Жаңалықтар

Сенат депутаты Жақып Асанов мемлекеттік тілдегі заңдардың тілі өте күрделі, түсініксіз екенін, Әлеуметтік Кодекс қайтадан қазақ тілінде жазылатынын тілшілерге берген жауабында айтты.

Парламент жиынынан кейін тілшілер Жақып Асановқа «Неге заңдар қазақ тілінде жазылмайды?» деген сауал тастады. Депутат өз сөзінде мемлекеттік тілдегі заң мәтіндерінің сапасына сын айтты.

«Иә, проблема бар. Бұл – үлкен мәселе. Біз Нәрікбаев университетімен бірлесіп зерттеу жүргіздік. Ең маңыздысы – заңның қай тілде жазылатыны және кейін қалай аударылатыны. Бізде мәселе тек тілде емес, заңдардың өз тілі тым күрделі. Әсіресе, экономикалық және фискалдық ұғымдар түсініксіз жазылады», – деді сенатор.

Асановтың айтуынша, бұл мәселе өткен...

«Қайрат» футбол клубының жас қақпашысы Шерхан Қалмырза қажылыққа жолдама сыйға алды.

Белгілі болғандай, Алматы қаласындағы бір тойда Шерхан мен анасы қонақ ретінде қатысқан. Сол кеште жас спортшыға қасиетті Меккеге Умра қажылығына арналған сертификат табысталды.

Айта кетейік, бұған дейін Шерхан Қалмырзаға кәсіпкер Ұлықбек Шарипов заманауи Exeed маркалы автокөлік сыйға тартқан болатын. Сонымен қатар, Ғылым және жоғары білім министрлігі дарынды қақпашыға білім грантын табыс еткен еді.

Қаржы мониторингі агенттігі БЖЗҚ қаражатын жалған стоматологиялық клиникалар арқылы жымқыру схемасын ұйымдастырды деген күдікке ілінген үш адамның бірін ұстады. Ер адам Ресей шекарасында қолға түскен. Бұл туралы агенттік төрағасының орынбасары Жеңіс Елемесов мәлімдеді.

Әңгіме өз кінәсін мойындамаған Аслан Дүйсенов жайлы. Ол өзіне тиесілі стоматология жұмыс істеп тұрғанын айтып, әлеуметтік желіде видео жариялаған болатын. Журналистер кәсіпкердің өзі видеоүндеу жариялап, көпшілікке ашық мәлімдеме жасағанына қарамастан, ҚМА не себепті оған іздеу жариялағанын нақтылауға тырысты.

«Біріншіден, оның процессуалдық статусы күдікті. Оған сырттай айып тағылып, сот қамауға алу түріндегі бұлтартпау шарасын бекітті. Осыған байланысты іздеу жарияланды. Қазіргі уақытта күдікті ұсталып, сот...

Мажарстанның ірі қаржы институттарының бірі – OTP Bank Қазақстандағы банкті сатып алу бойынша келіссөз жүргізіп жатыр. Сонымен қатар банк Орталық және Шығыс Еуропадағы бірқатар әлеуетті қаржы ұйымдарын зерттейді. Бұл туралы ұйым «Курсив» басылымының ресми сұрауына берген жауабында хабарлады.

Банк өкілдерінің айтуынша, қазіргі уақытта OTP Bank банк сатып алу мүмкіндіктерін белсенді түрде зерттеп жатыр.

Алайда қаржы ұйымы нақты қанша банкті сатып алуды жоспарлап отырғанын немесе Қазақстанда қай банкті сатып алуы мүмкін екенін нақтыламады. Банк бұл мәселе бойынша пікір білдіруден бас тартқан.

OTP Bank өз стратегиясының негізгі бағыты ретінде акционерлік құндылықты арттыруды, яғни операциялық қызметтің оңтайлы ауқымына қол жеткізу және...

Парламент жиынынан кейін тілшілер сенатор Жақып Асановқа іздеуде жүрген экс-судья Қарлығаш Таткееваның қылмысы жайлы сұрақ қойды. Таткеева Астана қаласының судьясы, Жоғарғы сот төрағасының кеңесшісі болған. Сол кезеңде Жақып Асанов Жоғарғы сот төрағасы еді.

Бірақ қол астындағы қызметкерін жеке танымайтынын айтты.

«Ол жай қызметте жасаған. Ол кісіні қылмыскер деп айтуға әлі ерте, мен ол кісімен тікелей жұмыс істеген жоқпын», – деді сенатор тілшілер сұрағына.

Қос азаматтығы болды деген адам қалай Жоғарғы сотқа қызметке тұра алады деген сұраққа ондай фактіні білмегенін айтты.

«Қос азаматтық алды ма, алмады ма, қылмыс жасады ма, мен...

«СК-Фармация» компаниясына бюджет қаржысын жымқыру фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды. Бұл туралы Қаржы мониторингі агенттігі төрағасының орынбасары Жеңіс Елемесов Сенат брифингі барысында мәлімдеді.

«Бюджет қаражатын жымқыру дерегі бойынша қылмыстық іс тіркелді. Қазіргі уақытта тергеу жүргізілуде. Қылмыстық-процестік кодекстің 201-бабына сәйкес, басқа мәліметтерді жариялай алмаймын», – деді ол.

Еске сала кетейік, бұған дейін Мәжіліс депутаты Бақтыжан Базарбек «СК-Фармация» мемлекетке 35,8 млрд теңгеге жуық шығын келтіргенін айтқан болатын. Оның айтуынша, компания дәрі-дәрмектерді нарықтағы бағадан 365%-ға дейін қымбатқа сатып алып, сұраныссыз препараттар алған және дәрі-дәрмекті дұрыс бөлмеген. Осыған байланысты Базарбек пен депутат Мұрат Әбенов Бас прокуратураға арыз түсірген.

Ал...

Мемлекеттік аукцион сайтында мемлекет меншігіндегі түрлі нысандар, көліктер мен әртүрлі заттар сатылады. Аукционда 5 мың теңгелік қарапайым заттардан бастап миллиардтаған сомаға ірі базарлар, нысандар да саудаға шығады. Осы жолы Төтенше жағдайлар министрлігі жүздеген миллион теңгеге бұқтырылған сиыр етін сатылымға шығарды.

Төтенше жағдай министрлігінің бұқтырылған сиыр етін саудаға шығаратыны жайлы бір емес, бес лот жарияланған. Бес лоттың жалпы құны 450 млн теңгеден асады.

«Zhekei» маркалы жоғары сортты бұқтырылған сиыр етінің бір консервісі 325 грамм тартады. «Адал Ас Алматы» компаниясы шығарған өнім 2023 жылдың қыркүйегінде өндірілген. Егер бұл өнімдер 2026 жылдың қыркүйегіне дейін сатылмаса, жарамдылық мерзімі өтіп кетеді.

Қазір...

Мәжілістің экс спикері Нұрлан Нығматулиннің ұлы – Нұржан Нұрлановтың статусы әлі анықталған жоқ. Өйткені бір ай бұрын жіберілген халықаралық тергеу тапсырмасына әлі жауап келмеген. Бұл туралы Қаржы мониторингі агенттігі төрағасының орынбасары Жеңіс Елемесов айтты.

«Жауап әлі келген жоқ. Ол куәгер ретінде өтіп жатыр. Одан басқа әзірге өзгеріс жоқ», – деді Елемесов.

Агенттік жауапты Түркия елінен күтіп отыр.

2025 жылдың сәуірінде Ішкі істер министрлігі рейдерлік жасағаны үшін Нығматулиннің ұлының үстінен қылмыстық іс қозғалғанын хабарлады.

Істің қозғалуына кәсіпкер Қанат Әміркиннің арызы себеп болған. Бизнесмен шенеуніктің ұлы «Алатаудорстрой» компаниясын тартып алып, қоқан-лоққы көрсетіп, қомақты...

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенаты Төрағасының орынбасары Жақып Асанов блогер Аселина мен кондитер Нұршат Ақбергенова арасындағы дау жөнінде пікір білдірді.

Сенатордың айтуынша, бұл жағдай сот арқылы шешуді қажет етпейтін мәселе.

«АҚШ-та мұндай дауларды арнайы институттар мен татуластыру орталықтары шешеді. Бізге де сондай татуластыру орталықтары керек. Себебі сот – ұзақ әрі қымбат процесс. Азаматтық сипаттағы осындай мәселелерді жылдам әрі ыңғайлы жолмен шешу маңызды», – деді Жақып Қажманұлы.

Еске сала кетейік, Астанада құрақшы-блогер Аселина Батыр мен кондитер Нұршат Ақбергенова арасындағы дау бойынша азаматтық іс қаралып жатыр. Талапкер моральдық шығын ретінде 3 млн теңге және торттың қалған сомасы...

Бүгін Сенатта Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру (жылыстату) және терроризмді қаржыландыру қауіп-қатеріне баға беретін халықаралық орталықты құру туралы келісімді ратификацияланды. Бұл дегеніміз Қазақстан Ресеймен және ТМД-дағы басқа елдермен бірге халықаралық орталық құруға келісті.

«Қаралған келісім ТМД елдер шеңберінде қылмыстық жолмен алған кірістерді заңдастыруға және терроризмді қаржыландыруға қарсы іс-қимылды жетілдіру үшін әзірленді. Осы мақсатпен арнайы халықаралық орталық құру көзделген. Бұл орталық осы бағыттағы қауіп-қатерлерді бағалауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ қаржылық бағдарлау бөлімшелері арасында қорғалған ақпараттық жүйе арқылы алмасуға жол ашады», – деп түсіндірді келісімнің мән-жайын Сенат спикері Мәулен Әшімбаев.

Бұл не орталық?

Халықаралық орталық құру...

Өткен аптада Ұлттық банктің базалық мөлшерлемені бірден 1,5 базистік тармаққа көтеріп, 18%-ға жеткізуі ірі банктердің акцияларына да әсер етті. 10 қазаннан бері Forte, БЦК, Halyk және Kaspi.kz `(финтех компания құрамына Kaspi Bank кіреді) бағалы қағаздары Қазақстан қор биржасында (KASE) теріс динамика көрсетіп отыр.

Сарапшылардың пікірінше, бас банктің мұндай шешімі несие беру қарқынын баяулатып, әсіресе тұтынушылық және ипотекалық қарыз бағытына қысым түсіреді. Базалық мөлшерлеменің өсуі банктер үшін қарыз қаражатын (депозит мен нарықтан тартатын қарыз) қымбаттатады, ал олар өз кезегінде несие мөлшерлемесін көтереді. Осылайша, банк маржасы, яғни несие мен депозит мөлшерлемелерінің айырмасы қысқарады.

Halyk Bank (HSBK)

Елдегі е...

Блогер Ерболат Жанабыловқа қатысты қылмыстық іс тіркелді. Бұл туралы қаржылық мониторинг агенттігі төрағасының орынбасары Жеңіс Елемесов айтты, деп хабарлайды KursivMedia.

«Іс бізге түсті. Қылмыстық іс тіркелді. Тергеу жүріп жатыр», – деді Елемесов.

Айта кетейік, 2025 жылдың 5 қыркүйегінде блогер Ерболат Жанабыловқа қатысты сот басталды. Нәтижесінде сот заңсыз лотерея өткізу фактісі бойынша Ерболат Жанабылов пен әйелі Эльмира Төлегеноваға қозғалған әкімшілік істі тоқтату туралы қаулы шығарды. Содан кейін Жанабыловтың ісі экономикалық тергеу департаментіне жолданатын болды. 

Қазақстанның мемлекеттік сыртқы борышы соңғы жылдары айтарлықтай өсті және бұл елдің экономикалық дамуына жаңа қысымдарды тудырып отыр. Осы мәселеге назар аударсақ, қарызды өтеу мерзімдері, оған қызмет көрсету және борыштың жалпы ішкі өнімге (ЖІӨ) қатынасы сияқты факторлар еліміздің қаржылық жүйесіне қандай әсер ететіні жөнінде бірнеше маңызды қорытындылар жасауға болады.

Қазақстанның сыртқы борышы: өсіп келе жатқан қаржы жүктемесі

Қазіргі уақытта Қазақстанның мемлекеттік борышы жалпы 63,3 млрд доллар деңгейінде тұр. Қарыздың үлкен бөлігін үкіметтің сыртқы қарызы, яғни 60,7 млрд долларды құрайды. Сонымен қатар мемлекет кепілдік берген қарыздар 15,9 млрд доллар. Бұл көрсеткіштер Қазақстанның экономикалық дамуына қандай әсер ететініне тоқталатын болса...

Қазақстанның жасөспірімдер құрамасы Албанияның Дуррес қаласында өткен жастар арасындағы әлем чемпионатында (FIDE World Youth Chess Championships 2025) тамаша нәтиже көрсетті. Отандастарымыз Марк Смирнов пен Эдгар Мамедов алтын, ал Сауат Нұрғалиев күміс медаль иеленді. Бұл туралы Қазақстан шахмат федерациясы хабарлады.

Жарыс 4–15 қазан аралығында өтіп, 84 елден 711 шахматшы қатысты. Турнир швейцариялық жүйе бойынша 11 турдан тұрды. Қазақстан атынан 14, 16 және 18 жасқа дейінгі санаттарда 44 спортшы өнер көрсетті.

13 жастағы алматылық Марк Смирнов 11 партиядан 9,5 ұпай жинап, 14 жасқа дейінгі бозбалалар (O14) арасында әлем чемпионы атанды. Соңғы турда ол Польша өкілі Петр Бжезинді сенімді жеңіп, Қытай спортшысын басып...

Алатаu City жобасы Оңтүстік Кореяда таныстырылды. Премьер-министрдің орынбасары Қанат Бозымбаев Сеулдегі Alatau Rise With Kazakhstan Forum аясында...

Астана әкімдігі Республика күніне орай атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) алушыларға қосымша бір реттік төлем жасайды. Төлем мөлшері 4,5 АЕК (17,7 мың теңге) болады.

Әкімдіктің хабарлауынша, бір реттік көмек мұқтаж азаматтарға әлеуметтік көмек көрсету ережелеріне сәйкес беріледі. Төлем 25 қазанда жасалады.

Көмек алушылардың тізімін Астананың жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау басқармасы жинақтайды. Қаражат 25 қазанға дейін түскен АӘК алушылардың өтініші негізінде беріледі.

Айта кетейік, 2025 жылы Астанада атаулы әлеуметтік көмек алушылар саны 900 отбасыға азайып, 7,7 мың адам болды.

Қазақстандықтар Республика күніне орай қазанда қосымша бір күн демалады. Биыл 25 қазан сенбіге түсіп тұр, сол себепті демалыс дүйсенбі – 27 қазанға ауыстырылады. 

Ұлыбритания Ресейдің «Лукойл», «Роснефть» мұнай компаниялары санкция салды. Миллиардер Вагит Алекперовтің Қазақстанда бірнеше ірі мұнай жобасы бар. Лондон шектеулері олардың жұмысына қалай әсер етеді?

«Лукойл» Қазақстанға 1995 жылы келді. Биыл оның республикадағы жұмысына 30 жыл толды. Екі бұрын ғана – 14 қазанда Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев мұнай компаниясының басшысы Вагит Алекперовті Ақордада қабылдаған.

Мемлекет басшысы миллиардерді елдің «энергетика әлеуетін дамытуға қосқан зор үлесі үшін» І дәрежелі «Барыс» орденімен марапаттаған. «Лукойл» басшысы ғана емес, компанияның Қазақстанда істейтін бірнеше қызметкері де мемлекеттен сыйлық алған.

Ертесіне, 15 қазанда Ұлыбританияның «Лукойлды» санкцияға іліккендер тізіміне қосқаны мәлім болды.

Компанияның ресми сайтындағы мәліметке қарағанда, Қазақстанда...

2026 жылдың І жартыжылдығында әлемдік нарықта мұнай бағасы 55 долларға дейін арзандауы мүмкін. Оған АҚШ пен Қытай арасындағы сауда шиеленісі мен ОПЕК+ елдерінің өндірісті арттыруы әсер етеді.

Bank of America (BofA) 15 қазан күні жариялаған болжамында, егер АҚШ пен Қытай арасындағы сауда шиеленістері күшейіп, ОПЕК+ ұйымдары мұнай өндірісін арттырса, Brent маркалы мұнай бағасы барреліне 50 доллардан төмен түсуі мүмкін екенін мәлімдеді.

Банк 2025 жылдың төртінші тоқсанына Brent бағасын 61 доллар, ал 2026 жылдың бірінші жартыжылдығына 64 деңгейінде болжай отырып, бағаның ең төменгі шегі шамамен 55 доллар болатынын атап өтті. Қазір Brent маркалы мұнай фьючерстерінің бағасы барреліне 62,47 АҚШ...

Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек қарызға өмір сүретінін мойындап, авиабилеттерді сатып алғанда да бөліп төлеу рәсімдерін қолданатынын айтты.

Парламенттегі кулуарда журналист депутаттан оның қанша бөліп төлеу борышы бар екенін сұраған.

«Мысалы, мен тіпті авиабилеттерді бөліп төлеп аламын. Онда, менің есебімше, шамамен сегіз-тоғыз бөліп төлеу қарызым бар. Алматымен байланыста болу, шығу, халықпен кездесулер өткізу керек қой. Сондықтан жалақыны күтеміз. Мен бизнес саласынан келген жоқпын, қарапайым заңгермін. Құқықтық және сот тәжірибесін толық аяқтадым, сондықтан тек депутаттық жалақымен өмір сүреміз», – деді ол.

Базарбектің айтуынша, кейде ол бөліп төлеу рәсімін пайдалану арқылы өңірлердегі тұрғындармен кездесулер өткізу мүмкіндігін қамтамасыз...

Ресей-Украина арасындағы соғыста Қазақстанның 270 азаматы қайтыс болған. Бұл жайлы соғыста өлгендер мен із-түссіз жоғалып кеткендер жайлы дерек жинайтын украиналық «Хочу жить» жобасы жазады.

Қайтыс болғандардың ең жасы – 19 жастағы Андрей Богомолов. Ең үлкені – 64 жастағы Александр Ялфимов, ол 254-ші мотоатқыштар полкінде болған.

«Кремль Қазақстан азаматтарын соғысқа қатысу үшін жалдауды жалғастырып жатыр. Бұл жұмыс тек Қазақстан аумағында ғана емес, Ресейде тұратын қазақ азаматтары арасында да жүргізілуде. Ресейдегі қазақстандықтарды негізінен түрмелерде, еңбек мигранттарының арасында және жуырда Ресей азаматтығын алғандар ішінен іздейді»,- деп жазады «Хочу жить» жобасы.

Жоба авторларының жазуынша, Мәскеу интернет-жарнама, жұмыс тауып...

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев премьер-министр Олжас Бектеновке осы аптаның соңына дейін азаматтардың мүддесін ескере отырып, үкіметтің экономикалық реформалар бағдарламасына қатысты нақты шаралар әзірлеуді тапсырды. Бұл туралы Ақорда хабарлады.

«Үкіметке шағын және орта бизнесті қолдауға, инвестициялық ахуалды жақсартуға, сонымен бірге елдегі экономикалық жағдайды тұрақтандыруға бағытталған түзетулер енгізіп, қажетті шешімдер қабылдау міндеті жүктелді», – делінген ресми мәліметте.

Мемлекет басшысы үкіметтің экономикалық саясатының негізгі параметрлері Қазақстанның стратегиялық мүддесіне сай келеді, сонымен қатар онда жаһандық конъюнктура мен қазіргі нарықтық үрдістер ескерілген деп санайды.

Шағын ресми мәліметте үкіметтің бұдан басқа нақты қандай шаралар қабылдауы керектігі айтылмаған. Биыл Бектенов бастаған...

Қызметкерлеріне дөрекі сөйлеген видеосымен танылған Асан Үмбетов «ҚТЖ-Жүк тасымалы» ЖШС-ның директоры атанды, бұған дейін директор орынбасары қызметінде болған еді. Бұл туралы журналистер сауалына ҚТЖ баспасөз қызметі хабарлады.

Осы жылы шілдеде Үмбетовтің қол астындағы қызметкерлерімен Zoom-дағы жиналыстағы видеосының үзіндісі тарап кеткен. Ол рельстен шыққан вагонды бір жарым сағат сүйреген жұмысшыларға ұрсып, арасында бейәдеп сөздерді қолданып, балағаттайды. Видеоны мыңдаған адам көріп, қоғамда кеңінен талқыланды.

ҚТЖ баспасөз қызметі ол іске қатысты пікір білдіріп, Үмбетовтің этиканы бұзғанын айтып, түсіндіру жұмысын жүргізген. «Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ басқарма төрағасы Талғат Алдыбергенов қызметкерін қорғап, оның қатты сөйлегені жақсы нәтиже бергенін айтты. Үмбетов қызметін сақтап қалды.

Асан...

Қазақстан шекарада тұрып қалған тасымалдаушыларға қатысты Ресейге нота жіберді.

Еуразиялық экономикалық комиссия жанынан халықаралық тасымалдар мәселесіне байланысты жедел штаб құрылды. Қазақстан тарапы мәселені шешу үшін бірқатар дипломатиялық және ведомствоаралық қадамдар жасап жатыр.

Сыртқы істер министрлігі хабарлағандай, Қазақстанның Ресейдегі елшілігі Ресей Федерациясының Сыртқы істер министрлігіне ноталар жолдап, тиісті органдармен бірлесіп шешім әзірлеуді ұсынған. Бұл мәселе қазір екіжақты және көпжақты форматтағы кездесулердің күн тәртібінде тұр, соның ішінде Еуразиялық экономикалық комиссия деңгейінде де қарастырылып жатыр.

Сонымен қатар министрлік қазақстандық тасымалдаушыларға Ресей заңнамасының қолданыстағы нормаларын, соның ішінде ел аумағында болу мерзімін қатаң ескеруді және бағыттарын ықтимал тәуекелдерді ескере отырып жоспарлауды ұсынды.

Көлік министрлігінің мәліметінше...

Астана қаласында бес қабатты қонақүй өртеніп, 60-қа жуық адам эвакуацияланды. Бұл туралы Төтенше жағдайлар министрлігі хабарлады.

16 қазанға қараған түні Астананың Сарыарқа ауданында, Республика даңғылы бойында орналасқан бес қабатты қонақүйде өрт шықты. Екінші қабаттан бесінші қабатқа дейінгі электр сымдары жанып, от жалпы 12 метр аумақты шарпыған.

ТЖД күштері 50 адамды эвакуациялады. Тағы сегіз адам, оның ішінде екі бала үш иінді сатымен құтқарылды.

Министрлік өрт толық сөндірілгенін, ешкім зардап шекпегенін хабарлап отыр.

Естеріңізге сала кетейік, 9 қазанда Павлодар облысында ер адам әйелі мен үш қызын өрттен құтқарып, өзі көз жұмған. Қыркүйектің аяғында Алматы қаласында екі қабатты үй өртеніп...