Жаңалықтар

Солтүстік Қазақстан облысынан көшіп жатқандар көбейді. Бұл туралы Жоғары аудиторлық палатаның облысқа жүргізген мемлекеттік аудиттің қорытындысында айтылған.

«Облыста халықтың табиғи өсімі азайып, теріс көші-қон сальдосы байқалады», – делінген ақпаратта.

Ал білім беру саласында үш ауысымды және апат жағдайындағы мектептер проблемасы шешілмеген.

«17 мектепте спорт залы жоқ, 24 мектеп белгілі бір пәндерге арналған кабинет ашылмаған. Медициналық мекемелердің шамамен 74%-ы тозған», – деп хабарлады палата.

Палата төрағасы Әлихан Смайылов өңір бойынша көтерме және бөлшек сауда саласында жұмыс істейтін кәсіпорындар кірісі едәуір төмендегенін айтады. Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметі бойынша көлем...

«Нұр-Мұқасан» тобының жаңа солисіне жасалған шабуылға қатысты тергеу ісі бойынша әнші Мұқасан Шахзадаев ұсталды. Бұл туралы жәбірленуші Ғалымжан Сүлейменнің адвокаты Инга Иманбай хабарлады.

Алайда полиция Мұқасан Шахзадаевтың ұсталғаны жөнінде әзірге ресми мәлімдеме жасаған жоқ. Инга Иманбайдың айтуынша, әншіге қатысты жедел-тергеу шаралары басталып кеткен.

Жәбірленушінің жағдайы ауыр. Қазір отадан кейін, ауруханада ем қабылдап жатыр. Алған соққылардан оның қолы мен мұрны сынғаны белгілі болды.

Адвокат Инга Иманбай істің қылмыстық квалификациясына тоқталып, ҚР Қылмыстық кодексінің 107-бабының 2-бөлігіне «Алдын ала сөз байласқан адамдар тобының денсаулыққа қасақана зиян келтіруі» сәйкес қаралып жатқанын айтты.

«Бұл бап бойынша үш жылға дейін...

QAMS инвесторлар қауымдастығы Бас прокуратураға ресми сұрау жолдады. Сарапшылардың сөзінше, Қазақстанда жасанды интеллектің құқықтық мәртебесіне байланысты үлкен заңдық проблема туындауы мүмкін. Бұл инвесторлардың мүдделеріне және қордың мәмілелеріне әсер етеді деп есептейді.

Акционерлер қордың директорлар кеңесіне жасанды интеллекті енгізу заңды ма, жоқ па, ол бизнес пен инвесторларға құқықтық қиындық тудырмай ма деген сұраққа жауап іздейді.

Қазақстан заңдарына сәйкес, роботтың жеке тұлға ретінде құқығы мен міндеті жоқ. Сондықтан ол директор болып тағайындала алмайды және дауыс бере алмайды. QAMS заңгерлері үкіметтің қарапайым қаулысы ЖИ-ға мұндай өкілеттік бере ала ма деп сұрап отыр. Егер бере алмаса, онда робот қатысқан барлық шешімді сотта жарамсыз ету...

Мәжілісте қылмыстық іс жүргізу кодексіне толықтырулар енгізу мәселесі қаралып жатыр. Атап айтқанда, құжат медицина қызметкерлерінің кәсіби қызметін қорғаудың құқықтық және ұйымдастырушылық негіздерін жетілдіруге бағытталған.

Заң жобасы медицина қызметкерлері немесе жедел жәрдем жүргізушілеріне күш көрсету фактілері үшін қылмыстық жауапкершілікті күшейтуді көздейді.

Әйтсе де, депутат Абзал Құспан дәрігерлер мен науқастардың арасындағы қарым-қатынасты қылмыстандыруға қарсы екенін айтады.

«Медиктерді арнайы субъект ретінде тануға мен қарсымын. Мына күйінде заң қабылданбауы керек. Себебі біз Қылмыстық кодекстің құрылымын қатты бұзып алдық. Бұл мемлекеттік басқаруға байланысты бөлімде тұр. Жалпы және ерекше бөлім бар. Ерекше бөлім 18 тараудан тұрады. Біздің келіспей отырғанымыз – қорқыту жайттары...

Бурабай ауданындағы танымал туристік аумақтарда казино ашылатыны жайлы ақпарат тарады. Осы орайда жергілікті тұрғындар экологияға алаңдаушылық білдіріп, ойын бизнесін басқа жерге көшіруді талап етуде.

Әкімдік қаулысына сәйкес, Бурабай ауданындағы бірқатар танымал туристік аймақта казино салу көзделген. Оның аумағына Щучинск қаласындағы Щучье көлінің оңтүстік-шығыс жағалауы, «Светлый санаторийі» мен «Щучинск санаторийі» шағынаудандары кіріп отыр. Сонымен қатар, бұл тізімде Үлкен Шабақты көлінің солтүстік-батыс бөлігі, Текекөл маңы, Бурабай кенті мен Сарыбұлақ және Оқжетпес ауылдары да бар.

Алайда бұл жергілікті тұрғындар мен тұрақты демалушылардың наразылығын тудырды. Сол себепті азаматтар e-Petition платформасында аумақта ойын бизнесін жүргізуге тыйым салуды талап етіп, петиция жариялады.

Петиция авторыны...

Алматы қаласында кафе мен мейрамханалар жабылып жатқаны туралы видео әлеуметтік желілерде таралды. Блогер назарына іліккен мекемелердің жартысы жақында ғана жұмысын тоқтатқан.

Алматылықтар үрейі

«Шынымды айтсам, қатты алаңдаймын, 2026 жылы не болатынын елестетудің өзі қорқынышты. Мекеме жабық тұрғанын көргенде төбе шашым тік тұрады», – деп жазды автор.

Instagram-да жарияланған бейнероликке пікір қалдырғандар екіге жарылды. Бірі қалада бос тұрған үй-жайлар шынымен көбейіп барады десе, тағы біреулер жаппай жабылып жатыр деуге әлі ерте деп есептейді.

Республиканың басым бөлігінде ауа температурасы төмендейді. Синоптиктер болжамына сәйкес, солтүстікте түнде -13°С суық болады.

Ел аумағында жауын-шашын жаумайды. Тек солтүстік және шығыс өңірде кей жерде қар аралас жаңбыр жаууы ықтимал.

Алайда 29 қараша түнде солтүстік өңірлерде термометр бағаны минус -8…-13°С дейін төмендеуі мүмкін. Ал оңтүстікте -2…-7°С дейін төмендейді.

Ірі қалалардағы ауа райы

27 қарашада Астанада күндіз күн бұлтты, ауа температурасы +1 градусты көрсетеді. Түнде -3°С суық болады.

28 қарашада таңертең және түнде -4…-5°С көрсетеді. 29 қараша таңертең -6 градус болса, түнде қар аралас жаңбыр жауады.

Алматыда үш күн қатарынан күн ашық болады. Күндіз +7, түнде +4 градусты...

28 қарашада Қазақстанның Ұлттық банкі базалық мөлшерлеме бойынша 2025 жылдың соңғы шешімін қабылдайды. Бұл шешім елдің экономикалық жағдайы мен инфляция деңгейі, сондай-ақ әлемдік нарықтағы өзгерістерді ескере отырып қабылданатын маңызды қадам болады. Қазіргі уақытта инфляцияның өсуі мен теңгенің тұрақтылығы, сондай-ақ кредиттік белсенділіктің артуы Ұлттық банк үшін қосымша назар аударуды қажет етеді. Осыған байланысты, сарапшылар мен экономистер реттеушінің мөлшерлемені қалай өзгертуі мүмкін екендігі туралы түрлі болжамдар жасап отыр. Алдағы отырыс экономиканың даму қарқынын, сыртқы факторларды және ішкі инфляциялық процестерді есепке ала отырып, стратегиялық шешімдердің қабылдануына ықпал ететін болады.

Ал біз беделді қаржы институттарының базалық мөлшерлемеге байланысты  болжамын топтастырып, талдап...

Ақтау қалалық сотында өңірдің көлік прокуратурасының бір қызметкеріне қатысты сот басталды. Бұл туралы жергілікті Lada.kz хабарлады.

Басылым мәліметінше, 26 қарашада қалалық сотта көлік прокурорының үстінен қозғалған қылмыстық іс қарала бастады. Сотталушыға алаяқтық жасады деген айып тағылған.

Мәліметтерге қарағанда, күдікті 2025 жылғы 9 арашада ұсталған. Оны қолға түсіру жөніндегі арнайы операцияны Маңғыстау арнайы қызметі мен Бас прокуратура бірлесіп жүргізген.

Басылым оқырмандары прокурорды ұстау кезінде 2,5 млн теңге алынғанын хабарлаған. Мәліметті прокуратурадағылар жоққа шығармады, бірақ растаған да жоқ.

Lada.kz күдіктінің 2024 жылдан бері қызметтегі міндеттерін атқарғанын, бала күтімі бойынша демалыста болғанын жазды.

Естеріңізге сала кетейік, биыл жазда Маңғыстауда полицияның бес...

Disney студиясының «Аңдар шаһары 2» анимациялық фильміне қазақ және орыс тілдерінде дубляж жасалды.

Қазақша нұсқада кейіпкерлерді сөйлеткен жұлдыздар: актриса және әнші Сабира Жарасқызы – Джуди Хоппстың дауысы, театр және кино актёры Бақытжан Әлпейіс – Милтон Рыcевичтің дауысы, театр және кино актёры Асан Мәжит – Бого Басекенің (Капитан Буйволсон) дауысы, театр және кино актёры Еркебұлан Дайыров – Дәу Мырзаның (Мистер Биг) дауысын салды.

Ал фильмнің орыс тіліндегі нұсқасында танымал блогер Артур Асқарұлы – Мэр Ржевальскийдің дауысын, актриса, әнші және КВН Жоғарғы лигасының чемпионы Гүлнар Селбаева – Барашкистің дауысын дыбыстаған.

Дубляж режиссері Шах-Мұрат Ордабаев Когтяузерді (Клаухаузер) фильмнің қазақша және орысша...

Алматы облысында үш адамды өлтіруге оқталған ер адам сотталды.

2024 жылдың 26 қазанында ер адам шаруа қожалығы аумағында ішімдік ішіп, артынша Іле өзенінің жағасына барған. Сол жерде балық аулап отырған үш азаматты көріп, оларға мылтық атқан. Олар әртүрлі жарақат алған.

Оларға медициналық көмек көрсетіліп, үшеуі де аман қалды.

Сот үкімімен ер адам кінәлі деп танылып, 15 жылға бас бостандығынан айырылды. Ол жазасын қауіпсіздігі орташа мекемеде өтейді.

Үкім заңды күшіне енген жоқ.

Бұған дейін Түркістанда мемлекетке 49 млн теңге залал келтіргендер сотталды.

Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы Петровка ауылы маңында Алаш қайраткері Міржақып Дулатұлының құрметіне қойылған мемориалдық кешеннің бүлінуіне қатысты дау туды. Әлеуметтік желіде кешеннің сынған, қираған бөліктері бар суреттер таралып, қызу талқыланып жатыр. Kursiv.Media тілшісі бұл мәселеге байланысты СҚО әкімдігінің баспасөз қызметіне хабарласып, әкімдік жағдайға қатысты түсініктеме берді.

Әкімдік жауабы

Ресми жауапқа сәйкес, мемориал құрылысы адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін конструктивтік бұзушылықтарға байланысты тоқтатылған.

«Жамбыл ауданында «Алаш» қозғалысына арналған ескерткіштің құрылысы бойынша хабарлаймыз: жұмыстар адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін анықталған конструктивтік бұзушылықтарға байланысты тоқтатылды. Қазіргі уақытта аталған нысанда құрылыс жүргізіп жатқан кәсіпкер...

Қазақстанда бір тәулікте ЖРВИ жұқтыру деңгейі күрт өсті. Денсаулық сақтау министрлігі Санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің мәліметінше, 25 қарашада 21 451 жаңа жағдай тіркелді. Ал бір күн бұрын, 24 қарашада, небәрі 1612 жағдай болған. Бір тәуліктегі өсім шамамен 13 есе.

1 қыркүйекте басталған эпидемиологиялық маусымнан бері елде 1 998 181 ЖРВИ жағдайы анықталды. Сонымен қатар 1253 тұмау жағдайы расталды. Оның 1250-і А (H3N2) типі. Бұл вирус «гонконг тұмауы» деп аталады және бұрыннан агрессивті әрі тез тарайтыны айтылған.

Ауру көбейіп жатқан кезеңде вакцинация да жалғасып жатыр. Министрлік ақпараты бойынша 2,2 миллионнан астам адам тұмауға қарсы екпе алған.

Тұмау өршіген тұста дәрігерлер адам көп жиналатын жерлерде мұқият болыңыздар, маска...

2025 жылғы қаңтар-қазан айларында Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан (БЖЗҚ) баспана үшін 531 млрд, ал емделуге 377 млрд теңге алынды. Мәлімет қордың ресми сайтынан алынды.

Зейнетақы қорының басты көрсеткіштері

БЖЗҚ дерегінше, елде шамамен 12,5 млн жеке зейнетақы шоты бар. Соның ішінде міндетті зейнетақы жарналарына қатыстысы – 11 млн 271 мың.

2025 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша, зейнетақы активінің көлемі 25 трлн 198 млрд теңге болды. Жыл басынан бері қорға 2 трлн 270 млрд теңге зейнетақы жарнасы түсті.

Қаңтар-қазан айларындағы таза инвестициялық кіріс – 1 трлн 778 млрд теңге. Бұл ретте мұндай көрсеткіш биыл ақпан-шілде айларында минусқа кірісіп кеткенін...

Еуразиялық экономикалық комиссия ЕАЭО елдеріне электромобильдерді кедендік бажсыз әкелу квотасын 2026 жылдың соңына дейін ұзарту туралы келіссөздер жүргізіп жатыр. Бұл туралы Премьер-министр Олжас Бектеновтің депутаттық сауалға берген жауабында айтылған.

Ол 2024 және 2025 жылдарға электромобильдерді әкелуге 15 мың бірлік көлемінде тарифтік жеңілдік белгіленгенін еске салды. Қазіргі уақытта Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесі бұл квотаны 2026 жылдың соңына дейін ұзарту туралы қаулы жобасын талқылауда.

«Аталған жоба 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін ЕАЭО СЭҚ ТН-нің 8703 80 000 3 және 8703 80 000 5 кодтарымен жіктелетін жекелеген электр қозғалтқыштары бар моторлы көлік құралдарын әкелу кезінде кедендік әкелу...

Үкімет өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған жаңа арнайы салық режимін қолдануға болатын қызмет түрлерінің тізімін бекітті.

Жарияланған Үкімет қаулысында тізім көрсетілген. Қаулы 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізіледі. Тиісті қаулыға премьер-министр Олжас Бектенов қол қойған.

Рұқсат етілген тізімге 40 қызмет түрі кірді:

Ирландия астанасы Дублинде 12–22 қараша аралығында өткен XIII Silk Road International Film Festival – «Жібек жолы» халықаралық кинофестивалінде қазақстандық актер Ерлан Төлеутай «Үздік актер» номинациясында жеңімпаз атанды. Бұл туралы Kazakhcinema хабарлады.

Ерлан Төлеутай режиссер Елзат Ескендірдің «Әбіл» толықметражды көркем фильмінде басты рөлді сомдаған. Бұған дейін қараша айының басында Парижде өткен «Франциядағы қазақ киноларының фестивалінде» де қазылар алқасы «Үздік актер» сыйлығын дәл осы фильмдегі рөлі үшін Төлеутаевқа табыстаған болатын.

«Әбіл» фильмі Мәдениет және ақпарат министрлігі мен Ұлттық киноны қолдау орталығының қолдауымен, Шәкен Айманов атындағы «Қазақфильм» киностудиясында түсірілген.

Дәстүрлі түрде жыл сайын өтетін «Жібек жолы» халықаралық кинофестивал...

Ипотека арқылы баспана алғанда, банк кей жағдайда несие беруден бас тартуы мүмкін. Бұған бірнеше себеп бар: үйдің тым ескі болуы, қабырғасының жарамсыз материалдан салынуы немесе қайта жоспарлаудың заңдастырылмауы. Krisha.kz мамандары банктердің тұрғын үйге қоятын негізгі талаптарын түсіндіріп берді.

Банк нені ескереді?

Салынған жылы мен қабырға материалы

Бірінші кезекте банк үйдің салынған жылына және қабырғасының материалына қарайды.

Көптеген банктер 60–65 жылдан асқан үйлерді қабылдамайды. Панельді үйлерге талап одан да қатаң – жасы 50 жылдан аспауға тиіс. Ал кейбір ипотекалық бағдарламаларда тек 2000 жылдан кейін салынған жылжымайтын мүлік қабылданады.

Қабырға материалы да маңызды рөл атқарады.

Ипотекаға өтетін үй...

БҰҰ жаңа Бас хатшысын сайлауға дайындықты бастады. Осыған орай ұйымның Қауіпсіздік кеңесі мен Бас Ассамблеясы жаңа бас хатшыны сайлау рәсімін бастау үшін бірлескен хат таратты.

Бас хатшы лауазымына кандидатураны ұйымға мүше мемлекеттер ұсынады. Әр мемлекет тек бір үміткерді ғана көрсете алады. Кандидатты ұсыну үшін елдер Қауіпсіздік кеңесінің және Бас Ассамблея төрағаларының атына ресми хат жолдауы тиіс. Ал үміткерлер өз кезегінде БҰҰ-ның дамуы жөніндегі көзқарасын және табыс көздері туралы мәліметті ұсынуы керек. Егер үміткер БҰҰ құрылымында қызмет етсе, мүдделер қақтығысын болдырмау үшін сайлау науқаны кезінде жұмысын уақытша тоқтату ұсынылады.

Бас хатшыны тікелей сайлау келесі жылдың шілде айының соңына...

QazaqGaz ұлттық компаниясына еншілес «Интергаз Орталық Азия» өзбек компаниясын сотқа берді. «Астана» халықаралық қаржы орталығы төрелігіне түскен шағым «Өзтрансгаздың» үстінен жазылған.

Қазақ компаниясы көрші елден шамамен 2 млн доллар өндіріп алғысы келеді. Мәлімет Олег Червинскидің «Қазақстанның мұнай-газы» Telegram-арнасында жарияланды. Шағым «Интергаздың» өзі жүргізген есептеулері негізінде дайындалған.

Алайда «Өзтрансгаз» мұндай талаппен келіспеді. Өйткені қанша газ айдалғанын есептейтін торап Өзбекстан аумағында орналасқан. Соған байланысты өзбек компаниясы шағымға қарсы талап-арыз өткізген.

Әзірге «Интергаз» бастапқы шағымын қарауды тоқтатып, даулы іске сырттан тәуелсіз кеңесші тартып жатыр.

1997 жылы құрылған «Интергаз Орталық Азия» 100% «QazaqGaz» ұлттық компаниясы тиесілі. Ал оның жалғыз акционері – «Самұры...

Индира Елемес композитор Арман Дүйсеновтің өліміне қатысты сұмдық жазба жариялады. Қомақты қарыздан хабарсыз екенін де айтты.

«Арман ағаның далада қайтыс болмай, әйтеуір зауыт болса да, жылы жерде жан тапсырғаны дұрыс болған деп ойлаймын», – деп жазды Индира Елемес.

Оның айтуынша, бұрынғы студиясында бірде-бір әнші қонып көрмеген.

«Ол ән жазылатын студия, ұйықтайтын жер емес. Шоу бизнестегі тең жарты әріптестерім сол студияда ән жазған. Қатаң тәртіптері болғанын бәрі де біледі», – деп жазды Индира Елемес.

Индира Елемес Арман Дүйсенов пен Кәлелхан Иманмади арасындағы қарыз ақша туралы да түсініктеме беріп кетті.

«Дикий Арман» лақап атымен белгілі Арман Жұмагелдиев ісі апелляциялық сотта қаралды. Оған шыққан үкім өзгеріссіз қалды, деп хабарлайды KursivMedia.

Жұмагелдиевтің адвокаты Олег Черновтың сөзінше, енді қорғау тарабы кассациялық сотқа жүгінгелі жатыр.

Арман Жұмагелдиевке 2022 жылы Қаңтар оқиғасы кезінде «бір топ адамды ұрып-соғып, күштеп ұстаған» деген айып тағылды. Іске Жұмагелдиевтен бөлек 43 адамның қатысы болған. Ішінде Махатов қылмыстық тобының мүшесі саналатын кәсіпкер Қайрат Құдайберген мен Ұлттық қауіпсіздік комитетінің бесінші департаментінің экс-бастығы Руслан Ысқақов бар.

Алматы соты Жұмагелдиевті 20 жылға бас бостандығынан айырды. 

Қазақстандағы тұрғындардың басым көпшілігі ҚҚС өсіміне теріс көзқараста. Олар салық өссе, өмір сүру сапасы нашарлай түседі деп есептейді. Бұл туралы DEMOSCOPE жүргізген сауалнама қорытындысында жазылған.

Сауалнамаға қатысқан азаматтардың 61,4%-ы ҚҚС өсімі өмір сүру сапасын төмендетеді деп есептейді. Оның ішінде:

Ал 20,6% ешқандай әсер болмайтынын айтқан. Тек 9% ғана ҚҚС өсімі өмір сапасын жақсартады деген пікірде.

Респонденттердің пікірінше, ҚҚС көтерілсе:

Сонымен қатар азаматтардың бір бөлігі оң ықпал да болуы мүмкін...

Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы Петровка ауылының маңында Алаштың аса көрнекті қайраткері, жазушы-журналист, ұлт ұранының авторы Міржақып Дулатұлының құрметіне қойылған мемориалдық кешенді белгісіз біреулер бүлдіріп кеткен.

Мемориалдық кешеннің бүлінген суреттерін әлеуметтік желідегі парақшасында әдебиет тарихшысы, сыншы, алаштанушы Заңғар Кәрімхан бөлісті.

25 қараша – Міржақып Дулатұлының туған күні. Ақынның туғанына 140 жыл толып отыр. 1917 жылғы ІІ жалпы қазақ-қырғыз құрылтайы жиынынан соң, елді бүліншіліктен қорғау үшін жер-жерде әскерге жігіт жинау ісі басталған. Міржақып Дулатұлы жанында атақты заңгер Айдархан Тұрлыбайұлы бар екеуі Қызылжар маңындағы Аққұсақ деген жерде (Әлти қажы Барлыбай баласының қонысы) төтенше жиын ашады. 1918 жылғы шілдеде өткен бұл...