Жаңалықтар

Қазақстан «Байқоңыр» ғарыш айлағы мен тағы ірі үш әскери полигонды Ресейге жалға беріп отыр. 2025 жылы Қазақстан оларды шетелге өткізуден шамамен 72,3 млрд теңге пайда тапты. Бұл туралы Kursiv.Media хабарлайды.

Әскери полигондар

Қазақстан Сарышаған, Капустин Яр және Чкалов атындағы орталықтағы әскери полигонды Ресейге жалға беріп отыр.

Қаржы министрлігінің 2025 жылғы республикалық бюджет есебінде «әскери полигондарды пайдаланғаны үшін жалгерлік төлемнен» 10,5 млрд теңге түскені айтылған. Бюджет қабылданған уақытта олардан 9,4 млрд теңге түседі деп болжанған, дегенмен жоспар 11,5%-ға артық орындалған.

Сарышаған – Қарағанды, Жамбыл, Ақтөбе, Қызылорда және Ұлытау облыстары аумағында орналасқан ірі полигон. Мұнда зымыран...

Білім беру мекемесінде есірткі сатқандар өмір бойына сотталады. Бұл туралы орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте ІІМ есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитетінің басқарма бастығы Бақытжан Әмірханов айтты, деп хабарлайды KursivMedia.

«Мұндай жағдай бірнеше жыл бұрын Қызылорда облысында тіркелді. Қазір заңға сәйкес мектеп аумағында есірткі сатқандар өмір бойына сотталады», – дейді Әмірханов.

2025 жылы мұндай жағдай тіркелмеген.

Қылмыстық кодекстің 297-1-бабының 4-бөлігіне сәйкес қылмыстық топ не лауазымды адам қызмет бабын пайдаланып есірткі, психотроптық заттарды заңсыз дайындап, қайта өңдеп, өндірген болса, мүлкі тәркіленіп, 15 жылдан 20 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айырылады не өмір бойына бас бостандығынан...

Шетелге шыққанда мобильді интернет басты мәселелердің бірі. Қымбат роуминг, жергілікті SIM-картаны іздеу, тілдік кедергілер мұның бәрі уақыт пен қаражатты талап етеді. Осы тұрғыда eSIM технологиясы саяхатшылар үшін тиімді әрі ыңғайлы шешім ретінде ұсынылып отыр.

eSIM деген не

eSIM – физикалық SIM-картаны ауыстырмай-ақ, әр елде байланыс операторын алмастыруға мүмкіндік беретін цифрлық SIM-карта. Дәстүрлі роумингтен де, жергілікті операторлардың SIM-картасын сатып алудан да арзанырақ.

Қазақстанда саяхатқа арналған мобильді интернетке Freedom SuperApp экожүйесіндегі «Шетелдегі интернет» сервисі арқылы eSIM көмегімен қосылуға болады.

eSIM кімдерге пайдалы

eSIM жиі саяхаттайтын адамдарға, іссапармен жүретіндерге және шетелге қысқа мерзімге шығатын туристерге өте қолайлы. Әсіресе интернетті бірден пайдаланғысы...

Қазір ата-аналардың жиі алаңдайтын мәселесінің бірі – баланың тілінің кеш шығуы мен дамуындағы ауытқулар. Мамандардың айтуынша, дер кезінде мән берілмеген қарапайым белгілер уақыт өте келе күрделі диагноздарға әкеліп соқтыруы мүмкін. Осы мәселенің себеп-салдарын, сонымен бірге ата-аналар, ең алдымен, неден бастауы тиіс екенін анықтау үшін Kursiv.Media тілшісі логопед-дефектолог маман Меруерт Мақұлбекті және психоаналитик Зарина Қаһарманды сөзге тартты.

Кейде сау балалардың да тілі кеш шығады

Маман ең әуелі «Баланың тілі неге кеш шығады? Бүгінгі заманда көбейіп кеткені рас па?» деген сұраққа жауап берді. Оның сөзінше, қазір диагноздар өте көп. Тілі кеш шығудан бастап аутизм, шизофрения сияқты диагноздар бар. Емдемегеннің соңы шизофренияға...

Қазақстандық теннисші Елена Рыбакина (WTA рейтингі – 5) Мельбурн қаласында өткен көрме матчында италиялық Жасмин Паолиниді (7) жеңді. Кездесу 6:4, 6:2 есебімен аяқталды.

Брисбен турнирінің ширек финалынан кейін және Australian Open басталар алдында Рыбакина Мельбурн корттарына бейімделу мақсатында ойын тәжірибесін арттырып жүр.

Осыған дейін Рыбакина мен Паолини арасындағы жеке кездесулердің есебі 3:3 болған. Алайда WTA статистикасында көрме матчтары есепке алынбайды. Соған қарамастан, бұл жеңіс Елена үшін маңызды дайындық кезеңі болды. Сонымен қатар Australian Open–2026 турниріне арнайы әзірленген жаңа ойын формасын алғаш рет кортта көрсетті.

Australian Open негізгі турнирінің жеребесі 15 қаңтар күні тартылады. Рейтингке сәйкес, Елена Рыбакина жарысқа...

Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі «INVIVO Business» ЖШС-ның жұмысына тексеріс жүргізді. Құзырлы органдар компанияның нарықта монополия орнатып, өзге бәсекелестеріне қысым көрсеткенін анықтады.

Агенттіктің мәліметінше, INVIVO-мен жұмыс істеген кәсіпкерлер шарт бұзылғаннан кейін, 24 ай бойы басқа бәсекелес зертханалармен ынтымақтастық орната алмайтын болған. Компания осындай талап қойған. Соның салдарынан нарықтағы елдің 16 қаласындағы зертханалық қызмет нарығындағы кәсіпкерлер зиян шеккен.

Монополияға қарсы органның ескертуінен кейін, компания бұл шектеуді алып тастады. Енді нарықтағы 143 кәсіпкерлік нысан еш кедергісіз қызметін жалғастыра алады.

Бұл мәселе бойынша Kursiv.Media INVIVO Business-ке сауал жіберді.

Өткен жылдың соңында Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі Қостанай мен Қызылорда қаласының әуежайына...

Өнеркәсіп комитеті төрағасының орынбасары Мұхамед Андаков жеке тұлғаларға арналған автолизинг бағдарламасы неге басталмай жатып тоқтап қалғанын түсіндірді.

Комитет өкілі автолизинтің Forte Leasing бағдарламасы аясында алғашқы легі берілгенін еске салды. Алайда қаржылық құрал жаңа болғандықтан, реттеуге қатысты мәселелер туындаған. Сол себепті былтыр қараша айында бағдарламаға өзгеріс енгізуге тура келген.

«Автолизинг үш жыл мерзімге 15% мөлшерлемемен берілді. Былтыр қарашада жеке тұлғаларға автолизинг рәсімдеуге құқық беретін құқықтық норма енгіздік. Қазір Өнеркәсіп комитеті, Қазақстан машина жасаушылар одағы және инвесторлар арасында үшжақты келісім жасалып, лизинг тәртібі пысықталып жатыр. Талаптары нақтыланған соң, қайта жарияланады», – деп түсіндірді комитет өкіл...

2025 жылы Астана қаласында салынып жатқан Light Rail Transit (LRT), яғни жеңіл рельс көлік жүйесінің құрылысына барлығы 332,4 млрд теңге жұмсалды. Бұл туралы Kursiv.Media хабарлады.

Қаржы министрлігінің былтырғы республикалық бюджет есебінде LRT құрылысына жұмсалған шығын көлемі осындай деп жарияланған. Құжатта қомақты қаражат Ұлттық қордан нысаналы трансферт есебімен алынғаны айтылған. Ақша «әуежайдан жаңа теміржол вокзалына дейінгі учаске» құрылысын аяқтау үшін аударылған.

Оның алдындағы жылдармен салыстырар болсақ, қордан LRT-ге 2024 жылы 28,4 млрд, ал 2023 жылы 52,4 млрд теңге бөлінген. Ең көп қаражат былтыр аударылып отыр.

Қазақстан тарихындағы ең қымбат құрылыстардың бірі шамамен он жыл бұрын басталған. Үкімет...

Алматыда бір бөлмелі үйге 109 адамды тіркеген үй иесі бір жылға сотталды. Оған заңсыз көші-қон ұйымдастырды деген айып тағылды.

Бұл жайтты Алматы қаласының прокуратурасы анықтаған. Ведомство баспасөз қызметінің мәліметінше, бір бөлмелі пәтердің қожайыны 109 адам тіркеп, сол үшін сыйақы алып жүрген.  Алайда олардың ешқайсысы бұл мекенжайда тұрмаған.

Осы үшін пәтер иесі жауапкершілікке тартылып отыр. Прокуратураның ақпаратынша, оған қатысты ҚР Қылмыстық кодексінің 394-бабы – «Заңсыз көші-қонды ұйымдастыру» бойынша қылмыстық іс қозғалды.

Сот құқық бұзушыны бір жылға бас бостандығын шектеу жазасына кескен.

Айта кететін жайт, Қазақстанда үйге адам тіркеу толықтай онлайн форматқа көшті.

Полиция баланың есірткі тұтынып-тұтынбайтынын анықтауға қатысты ата-аналарға кеңес берді.

ІІМ Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитеті төрағасының орынбасары Қуандық Әлжанов бақылауды мемлекет емес, ата-ана жүргізу керек екенін алға тартты.

«Ата-ана баласының есірткі қолданатынын неғұрлым ертерек анықтаса, емдеуді бастау немесе психологиялық түзетудің түрлері мен басқа да ықпал ету әдістерін қолдану мүмкіндігі соғұрлым жоғары болады. Дәріханаларда «наркотест» сатылады. Олар анықтағысы келетін есірткі түріне қарай 6, 12, 24 немесе 48 түрге арналған деп сатылады. Бағасы да соған байланысты. Ең арзаны 4 500 теңге тұрады», – дейді Әлжанов.

Қазір ата-аналарға осы ақпаратты жеткізу бойынша жұмыс басталған.

Айта кетейік, 2025 жылы...

Әлемдік нарықта күміс бағасы қымбаттап жатқан шақта, қытай компаниясы Қазақстандағы ірі қорғаныс-күміс кен орнын сатып алмақ. Finmentor телеграм-арнасының авторы Арман Батаевтың жазуынша, қытайдың Zhekuang Heavy Industry Co. Ltd. компаниясы Қазақстандағы маңызды кен жобасын сатып алу жөніндегі келісімге келген.

Компания еншілесі – Hainan Changxing 2025 жылдың соңында «Тау-Кен Самұрық» АҚ-мен «Алайғыр» бірлескен компаниясының 100% жарғылық капиталын сатып алу жөнінде кейінге қалдырылған шарттармен, келісімшартқа қол қойған.

«Алайғыр» бірлескен компаниясы – «Тау-Кен Самұрыққа» тиесілі және Қарағанды облысындағы аттас қорғасын-күміс кен орнына иелік етеді. Аталған жоба полиметалл рудаларын өндіруге бағытталған.

Zhekuang Heavy Industry – тау-кен жабдықтары мен материал өңдеу шешімдерін өндіретін...

Атырау облысында жоғалып кеткен отбасының ісінде жаңа деректер пайда болды. Енді отбасының кіші қызы Ақбаян Мұқанғалиеваға да іздеуге жариялады. Бұл туралы Атырау облыстық полиция департаментінен хабарлады.

«Полиция екі адамға халықаралық іздеуге жариялады. Ер адам қылмыс жасады деген күдікпен, ал әйел адам (Ақбаян Мұқанғалиева) хабар-ошарсыз кету дерегі бойынша іздестіріліп жатыр», – деп хабарлады ведомствоның баспасөз қызметінен.

Яғни Ақбаян Мұқанғалиеваның бұл істе күдікті деген статусы жоқ. Ал оның күйеуі, 29 жастағы Сұлтан Сәрсемалиев, осы істегі басты күдікті болып отыр.

Полиция дерегінше, олар шетелге шығып кеткен болуы мүмкін. Ерлі-зайыптының бес баласы бар, қазір оларды Сұлтанның анасы қарап отыр...

Есірткі қылмысына қарсы профилактикалық жұмысқа «закладчиктер» тартылып жатыр. Бұл туралы ІІМ Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитеті төрағасы Данияр Мейрхан орталық коммуникациялар қызметіндегі брифингте айтты.

Сөзінше, есірткі таратқаны үшін сотталып, кейіннен бостандыққа шыққан 91 адам волонтер қатарына қосылған.

«Олар өздерінің өмірінен мысал келтіріп, жастарды есірткіге байланысты құқықбұзушылықтардың салдары туралы ескертіп жүр», – дейді Мейрхан.

Бұрын сотты болғандар мектептерді аралап, профилактикалық жұмыс жүргізеді. Мамандар бұл жұмыс келешекте де жалғасатынын айтты.

Айта кетейік, 2025 жылы есірткіге байланысты құқықбұзушылықтар бойынша 6 426 қылмыстық іс сотқа жіберілген.

Биыл, 20 қаңтар күні Ұлттық құрылтайдың бесінші отырысы Қызылорда қаласында өтеді деп жоспарланып отыр. Отырысқа президент Қасым-Жомарт Тоқаев қатысады.

Ұлттық құрылтай 2022 жылдың маусым айында президенттің жарлығымен құрылды. Осыған дейін қоғам мен билік арасындағы диалог алаңы болған Ұлттық қоғамдық сенім кеңесі таратылып, оның орнына жаңа форматтағы кеңесші орган ретінде Ұлттық құрылтай жұмысын бастады.

Осы уақыттан бері Ұлттық құрылтайдың отырыстары Түркістан, Атырау, Ұлытау және Бурабай қалаларында өтті. Әр жиында ел дамуына қатысты өзекті мәселелер көтеріліп, қоғамдық пікір ескерілген ұсыныстар айтылды.

12 жылға сотталған Хасан Қасымбаевтың ісі Алматы облысындағы апелляциялық сотта қаралады. Бұл туралы сот кабинетіндегі ақпаратта көрсетілген.

Бұған дейін сотталғандардың адвокаттары бірінші сатыдағы сот үкіміне шағым түсіргені айтылды.

Қылмыстық іс бойынша үкімге шағым Хасан Қасымбаев, Мадияр Қалимжанов, Сайлау Ақтанов, Нұрмұхамет Сұлтанбеков және Данияр Аскаровтан түскен. Іс материалдары 2026 жылдың 13 қаңтарында судьяға берілген. Алайда істі қарайтын сот алқасының құрамында бар судьялардың аты-жөні көрсетілмеген. Іс материалдары да жарияланбайды.

Айта кетейік, Хасан Қасымбаевтың есімі жасөспірім Шерзат Полаттың қазасынан кейін атала бастады. Талғардағы қылмыстың «Хуторлықтар» ұйымдасқан қылмыстық тобымен байланысы бары айтылды.

Олар Қылмыстық кодекстің үш бабы – адам ұрлау...

Осы жылы елдегі 103 суару каналын автоматтандыру басталады. Жоба Қызылорда, Жамбыл және Түркістан облыстарынан басталады. Бұл жайлы үкімет отырысында баяндама жасаған ЖИ және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев айтты.

Барлығы елдегі 264 каналды автоматтандыру жоспарлаған. Бұл – әр каналға заманауи сенсорлар мен қашықтан басқару жүйелерін орнату деген сөз. Сол арқылы күні-түні каналдағы су деңгейіy, су таралуын бақылап отырады.

Қазір жобаның сметалық құжаттамалары әзірленіп жатыр. Жүзеге асыру үшін қажетті қаржыны Ислам даму банкінен алады.

Мәдиевтің сөзінше, 2030 жылға дейін сумен жабдықтау саласында деректерді онлайн-беруді 100% қамтамасыз етілуі қажет. Бұл саланы цифрландыруға Astana Hub стартаптары көмектеседі.

Үкімет отырысында кәріз...

Атышулы абайтанушы, бизнес-коуч Омар Жәлел мен екінші әйелінің арасында отбасылық мәселе ушығып жатыр екен. Бұл туралы Ләззат Мырзаш Айнұр Асанбердіге Youtube-та берген сұхбатында баяндады. Айтуынша, Омар Жәлел оның тағдырымен ойнап, балаларының жанына жазылуы ауыр жарақат салып жатқан көрінеді.

Әлеуметтік желідегі парақшасына Ләззат Мырзаш бұған дейін де Омар Жәлелмен арадағы мәселелері туралы жазып жүрген еді. Сұхбат барысында осы туралы ашық айтты.

Омар Жәлел жалпы саны төрт рет үйленген. Ләззат Мырзашпен 2019 жылы бас қосқан. Түркияда оқып жүрген жерінен Астанаға көшіріп әкеліп, әуежайдан бірінші әйелі Меңдігүлмен бірге күтіп алған көрінеді. Сол кезде бірінші жұбайы «ұл туғанға күн туады, бала таппай жатып...

Қазақстан қалаларындағы кәріз құбырлары 50 жыл бойы ауыстырылмаған. 65%-ға жуығы әбден тозған, бұл санитарлық жағдайға тікелей әсер етеді. Үкімет отырысында баяндама жасаған Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Қуандық Қажкенов осылай мәлімдеді.

Ведомство осы мәселеге назар аударып отыр. Былтыр Ақтау және Ленгер қалаларында кәріз құбырлары ауыстырылды. Биыл Атырау, Қызылорда, Қарқаралы және Қаражал қалаларында кәріз құрылыстарын жаңалау жоспарланған. Барлығы тізімде 45 қала бар.

Ақтөбе, Қарағанды, Риддер қалаларындағы жобалар үшін Еуропа даму және қайта құру банкіне, Жезқазған, Сәтпаев, Балқаш, Степногорск үшін Азия даму банкінен несие алынады.

Қаржылық оператор институты енгізілді

Жобаларды жүзеге асыруын бақылау үшін Техникалық оператор институты енгізіледі. Ол жобалау кезінде қазақстандық өнімге...

2025 жыл Қазақстанда ішкі сауда көлемі артқанымен, оның өсу қарқыны алдыңғы жылмен салыстырғанда баяулады. Ұлттық статистика бюросының дерегіне сәйкес, былтыр ішкі сауда 8,9%-ға өсті. Бұл 2024 жылғы 9,1%-дық өсімнен төмен көрсеткіш.

Жалпы «сауда» саласы бойынша физикалық көлем индексі 108,9%-ды құрады. Яғни нарық өсуді жалғастырды, бірақ серпіні әлсірей түсті. Бұл үрдіс әсіресе бөлшек саудада айқынырақ байқалды.

Сауда саласының негізгі салмағы бұрынғыдай көтерме саудаға тиесілі. 2025 жылы көтерме сауда көлемі 9,5%-ға өскен. Ал бөлшек саудадағы өсім 7,5%-бен шектелді. Сөйтіп, жалпы сауда құрылымында көтерме сауданың үлесі 66,6%-ға жетсе, бөлшек сауда 32,9%-ды құрады.

Көтерме сауда айналымы бір жылда 53,5 трлн...

ЕАЭО шеңберінде ұлттық ережелер бойынша медициналық бұйымдарды тіркеу мерзімі 2027 жылдың соңына дейін ұзартылды.

Сауда және интеграция министрлігінің мәліметінше, бұған дейін мұндай мүмкіндік 2025 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі мерзіммен шектелген. Ал 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ЕАЭО ережелері бойынша медициналық бұйымдарды тіркеуге толығымен көшу жоспарланған болатын.

«ЕАЭО шеңберінде медициналық бұйымдар айналысының бірыңғай қағидаттары мен қағидалары туралы келісімге өзгерістер енгізу туралы тиісті хаттамаға 2025 жылы 29 желтоқсанда қол қойылды. Қабылданған түзетулерге сәйкес, 2027 жылы 31 желтоқсанға дейін өндірушілер мен жеткізушілер медициналық бұйымдарды ЕАЭО ережелері бойынша да, мүше мемлекеттердің ұлттық заңнамасына сәйкес те тіркей алады...

Сәкен Майғазиев бір топ адамның алдында діни уағыз айтып, Нұрлан имам – Нұрлан Байжігітовті таңырқатты.

Нұрлан имам Сәкен Майғазиевтің айтқан сөздерін құптап, басын изеп отырды.

Тәкаппарлық неден туады

«Осының тігісін жатыстыра алмай ма, көзін таба алмай тұрғаның қарашы», десек, Аллаға шүбә келтіргендей болады екенсің. Алла оны солай жаратты. Бірақ ол шығарған математикалық есептерді сен шығара алмайсың. Нұрекең (Нұрлан Имам) білген хадистерді, сүрелерді мен білмеймін. Кейде бізде тәкаппарлық басып кетеді», – деді Сәкен Майғазиев.

Сәкен айтқан хикая

Әнші тәкаппарлықтың түрлі болатыны туралы өмірден алынған мысалды келтірді:  

«Екі еркек жолда судан өте алмай тұрған бір әйелді көреді. Су мұздай...

Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Қуандық Қажкенов су арналарына цифрландыруға қатысты жоспармен бөлісті. 2028 жылға дейін еліміз бойынша 3,6 миллионнан астам телеметрия технологиясы бар «ақылды су есептегіш» құралдарын орнату көзделген.

Автоматты түрде есеп береді

Мұндай құрылғылар судың жұмсалу көлемін автоматты түрде байланыс арналары арқылы жеткізіп отырады. Бұл су шығынын айтарлықтай азайтып, шығындарды оңтайландыруға, жабдықтың қызмет ету мерзімін ұзартуға және су тарату мен су бұру жүйесін тиімді басқаруға мүмкіндік береді.

«Отандық және халықаралық сарапшылармен бірге5 қаладағы – Астана, Шымкент, Орал, Екібастұз және Шахтинсктегі су арналары қызметінің бағалануы жүргізілді.Нәтижесінде процестерді оңтайландыру бойынша ұсыныстар дайындалды және біртұтас...

2025 жылы Қазақстанның қор нарығы нақты экономикадан әлдеқайда жылдам өскен. KASE индексіне кіретін компаниялардың нарықтық капитализациясы бір жылда 23,3%-ға артып, 70 млрд АҚШ долларынан асты. Ал ел экономикасының өсімі осы кезеңде 6,5%-ды құрап, биржа өсімі одан төрт есе жоғары болды. Бұл туралы Жеке инвесторлар қауымдастығы жазады.

Нарықтық капитализацияның ұлғаюы KASE индексінің динамикасымен тығыз қабысып жатыр: индекс 2025 жылы номиналды түрде 26,4%-ға өсіп, 7031,31 пунктке жеткен.

2025 жығы инфляцияны (12,3%) шегеріп тастаса да, нақты өсім 13,7%- ды құрайды. Бұл ең өтімді қазақстандық акциялардың инвесторлар үшін айрықша тартымды болғанын көрсетеді.

QAMS есебіне сәйкес, 2025 жылды...

Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Қуандық Қажкенов 2025 жылдың соңына дейін халықты толығымен ауызсумен қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмасы толық орындалғанын айтты. Алайда соған қарамастан, елдегі 19 ауыл бірнеше жылдан бері тіршілік нәрінен тарығып отыр. 

Вице-министрдің айтуынша, елде 6 087 ауыл мен 90 қала ауызсумен қамтамасыз етілген. Соңғы жылдары (2021 жылдан бастап) бұл бағытта 835 млрд теңге бөлініп, 1,6 мыңнан астам жоба жүзеге асқан. Қажкенов үкімет тарапынан қаржыландыру мәселесі толығымен шешілді деп сендірді.

«Жүргізілген жұмыстар нәтижесінде 34 қала мен 756 ауыл орталық су жүйесімен қамтылды. Сонымен қатар, жергілікті бюджет есебінен 699 ауылда кешенді блок-модульдер орнатылды. Салыстырмалы...