мектеп пайдалануға берілді. Олардың басым бөлігі Алматы, Түркістан, Қызылорда, Жамбыл облыстарында және Астана қаласында орналасқан», – деді Инфрақұрылымды дамыту департаментінің басқарма басшысы Жайық Мақсұтов.

Қор қаражаты есебінен 100 мыңға жуық оқушыға арналған 89 мектептің құрылысы қаржыландырылған.

Түркістан облысында жеті минуттық тарихи роликке 100 млн теңге бөлген. Бұл оқиға көпшіліктің сынына ұшырап, облыс әкімі тексеріс жүргізуді тапсырды.

«Облыс әкімі Нұралхан Көшеров аталған шарттың жасалған жағдайларын жан-жақты тексеруді, соның ішінде қажетті рәсімдердің сақталуын және бюджет қаражатының мақсатты пайдаланылуын қамтамасыз етуді тапсырды», – деп жазылған облыс әкімдігінің хабарламасында.

Дауға «Ұлы Дала Елі орталығы» мекемесі «G7 Exclusive» ЖШС-ға тапсырыс берген ролик себепші болған. Мәдениет басқармасының мәліметінше, видеоролик Қазақстан тарихын ежелгі дәуірден бүгінгі күнге дейін түрлі көркемдік формалар арқылы көрсетуі тиіс. Оған петроглифтер, «аң стилі», шығыс миниатюралары, ұлттық өрнектер, кескіндеме, графика...

Ересектерге арналған Pornhub сайтының бұрынғы қожайыны Бернд Бергмайр санкцияға ұшыраған «Лукойл» мұнай компаниясының шетелдегі активтерін сатып алғысы келеді. Аустриялық кәсіпер АҚШ қаржы министрлігіне өтініш түсірді. Бұл туралы Reuters хабарлады.

Агенттік мұндай мәліметті жағдаймен жақсы таныс екі түрлі дереккөзге сүйене отырып таратты. Құрама Штаттар енгізген шектеулер «Лукойл» ресейлік компаниясына шетелдегі активтерін саудаға шығаруға мәжбүрледі. Қазірдің өзінде ірі мұнай жобаларына Exxon Mobile, Chevron секілді алпауыттар қызығып отыр. Енді олардың қатарына Бергмайер де қосылды.

Кәсіпкер «Лукойлдың» нақты қай активі қызықтыратынын айтпады.

«Lukoil International GmbH компаниясы жақсы инвестицияға айналар еді. Әркім мұндай...