Жаңалықтар

Қазақстанда 2026 жылдың 1 қаңтарынан жаңа Салық кодексі қабылданып, бұрын қолданыста болған жеті бірдей арнаулы салық режимінің (АСР) қатары үшке дейін қысқарды.

Енді елімізде кәсіпкерлік қызметпен айналысатындар үшін тек үш негізгі режим қалды: өзін-өзі жұмыспен қамтығандар, жеңілдетілген декларация негізінде және шаруа (фермер) қожалықтарына арналған режим.

Бұл реформаның ішіндегі ең маңызды жаңалықтың бірі – табысы аз немесе тұрақсыз азаматтарды заңды кәсіпкерлік ортаға тарту мақсатында енгізілген «өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимі». Осы ретте Kursiv.Media үшінші режимді таңдаған кәсіпкерлерге қандай талап қойылатынын, салық қалай төленетінін түсіндіреді.

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар дегеніміз кім?

Мемлекеттік...

Үкімет сәбіз экспортына тыйым салу ниетінен бас тартты. Бұл туралы вице-премьер Серік Жұманғариннің депутаттық сауалға жауабында айтылған.

Қаңтардың ортасында Темір Қырықбаев бастаған бір топ депутат үкіметке сауал жолдап, сәбіз экспортын шектемеуді сұрады. Он депутаттың сұрағына премьер-министрдің орынбасары жауап берді.

«Ішкі нарықтың жеткілікті деңгейде қамтамасыз етілуіне байланысты сәбіз
экспортына шектеулер енгізбеу туралы шешім қабылданды. Қазіргі уақытта
өндірушілер өнімді сыртқы нарықтарға кедергісіз өткізу мүмкіндігіне ие», – деп жазды Жұманғарин.

Оның айтуынша, 2025 жылы елде 3,8 млн тонна көкөніс, соның ішінде 411,9 мың тонна сәбіз жиналды. Билік өнімді ішкі нарықты толық қамтамасыз етуге, оның бір бөлігін экспортқа...

Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) желідегі танымал 850 блогерден 500 млн теңге өндіріп алды. Олар жарнамадан түскен, бартер мен сыйлық ретінде келген табыстарын декларацияламай, салықтан жалтырған. Бұл туралы МКК департаменті директорының міндетін атқарушы Ерқанат Шынберген айтты.

Салықшылар 2022-2023 жылдар аралығында камералық бақылау жүргізген. Бақылау 80 мың адамды қамтыған. Олардың ішінде интернеттегі тұлғаларға ерекше мән берілген.

Жасырын кірісті қалай анықтайды?

МКК банктерден және басқа да мемлекеттік органдардан келген салықтық деректерді салыстырады. Егер цифрлардан айырмашылық байқалса, онда сол азаматқа ескерту жіберіледі.

Салық төлеушіге екі нұсқа ұсынылады:

Шайтан базардың сатушылары біреулер кино түсіреміз деп келіп, кеңес дәуірінің жәдігерлерін ұрлап кеткенін айтып шағымданды.

Сондықтан олар кино үшін тауар алуға келгендерге аса сақтықпен қарайды. Оның үстіне арзанға сатылып жатқан дүниелердің өзін қара бақырға сатып алғысы келеді екен.  

«Әнші мен әртістер керек емес. Олар тым арзанға сұрайды. Кино түсірушілер келгенмен, бағаны жерге ұруға тырысады», – дейді шыр-пыр болып Аспандияр деген сатушы.

Қосымша табыс

Kursiv.Media тілшісі осы ерекше базардың тыныс-тіршілігімен танысты. Бұл сауда орнын алматылықтар «шайтан базар» немесе «бит базар» деп те атайды. Қазіргі Халық Аренаның орнында «катализатор» деп аталып кеткен сауда...

Жамбыл облысындағы Гвардейск гарнизонында орналасқан әскери бөлімдердің бірінде әскери қызметшіге күш қолдану фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды.

Әскери полицияның мәліметінше, оқиға салдарынан әскери қызметшілердің бірінің жақ сүйегі сынған. Ол Алматыдағы Әскери-клиникалық госпитальға жеткізіліп, қажетті медициналық көмек көрсетіліп жатыр. Денсаулық жағдайы дәрігерлердің тұрақты бақылауында.

«Аталған факт бойынша материалдар Сотқа дейінгі тергеп-тексерудің бірыңғай тізіліміне тіркелді. Қазіргі уақытта жан-жақты тексеру жүргізілуде. Тергеу барысында оқиғаға қатысы бар тұлғалардың, сондай-ақ жарғыға қайшы өзара қатынас фактісі туралы жоғары тұрған қолбасшылыққа дер кезінде баяндамаған және медициналық көмекті ұйымдастыруда кемшілік жіберген лауазымды тұлғалардың әрекеттеріне құқықтық баға беріледі», – делінген хабарламада.

Тергеу кезінде әскери...

Қысқы Олимпиада ойындары Милан Кортина-д’Ампеццо 2026 барысында жанкүйерлер ерекше эмоцияға толы сәттерді бастан өткеріп жатыр. Димаш Құдайбергеннің Жуди есімді америкалық жанкүйері Шайдоровтың жеңісі туралы өз әсерімен Kursiv.Media тілшісіне айтып берді.

Жуди бір жарыстың жанкүйерге бір мезетте әрі қуаныш, әрі өкініш сыйлай алатынын айтады. Биылғы дода да дәл сондай сезім қалдырған.

Көптеген америкалық жанкүйер секілді ол да мәнерлеп сырғанауда өз кумирі Илья Малинин жеңіске жетеді деп күткен. Алайда күтпеген қателік жарыстың тағдырын өзгертіп, алтын медаль басқа спортшыға бұйырды.

Ал дәл сол сәтте мұз айдынына Димаш Құдайбергеннің әнімен шыққан жас спортшының жеңіске жетуі жанкүйердің көңіліне басқа бір қуаныш сыйлаған...

2026 жылдың қаңтарында отандық автомобиль нарығы өсім көрсетті, ал сатып алушылардың көбі жергілікті өндірістегі көліктерді таңдады. Жыл басында сатылған жаңа автокөліктер саны өткен жылмен салыстырғанда 25%-ға артты, оның ішінде 87,4%-ы Қазақстанда құрастырылған.

Қазақ автомобиль одағының (ҚАО) хабарлауынша, қаңтарда елімізде 14,1 мың көлік құралы сатылды, бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 25,2%-ға көп.

Нарық көшбасшында – Kia

Қаңтар айында қазақстандықтардың таңдауы көбіне Kia модельдеріне түскен. Бұл брендтің бір жыл ішінде сатылымы шамамен 3 есе өсті (+183,1%). Ал бір айлық қорытынды бойынша 2,8 мың автокөлік сатылды.

Қаңтар айында танымал болған 5 марка:

Шымкентте Ахмет Байтұрсынов көшесіндегі «Спорт» аялдамасында жеңіл көлікті қасақана қаққан №17 бағыттағы қоғамдық көліктің жүргізушісі жұмыстан шығарылды. Бұл туралы қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы хабарлады.

Бұдан бұрын әлеуметтік желіде автобус жүргізушісі мен жеңіл көліктің жүргізушісі аялдамада ерегісіп, автобустың көлікті қасақана қаққан видеосы тараған еді. Мұны көрген желі қолданушылар түрлі пікір қалдырған. Бірі «аялдамаға көлік қоюға болмайтынын» жазып, автобус жүргізушісінің әрекетін мақұлдаған. Енді бірі оны сөгіп, даттаған.

Дегенмен қалалық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы бұл оқиғаға қатысты қызметтік тексеру жүргенін жазды.

«Тексеру қорытындысымен №17 маршрут автобусының жүргізушісі тарапынан жол қозғалысы қағидалары талаптарының бұзылғаны анықталды. Тәртіптік...

Елде жаңа Конституция жобасы мен алдағы республикалық референдумға арналған арнайы сайт referendum2026.kz жұмысын бастады.

Платформада не бар

Сайтта жаңа Конституция жобасының толық нұсқасымен танысуға болады. Онда референдум өткізу тәртібі, түсіндірме материалдар және ресми ақпараттар орналастырылған.

Сонымен қатар платформада өңірлердегі коалиция жұмысы туралы жаңалықтар, түрлі бейнематериалдар және интерактивті форматтар бар.

Айта кетейік, елде жаңа Конституцияны қабылдауға қатысты республикалық референдум 15 наурызда өтеді.

Әлеуметтік желіде белгілі мейрамханалар желісі Burger King-ке қатысты дау туды. Әлеуметтік кәсіпкер Жанат Қаратай белгілі бренд аутизм диагнозы бар ұлына қысым жасап, жұмыстан шығуға мәжбүрледі деп айыптады.

Қысым жасай бастады

Жанаттың сөзінше, аутизм спектрі бұзылған ұлы Әлібек Burger King-те төрт жыл аспаз болып жұмыс істеген. Ұжымға еніп, нормасын артығымен орындауға тырысқан. Еңбек демалысын да жоспарлап жүрген. Бастапқыда ұжымы Әлібекке барынша қолдау көрсететін, кейін жаңа басшылық келген соң жағдай өзгерді дейді Жанат.

«Жаймен Әлібекке қысым жасала бастады, ол өзгеріп кетті. Жұмыстан шығуға мәжбүрлеп жатыр деген хабарды естігенге дейін не болып жатқанын білмедік...

Мұсылмандар үшін қасиетті Рамазан айы биыл 19 ақпан күні басталады. Ораза тұтатын адамдар үшін сәресі мен ауызашарда дұға оқу маңызды құлшылық амалдарының бірі. Сәресі – таң атпай тұрып ас ішіп, оразаға ниет ету уақыты болса, ауызашар – күн батқаннан кейін оразаны ашу сәті. Kursiv.Media Muftyat.kz деректеріне сүйене отырып, сәресі мен ауызашар дұғаларын назарға ұсынады.

Ауызашарда оқылатын дұға

Оқылуы:

«Аллаһуммә ләкә сумту уә бикә әәмәнту уә ‘аләйкә тәуәккәлту уә ‘ала ризқикә әфтарту. Зәхәбә зома уәбтәллатил-‘уруқ уә сәбәтал-әжру ин шәә Алла».

Мағынасы:

«Алла Тағалам! Сенің ризалығың үшін ораза ұстадым. Сенің берген ризығыңмен...

2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭС) аясында бензин бағасы қымбаттауы жағынан бірінші орынға шықты.

Евразиялық экономикалық комиссияның статистикалық мәліметтеріне сүйенсек, елдегі жанармай құны бір жылда 15,7%-ға қымбаттаған.

Баға өсімі бойынша Қазақстаннан кейінгі орынға Қырғызстан (+15,1%) мен Ресей (+10,8%) жайғасса, Арменияда, керісінше, бағаның аздап төмендеуі (-0,8%) байқалған.

Дегенмен бағаның мұндай қарқынмен өсуіне қарамастан, Қазақстан бензині одақ ішіндегі ең арзан жанармай болып тұр.

Бір литріне орташа есеппен 0,46 доллар құрайтын баға – көршілес елдермен салыстырғанда екі есе, ал Армениямен салыстырғанда үш есе төмен көрсеткіш.

2025 жылғы 16 қазанда Қазақстанда АИ-92 маркалы бензин мен дизель отыныны...

15 ақпанда Байқоңыр ғарыш айлағында «Прогресс МС-33» ғарыш кемесін ұшуға дайындай бастады. Жүк кемесі 2026 жылғы 22 наурызда ұшады деп жоспарланған. Қазір туристерден өтініш жинау жүріп жатыр.

Ұшуға дайындық

Байқоңырда 2025 жылдың аяғынан бері сақталып тұрған «Прогресс МС-33» жүк кемесін қораптан ашты. Бұл туралы «Роскосмос» хабарлайды.

«Кемені қарап шықтық. Күн батареялары мен борт жүйесіне ерекше көңіл бөлінді», – деп таратты федералдық мекеме.

«Роскосмос» әзірге жүк көлігін Қазақстандағы айлақтан қашан ұшыратынын жариялаған жоқ.

Прогресс қашан ұшады?

Алдын ала мәлімет бойынша, «Прогресс МС-33» 2026 жылғы 22 наурызда Байқоңырдан ұшырылады. Бұл туралы ғарыш айлағына...

Лондон орталығындағы әйгілі Ковентри көшесі Рамазан айына орай безендірілді. Көшеге жүздеген шыны шарлар мен «Happy Ramadan» деген жазу ілінген.

Салтанатты жарықты қосу рәсіміне Лондон мэрі Садик Хан қатысты. Ол қор өкілі Рахима Азизбен бірге мерекелік безендіруге ресми түрде старт берді. Мэрдің айтуынша, төрт жыл бұрын Лондон батыс әлеміндегі Рамазан құрметіне орталық көшесін шамдармен безендірілген алғашқы қала болды. Бұл ай мұсылмандарды ғана емес, христиандарды, иудейлерді, буддистерді, сикхтарды және ешбір дінге жатпайтын адамдарды да біріктіреді деп атап өтті Садик Хан.

Жоба «Азиз» қорының бастамасымен және Лондон муниципалитетімен бірлесіп жүзеге асырылды. Биыл көшеге геометриялық жарық өрнектері орнатылып, жаяу жүргіншілердің үстінен «Рамазан құтты...

Елде апатты және үшауысымды мектептердің мәселесін шешу бағытындағы жұмыстар жалғасып жатыр. 2026 жылы 47 мыңға жуық оқушы орнына арналған жаңа 90 мектеп салу жоспарланған. Бұл жөнінде Оқу-ағарту министрлігі мәлімдеді.

Министрлік мәліметінше, жаңа нысандар Арнайы мемлекеттік қор қаражаты, Білім беру инфрақұрылымын қолдау қоры, жергілікті бюджет қаражаты мен жеке инвестициялар тарту есебінен жүзеге асырылады.

Қай өңірлерде салынады

Жаңа мектептердің басым бөлігі Астана, Шымкент қалаларында, сондай-ақ Ақтөбе, Атырау, Шығыс Қазақстан, Жамбыл, Жетісу, Батыс Қазақстан және Түркістан облыстарында салынып жатыр.

 «Бірыңғай заманауи мектеп инфрақұрылымы форматына көшу үшін 2029 жылға дейін 1300 мектепті, оның ішінде ауылдық жерлердегі 900 мектепті реновациялау...

Қазақстанда банктер мен қаржы ұйымдарының IT-қауіпсіздігін бақылау тәртібіне үлкен өзгерістер енгізілгелі жатыр. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) бұл салаға жауапты негізгі мекемеге айналмақ.

Осы уақытқа дейін банктердің қауіпсіздігін бақылауда Агенттік пен Ұлттық банктің міндеттері бір-біріне ұқсас болып келген. Енді Агенттік бұл жұмысты нақты бөліп алуды ұсынып отыр: бүкіл қаржы нарығының ақпараттық қауіпсіздігіне және кибершабуылдардан қорғалуына жауап береді.

Ұлттық банк тек ақша аударымдары мен төлем жүйелерінің дұрыс жұмыс істеуін қадағалайды.

Реттеушінің ойынша, бақылаудың мұндай нақты бөлінуі бір жұмысты екі мекеменің қатар істеуін (функциялардың қайталануын) тоқтатады және жұмыс сапасын арттырады.

Заң жүзінде қалай бекітіледі?

«Қазақтелеком» басқарма төрағасы және бұрын цифрлық даму министрлігін басқарған Бағдат Мусин отандық KazLLM моделіне қатысты сынға жауап берді. Айтуынша, KazLLM мен ChatGPT-ді салыстыруға болмайды, себебі олар инфрақұрылымдық деңгейі жағынан әртүрлі санатқа жатады.

Мусин екеуінің бір-бірінен айырмашылығын энергетика саласынан мысал келтіріп түсіндірген. Тілге қатысты модельдерді (LLM) «интеллектуалдық энергия өндіретін электр станциялары», ал ChatGPT секілді сервистерді «тұрмыстық құрылғы» деп атады.

Инфрақұрылым және сервис

Мусиннің сөзінше, әлемдік техногиганттар (OpenAI, Google, Meta) дәл осындай «электр станцияларын», яғни инфрақұрылымды құрып жатыр. Ал ChatGPT, Copilot немесе Notion AI сол инфрақұрылым негізінде жұмыс істейтін өнімдер, яғни «теледидар мен тоңазытқыш» іспетті құралдар.

«Мұндай...

Қазақстанның халық әртісі, әлемге танымал әнші Димаш Құдайберген «2026 жылдың ең сымбатты еркегі» атағына үміткерлер қатарына енді. Номинацияны Netizens Choice Magazine журналы ұйымдастырып отыр.

Үміткерлер қатарында әлемге танымал жұлдыздар да бар. Атап айтқанда, әйгілі футболшы Криштиану Роналду, актерлер Брэд Пит, Жейсон Момоа, әнші Жастин Бибер және жас актер Тимоте Шаламе секілді өнер және спорт жұлдыздары да бұл атаққа таласып жатыр.

Енді жеңімпазды анықтау жанкүйерлердің дауыс беруіне байланысты. Дауыс беру тәртібі журналдың ресми парақшасында жарияланған.

Жеңімпаздың есімі халықаралық жаңалықтарда кеңінен жарияланып, арнайы бейнеролик Times Square алаңындағы алып экрандарда көрсетіледі. Сондай-ақ ең көп дауыс жинаған үміткер байқаудың абсолютт...

Қорғаныс министрлігі Қарулы Күштерінің әскери басқару органдары мен әскери бөлімдеріне жоспарлы тексеру жүргізбек.

«Осыған орай 16–18 ақпан аралығында Алматы, Қонаев және Талдықорған қалаларында әскери техникалар көбейеді. Соған байланысты автожолдардың жекелеген учаскелерінде қозғалысқа уақытша шектеулер енгізілуі мүмкін», – деп ескертеді Қорғаныс министрлігі.

Министрлік ел азаматтарын, бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерін және әлеуметтік желі қолданушыларын жалған ақпаратқа сенбеуге және тек ресми ақпарат көздеріне сүйенуге шақырады.

Айта кетейік, жақында президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қорғаныс министрі Дәурен Қосановты қабылдаған еді. 

Tesla компаниясының жүргізушісіз технологиялары қауіпсіздік мәселесінде әзірге адам жүргізушілермен бәсекелесе алмайды. National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) Остин қаласындағы жол-көлік оқиғалары статистикасын талдау барысында осындай қортындыға келді.

Деректерге сәйкес, роботаксилер жүргізушімен салыстырғанда жол апаттарына әлдеқайда жиі ұшырайды.

Апатқа дейінгі жүріс қашықтығын салыстыру

Апатсыз жүріс көрсеткіштеріндегі айырмашылық айтарлықтай үлкен. Реттеуші органның есебіне сәйкес:

Осылайша, қазіргі кезеңде жасанды интеллект қатысатын оқиғаның ықтималдығы шамамен 9 есе жоғары.

Бақылау көмектеспеді

Есепте пайдалану шарттарына ерекше назар аударылған. Остинде жүргізілген...

Ұлыбритания осы жылы жасөспірімдерге әлеуметтік желіні қолдануға тыйым салуы мүмкін. Бұл туралы үкіметтегі дереккөздеріне сілтеме жасаған The Times жазады.

Басылым дерегінше, қазір мәселеге қатысты мамандар консультация беріп жатыр, егер бәрі сәтті аяқталса осы жылы жазда жаңа заң күшіне енуі мүмкін. Құжатта 16 жастан кіші жасөспірімдерге мессенджерлер қолдануға тыйым салуды, мобильді телефон үшін «комендант сағатын» енгізуді ұсынып отыр.

Министрлер балалардың чат-боттармен өзара әрекеттесуін шектеу және порнографиялық материалдарды көруге пайдаланатын VPN қызметтерін бұғаттауды да ойластырып жатыр.

Осылайша Кир Стармер үкіметі Балалардың әл-ауқаты және мектептер туралы заңға түзету енгізбек. Бұл түзету министрлерге «Генрих VIII өкілеттіктерін» береді. Яғни заңға толық парламенттік...

Ресей президенті Владимир Путиннің биыл Қазақстанға шамамен қай уақытта келетіні мәлім болды. Бұл туралы көрші елдің баспасөзі жазды.

Мәскеу мен Астана Путиннің 2026 жылғы Қазақстанға сапары қай уақытта өтетінін талқылап жатыр. Бұл туралы Ресейдің Астанадағы елшісі Алексей Бородавкин хабарлады. Оның айтуынша, Путиннің Қазақстанға сапары мамыр айында өтеді.

«Жыл сайынғы осындай сапарлар дағдыға айналды. Қазір сапар күні мен келіссөздер мазмұнын анықтап жатырмыз», – дейді Бородавкин ТАСС агенттігіне.

Елшінің мәлімдеуінше, Путиннің Қазақстанға сапары екі ел қарым-қатынасы тарихындағы «ең жарқын беттерінің біріне айналады».

2026 жылғы мамырдың аяғында Астанада Еуразия экономикалық кеңесі Жоғары жиынының отырысы өтеді. Оған...

16 ақпаннан бастап православ күнтізбесі бойынша Масленица мерекесі басталды. Бұл шығыс славян халықтарының көктемді қарсы алу мерекесі деп жазады Kursiv Media.

Бұл мерекені христиандар бір апта бойы тойлайды. Аптаның бірінші күні бір-бірімен көріседі, сабаннан «қарауыл» дайындайды. Жастар бір-бірін қонаққа шақырып, ойындар ойнайды. Масленицаның ең басты дәстүрінің бірі – құймақ пісіру. Славяндар алтын түсті, күнге ұқсайтын дөңгелек құймақ пісіріп, көктемді, жылулықты шақырады. Адамдар бір-бірімен кешірім сұрап, өткен реніштерін ұмытып, татуласады.

Аптаның соңында «қарауыл» өртеп, қысты шығарып салады. Ал 23 ақпаннан бастап славяндардың «Оразасы» басталады. Бұл жылы жеті аптаға созылады. Ал оны христиандардың басты мерекесі Пасха аяқтайды.

Еске салайы...

АҚШ президенті Дональд Трамп Израиль тарапынан Иранға қарсы соққыларын қолдауға дайын екенін мәлімдеген.

CBS News ақпаратынша, Иранмен келісімге қол жеткізілмеген жағдайда,  АҚШ Тель-Авивтің баллистикалық зымыран бағдарламасына қарсы соққыларын қуаттамақ.

Телеарнаның мәліметінше, Трамп бұл ұстанымын желтоқсан айында Флоридадағы кездесуде Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхуға жеткізген. Егер АҚШ пен Иран арасында келісім жасалмаса, Вашингтон Израильдің әскери әрекеттерін қолдауы мүмкін екені айтылған.

Израиль премьері дипломатиялық келіссөздерге күмәнмен қарайтынын бірнеше рет айтқан. Оның пікірінше, ықтимал келісім тек Израильдің емес, бүкіл әлемнің қауіпсіздігін ескеретін талаптарды қамтуы тиіс.

Айта кетейік, ақпан айының басында Оман аумағында өткен АҚШ пен Иран өкілдерінің келіссөзінде тараптар диалогты жалғастыруға келіскен...