Жаңалықтар

Қазақстанда жасанды интеллект мүмкіндіктерімен жабдықталған AI-Enabled University индустрия университеті ашылады. Бұл туралы Тоқаевпен кездескен ғылым министрі Саясат Нұрбек мәлімдеді деп жазады Ақорда.

Бұл оқу орны барлық үдерістерге жасанды интеллектіні (AI) енгізеді. Сонымен қатар, елімізде жасанды интеллектіні ілгерілетуге арналған «AI-Sana» ұлттық қозғалысы қолға алынбақ. Әзірге аталған жобалардың мән-жайы толық белгісіз.

Кездесуде Саясат Нұрбек еңбек нарығын зерттеу нәтижелері мен 2030 жылға дейінгі мамандарға деген сұраныс болжамын ұсынды. Осыған орай:

Ғылым министрі мемлекет ғалымдарды қолдауды жалғастыратынын атап өтті. Ол үшін...

«Geoscience & Exploration Central Asia» халықаралық геологиялық форумы аясында «ҚазМұнайГаз» бен әлемдік «British Petroleum» (BP) компаниясы ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Бұл құжат Маңғыстау облысындағы Үстірт блогында геологиялық барлау жұмыстарын жүргізу мен оны игеруді көздейді.

Британдық компания Қазақстанда 90-шы жылдардың басынан бастап жұмыс істеп, еліміздің бірқатар ірі мұнай-газ жобаларына қатысқан болатын.

Алайда 2009 жылы BP еліміздегі қызметін ресми түрде тоқтататынын жариялаған еді.

«Серіктестікті жандандыру – Қазақстанның ресурстар қорын нығайтуға бағытталған геологиялық барлаудағы перспективті бастамаларды бірлесіп іске асыру үшін жаңа мүмкіндіктер ашады», – делінген хабарламада.

Сонымен қатар Энергетика министрлігі, «ҚазМұнайГаз...

Өскемен қаласындағы «Восток» стадионында жүріп жатқан жөндеу жұмыстарының аяқталу мерзімі белгілі болды. Өскемендік жанкүйерлер жақын арада сүйікті командасының ойынын өз алаңында тамашалай алады. Бұл облыс әкімі Нұрымбет Аманұлының нысандарды аралау кезінде белгілі болды.

Жөндеу жұмыстары және алғашқы ойын

Қазіргі уақытта «Алтай» футбол клубы Қазақстан Премьер-лигасында өнер көрсетіп жатыр. Стадиондағы жөндеу жұмыстарына байланысты команда уақытша үй ойындарын Алматы қаласында өткізуге мәжбүр болды.

Жаңғырту аясында мынадай жұмыстар атқарылуда:

Жоспар бойынша, «Алтай» командасы Премьер-лига аясындағы өз алаңындағы алғашқы ойынын 9 мамыр...

2 сәуірде Астана уақытымен сағат 12:39-да Қытайдың Шыңжаң өңірінде жер сілкінді. Бұл туралы Қазақ ұлттық деректер орталығы хабарлайды.

Мекеме Үрімші қаласынан 30 шақырым жерде болған жерасты дүмпуінің қуатын 5,1 балл деп бағалады. Жер сілкінісінің ошағы қазақ-қытай шекарасынан шамамен 600 шақырым қашықтықта орналасқан.

Айта кетейік, Қытайдың Шыңжаң өңірі сейсмикалық белсенді белдеуде орналасқан. Сол себепті мұнда үнемі жер сілкінісі болып тұрады. Оның әсері кейде Қазақстанда да сезіледі.

2 сәуірде таңертең сағат 04:28-де Қырғызстан аумағында да жер сілкінді. Ұлттық деректер орталығы дүмпу магнитудасын 4.9 балл деп есептеді.

Ал 31 сәуірде Қазақстанның Жетісу облысы аумағында жер сілкінген. Мамандар жерасты...

Қазақстан мен Қытай жылына 3 млн тоннаға дейін болат өндіретін комбинат салуға ниетті. Fujian Hengwang Investment осы жоба үшін 1,2 млрд доллар инвестиция құйғысы келеді.

Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев Қытайдың Фуцзянь провинциясына барды. Сапар аясында Fujian Hengwang Investment қытай компаниясымен ірі инвестициялық жобаны жүзеге асыру мәселесі пысықталды.

Министрліктің мәліметінше, жоба Қазақстанда жылына 3 млн тоннаға дейін болат өндіретін металлургиялық комбинат салуды көздейді. Инвестиция көлемі – шамамен 1,2 млрд доллар.

Кәсіпорын іске қосылған жағдайда шамамен 2,5 мың жаңа жұмыс орны ашылады. Өнім негізінен ішкі нарыққа бағытталып, сонымен бірге экспортқа шығарылады.

«Фуцзянь – Қытайды...

Қазақстанда зейнет жасын еңбек өтіліне қарай есептеу туралы бастама көтерілді. Сенат депутаты Амангелды Нұғманов еңбек өтілі негізіндегі зейнетақы үлгісіне көшуді ұсынды.

Оның айтуынша, үкімет қазіргі жасқа негізделген жүйеден біртіндеп бас тартып, нақты еңбек өтіліне сүйенетін жүйеге көшуі керек.

Жобаның мәні – адам қажетті еңбек өтіліне жеткеннен кейін, өз еркімен қашан зейнеткерлікке шығатынын таңдай алады.

«Бірақ бұл шешім үшін азамат өзіне экономикалық жауапкершілікті де алуға тиіс», – деді депутат.

Қазіргі уақытта Қазақстанда осындай тәсіл кейбір санаттағы адамдарға қолданылады. Яғни, әскери қызметкерлер, құқық қорғау және арнайы мемлекеттік органдар қызметкерлері еңбек өтіліне байланысты зейнетақы алады...

Ақтөбеде ер адам денесінен дәрігерлер операция кезінде ұмытып кеткен дәкені өзі алып шыққан.

Hronika ақпаратына қарағанда, полиция медицина қызметкерлерін жауапқа тартудан бас тартқан.

2023 жылдың қазанында оған омыртқасына ота жасалып, мойын омыртқасына протез қойылған. Біраз уақыттан кейін жара орны қабынып, іріңдеп, ауырсыну басталады.

Ер адам өзі тамағынан медициналық дәке шығарып алып, оны видеоға түсірген. Сарапшылар бұл бөгде зат операция кезінде қалып қойғанын, дәл осы дәке қабынуға себеп болғанын айтқан. Денсаулыққа орташа зиян келген.

Ол полицияға шағымданып, іс қозғалғанымен, кейін «қылмыс құрамы жоқ» деген негізбен тоқтатылған. Сонымен қатар дәрігерді жауапқа тарту мерзімі өтіп кеткенін алға тартқан.

Кейін тергеу соты...

«ҚазМұнайГаз» компаниясы мен ресейлік «Лукойл» алпауыты Каспий қайраңындағы ірі жобаларды қаржыландыру көзін іздестіріп жатыр. Бұған себеп – Ресейге қарсы бағытталған халықаралық санкциялар салқыны.

«ҚазМұнайГаз» төрағасы Асхат Хасеновтің айтуынша, жобаның техникалық және дайындық жұмыстары толық аяқталған. Халықаралық стандарттарға сай жасалған жоспар дайын тұрғанымен, ең басты мәселе – инвестиция тарту түйіні әлі шешімін таппай отыр. Қос серіктес қазіргі санкциялық шектеулерді айналып өтіп, жобаны тоқтатпай алға жылжытудың тиімді нұсқаларын қарастырып жатыр.

«Қаламқас-теңіз» бен «Хазар»: тоқтап қалған алып жобалар

АҚШ Қаржы министрлігінің санкция саясаты Каспийдің қазақстандық бөлігіндегі «Қаламқас-теңіз» және «Хазар» кен орындарын игеруге тікелей әсер етті.

Бұл – жай ғана кен...

Алматы облысы Қытайдың тағы 24 компаниясымен келісімшарт жасады. Қазір өңірде қытай капиталының қатысуымен 143 кәсіпорын жұмыс істейді.

«Қытай – ғасырлық досымыз»

Алматы облысы мен Қытайдың Шэньси өңірі арасындағы сауда-экономикалық форумы Сиань қаласында ұйымдастырылды. Облыс әкімдігінің хабарлауынша, әкім Марат Сұлтанғазиев бастаған делегация мен қытай компаниялары 24 меморандумға қол қойды. Көлік-логистика, ауыл шаруашылығы, құрылыс, биотехнология, IT салалары бойынша құны 1 трлн теңгеден асатын бизнес жобалар тізімі жасалды.

«Қытай – ең ірі сауда серіктесіміз, көршіміз және көп ғасырлық досымыз. Алматы облысы Қытай Халық Республикасымен тікелей шектеседі. Бұл сауда, логистика, өнеркәсіп және трансшекаралық жобалар үшін қолайлы...

2025 жылдың қорытындысы бойынша еліміздің курорттық аймақтарында 4,8 млн адам демалды. Бұл көрсеткіш өткен жылмен салыстырғанда айтарлықтай өскен (2024 жылы – 4,3 млн адам). Айта кетерлігі, демалушылардың 17,3%-ы – шетелдік азаматтар деп хабарлайды Ұлттық статистика бюросынан.

Демалушылар ең көп таңдаған аймақтардың тізімі төмендегідей:

Туризмнен түскен табыс

2025 жылдың қаңтар-желтоқсан аралығында курорттық аймақтардағы орналастыру орындары (қонақ үйлер, демалыс базалары) жалпы...

Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Бауыржан Әленов Сенат дәлізінде Алматыдағы үш адамның өмірін қиған жол апатына қатысты пікір білдірді.

Оның айтуынша, бұл оқиғаға ішкі істер қызметкерлерінің қатысы туралы ішкі тексеру әлі жүріп жатыр.

Тексеру нәтижесі дайын емес

Бауыржан Әленов нәтижесі дайын болғанда, көпшілікке жарияланады деп уәде берді.

«Министрдің нұсқауы бойынша тексеру жүріп жатыр. Бұл іс бойынша бірнеше қылмыстық іс қозғалды. Толық ақпаратты біздің өкілдеріміз де, Алматы полиция департаментінің басшылығы да хабарлады. Нәтижесі дайын болған кезде, жариялайтын боламыз», ­- деді Әленов.

Оның айтуынша, осы жол көлік оқиғасында күдікті біреу. Ол күзетке алынған. Қазір ауруханада жансақтау...

Қарағанды облысы, Абай ауылында жоғалған 14 жастағы бала табылды. Бұл туралы полиция өкілдері хабарлады.

«Дабыл арқылы жеке құрам көтеріліп, іздестіру жұмыстары жүргізілді. Іздестіруге Ұлттық Ұлан, полиция қызметкерлері, сонымен қатар ТЖД тікұшағы жұмылдырылды. Еріктілер де тартылды. Бүгін іздеу барысында полициямен бірге жүрген азаматтар баланы тапты. Аман есен, полиция бөлімшесіне жеткізілді. Оқиғаның мән-жайы анықталады», – деді құзырлы орган өкілдері.

Жасөспірімнің жоғалғаны туралы хабар бірінші сәуірде келіп түскен. Абай ауылынан шыққан бала екі досымен бірге көрші Қарабас ауылына бармақ болған. Біреуі велосипедпен, бірі автобуспен қайтады. Ал жоғалған жасөспірім жаяу кетіп, адасып қалуы мүмкін.

Бүгін Түркістанда жоғалып кетіп, бір...

Үш адамның өмірін жалмаған жол апатынан кейін Алматыға әр өңірден полиция қызметкерлері тартылуда. Журналистер ІІМ орынбасары Бауыржан Әленовтен мұның себебін сұрады.

Алматылық полицейлер жаппай қызметтерінен босатыла ма

Алматы полицейлерін қызметтерінен босатып, «толығымен тазартады» деген ақпарат айтылуда. Журналистер елдің түкпір-түкпірінен патрульдік көліктер не үшін келіп жатқанын сұрады. Алайда ІІМ орынбасары бұл мүлдем олай емес екенін, қарапайым жоспарлы іс-шара деп сендірді.

«Жоқ, ешқандай тазарту болмайды. Тағы да қайталап айтамын, бұл жоспарлы шара. Мұндай жұмыстарды біз Астанада, басқа облыс орталықтарында да қажетті жағдай туындағанда өткіземіз. шкімді кінәлі деп айыптау немесе қудалау қарастырылмаған», – деп түсіндірді ІІМ...

Қазақстанда лоторея ойнату үшін арнайы лицензия керек. Ал оңды-солды заңсыз лоторея ойнатып жатқан блогерлердің әрекеті келтірген шығынына қарай тексерілетін болады. Бұл туралы Бас прокурордың орынбасары Ерлан Өтегенов Сенат кулуарында айтты.

«Лоторея ойнату – лицензиялатын қызмет түрі екені белгілі. Арнайы лицензиясыз лоторея ойнатып жатқан блогерлердің іс-әрекеті келтірген шығынына байланысты сарапталады. Ал Жанабыловтарға келетін болсақ, қазір сот жүріп жатқаны белгілі. Сот шешімі шыққан соң ғана пікір білдіре аламыз», – деді ол.

Жанабыловтар ісі

2025 жылдың 18-21 тамызы аралығында Instagram-да @Zhanabylov_e және @elt6i аккаунты арқылы танымал блогерлер 10 автокөлік ойнататынын жариялады.

Алайда тікелей...

Бас прокурордың орынбасары Ерлан Өтегенов 2 сәуірде Астанада брифинг өткізіп, Эпштейн тізімінде аты аталған қазақстандықтарды тексеру барысы туралы сауалға жауап берді.

Бұған дейін, 25 ақпанда, мәжіліс депутаты Асхат Рақымжанов құзырлы органдарға сауал жолдап, Джеффри Эпштейн жанжалына қатысы бар қазақ шенеуніктерін тексеруді сұраған. Сол кезде басқа да депутаттар бүкіл әлем талқылап жатқан мәселені Қазақстан билігі айналып өтпеуге тиіс деп мәлімдеген. Екі күннен соң Бас прокурор Берік Асылов Эпштейн ісінде аты аталған шенеуніктер тексерілетінін айтқан.

Құзырлы мекеме өкілі Ерлан Өтегенов бейсенбідегі брифингте тексеру қалай жүріп жатқаны туралы мәлімет берді.

«Осы мәселеге қатысты депутаттық сауалды...

Түркістан облысында бірнеше күн бұрын жоғалып кеткен 2010 жылы туған Хасен Мардан Ғалымжанұлы аман-есен табылды. Тәртіп сақшыларының жедел іздестіру шараларының нәтижесінде жасөспірім Шымкент қаласынан табылды.

Жасөспірім 21 наурыз күні Ордабасы ауданындағы үйінен шығып, Түркістан қаласына достарымен қыдыруға кеткен. Алайда содан кейін жақындарымен байланыс үзіліп, із-түссіз кеткен. Ата-анасының айтуынша, бала телефонын үйіне қалдырып кеткендіктен, онымен хабарласу мүмкін болмаған.

Іздестіру жұмыстары

Түркістан облыстық полиция департаменті мен қалалық басқарманың жедел уәкілдері дереу іске кірісті:

Бейнебақылау камералары мұқият зерделенді. Түркістан қаласының әрбір көшесі мен ауласы тексерілді. Іздеу жұмыстары кейін Шымкент қаласына дейін созылды.

Нәтижесінде, 15 жастағы Мардан Шымкенттен табылып, полиция қызметкерлері оны ата-анасына...

Қоғам белсендісі Санжар Боқаевқа қатысты жүргізіліп жатқан тергеудің жаңа мән-жайлары белгілі болды. Бас прокурордың орынбасары Ерлан Өтегеновтың айтуынша, белсенді бірнеше ауыр қылмыс бойынша күдікке ілініп отыр.

«Аталған тұлға алаяқтық жолмен аса ірі мөлшерде ақша жымқырды және заңсыз ағаш кесуді ұйымдастырды деген күдікке ілініп отыр. Қазіргі уақытта іс бойынша барлық қажетті тергеу амалдары жүргізілуде. Әзірге басқа ақпаратты жариялай алмаймын», – деді ол.

Ал тілшінің қай уақыттағы алаяқтық деген сұрағына «ұлттық компанияда жұмыс істеген кезінде» деп қысқа қайырды.

Осыған дейін Жемқорлыққа қарсы тергеу қоры Боқаевтың «ҚазТрансГаз» АҚ-дағы кейбір келісім-шарттарға қатысын зерттеп жатыр деп хабарлаған...

Қазақстандықтар күнделікті тұрмысқа қажетті қаражатты барған сайын несие есебінен жауып жүр. Статистикаға сәйкес, орташа жалақы өскенімен, халықтың нақты табысы төмендеп, инфляция жоғарылаған. Несиеге негізделген «жалған дәулет» алдағы уақытта банк секторы үшін үлкен соққы болуы мүмкін.

Кредит көпіршігі қашан «жарылады»

PwC дайындаған макроэкономикалық шолу қазақстандық экономиканың тасада қалған қауіптерін ашып көрсетті. Сауалнамаға қатысқан экономистер мен қаржыгерлер елде қауіпті «кредит көпіршігінің» қалыптасып жатқанына меңзейді.

Сарапшылардың бірі 2025 жылы экономикаға ең қатты әсер еткен факторлар ретінде жоғары инфляция мен коммуналдық қызмет тарифтерінің өсуін атады.

«Экономикаға несие тетіктері арқылы берілетін базалық мөлшерлеменің де ықпалы зор. Ұзақ мерзімді перспективада бұл...

Күн жылына бастағанда энцефалит және боррелиоз сияқты қауіпті инфекцияларды тарататын кенелер белсенді болады. Осыған байланысты Санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті жұқпалы аурулардың алдын алу жөнінде ескерту жасады.

Кенелер тек орманда емес, қалалық саябақтарда, аулаларда, демалыс үйлерінде және тіпті шөп басқан тротуар бойында да кездеседі. Кененің шағуын адам бірден сезбеуі мүмкін – осы себептен көптеген адамдар мәселені кеш байқайды.

Кененің қауіпі

Кенелер ауыр ауруларды тасуы мүмкін, соның ішінде кене энцефалиті және боррелиоз бар. Симптомдар бірден білінбеуі мүмкін, кейде бірнеше күн немесе бірнеше аптадан кейін ғана білінеді.

Дәрігерлер кененің бір рет шаққанының өзі қауіп тудыратынын айтады. Әсіресе, кене ұзақ уақыт теріде...

Абай облысының полицейлері жол ережесін бұзатындарды анықтау үшін заманауи технологияға көшті. Қазір аймақтағы жол ережесін бұзу деректерінің басым көпшілігі дрон арқылы анықталып жатыр.

2026 жыл басталғалы бері облыс жолдарында:

Полиция департаменті 26 мың бұзушылықтың тек бір өңір үшін өте көп екенін айтып, дабыл қағады. Бірақ, өкінішке қарай, көптеген жүргізуші белдікті өмірін сақтау үшін емес, тек «айыппұл төлемеу үшін» тағады.

«Қауіпсіздік белдігін тағу, жылдамдықты сақтау және жаяу жүргіншіні өткізу – бұл өте қарапайым ережелер. Бірақ осы әрекеттер жол апаты кезінде адам өмірін сақтап қалатынын ұмытпауымыз керек...

Қытайда Zeekr 7 GT және Zeekr 007 модельдерінің алдын ала сатылымы басталды. Бұл көліктердің жүріс қоры ­­– 905 шақырым.

Carnewschina ақпаратына қарағанда, екі модель де үш түрлі комплектацияда ұсынылып отыр. Олар ең жаңа G-Pilot H7 жүргізушіге көмек жүйесімен жабдықталған. 905 км-ге дейін жүре алады және 784 ат күшіне тең екі электрқозғалтқышы бар толық жетекті жүйеге ие.

1000 доллар жеңілдік

2 сәуір күні Zeekr компаниясының өкілдері 7-сериялы модельдерге алдын ала тапсырыс қабылдау басталғанын хабарлады. Бұл қатарға 007 седаны мен 7 GT (Shooting Brake) универсалы кіреді. Соңғысы Қытайда 007 GT атауымен сатылады. Алдын ала тапсырыс беру үшін шамамен 290 доллар жеткілікт...

Өзбекстан Chevrolet Cobalt моделінің өндірісі тағы да қарқын алды. Бұл туралы Ұлттық статистика комитеті хабарлады.

Жалпы Өзбекстан автонарығы 2026 жылды қарқынды бастады. Мәселен, қаңтар–ақпан айларында өндіріс көлемі 7,7%-ға өскен.

«Cobalt» басқа модельдерді шаң қаптырды

Екі ай ішінде көрші елде 64,2 мың жеңіл автокөлік шығарылды. Конвейерден шыққан әрбір үшінші көлік – Cobalt-қа тиесілі десе болады.

«Cobalt» өндірісі өсіп жатқанда, бюджеттік сегменттегі «Onix» моделінің шығарылымы керісінше айтарлықтай қысқарды.

Қытай мен корей көліктері бәсекен...

Мәжіліс депутаты Дәулет Тұрлыхановтың ұлы Нұрасыл Болат жазасын толық өтеп, бостандыққа шықты. Бұл ақпаратты ҚР ІІМ Қылмыстық-атқару жүйесі комитеті (ҚАЖК) ресми түрде растады.

ҚАЖК-нің хабарлауынша, сотталған азамат сот белгілеген жаза мерзімін толық аяқтауына байланысты босатылды. Ол бұған дейін пробациялық бақылау ережелерін бұзғаны үшін бас бостандығынан айыру орнына ауыстырылған болатын.

Естеріңізге сала кетейік, шулы оқиға 2023 жылдың ақпанында Алматыда орын алды:

Нұрасыл Болат заңгерлер ерлі-зайыпты Олег пен Анна Черновтарды соққыға жықты. Заңгерлер Нұрасыл агрессия көрсеткен қызға араша түспек болған. Оқиға кезінде Нұрасыл Отардағы әскери бөлімде мерзімді қызметте болуы тиіс еді, бірақ ол заңсыз түрде қалада жүрген. Бастапқыда сот оған 1 миллион...

Ақтау қаласында жүкті әйелдерді жалған жұмысқа орналастыруға байланысты алаяқтық ісі бойынша сот үкімі шықты. Қаржы қылмысымен 146 млн теңге ұрлаған бухгалтер бес жылға сотталды.

Қаржылық мониторинг агенттігінің мәліметінше, бухгалтер жүкті әйелдерді қолдауға арналған мемлекеттік әлеуметтік төлемдерді заңсыз алу схемасын ұйымдастырған. Ол адам тарту үшін Instagram әлеуметтік желісі арқылы өзін әлеуметтік төлемдерді рәсімдеу жөніндегі маман ретінде таныстырып, жәрдемақы көлемін арттыруға көмектесуге уәде еткен.

«Схеманы жүзеге асыру үшін туыстары мен таныстарының атына нақты қызмет жүргізбеген бірнеше жеке кәсіпкер тіркелген», – деп таратты құзырлы мекеме.

Жеке кәсіпкерлер мен тартылған тұлғалардың электрондық цифрлық қолтаңбаларын пайдаланып, бухгалтер жалған...