Жаңалықтар

Ұлттық банк Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігімен бірлесіп тұтынушылық несие бойынша шекті жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін (ЖТСМ) 56%-дан 46%-ға дейін төмендетті. Енді оны 40%-ға дейін төмендетуді қарастырып жатыр. Бұл туралы үкімет отырысында Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов айтты.

Несиедегі ЖТСМ деген не?

ЖТСМ-нің 56%-дан 46%-ға дейін төмендеуі тұтынушы үшін несие сәл арзандауы мүмкін дегенді білдіреді.

Жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі (ЖТСМ) – сіз несие алған кезде төлейтін барлық шығындардың жылдық пайыздық көрінісі. Оның ішіне банктің негізгі пайыздық мөлшерлемесі, барлық комиссиялар мен төлемдер, қосымша міндетті шығындар кіреді.

Мәселен, тұтынушы бір жылға 1 млн теңге несие алатын болса, 56% ЖТСМ-мен...

Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева қоғамда кеңінен тарай бастаған «Cancel мәдениетіне» (cancel culture) қарсы пікір білдірді. Министрдің айтуынша, мұндай құбылыс, ең алдымен, елдің тұрақтылығының негізі саналатын шағын және орта бизнеске зиян келтіреді.

«Біз бәрін «жоюды», «болдырмауды» қолдайтын адамдарды дәріптеуіміз дұрыс емес. Мұндай үрдіс қоғамға да, экономикаға да зиянын тигізеді», – деді Балаева.

Журналистердің «Бұл пікіріңіз сөз бостандығының шектелуімен байланысты емес пе?» деген сұрағына министр былай жауап берді:

«Жоқ. Егер бізде сөз бостандығы болмаса, сіздер осылай еркін сұрақ қоя алмас едіңіздер», – деді Балаева.

Айта кетейік, соңғы уақытта әлеуметтік желілерде...

2026 жылы республикалық бюджеттен қазақ тілінің ұлттық сөздік қорын құру жобасына 111 млн теңге бөлінеді. Бұл туралы Мәжіліс депутаты Асхат Аймағамбетов жазды.

Бұрынғы оқу министрінің айтуынша, қазақ тілінің ұлттық сөздік қоры жобасы 2026 жылы іске қосылады. Арнайы заң былтыр қабылданған. Енді оған бюджеттен қанша ақша бөлінгені мәлім болып отыр.

«Бұл – қазақ тілінің барлық лексикалық қазынасын біріктіретін заманауи ақпараттық жүйе. Жобаға 111 млн теңге бөлінді. Бұл қор – қазақ тілінің бірізділігін, қолдауын қамтамасыз ететін маңызды құрал», – деп сипаттады экс-министр.

Оның пікірінше, бастама мемлекеттік тілдің цифрлық дамуына үлкен серпін береді.

Мәжіліс депутаты Ерлан Сайыров Үкіметтің бюджетті талдау жұмысын сынға алды. Оның сөзінше, жауапты министрліктер бюджет жобасының стратегиялық және инвестициялық шолуын депутаттарға ұсынбаған.

Депутат не үшін Үкіметті сынады

Ерлан Сайыровтың айтуынша, бюджеттің шектеулі екеніне қарамастан, AMANAT фракциясы бюджет бойынша Үкіметпен конструктивті түрде жұмыс істеп жатыр. Бірақ бір үлкен мәселе бар: жақында депутаттар бюджет кодексін қабылдаған. Сол кодексте бюджеттің әрбір тиынына сапалы сараптама жасау керектігі белгілі болған. Бюджет кодексінде нақты шығындарды талдауың бюджеттік, стратегиялық және инвестициялық шолуы болуы керек екені тайға таңба басқандай жазылған.

«Өкінішке қарай, депутаттарға келгенде бюджеттің тек сандық көрсеткіші болды. Үкімет мүшелерінің құлағына...

Үкіметтің 2026 жылдан жеңілдетілген салық режимінде (упращенка) жұмыс істейтін кәсіпкерлердің қатарын қысқартып, оларға қосылған құн салығын төлетпек жоспары бар еді. Осылайша бюджеттің бір жыртығы жамалуы тиіс болған.

Бастамасынан «бас тартқан» үкімет

Осы мақсатта Ұлттық экономика министрлігі 26 қыркүйек күні арнайы салық режимін қолданушылар тізімін талқылауға шығарды. Соған сәйкес, 1111 кәсіп түрінің 795-і салық жеңілдігін пайдалана алмайтын болған.

Алайда мұндай бастамаға бизнестің наразылығы күшейген соң, 16 қазан күні Президент ел үкіметіне «халықтың жағдайын жақсарту туралы» тапсырма береді. Сол күні шұғыл шешім шығарған Үкімет дағдарысқа қарсы шаралар пакетін жариялады. 

Осы шаралардың қатарында жеңілдетілген режиммен жұмыс істеп жүрген шағын кәсіпкерлерге...

Қазақстандағы жаңа ипотекалық бағдарламалар пәтер бағасы мен инфляцияға әсер ете ме? Бұл сұраққа Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов жауап берді.

Сүлейменов бұл мәселенің әзірге Үкіметпен талқыланбағанын айтады.

«Бағалар белгілі бір шекте болады. Бағдарламаның көлемі қандай болатыны да маңызды. Осыдан кейін біз инфляциялық әсерін бағалай аламыз. Әзірге мұндай есептеулер жүргізілген жоқ», — деді ол.

Ипотека уақытша тоқтап тұр

Бұған дейін «Курсив» еліміздегі ең ірі тұрғын үй несиесін беретін банктерге сауалнама жүргізген еді. Базалық мөлшерлеме 18%-ға көтерілгеннен кейін, Freedom Bank пен Отбасы банкін қоспағанда, көптеген банктер ипотека беруді уақытша тоқтатты.

Еске салайық, Ұлттық банк «7-20-25» ипотекалық тұрғын үй кредиті бағдарламасын бекіту туралы...

Қазақстан футбол федерациясы (ҚФФ) Jankuier мобильді қосымшасын ресми түрде іске қосты. Федерацияның мәліметінше, негізгі мақсат жанкүйерлердің белсенділігін арттыру, ыңғайлы цифрлық сервистерді ұсыну және федерациямен өзара байланысты жеңілдету.

Платформаның мүмкіндіктері

Jankuier қазақстандық футболдың бүкіл экожүйесін қамтиды: кәсіби клубтар мен ұлттық құрамалардан бастап балалар-жасөспірімдер академияларына және бұқаралық футболға дейін.

Қолданушылар қосымша арқылы:

Сонымен қатар белсенді жанкүйерлерге арналған бонус пен кэшбэк жүйесі енгізілген. Қатысушылар ҚФФ мен серіктестердің эксклюзивті сыйлықтарына...

Үкіметтің 2026 жылға арналған республикалық бюджет жобасында білім мен ғылымға 902 млрд теңге бөлінетіні айтылған. Бұл 2025 жылғы қаражаттан әлдеқайда аз. «2026 – 2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заң жобасы парламентте талқыланып жатыр.

2025 жылы Қазақстанда білім мен ғылым саласына 1 трлн теңге жұмсалғаны мәлім. Алайда биыл республикалық бюджет тапшылығы қатты сезіліп, үкімет осы салаға 2026 жыл үшін бөлінетін ақшаны бірден шамамен 100 млрд теңгеге азайтты.

Биыл 370 мыңға жуық бала бірінші сыныпқа қабылданды. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 20 мыңға артық. Елде жыл өткен сайын оқушы саны артып келеді, алайда білімге бөлінетін ақша азайып барады.

2025 жылы білім саласы...

Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин 2026-2028 жылдарға арналған республикалық бюджет кірістері мен шығыстарының теңгерімі жақсарып, фискалдық тұрақтылық қамтамасыз етіледі деп мәлімдеді.

Кірістер өседі, шығыстар тұрақтанады

Министр келтірген деректерге сүйенсек, 2026 жылы республикалық бюджеттің кірістері 19,2 трлн теңге көлемінде немесе ЖІӨ-ге қатысты 10,5% деңгейінде болжануда. Бұл – биылғы жылдың бағалауымен салыстырғанда 4,7 трлн теңгеге артық. Ал 2028 жылға қарай бұл көрсеткіш 23,2 трлн теңгеге дейін өсіп, 20,8%-ға жетеді деп күтілуде.

Жалпы республикалық бюджеттің меншікті кірістермен қамтамасыз етілуі 2025 жылғы 63,7%-дан 2028 жылы 83,5%-ға дейін артады.

Бюджет шығыстары да жоспарланған:

Мәжіліс кулуарында «Самұрық-Қазына» қорының басшысы Нұрлан Жақыпов жаңа бюджет кодексіне сәйкес қор бюджетке аударатын әлеуметтік төлемдерді азайтатынын мәлімдеді.

Жақыпов 2025 жылы қор жаңа бюджет кодексіне сай жұмыс істеп жатқанын айтты.

«Соған сай дивиденд ретінде біз еншілес компаниялардан алынған дивиденттердің 50 пайызын бюджетке төлеуіміз керек. Былтыр бұл көрсеткіш 556 млрд теңгені құрады. Бірақ біз сондай-ақ еншілес компаниялардан 556 млрд теңгені алғанымызбен, мемлекетке әлеуметтік төлемдер ретінде 600 млрд теңгеден астам төлем жасадық. Биыл дивиденд төлерлік көлеміміз жоқ», – дейді ол.

Нұрлан Жақыповтың айтуынша, 2025-2027 жылдары қордың CAPEX бағдарламасы 18 трлн теңгені құрайтынын, оның ішінде 12 трлн теңге...

Инфляция болжамы 2026 жылы 9%-11%, 2027 жылы және 2028 жылы орташа 6% деңгейінде болады. Үкімет отырысында баяндама жасаған Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин осылай деп мәлімдеді.

Ал ЖІӨ өсімі 2026 жылы 5,4%, үш жыл ішіндегі орташа өсімі 5,3 % құрайды деген болжам бар. Номиналды жалпы ішкі өнім 2026 жылғы 183,8 трлн теңгеден 2028 жылы 229,8 трлн теңгеге дейін өседі. 

Болжам бойынша, өңдеу өнеркәсібі инвестициялық жобалардың арқасында 2026 жылғы 6,2%-дан 2028 жылы 6,6%-ға дейін өседі.
Алдағы үш жылда орташа өсім:

Экспорт көлемі 2026 жылғы 77,1 млрд...

«Самұрық-Қазына» қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов Астанада ұялы байланыс жақсы ұстағанымен, алыс жол бойында байланыс сапасы да, интернет жылдамдығы да нашар екенін мойындады. Бұл ретте ол Қазақстан жер көлемі үлкен екенін әлемде 9-орында тұрғанын атап өтті.

Жақыпов ұялы байланыс жүйесіндегі инфрақұрылымжы үнемі жаңартып, жаңғыртып, қаржы құйып тұру керек екенін айтты. Инфрақұрылымға кеткен шығынды байланыс операторлары тарифке қосып, оны халық өз қалтасынан төлейді.

«Билайн, Теле2 сынды жекенің қолындағы байланыс операторларының тарифі туралы айта алмаймын. Ал үлесі «Қазақтелекомға» тиесілі Kcell-ге келер болсақ, инфрақұрылымға кететін шығын бар. Қазір жаңғырту жұмысы жүріп жатыр», – деді

Оның айтуынша жыл соңына...

UEFA Чемпиондар лигасының кезекті турында қазақстандық қақпашы Темірлан Анарбеков Sofascore нұсқасы бойынша 10/10 рейтинг алып, «Қайрат» пен «Пафос» арасындағы кездесуде үздік ойыншы атанды.

Алматылық клуб өз алаңында 0:0 есебімен тең ойнап, Чемпиондар лигасындағы алғашқы тарихи ұпайына қол жеткізді.

Темірлан Анарбековтың матчтағы көрсеткіштері:

Осы көрсеткіштердің арқасында Темірлан Чемпиондар лигасы тарихында 10 балл алған алғашқы қазақстандық ойыншы атанды.

Құрама Штаттар президенті Дональд Трамп бастаған топ Қазақстанда вольфрам өндірісі төңірегіндегі келіссөздерге қатысып жатыр. Кен орындағы байлық миллиардтаған долларға бағаланады. Бірақ оған қазақ үкіметінің қолдауына ие бір қытай компаниясы да таласып жатыр. Бұл туралы Bloomberg жазды.

Келіссөздерге Ақ үй араласты

Басылымның мәліметінше, Трамп әкімшілігі әлемдегі ең ірі вольфрам қорларының бірін америкалық компанияға алып беруге күш салып жатыр. Пентагон вольфрамды қару-жарақ жасау үшін пайдаланады.

Bloomberg дереккөздерінің айтуынша, АҚШ сауда министрі Говард Лютник америкалық Cove Kaz Capital Group LLC пен «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының келіссөз жүргізуіне көмектескен. Дереккөздер АҚШ үкіметі осы келіссөздерде арағайындық қызмет атқарып жүргенін жеткізді. Оның үстіне...

Қазақстан халықаралық қаржы нарығына еурооблигация шығарып, 1,5 млрд доллар болатын қарыз алды. Қарызды өтеу мерзімі – 5 жыл, ал кірістілік мөлшері 4,41% болып бекітілді. Бұл – ел еурооблигациялар нарығына шыққан кезеңіндегі ең төмен мөлшерлеме.

Қаржы министрлігінің мәліметінше, жаңа шығарылымға сұраныс ұсыныстан шамамен үш есе жоғары болды. Инвесторлар жалпы көлемі 4,4 млрд доллар болатын өтінім берген. Еуропа мен АҚШ-тың ірі институционалдық инвесторлары қатысып қана қоймай, Азия мен Таяу Шығыс қаржы орталықтарынан да жаңа инвесторлар тартылды.

Еурооблигациялардың табыстылығы АҚШ қазынашылық облигацияларынан небәрі 85 базистік тармаққа жоғары болып белгіленді. Бұл көрсеткіш инвестициялық рейтингі бар мемлекеттер арасындағы ең төмендердің бірі саналады. Тіпті Польша...

OpenAI жасанды интеллекті бар ChatGPT Atlas деп аталатын веб-браузерін таныстырды. Ол ChatGPT чат-боты негізінде әзірленген.

Atlas-тың басты ерекшелігі – ChatGPT бар бүйірлік панель. Оның көмегімен пайдаланушы сайт мазмұнына қатысты сұрақ қоя алады, тауарларды салыстырады немесе чат-боттан ақпаратты өңдеп беруді сұрайды. Қолданушының хатын ресми, кәсіби редактура жасауға да мүмкіндігі бар.

OpenAI кейбір премиум-аккаунттар үшін Agent Mode атты сынақ режимін іске қосты. Ол виртуалды көмекші ретінде іссапарға билет брондау, ыңғайлы маршруттар құрастыру сияқты тапсырмаларды орындайды.

Компанияның мәліметінше, браузерде пайдаланушылар өз деректерін толық бақылай алады. Іздеу тарихын немесе браузердің «есте сақтау» функциясын өшіруге болады.

Қазір браузер macOS қолданушыларына қолжетімді, ал жақын уақытта Windows, iOS және Android жүйелерінде де пайда болады.

Дональд Трамп пен Владимир Путин арасындағы жоспарланған саммит кейінге қалды. Бұл туралы Ақ үйдің жоғары лауазымды өкіліне сілтеме жасаған Reuters жазды.

Кездесудің кейінге қалуына Мәскеудің Украинадағы атысты тоқтату талабын қабылдамауы себеп болған көрінеді.

«Қазіргі уақытта президент Трамптың президент Путинмен жақын арада кездесу жоспары жоқ», – деді Reuters спикері.

Бұл шешім АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио мен Ресей сыртқы істер министрі Сергей Лавровтың «телефон әңгімесінен» кейін қабылданған. Дегенмен Путиннің инвестициялар жөніндегі өкілі Кирилл Дмитриев әлеуметтік желіде «саммитке дайындық жалғасып жатыр» деп жазды.

Өткен аптада Трамп Венгрияда Путинмен кездесіп, Украинадағы соғысты тоқтату жолдарын...

Кейінгі бірнеше айда құны артқан алтын мен күміс бағасының жоғарыға өрлеуі аяқталды. Енді бағалы металдар арзандап жатыр. Мәселен, алтын бір тәулікте шамамен 230 долларға арзандады.

Астана уақытымен сағат 8:30-дағы жағдай бойынша, алтынның бір унциясы 4 113,05 доллар тұрады. Ол бір тәулікте 5.28%-ға, яғни бірден 229.30 долларға арзандады.

Күміс те құнын жоғалтып жатыр. Қазір оның бір унциясы 48,8 доллар тұрады. Күміс бір тәулікте 6,63%-ға, яғни 3.46 долларға арзандады.

Инвесторлар алтынның бағасы тым қатты көтеріліп кеткенін түсінді. Оның үстіне АҚШ пен Қытай арасы жыли бастағандай көрінді. Бұған қоса алтынды көптеп сатып алып отырған Үндістанда Дивали мерекесі басталып, жергілікті нарық жабылды. Сұраныстың аздап...

Чемпиондар лигасының үшінші турында лондондық «Арсенал» мен миландық «Интер» өз қарсыластарын 4:0 есебімен ойсырата жеңді. Екі клуб та турнир кестесінде 9 ұпаймен алғашқы үштікке енді.

Арсенал – Атлетико Мадрид

«Арсенал» Лондонда «Атлетикоға» еш мүмкіндік бермеді. Екінші таймда Габриэл, Мартинелли және екі мәрте Гюкерес қарсыластың қақпасын дәл көздеп, командасына сенімді жеңіс сыйлады. Испандық ұжым бірде-бір cәтті шабуыл ұйымдастыра алмады.

Юнион – Интер

Ал «Интер» Бельгияда «Роял Юнион СЖ»-мен кездесіп, дәл сондай 4:0 есебімен үстем түсті. Голдарды Дамфрис, Мартинес, Чалханоглу және Эспозито енгізді. Осылайша, миландықтар үш ойынның бәрінде жеңіске жетіп, өз қақпасына бір де бір гол жіберген...

Қазақ кино өндірісінде қазір ренессанс дәуірі жүріп жатыр деуге болады. Өйткені прокатқа шыққан отандық фильмдерге халық ағылып барады, рекорд касса жинайды. Демек, қазақстандық жобалар басқаларын басып озып жатыр деген сөз. Қазір де кинотеатр кестесін қарасаңыз, қазақша туындыны көптеп көресіз. Оған қоса, онлайн-платформаларда да айтарлықтай рейтиң жинап жатыр. Kursiv.Media тілшісі «Кинопоиск» платформасындағы ТОП-ұсыныстар ішінен қазақша түсірілген, рейтиңі жоғары фильмдерді іріктеп назарыңызға ұсынады.

Qazaq Alemi

Жанры: комедия

Тілі: қазақша

Режиссері: Әбілқайыр Асар

Рөлдерде: Нұрлан Қоянбаев, Жалғас Елеусінов, Бағжан Данай, Рахат Ақнұр, Хаджиметова Зарина, Карлығаш Мұхамеджанова, Рамазан Амантай, Жан Байжанбаев

Кинопоисктегі рейтиңі: 7,9

Шыққан жылы: 2024

Ұзақтығы: 1 сағат...

21 қазан күні Алматыда өткен Чемпиондар лигасының топтық кезеңіндегі тартысты матчта «Қайрат» пен кипрлік «Пафос» командалары 0:0 есебімен тең түсті.

Ойынның алғашқы минуттарынан-ақ матч тартысты болды. 4-минутта қонақтардың ойыншысы Араухо Корреа алаңнан қуылып, «Пафос» бір ойыншымен кем ойнады. Соған қарамастан, кипрлік команда сауатты қорғанып, қарсы шабуылдармен қауіп төндіріп отырды.

Екінші таймда «Пафос» есеп ашқандай болды. Доп «Қайрат» қақпасына кіргенімен, VAR жүйесі офсайд тіркеп, гол есептелмеді.

«Қайрат» қақпашысы Темірлан Анарбеков бірнеше қауіпті соққыларды қайтара отырып, қақпасын құрғақ сақтап қалды. Айта кетейік, Анарбеков жақында ғана ауыр жарақатынан айығып алаңға оралған еді.

Freedom Superapp пайдаланушылары Freedom Media платформасы арқылы тікелей банктік қосымша арқылы сериал, спорт және теледидар көре алады.

Бұл туралы Freedom Holding Corp. негізгі акционері әрі басшысы Тимур Турлов Фейсбук парақшасында жазды.

«Біздің Freedom Media медиаплатформамыз SuperApp қосымшасынан ашылады. Суперап экожүйесіне толыққанды стримингтік сервисті қосу бізге дейін әлемде ешкім істемеген іс болар. Бұл өте қиын жұмыс, бірақ біздің команда экожүйенің мақсаты осы, яғни сапалы контент пен көңіл көтеру деп түсіндік. Енді 3 миллионнан астам SuperАpp қолданушылары біздің түпнұсқа сериалдарымызға, телехабарларға, спорттық шараларға, соның ішінде әлемдегі ең жақсы футбол лигалары мен Формула 1-ге қол жеткізе алады...

Елдің оңтүстігінде ауа райы күндіз +25 градусқа дейін ысып, батыста кей жерлерде қатты жаңбыр жаууы мүмкін. Қазгидромет 22 қазанға ауа райы болжамын ұсынды.

Испанияның Барселона қаласында қазақстандық әнші Димаш Құдайбергеннің концертіне арналған ерекше жарнамалық науқан басталды. Қала көшелеріне Димаш бейнеленген автобустар шықты.

Димаштың ресми сайты хабарлағандай, концерт 8 қарашада Бадалон олимпиадалық аренасында өтеді. Жарнама B24 және B25 маршруттарының автобустарында орналастырылған. Бұл Барселонаның ең көп жүретін қоғамдық көліктері. Автобустардың бірі концерт өтетін аренаның дәл жанынан өтеді, ал екіншісі танымал Мagic сауда орталығында жүреді.

Осылайша, мыңдаған тұрғындар мен туристер күн сайын қазақстандық әртістің портреті бар жарқын баннерлерді көре алады.

«Бұл жай ғана керемет! Біз қазір Димаштың Барселона көшелерімен «өтіп бара жатқанына» өте қуаныштымыз. Бұл идеяны жүзеге асыруға көмектескендердің барлығына рақмет...