Жаңалықтар

Қазақстандық және ресейлік экспорттаушылар салық төлеу үшін шетел валютасын белсенді түрде айырбастауда. Бұл туралы Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы шолуында жазылған.

Нәтижесінде теңге бағамы нығайды

20 мамыр күнгі сессияның соңында USDKZT жұбының орташа сараланған бағамы бір доллар үшін 443,66 теңгені (+T0,09) құрады. Сонымен аталған сессияда сауда көлемі жұма күнгі 261,6 млн долларға қарсы 355 млн долларға жетті.

«Бәлкім экспорттаушылар тоқсан сайынғы дайындық кезінде шетел валютасын сатқан шығар. Салық кезеңі және Ұлттық қордан аударылған трансферттер импорттаушылар мен сыртқы міндеттемелері бар компаниялардың оған деген қажеттіліктерін толығымен дерлік өтеді», – деп есептейді қаржы нарығының қатысушылары.

21 мамыр...

Microsoft өнімділігі жоғары компьютерлердің жаңа санатын таныстырды. Мұндай компьютерлер локальді жасанды интеллект көмегімен өңдеудің бұлттық жүйесіне қосылмай-ақ деректерді өңдей алады. Microsoft-тің есебі бойынша, құны шамамен 1000 доллар тұратын құрылғылар Apple компьютерлерімен бәсекелесетін болады. Өткен дүйсенбіде компания акциялары 1,2%-ға қымбаттады.

Толығырақ

Редмондте өткен кездесуде Microsoft жасанды интеллектіге бағдарланған компьютерлердің жаңа санатын көпшілікке таныстырды. Жаңа бренд Copilot+ атауымен шықты. Компания мамандарының айтуынша, жасанды интеллектімен жұмыс істеуге арналған чиптің арқасында компьютер Apple-дің MacBook Air M3 моделінен 58%-ға жылдамдырақ жұмыс істей алады деп хабарлайды Bloomberg.

«Copilot+ стандартына сәйкес келетін компьютерлердің жаңа санатын Microsoft-ың өзі және бірқатар серіктесі сатады» деп жазады Reuters...

Қырғызстандағы дүрбелеңнен кейін, Ғылым және жоғары білім министрлігі елдегі жоғары оқу орындарында жиналыс өткізіп, кезекшілік ұйымдастырған. Бұл жайлы Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек айтты.

Журналистер Үкімет сағатынан кейін өткен брифингте елдегі пәкістандық студенттердің қауіпсіздігі мәселесін көтерді.

«Жақында Қырғызстанда Пәкістаннан келген студенттерге жергілікті тұрғындар шабуыл жасады. Осы орайда біздің елде шетелдік студенттердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында қандай да бір профилактикалық шаралар қолға алынды ма? Жалпы елімізде осындай шиеленісті жағдайлар тіркелген бе?», – деп сұрады.

Министр елде мұндай жағдайлардың тіркелмегенін, көрші елдегі оқиғадан соң, бұл мәселе бойынша арнайы жиналыстар өткізілгенін мәлімдеді.

Уолт-стриттегі ең беделді алыптардың бірі – Morgan Stanley-дің инвестиция жөніндегі директоры Майк Уилсон америкалық акцияларға қатысты болжамын өзгертті. Енді ол акциялар төмендемейді, керісінше, 2024 жыл қорытындысы бойынша сәл-пәл өседі деп болжайды. Сол екі ортада S&P жаңа рекордқа жақындады. Бұл жетістік жоғары технология саласы, әсіресе, Nvidia арқылы іске асты. Дәл осы компанияның тоқсандық есебі сәрсенбіге қарай нарықта ұзақмерзімді тренд қалыптастыруы мүмкін. Осы және басқа тақырыптар туралы 20 мамырдағы әлемдік БАҚ шолуынан оқыңыз.

Майк Уилсон америкалық акциялар бағасының құлдырамайтынын айтты

«Morgan Stanley-дің инвестиция жөніндегі директоры Майк Уилсон америкалық акцияларға қатысты өз болжамын өзгертті» деп жазады Yahoo Finance. Енді ол S&P...

Бұл туралы Halyk Bank басшысы Үміт Шаяхметова «Қазақстанның қаржы секторы: стратегиялық сын-қатерлердің 25 жылы» форумында сөйлеген сөзінде айтты. Оның пайымынша, Қазақстанда базалық мөлшерлемені жоғары деңгейде ұстап тұру бизнестен түсетін инвестицияның және елдегі несиелеу деңгейінің төмендеуіне әкеледі. Бұл инвестициялық ахуалға нашар ықпал етеді.

«Экономиканың басқа салаларының өкілдері де осындай проблемаларға тап болып отыр. Олардың кейбірі, Қазақстан нарығынан кетуді, соның ішінде Өзбекстанға көшуді жоспарлап жүр», – деді Шаяхметова.

Бұл ретте қаржы ұйымы басшысы Ұлттық банк базалық мөлшерлемені одан әрі төмендетуі керек деп есептейді. Оның пікірінше, бұл қадам – экономиканы жаңғыртудың жалғыз жолы.

«Базалы...

Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті бұрын Әлия Назарбаева иелік еткен қоқыс өңдеу зауытын 1,5 млрд теңгеге сатты. Бұған дейін зауыт 4,1 млрд теңгеге бағаланған болатын. Яғни нысан нарықтық құнынан екі жарым есе арзанға сатылған.

Электронды сауда алаңында жарияланған құжаттарда аукционның өткені жазылған. Аукционға Қарағанды облысы, Бұқар жырау ауданы, Доскей ауылында орналасқан зауыт шығарылған. Сатылатын нысандар ішінде гараж, қойма, өндіріс цехы, шатырмен жабылған қойма, өндірістік корпус, химиялық тазалау цехы мен тағы да басқа ғимараттар бар. Сонымен бірге сатылымға түрлі металл қалдықтары да шығарылған.

Зауыт 2017 жылы салынған. Бұл кәсіпорын Орталық Азиядағы ескі көліктерді қайта өңдейтін жалғыз зауыт делінген. Металл...

Су тасқынынан зардап шеккен өңірлердегі 3,5 мыңнан астам оқушы аралық және қорытынды емтихан тапсырмайды. Бұл туралы ҚР Оқу-ағарту министрі Ғани Бейсембаев мәлім етті.

«Ондай аймақтар қатарына Атырау, Ақтөбе және Солтүстік Қазақстан облыстары кіреді. Бұл аймақтарда тұратын оқушылардың қорытынды бағасы жылдық бағалары негізінде шығарылады», – делінген хабарламада.

Сондай-ақ биыл 9-шы және 11-сыныптарды бітірушілер үшін қорытынды емтихандар 29 мамыр мен 11 маусым аралығында өтеді. Ал 5-8, 10 сынып оқушылары үшін алғаш рет қазақ тілін меңгеру деңгейін бағалау мақсатында қазақ тілінен аралық емтихандар болады.

Еске сала кетер болсақ, су басқан өңірлердегі 88 мектептің оқушылары 4 тоқсанды қашықтықтан оқып бастаған.

Эвакуациялы...

«Бузачи Нефть» мұнай-газ өндіруші компаниясы Маңғыстау облысындағы «Қаратұрын теңіз» және «Шығыс Қаратұрын» кен орындарында көмірсутектерді барлау мен өндіруге арналған келісімшарт аясында 23 ұңғыма бұрғылауды жоспарлап отырғанын хабарлады.

«Жобада № R-1, R-2, R-3, R-4, R-5, R-6, R-8, R-9, R-10, 402 , 408, 409, 410, 412, 415, 416, 419, 420, 422, 424, 425, 427, 430 ұңғымаларын бұрғылау үшін 23 учаскені қазу қарастырылған», – деп жазылған хабарламада.

Сонымен қатар, компания келісімшарттық аумақтарда мұнай барлау және тасымалдау жүйесін ұсынды. Екі кен орнында жұмыс істеумен қатар, «Бузачи Нефть» компаниясы «Шығыс Қаратұрыннан» бірнеше шақырым жерде орналасқан «Қаратұрын Солтүстік-Шығыс» учаскесінде сынақ өндірісін...

Премьер-министр Олжас Бектенов Үкімет сағатында Оқу-ағарту министрі Ғани Бейсембаевқа жазғы балалар лагерінің моншада ұйымдастырылмауын қадағалауды тапсырды.

«Былтыр өздеріңіз көрдіңіздер, жазғы лагерьлер моншаларда, басқа да балалардың демалуына жарамсыз орындарда ұйымдастырылған болатын. Биыл оған жол берілмесін. Жеке бақылауыңызға алыңыз, қатаң қадағалаңыз», – деді премьер-министр.

Сонымен бірге Үкімет басшысы балалардың жайлы демалуына, оларды сауықтыруға және жаңа білім алуына барлық жағдайды жасау маңызды екенін атап өтті. Осы мақсатта өңірлік штабтарға өңірлерге барып, лагерлерьдің санитариялық-эпидемиологиялық, өртке, терроризмге қарсы қауіпсіздік талаптарына сай келуін бақылауды тапсырды.

«Балалар лагерьлерінде, бұқаралық орындарда бақылау камералары жұмыс істеп тұруға тиіс. Жазғы...

Атырау облысындағы тасжолдар қалыпқа келтіріле бастады. Бұл туралы Ұлттық компания мәлімет таратқан. Компания қызметкерлері жергілікті орган өкілдерімен бірігіп Махамбет пен Сарытоғай арасындағы жолды қалыпқа келтіру бойынша жедел жөндеу жұмыстарын аяқтаған.

«2024 жылғы 21 мамырда сағат 01:00 шамасында жол ашылып, көліктердің жүруіне рұқсат етілді», – делінген хабарламада.

Бұған дейін Жайық өзені суының көтерілуі салдарынан Атырау облысында автожолдар қозғалысына шектеу қойылған. Төтенше жағдайлар жөніндегі облыстық жедел штабы өр суының көп келуіне әрі су қарқынының жоғарылығына байланысты, Махамбет ауданына қарасты Жайық бойында орналасқан елдімекендерді тасқын қауіпінен сақтау мақсатында осындай шешім қабылдаған. Махамбет және Сарытоғай ауылы тұсына жиналған жайылымдағы өр суы жолды...

«Фридом Финанс» АҚ активтері 2024 жылдың І тоқсанында 26,5 млрд теңгеге азайып, 290,5 млрд теңгені құраған. Бұл 2023 жылдың 31 желтоқсанымен салыстырғанда 8,4 %-ға аз. Компания І тоқсан нәтижесін шығарды.

Компания активтерінің азаюына сауда портфеліндегі бағалы қағаздардың 26,6 млрд теңгеге немесе 12,5%-ға төмендеуі себеп болған.

Ал міндеттемелер 2023 жылғы 31 желтоқсанмен салыстырғанда 27,5 млрд теңгеге немесе 16,7%-ға азайды. Ол тікелей РЕПО операциялары көлемінің 27,4 млрд теңгеге немесе 17%-ға қысқаруына байланысты 137,2 млрд теңгені құрап тұр.

Компанияның меншікті капиталы бұл кезеңде 0,6%-ға өсіп, 153,2 млрд теңгені құрайды. Бірінші тоқсандағы таза пайдасы 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 66,37%-ға қысқарған...

2024 жылдың 1 наурызындағы жағдай бойынша халыққа берілген несиенің жалпы көлемі 17,2 трлн теңгені құраған. Ал 90 күннен асып төленбеген (NPL90+) берешек сомасы 906 млрд теңгеге жеткен. Осының ішінде тұтынушылық несие көлемі 9,5 трлн теңге маңайында. Бұл соңғы жылдардағы рекордты көрсеткіш. Ел тарихында тұтынушылық несие тұзағына осыншама деңгейде ілініп көрмеген едік. Соңғы бірер жыл бедерінде несие жүктемесінің ауыртпалығы туралы жиі айтыла бастады. Парламент бұл тұрғыда арнайы заң қабылдауға да ниетті.

Тұтынушылық несие көлемі алдыңғы жылмен салыстырғанда 28,9 %-ға көбейген. 3,9 млн адам ұсақ қарыз алушылар болып есептеледі. Олардың жалпы қарызы 906,7 млрд теңге көлемінде. Орташа қарыз мөлшер...

Ұлттық қауіпсіздің комитеті «Бүркіт» арнайы жасағы мен прокуратура бірлесіп, жасырын есірткі зертханасын анықтады. Бұл жайлы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің баспасөз қызметі хабарлады.

Баспасөз қызметінің хабарлауынша, 2024 жылдың 11 мамырында Ұлттық қауіпсіздік комитетінің «Бүркіт» және прокуратура органдарының үйлестіруімен Павлодар қаласында синтетикалық есірткілердің ірі жасырын өндірісін жою бойынша операция жүргізілген.

«Осы қылмысты жасады деген күдікпен Қазақстан азаматы мен үш шетелдік ұсталып, соттың санкциясымен қамауға алынды», – делінген баспасөз хабарламасында.

Құзырлы органдардар тінту жүргізіп, нәтижесінде саяжай алабындағы үйден 170 кг астам «мефедрон», 2 тонна прекурсор, сондай-ақ зертханалық жабдықтарды анықтаған. Табылған заттардың барлығы тәркіленген.

Алматы облысындағы Қиын жағдайда қалған балаларды қолдау орталығына 1 бөлке нан 354 теңгеден жеткізіліп отырған. Кәсіпкердің қосқан үстемесі 153 пайызды құрады. Қаржы мониторингі агенттігі әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларын қымбатқа сатып алу фактісін анықтады.

120-дан аса бала тәрбиеленіп отырған мекемеге нан ғана емес, қарақұмық, күнбағыс майы, қант та қымбатқа жеткізілген.

«Сондай–ақ, ол қарақұмық жармасын – 145% (281 тг/кг алып, 687 тг/кг сатқан), күнбағыс майы – 63% (600 тг/л алып,  977 тг/л сатқан), қант – 38% (350 тг/кг алып, 480 тг/кг сатқан) үстемеақымен жеткізген», – делінген хабарламада.

Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, әлеуметтік маңызы бар...

Қазақстан Ресей мұнайын Қазақстан арқылы Қытайға тасымалдау туралы хаттаманы ратификациялады. Бұл хаттама негізінде Қазақстан мен Ресей үкіметінің 2013 жылғы келісіміне өзгерістер енгізілген. Ақорда мемлекет басшысының заңға қол қойғанын хабарлады.

«Мемлекет басшысы «2013 жылғы 24 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Ресей Федерациясының Үкіметі арасындағы Қазақстан Республикасының аумағы арқылы Қытай Халық Республикасына ресейлік мұнайды тасымалдау саласындағы ынтымақтастық туралы келісімге өзгерістер енгізу туралы хаттаманы ратификациялау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына қол қойды», – делінген хабарламада.

Бұл келісім негізінде Ресей мұнайының Қазақстан аумағы арқылы Қытайға тасымалдау мерзімі 10 жылға ұзартылды. Энергетика министрі Алмасадам Сәтқалиевтің айтуынша, 2033 жылға дейін мұнай транзитінен Қазақстан...

БҚО-дағы Сырым, Қаратөбе, Теректі, Бөрлі және Бәйтерек аудандарында 357 үйдің құрылысы басталды. Әкімдік мердігер ұйымдарды анықтаған. Тамыз айында баспана беріле бастайды.

Су тасқынынан зардап шеккен тұрғындарға қорлар  мен компаниялар қолдау көрсетуде. «Қазақстан халқына» қоры Сырым ауданында 114 үй салуға 2 млрд теңге бөлді.

Оған қоса жергілікті жер қойнауын пайдаланушы компаниялар – «Жайықмұнай», «Конденсат» және «АқсайГазСервис» 75 үйді салмақ.   «Қарашығанақ Петролеум Оперейтинг» компаниясы «Ақжайық» қоры арқылы 71 үй құрылысына көмектеседі.

Облысқа вице-премьер Қанат Бозымбаев ірі компания және отандық банктердің жетекшілерімен келді. Олар су басқан саяжай учаскелерін аралады. Уақытша қосындардағы халықпен кездесті.  

Су тасқыны басталғалы өңірде 8,5 мыңнан...

Алматыдағы жылыжай кешеніне иелік ететін BRBAPK компаниясы 2023 жылды 958 миллион теңге шығынмен аяқтады. Бес жыл бұрын оған «Бәйтерек» ұлттық холдингінің құрамына кіретін венчурлық қор инвестиция салған. BRBAPK қаржылық есебінің деректеріне сәйкес, венчурлық қор компания акцияларының 36%-ын иеленеді.

Егер 2022 жылдың соңында компания 130 миллион теңге операциялық табыс түсірсе, 2023 жылдың соңында ол 577,8 миллион теңге көлемінде шығынға ұшыраған.

Қаржылық шығындармен бірге компанияның жалпы шығыны 958,8 миллион теңге болса, 2022 жылғы жалпы шығыны 271,5 миллион теңге деп есептелінген.

Бұл ретте компанияның активтері 8,3 млрд теңгеден 8,1 млрд теңгеге дейін, капиталы 3,3 млрд теңгеден 2,4 млрд теңгеге дейін қысқарды. Міндеттемелер...

Ұлттық банк 2024 жылдың I тоқсанында кредиттеу туралы банктерде жүргізілген сауалнаманың қорытындысын жариялады. Сауалнамаға 19 отанадық банк қатысты.

Ірі және орта бизнестің кредит алуға сұраныс индексі өсті

Сауалнама нәтижесі бойынша I тоқсанда кәсіпкерлік субъектілері тарапынан кредитке сұраныс негізінен ірі және орта бизнес есебінен ұлғайды. Шағын бизнес көрсеткіші алдыңғы тоқсан деңгейінде сақталды.

Шағын бизнес субъектілері мемлекеттік бағдарламалар аясында тұрақты түрде несие алуға мүмкіндік алды. Сонымен қатар жекелеген банктер 2023 жылдың соңында іске қосылған кепілді және кепілсіз скорингтік өнімдердің оң әсерін атап өтті. Кейбір банктер клиенттердің тәуекел профиліне қойылатын талаптарды қайта қарады. Нәтижесінде шағын бизнес нысандарының кредит алуға берген...

​​Қазақстандағы Caspi Bitum зауытының өндірістік қуатын жылына 1,5 млн тоннаға дейін ұлғайту бойынша арнайы жоба қолға алынғаны мәлім. Үкіметтің 2024 жылғы экономикалық өсу жөніндегі іс-қимыл жоспарына енгізілген бұл жоба ішкі нарықты отандық битуммен толық қамтамасыз етеді.

2023 жылдың 17 қазанында Тоқаев  Қытайға жұмыс сапарымен барды. «Қазмұнайгаз» ҰК АҚ мен CITIC Group зауыттың өндірістік қуатын арттыруға арналған жобаны 2024-2025 жылдары іске асыруды көздейтін келісімге қол қойды.

Келісім нәтижесінде «Қаражанбас» кен орнынан шығатын тұтқырлығы жоғары мұнайды жылына 1-ден 1,5 миллион тоннаға дейін қайта өңдеу, битум өндірісін жылына 500-ден 750 мың тоннаға дейін арттыру көзделген.

Өндірісті кеңейтуге арналған жобалық құжаттама 2024 жылдың қыркүйегіне...

Наурыз айында елімізде 276 тонна тазартылған қант пен химиялық таза сахароза өндірілді. Бірінші кредитік бюро мәліметі бойынша, бұл көрсеткіш 2023 жылғы наурызбен салыстырғанда 56 есе немесе 98,2%-ға төмен.

Қаңтар мен ақпан айында да қант өндірісінің көрсеткіші 7,5 мың тоннаға дейін, яғни 89%-ға құлдырады. Жыл басынан бері экспорт көлемі 33 мың тоннаға жетті. Бір жыл бұрын экспорт мүлдем жоқ болды деуге келеді.

Бірақ импорт ресми түрде бір жылмен салыстырғанда 2,6%-ға ғана өсіп, 96,6 мың тоннаны құрады. Зауыттар жақында Ресейден келетін өнімнің тым көптігіне шағымдануда. Былтырдан бастап Қазақстан кәсіпорындары нарықтағы қысымды сезіне бастады.
Ресей жақында қант экспортына шектеу енгізген болатын. Десе де...

Қатарлық инвестициялық Lesha Bank Bereke Bank-ті сатып алу бойынша мәміле жасағанын хабарлады. Тиісті ақпарат Қатар қор биржасының сайтында жарияланды. Мәміле сомасы 65 млрд теңгені құрады. Бұл несие мекемесінің меншікті капиталының 39,8%-ына тең (1 сәуірдегі жағдай бойынша 163 млрд теңге).

Мәміле 31 наурызда жасалған. Бірақ әлі ресми түрде жарияланған жоқ.

Наурыздың ортасында Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің басшысы Мәдина Әбілқасымова Lesha Bank пен Bereke Bank-тің бұрынғы иесі «Бәйтерек» холдингі арасындағы келіссөздердің соңғы кезеңге келгенін мәлімдеген.

Ол шетелдік банктердің қазақстандық нарыққа шығуына жағдай жасау үшін реттеуші банк заңнамасын қайта қарауды бастағанын айтты.

2024 жылдың ақпан айында Bereke banк-ті Қатардан...

Қазақстанда шикізат пен материалдар бағасының өсу қарқыны төмендеді. Бұл елдегі экономиканың нақты секторларында дайын өнімге деген сұраныс пен өндіріс көлемінің артқанын көрсетеді, деп хабарлады Ұлттық банк.

2024 жылдың I тоқсанында экономиканың нақты секторындағы кәсіпорындарда арнайы сауалнама жүргізілген. Оның нәтижесін ҚР ҰБ Ақша-кредит саясаты департаменті директорының орынбасары Денис Чернявскийдің түсіндірді.

«Нақты сектор кәсіпорындарында жүргізілген сауалнаманың қорытындысы 2024 жылғы І тоқсанда өңдеу өнеркәсібінде, құрылыста, саудада, сондай-ақ көлік пен қоймада сақтауда дайын өнімге сұраныс артқанын көрсетті. Осы жылдың ІІ тоқсанында құрылысты қоспағанда (біршама баяулауын), барлық салада сұраныспен байланысты жағдай жақсарады деп күтіледі», – деп болжады сарапшы.

Азия нарықтарындағы алтынның бағасы рекордты жаңартты / Фото: Unsplash / Jingming Pan

Дүйсенбіде Азиядағы биржаларда алтынның бағасы рекордтық деңгейге көтерілді. Бұған Иран президенті қайтыс болғаннан кейінгі Таяу Шығыстағы тұрақсыздықтың артуы ықпал етті. Сарапшылар бұл бағалы металл бағасына биылғы ФРЖ мөлшерлемесінің төмендеуі, АҚШ долларының әлсіреуі және облигациялар нарығындағы жарыстың да әсері бар деп біледі .

Толығырақ

Споттық алтын 1,4%-ға, яғни троя унциясы үшін 2450,07 долларға дейін қымбаттады. Ал маусым айында аяқталатын алтын фьючерстері бір унция үшін 2444,55 доллар рекордтық деңгейге жетті деп хабарлады Investing.com.

Дүйсенбіде басқа бағалы металдардың да құны көтерілді. Платина фьючерстері 0,2%-ға, яғни бір унция үшін...

Қазақстанда вейпке тыйым салуға қарсы петиция қайта ұйымдастырылды. Кезекті құжат «Epetition» порталында жарияланды. Бүгінге дейін оны 19 мыңға жуық адам оқыған болса, 895 қол жинап, 67 адам пікір білдірген.

 «Біз, Қазақстан Республикасының азаматтары, вейпке тыйым салуға қарсымыз.  Өйткені темекінің балама түрін қолдану құқынан айырылып отырмыз. Ал дәстүрлі темекі мен қызатын темекілерді шеккіміз келмейді. Сондықтан таңдау құқығын өзімізде қалдыруды сұраймыз», – делінген петиция хабарламасында.

2023 жылдың тамызында Қазақстанда вейптерге тыйым салуға қарсы петиция кезінде 100 мыңнан астам қол жинаған. Ол Қазақстанда вейптерге тыйым салу төңірегіндегі шиеленіскен пікірталасқа байланысты жарияланған.

Еске сала кетейік, биыл қаңтар айында...