Жаңалықтар

Бүгін Парламент 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап төменгі зейнетақы, базалық зейнетақы, ең төменгі жалақы және айлық есептік көрсеткіш көлемін бекітті.

Оған сәйкес, елімізде 2026 жылы зейнетақы көлемі 10% көтеріледі. Негізгі әлеуметтік көрсеткіштер де қайта қаралды:

Өзгерістер 2026-2028 жылдарға арналған бюджетке енгізілді. Қорытынды құжатқа ЕТЖ-ны 110 мың теңгеге дейін арттыру ұсынысы енгізілмеген.

Айта кетейік, осыған дейін Премьер-Министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Сенат отырысынан кейін, брифингте зейнетақының неге тек 10%-ға өсетінен...

Гонконгтың Тай По ауданындағы Wang Fuk Court тұрғын үй кешенінде ауқымды өрт болды. South China Morning Post газетінің хабарлауынша, өрт 31 қабатты сегіз үйдің жетеуін шарпыды.

Өрт күндіз басталып, жөндеу жұмыстары кезінде қасбеттерін жауып тұрған бамбук тіректеріне тез тарады. Кешенде шамамен 4000 адам тұратын 1900-ге жуық пәтер бар. Билік дабыл деңгейін ең жоғары деңгейге көтерді.

Ресми ақпаратқа сәйкес, 13 адам қаза тапты, олардың арасында бір өрт сөндіруші бар. 15-тен астам тұрғын ауыр жарақат алып, күйік шалды.

Ондаған адам іс-түссіз жоғалды. Өрт сөндірушілер қатты температураға тап болды және ғимараттардың төбесіне жете алмады.

Билік зардап шеккендер туралы мәліметтерді нақтылайды және өртт...

Қазақстандықтар суперкомпьютер ресурсын қолдана алады. Ол үшін арнайы өтініш беруге арналған Alem.Cloud платформасы іске қосылды.

ҚР жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі Alem.Cloud платформасын ұсынды. Оның көмегімен заңды тұлғалар ұлттық суперкомпьютер кластерінің ресурстарын пайдалануға өтініш бере алады.

«Alem.Сloud суперкомпьютері әлемдегі ең қуатты жүйелердің TOP500 рейтингіне кіреді, ол аймақтағы ең ірі есептеу орталығының мәртебесін растайтын 86-шы орында», – деп хабарлады Үкімет.

Суперкомпьютерді пайдаланудың басым бағыттарына мыналар жатады: Мемлекеттік басқару, білім беру және денсаулық сақтау, ауыл шаруашылығы және сумен жабдықтау, мұнай-газ саласы, тау-кен металлургия кешені және энергетика, геология және барлау, Көлік және логистика, өнеркәсіп және құрылыс, робототехника...

Жетісу облысының Денсаулық сақтау басқармасы фельдшерлер мен жедел жәрдем жүргізушілерінің өтінішінен кейін ресми түсініктеме жариялады. Фельдшерлер мен жедел жәрдем жүргізушілер төмен жалақы, кадр тапшылығы және медициналық тексеруден өту кезінде туындайтын қосымша шығын туралы шағымданған.

Еңбекақы және сыйақы

Ведомство фельдшерлер мен жедел медициналық жәрдем жүргізушілерінің жалақысы Үкіметтің №1193 қаулысына және Денсаулық сақтау министрлігінің №ҚР ДСМ-213/2020 бұйрығына сәйкес қалыптастырылатынын түсіндірді. Жалақы біліктілік санатына, еңбек өтіліне және көзделген үстемеақылар мен қосымша төлемдерге байланысты болады.

Басқарманың мәліметінше, 2024 жылы жедел жәрдем қызметкерлеріне мерекелік күндерге арналған сыйақы жеті рет, 2025 жылы — екі рет төленген, бұл ретте жыл соңына дейін қосымша сыйақы көзделген.

Бұған...

Парламент Қазақстанның үш жылдық бюджетін бекітті. Бұл 2026 жылдан бастап 2028 жылға дейінгі кірістер мен шығыстар туралы жазылған елдің негізгі қаржылық құжаты.

Бір апта бұрын Сенат Мәжіліс қабылдаған үш жылдық бюджет туралы заңды қарастырып, оның кейбір баптарын мақұлдамай, құжатты пысықтауға қайтарған. Сенаторлар 76 түзету енгізуді ұсынды. Олар негізінен сомаларды нақтылауға — ведомстволарды қаржыландыруды ұлғайтуға, азайтуға немесе жекелеген бағдарламаларға шығындарды түзетуге қатысты болды.

Бүгін Мәжіліс депутаттары ұсынылған өзгерістермен келісіп, заң президенттің келісіміне жіберілді.

Кіріс-шығыс

Құжатта мемлекет жыл сайын көбірек қаржы жұмсайтыны көрсетілген. Жыл сайын шамамен 1 триллион теңгеге көп. Шығындар келесідей болады:

19 жастағы өзбекстандық шахматшы Жавохир Синдаров Үндістандағы Әлем кубогының финалында жеңіске жетіп, осы турнирдің ең жас жеңімпазы атанды.

Алғашқы классикалық партия тең аяқталды. Екінші партияда 19 жастағы шахматшы Қытай өкілі Вэй Иді қара тастармен жеңді, екі финалист те 2026 жылғы үміткерлер турниріне жолдама алды.

19 жастағы Синдаров осы турнирдің ең жас жеңімпазы болды (алдыңғы рекорд 23 жастағы Левон Аронян). Ол, сондай-ақ, 120 мың доллар жүлде алады.
Бұған дейін үшінші орын үшін ресейлік Андрей Есипенко өзбекстандық Нодирбек Якуббоевті жеңіп, үміткерлер турниріне жолдама алған болатын.

Синдаров 2022 жылы Өзбекстан құрамасының құрамында Дүниежүзілік шахмат олимпиадасын жеңіп алған.

2025 жылғы Әлем кубогы-ФИДЕ қамқорлығымен...

Мәжіліс депутаты Ерлан Стамбеков ұялы телефонға қоңырау шалатын банктер мен мемлекеттік органдардың нөмірі сәйкестендіру тетігін енгізуді ұсынды. Мәжілісмен бұл шара телефон алаяқтығына тосқауыл болатынын айтады.

Мәжіліс отырысы барысында депутат Стамбеков телефон алаяқтығының артуы елдің қаржы жүйесі үшін үлкен тәуекел туғызатынын атап өтті. Оның айтуынша, қазақстандықтар кім қоңырау шалып жатқанын және қоңырау мемлекеттік органдардың немесе қаржы ұйымдарының қызметкерлерінен келіп түсетінін тексеруге мүмкіндігі жоқ.

«2024 жылдың сәуір айында мен азаматтардың ұялы телефондарында қаржы институттары мен коллекторлық агенттіктердің барлық нөмірлерінің сәйкестендіру деректерін көрсету тетігін пысықтау ұсынысымен депутаттық сауал жолдадым. Алайда бұл ұсыныс осы уақытқа дейін іске асырылған жо...

Алматы қаласының әкімдігі ауа сапасын жақсарту үшін қалаға ескі көліктерді кіргізбеу туралы шектеу қоюға дайындалып жатыр. Қазір әкімдік жаңа ереже бекіту сатысында. Бұл туралы қала әкімінің орынбасары Бейбіт Шаханов брифингте айтты.

БАҚ өкілдері брифингте әкімнің орынбасарынан шетелдік немесе қаладан тыс нөмірлері бар ескі көліктің қалаға кіруіне тыйым салу туралы сұрады.

«Ереже қазір мемлекеттік органдарда, қазіргі уақытта Әділет министрлігінде келісіледі және бекітілгеннен кейін, біртіндеп экологиялық тұрғыдан таза емес көліктің келуін шектеу бойынша шаралар қабылданатын болады», — деп түсіндірді ол.

Бұған дейін ІІМ мегаполис көшелерінде күн сайын 1,5 миллионнан астам көлік қозғалатынын хабарлаған болатын. Бұл ретте күн...

Қазақстанда ірі қара етін экспорттауға енгізілген шектеу ауыл шаруашылығы саласына айтарлықтай кері әсер етіп отыр. Мәжіліс депутатына фермерлер, ет өңдеушілер мен салалық бірлестіктер тарапынан көптеп шағымдар келіп түскен. Депутат Темір Қырықбаев осы мәселе бойынша ҚР Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің төрағасы Марат Омаров пен Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаровқа сауал жолдады.

Тек бір компанияға рұқсат берілді

Оңтүстік өңірде ет экспорттау құқығы тек бір ғана компанияға берілген. Аталған компания Өзбекстанға күніне небәрі 150–200 бас ірі қара мал жөнелтіп отыр. Ал шектеулерге дейін бұл көрсеткіш күніне 1000 басқа дейін жеткен. Бұл өзге фермерлердің наразылығын туғызып, нарықтағы теңсіздікке себеп болуда.

Мәжіліс депутаттары Ерлан Саиров пен Мархабат Жайымбетов аудан әкімдерін сайлауды уақытша тоқтата тұруды ұсынды.

Бұл туралы депутаттар бүгінгі Мәжілістің отырысында сөз қозғады. Атап айтқанда, Ерлан Саиров депутаттық сауалында еліміз соңғы 5 жылда айтарлықтай ірі қадамдар жасап, бүгінде әрбір жексенбі сайын ауыл, аудан, қала әкімдерінің сайлауы өтіп жатқанын айтты. Алайда мәселенің пысықтайтын тұстары да бар.

«Әлі де сайланып жатқан ауыл әкімдерінің құзыретін, олардың әлеуметтік-экономикалық мүмкіндігін реттеу қажет екеніне көзіміз жетіп отыр. Заң аясында ауыл әкімдерінің құзыретін әлі де кеңейтуіміз қажет. Төртінші бюджетті қалыптастыру тетіктерін заңмен пысықтауымыз тиіс», – деді депутат.

Ерлан Саировтың айтуынша, еліміз...

Кондиционер құлап қайтыс болған фельдшердің ісіне қатысты қылмыстық іс қозғалды ма? Бұл сұраққа Ішкі істер министрінің орынбасары Санжар Әділов жауап берді.

«Кешенді сот құрылыс экспертизасын тағайындадық, оның ішінде кондиционерге де, құлаған қасбетке де қатысты. Шынымен де жәбірленушімен қиын жағдай болды. Фельдшер қайтыс болды. Арнайы қызмет, тез жетуі керек төтенше жағдай қызметкерлерінің жұмысына құқықтық баға береміз», – деді ол.

Әділовтің сөзінше, төтенше жағдай қызметкерлері өз міндетін дұрыс орындамаса, оларды да жауапқа тартуы мүмкін.

«Бізде Қылмыстық кодекс аясында қылмыстың орын алуына себеп болған жағдайларға ұсыныс енгізуге негіз бар. Бұйрықты орындамаған, уақытылы келмеген...

Бішкекте сайлаушыларды сатып алумен айналысқан топтың әрекеті әшкереленді. Бұл туралы ІІБ баспасөз қызметі хабарлаған.

ІІБ-нің экстремизм мен заңсыз миграцияға қарсы күрес қызметінің жедел уәкілдерінің айтуынша, белгілі бір кандидаттың пайдасына дауыс беру үшін сайлаушыларға ақша ұсынған топтың заңсыз әрекеті анықталды.

Kaktus.kg ақпаратына қарағанда, «Сайлаушылардың даусын сатып алу» бойынша қылмыстық іс қозғалды.

Жогорку Кенешке №22 округ бойынша депутаттыққа кандидат А.Л.-ның жақын туыстары, атап айтқанда, 1988 жылы туған қызы И.С. және 1998 жылы туған жиені Т.Ш. сайлаушыларды сатып алу схемасын ұйымдастырған.

Олар 360 мың сом көлемінде ақша берген.  Бұл қаражат кандидаттың сайлауалды штабында берілген.

Сондай-ақ, Қырғызстанда мемлекеттік қызметкерлерге «лайк» басуға тыйым

Елдің 13 өңірінде оқушылар қашықтан оқуға жіберілді. Бұл туралы денсаулық вице-министрі Тимур Сұлтанғазиев айтты.

«Қазірге дейін 13 өңірде шамамен 11,5 мыңнан аса сынып қашықтан оқуға жіберілді. Бұл шамамен 250 мыңнан аса бала онлайн оқып жатыр дегенді білдіреді», – дейді ол.

19 қарашаға дейін Астана қаласы, Шығыс Қазақстан, Абай, Жамбыл, Қостанай, Ақмола, Қарағанды облыстарында оқушылар қашықтан оқуға жіберілген еді. Бұған ЖРВИ және тұмаумен жұқтырғандардың көбейгені себеп болған.

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Қырғызстанға барды.

Мемлекет басшысы Бішкекте өтетін ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің отырысына қатысады.

Тоқаевты Манас әуежайынан Қырғызстан министрлер кабинетінің төрағасы – Қырғызстан президенті әкімшілігінің басшысы Адылбек Қасымалиев қарсы алды.

2023 жылдың қаңтарынан бері ҰҚШҰ бас хатшысы болған Иманғали Тасмағамбетовтің бұл қызметтен кететіні айтылды. 2026 жылдан бастап ҰҚШҰ-ның бас хатшысы қызметін Қырғызстанның өкілі Таалатбек Масадықов атқармақ. 

Мәжіліс депутаттары дәрігерлерге шабуыл жасағаны үшін жазаны күшейтетін заң жобасын алғашқы оқылымда мақұлдады.

Депутат Асхат Аймағамбетовтің айтуынша, соңғы 5 жылда дәрігерлерге 280 шабуыл тіркелген.

«Бұл – айсбергтің тек ұшы ғана. Шынайы санды кемінде 10-ға көбейтуге болады. Көптеген медицина қызметкері арыз жазбайды, өйткені олардың қорғау табатынына сенімдері жоқ, бұған қоса тергеуге уақыт жоғалтқысы келмейді», – деді депутат.

Ол заңнамаға түзетулер енгізудің қажеттілігін нақты мысалмен түсіндірді:

«Қостанай қаласында тәжірибелі уролог дәрігер қабылдау жүргізіп жатқанда, күтпеген жерден жанжал шығып, оған шабуыл жасалады. Салдары өте ауыр: дәрігердің бас сүйегі сынып, миына гематома жиналып...

Образды толықтырып қана қоймай, сізді жеке тұлға ретінде ашып көрсетіп тұру үшін парфюмді қалай таңдау керек? Қазір ароматтың неше түрі бар. Себебі нота, концентрация, маусым, жас ерекшелігіне қарай таңдау көп. Бұрын мұндай ньюанстарға көбі мән бере бермейтін. Ал қазір тренд өзгерген. Қолданып жүрген затыңыз сіз туралы мол ақпарат береді. Олай болса, бүгінгі материалымызда ерлерге арналған парфюм таңдағанда не нәрсеге мән беру керек, өзіңізге үйлесетін ароматты қалай таба аласыз — осы туралы айтайық. Kursiv.Media тілшісі толыққанды гайд дайындады.

Білуіңіз керек басты ақпарат: иіссудың қандай түрлері болады?

Алдымен ароматтың концентрациясын мән беру керек.

Яғни сіз алайын деп тұрған иіссудің исі қанша...

Шымкент тұрғындары әлеуметтік желіде қалада ауа ластанып, белгісіз иіс шыға бастағанын, түтін басқаны жөнінде апта бойы жазып жатыр. Бірі күйіктің иісі десе, енді бірі оны газ және күкірт иісіне теңеп жүр. Кейбірі иіс терезені жапсаң да сезілетінін айтып, шағымданған. Сасыған иістен мезі болған жұрт тиісті мекемелерден мұны бақылауға алуды сұрайды.

Қаладағы иіс қайдан шықты?

Тұрғындардың айтуынша, ауа, әсіресе, таңертең және кешке ластанып, белгісіз иіс анық байқалады. Бұл бір күн емес, аптаға созылды. Енді түтіннің иісіне бензин, өртенген баллонның иісі сияқты түсініксіз бірақ жағымсыз иіс қосылған.

«ҚазақГазАймақ» мекемесінің дерегінше, газдың иісіне қатысты тұрғындар жиі шағымданған. Мамандар айтылған мекенжайларға барып, сараптама...

12 жылға сотталған Хасан Қасымбаевтың адвокаттары сот үкіміне апелляциялық шағым түсірді. Бұл туралы сот кабинетінде көрсетілген.

Хасан Қасымбаевтың есімі жасөспірім Шерзат Полаттың қазасынан кейін атала бастады. Талғардағы қылмыстың «Хуторлықтар» ұйымдасқан қылмыстық тобымен байланысы бары айтылды.

Қасымбаевқа қатысты қылмыстық іс бойынша сот процесі 20 тамызда басталды. Сотталушылар қатарында алты адам бар. Олар: Хасан Қасымбаев, Руслан Әлиев, Мадияр Қалимжанов, Сайлау Ақтанов, Нұрмұхамет Сұлтанбеков және Данияр Аскаров.

Оларға Қылмыстық кодекстің үш бабы – адам ұрлау, қасақана ауыр дене жарақатын келтіру, қорқытып алу әрекетін жасады деген айып тағылған. Қасымбаев үш бап бойынша да кінәлі деп танылды.

Кезінде «Банк ЦентрКредитті» басқарған экономист Ғалым Құсайынов 2026 жылдан бастап жаңа тұрғын үй бағасы күрт көтеріледі деп есептейді. Қосылған құн салығын 16%-ға көтеруді көздейтін жаңа Салық кодексіне қатысты пікірін маман Telegram-дағы арнасына жазды.

Құсайыновтың есептеуінше, қазір бірінші нарықта 1 шаршы метр бағасы 500 мың, ал өзіндік құны 400 мың болса, құрылыс компаниясына шамамен 80 мың теңге қалады.

2026 жылдан бастап 16% ҚҚС енгізілгенде бір шаршы метрдің таза сату бағасы 420 мың, ал өзіндік құны 352 мың теңге болады. Мұндай жағдайда салық төлеуге дейінгі пайда 68 мың, таза пайда – 54,4 мың теңге болып қалады.

Мәжілістің жалпы отырысында «ҚР Қылмыстық кодексі мен Қылмыстық-процестік кодекске толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы бірінші оқылымда мақұлданды.

Заң жобасына дауыс беру кезінде 18 депутат қалыс қалды, 1 депутат қарсы болды, қалғандары қолдады.

Аталмыш заң жобасын депутат Асхат Аймағамбетов таныстырды. Талқылау барысында депутат Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың медициналық персоналға жасалған шабуылдар үшін жазаны күшейту туралы тапсырмасын бірнеше рет жүктегенін атап өтті.

Айтуынша, қылмыстық кодексте дәл осылай, ерекше мәртебемен қорғалатын бірқатар мамандық бар. Олардың қатарында полицейлер, құтқарушылар, арнайы қызмет және құқық қорғау органдарының қызметкерлері (380-1-бап), судьялар мен сот қызметкерлері, прокурорлар, әкімдер, депутаттар, салық инспекторлары тағы басқа (380-бап) билік өкілдері бар.

Қазақстандық психологтар ажырасқан ата-ана рухани тұрғыдан тірі өлікке айналса, балаларының отбасын құруын қиындататынын айтып отыр.

«Менің тәжірибемде бір қыз «отбасын құрмаймын, құрбыммен бірге тұра беремін» дегенді айтқан болатын», – дейді психолог Лимана Құттыбекқызы.  Жас қыз отбасы құру ұрпақ жалғастыру үшін керек екенін түсінеді. Бірақ ол үшін отбасын құрмай-ақ, ешкіммен жанжалдаспай-ақ, ЭКО жасату оңтайлы екенін айтқан.   

Құрғақ сандар

Қазақстан ажырасу бойынша әлемдегі екінші ел болып отыр деген пікір кең таралып келеді. Ұлттық статистика бойынша, биыл елімізде жарты жыл ішінде 51,4 мың неке тіркелсе,  21,5 мың отбасының шаңырағы ортасына түскен.

Ал 2014 жылы 11 айдың ішінде 48,4 мың неке

Италия ұлттық қылмыстық кодексіне фемицидті жеке қылмыс ретінде енгізді. Бұл бап ең жоғары жаза ретінде өмір бойына бас бостандығынан айыруды көздейді.

Заң президент қол қойғаннан кейін күшіне енді. Бұл Еуропада әйел құқықтарын қорғауға бағытталған ең көп талқыланған реформалардың бірі болды.

Бастаманы премьер-министр Джорджия Мелони бастаған үкімет ұсынған. Ол 2025 жылдың 7 наурызында министрлер кабинеті отырысынан кейін заң жобасын жариялап, әйелдерге қарсы зорлыққа жүйелі түрде жауап берудің маңызын атап өтті.

Фемицид – әйелді оның жынысына байланысты қасақана өлтіру. Яғни бұл жай ғана адам өлтіру емес, гендерлік себеппен жасалған қылмыс.

БҰҰ Есірткі және қылмыс жөніндегі басқармасының ғаламдық зерттеуіне сәйкес, 2023 жылы қаза...

Абай облысында қатты тұрмыстық қалдықтар полигонының құрылысы басталды. Семей іргесіндегі нысанды түрік компаниясы 8 млрд теңгеге салады. Бұл туралы өңір әкімдігі хабарлады.

Семейде көпір салған түріктер

26 қарашада облыс әкімі Берік Уәли Семей қаласының іргесінде бой көтеретін қатты тұрмыстық қалдықтар полигонының құрылыс алаңында болды. Мердігер нысанды таныстырды.

Құрылысты Maхimsan түрік компаниясы жүргізеді. Жоба құны – 8 млрд теңге. Полигон жылына 300 мың тонна қатты тұрмыс қалдығын қабылдайды. Сұрыптау цехы бір жылда 75 мың тонна өңдейді.

25 жыл бұрын дәл осы түрік компаниясы облыс орталығындағы көпір құрылысына қатысқан.

«Енді, міне, тағы бір үлкен жобаға...

Солтүстік Қазақстан облысынан көшіп жатқандар көбейді. Бұл туралы Жоғары аудиторлық палатаның облысқа жүргізген мемлекеттік аудиттің қорытындысында айтылған.

«Облыста халықтың табиғи өсімі азайып, теріс көші-қон сальдосы байқалады», – делінген ақпаратта.

Ал білім беру саласында үш ауысымды және апат жағдайындағы мектептер проблемасы шешілмеген.

«17 мектепте спорт залы жоқ, 24 мектеп белгілі бір пәндерге арналған кабинет ашылмаған. Медициналық мекемелердің шамамен 74%-ы тозған», – деп хабарлады палата.

Палата төрағасы Әлихан Смайылов өңір бойынша көтерме және бөлшек сауда саласында жұмыс істейтін кәсіпорындар кірісі едәуір төмендегенін айтады. Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметі бойынша көлем...