Жаңалықтар

Қазақстанның тоғыз өңірінде ауыр жүк көліктерінің қозғалысына уақытша шектеу енгізіледі. 23 наурыздан бастап сәуір айына дейін республикалық маңызы бар автомобиль жолдарында бір білікке түсетін салмақ 8 тоннадан аспауы тиіс. Бұл туралы Көлік министрлігі хабарлады.

Бұл шаралар жыл сайын көктемде қар еріп, су тасыған кезде жол негізінің босап, осал болуына байланысты қабылданады. Шектеулер асфальт жабындысын күтіп ұстап, сапасын сақтауға бағытталған.

Кімдерге және қай өңірлерде шектеу қойылады

23 наурыз бен 1 мамыр аралығында шектеулер солтүстік, шығыс және орталық өңірлеріне қатысты болмақ. Атап айтқанда:

Air Astana компаниялар тобы BAE Systems компаниясының өзіндегі қалған үлесін сатуды жоспарлап отырғанын хабарлады.

Компанияның мәліметінше, мәміле туралы толық ақпарат кейін ресми жарияланымдарда ашылады.

BAE Systems Air Astana құрылған сәттен бері негізгі серіктестердің бірі болды. Әуе тасымалдаушы 2001 жылы Қазақстан Үкіметі мен британдық компанияның бірлескен кәсіпорны ретінде құрылған.

2024 жылы өткен IPO аясында BAE Systems үлесін 16,95%-ға дейін қысқартқан. Ал 2025 жылдың желтоқсанында тағы 10,1% акциясын сатқан. БАҚ-тағы мәліметтерге қарағанда, бұл акциялардың құны – 31 млн доллар.

Air Astana мәлімдеуінше, бұл актив британдық компания үшін негізгі бағыттардың бірі болмаған. Компания жаңа акционерлерді тартуға дайын екенін атап өтті.

Сонымен...

Продюссер Баян Алагөзова «Қазақфильмге» – танымал телебағдарламаға түсуге бара жатып, Алматы көшесіне шағым айтты.

Оның сөзіне қарағанда, бұл жол жөндеу көрмегеніне көп уақыт болған тәрізді.

«Олимпиада көшесінде көлікпен кетіп барамын. Қай ауданға жататынын нақты білмедім. Оспанов көшесінен Олимпиада көшесіне түстім. Өте нашар көше. Осы ауданның әкімі кім екенін білмеймін. Десе де, Алматы қаласының тұрғыны, автожүргізуші ретінде ескертпемді айтып кеткім келеді», – деді Баян Алагөзова.

Продюссердің сөзінен аңғарылғаны, бұл көшеде ол өзін Қазақстандағы ең ірі әрі бай мегаполисте емес, кедей елде жүргендей сезінген.  

«Құдды бір Ауғанстанда жүрген сияқтымын. Шара қабылдап, Олимпиада...

Тоқаев Алматыға жұмыс сапарымен келіп, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетіне барды. Ғалымдар дайындап жатқан микроспутник пен суперкомпьютер кластерін көрді деп хабарлады Ақорда.

ҚазҰУ-да экономиканың нақты секторлары үшін инновациялық шешімдер ұсынатын платформа ретінде Farabi Hub құрылған. Оның базасында ЖИ мен стартап жобалары іске асырылады. 300-ден аса жаңа жұмыс орны ашылып, 20 млн доллардан аса инвестиция тартылған.

Мәселен, қазір қазақ ғалымдары Қытайдың Солтүстік-батыс политехникалық университетімен бірлесіп, NKSAT спутнигін әзірлеп жатыр. Ол жердің тартылыс аумағы мен радиация деңгейін өлшеуге, геологиялық барлау жұмыстарын жүргізуге арналған.

Одан бөлек университет базасында орналасқан суперкомпьютер кластері көрсетілді. Оны құруға 23 миллион доллар инвестиция тартылған. Бұл кластер...

Елімізде медициналық қызметтерді QR-код арқылы бақылау үшін Qalqan экожүйесі енгізіледі. Үкімет хабарлауынша, Qalqan цифрлық экожүйесін енгізу медициналық қызметтерді растау процесіне науқастарды тартуға және жалған тіркеулерді жоюға мүмкіндік береді.

QR-кодтарды пайдалану және мобильді қосымшалармен интеграциялау арқылы денсаулық сақтау жүйесіндегі ашықтықтың жаңа тетіктері туралы «Ақпараттық-есепке алу орталығы» АҚ басшысы Жанасыл Оспанов мәлімдеді. Оның айтуынша, бүгінгі таңда медициналық ұйымдар БСН бойынша жүйеде авторизациядан өтіп, өндірістік базасын цифрландырып жатыр.

Нәтижесінде үш деңгейлі сәйкестендіру жүйесі: ғимараттың, медициналық бөлімшенің QR коды және емдеуші дәрігердің жеке коды қалыптасады. Науқас тек қосымшаны ашып, осы QR кодты сканерлеп, көрсетілген қызметтердің дұрыстығын тексеруі керек.

«Көрсетілген...

Соңғы күндері Ресей валюта нарығында айтарлықтай өзгерістер байқалып жатыр. 18 наурыздағы кешкі сауда-саттық рубльдің бірқалыпты әлсіреуінен нақты құлдырауға ұласты. Астана уақытымен бүгін сағат 13:55-тегі жағдай бойынша USD/RUB бағамы 86,1 рубльге жетті. Осылайша рубль жыл басынан бері 8,46% құнсызданды. Бұл Freedom Finance Global сарапшысы Наталья Мильчакова болжаған апта соңындағы дәлізден (82–84 рубль) жоғары болып тұр. Kursiv Media көрші ел валютасы неліктен құнсызданып жатқанын саралап көрді.

Нарықтағы қазіргі көрсеткіштер:

Рубльдің құлдырауына әсер еткен негізгі факторлар

Сарапшылардың пікірінше...

Өскемен қаласының қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотында Шығыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары әрі Өскемен қаласының бұрынғы әкімі Жақсылық Омарға қатысты сот процесі басталады.

Сот кабинетіндегі құжатқа сәйкес, сот тергеуі басталатын уақыт 19 наурыз сағат 15.00 деп белгіленген. Шенеунікке қылмыстық кодексінің 190-бабы 3-бөлігінің 1, 2-тармағы (ірі мөлшердегі алаяқтық), сондай-ақ 366-бабы 3-бөлігінің 3-тармағы (ірі мөлшерде пара алу) бойынша айып тағылып отыр.

Іс ашық сот отырысында қысқартылған тәртіппен қаралады. Сот ісі орыс тілінде жүргізіледі.

Еске салсақ, 13 ақпанда әлеуметтік желіде ШҚО әкімінің бірінші орынбасары Жақсылық Омар ұсталғаны жөнінде ақпарат тарады. Сол күні облыс әкімдігінің баспасөз қызметі бұл ақпаратқа қатысты түсініктеме берді.

Артынша...

Қазір табиғаттың тамашасын көргісі келгендерге таңғажайып локация көп. Бұрын-соңды жергілікті халық қана біліп келген көп жаңа жер ашылды. Осыдан бірер жыл бұрын Қазақстандағы әдемі жерлер дегенде Бурабай, Қайыңды мен Көлсей сынды ең танымал мекендер айтылатын. Ал қазір әр облыста ерекше локациялар бар екені мәлім болып жатыр. Kursiv Media тілшісі кейінгі жылдары ғана таныла бастаған, туристер тартуға едәуір үлес қосып жатқан жерлерге қалай баруға болатыны туралы пайдалы гайд дайындады. 

Шығыс Қазақстан облысы – Мұзтау

Өр Алтайдың ең биік нүктесі – Мұзтау. Бұл шың еліміздің шығысындағы Катонқарағай ауданында орналасқан. Көпшіліктің аяғы басыла қоймаған, туристер қаптап үлгермеген локациялардың бірі. Оған бірден-бір себеп – жолдың қиындығы. Әрі шалғай жатқаны...

Енді елорда тұрғындары айыппұл тұрағы мен автокөлікті эвакуациялау үшін ақы төлеуі мүмкін. Бұл туралы Астана мәслихаты депутаттарының отырысы барысында мәлім болды.

Мәслихат отырысы кезінде Көлік және жол-көлік инфрақұрылымын дамыту басқармасының басшысы Асхат Қарағойшин Астанада автотұрақтарды ретке келтіру жоспары туралы айтты. Оның айтуынша, енді көліктерді қоюға рұқсат етілетін орындар мен аймақтар нақты белгіленеді.

Эвакуация үшін және айыппұл тұрағы үшін тарифтер

Жаңа ережелерге сәйкес, енді көлікті эвакуациялау үшін тұрғындар 3 АЕК (12 900 теңге) төлеуге міндетті болады. Мамандандырылған тұрақта сақтау да ақылы болмақ. Төлем мөлшері көлік түрі мен тұру мерзіміне байланысты:

Сенат бір лауазымдағы қызметкерлерге тең жалақы төлеуді және әкелерге декреттік төлемдер тәртібін нақтылайтын заңды екі оқылымда қарап мақұлдады.

Заңға сәйкес, енді зейнетақы тағайындау кезінде жұмыс істемейтін әкенің бала күтімімен өткізген уақыты еңбек өтіліне есептеледі. Сондай-ақ бір қызметтегі қызметкерлердің жалақы айырмашылығына шектеу енгізіледі.

Әкелерге жаңа мүмкіндік

Заң депутаттардың бастамасымен әзірленген. Жаңа өзгерістер әкелердің де бала күтіміне белсенді қатысуына жол ашады. Бала күтімімен отырған уақыт еңбек өтіліне қосылып, болашақ зейнетақыға әсер етеді.

«Осы орайда заң қолданыстағы Еңбек кодексіне, Әлеуметтік кодекске, Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы кодекске, Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы...

Қытайдың ірі энергетикалық корпорациясы Ақтауда қуаты 160 МВт болатын бу-газ қондырғысын (БГҚ) салу жөнінде келісімге келді. Құжатқа Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов пен «Ақтау энергетика компаниясы» ЖШС-ның басшысы Гэ Личунь қол қойды.

«Ақтау энергетика компаниясы» ЖШС-ның түпкілікті иелерінің бірі Қытайдың ірі энергетикалық корпорацияларының бірі China Huadian Corporation. Осыдан екі жыл бұрын Қазақстан және Қытай тарабымен бірлесіп ашылған.

Ал бу-газ қондырғысының жалпы құны – 108 млрд теңге. Оның 70%-ын қытайлық серіктес бөледі. Жобаның өзі келесі жылы маусымда іске қосылуы керек. 300 жұмыс орны ашылады деген жоспар бар.

Бу-газ қондырғысы – электр энергиясын өндірудің ең тиімді және заманауи тәсілдерінің бір...

Рамазан айы аяқталып, Ораза айт жақындағанда көптеген мұсылмандар арасында «Соңғы күні сәресі ішеміз бе?», «Айт күні таңертең ауыз бекіту керек пе?» деген сұрақтар жиі туындайды. Kursiv Media ҚМДБ мәліметіне сүйене отырып, шариғат үкімдері мен пайғамбардың сүнетіне тоқталды.

Айт күні сәресі ішіле ме?

Рамазан айының соңғы ауызашары сол күні ақшам уақытында жасалады. Осы сәттен бастап Рамазан айы аяқталып, шәууал айы, яғни Айт мерекесі кіреді.

Яғни, сәресі ішілмейді. Ораза айттың алғашқы таңында сәресіге тұрудың қажеті жоқ. Себебі:

Қазақстанда 2025 жылы автонесиелер көлемі алғаш рет ипотекамен теңесті. Автонесие сомасы 29,8%-ға өсіп, 2,4 трлн теңгеге жеткен. Бұл деректер Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының талдауында көрсетілген.

Неге қазақстандықтар автонесиеге жиі жүгінеді

Автонесиелердің жоғары қарқынмен өсуіне бірнеше себеп бар. Бір жағынан, елде автопаркті жаңартуға деген сұраныс жоғары. Ескі көліктер тозып жатыр, ал жаңа және тіпті қолданыста болған автокөліктердің бағасы да қымбат.

Екінші жағынан, банктер мен автодилерлер бірлескен бағдарламалар, түрлі акциялар және уақытша төмендетілген тиімді мөлшерлемелер арқылы нарықты белсенді түрде ынталандырып отыр.

Жоғары несиелік белсенділік аясында автонесиелеу бөлшек нарық құрылымындағы өз үлесін айтарлықтай күшейтті. Жыл қорытындысы бойынша жаңа берілген несиелердег...

«Қазақстан Халық банкі» АҚ (Halyk Bank) акционерлерінің кезекті жиынында 2025 жылдың қорытындысы бойынша дивиденд төлеу туралы шешім қабылданды. Банк басшылығы төлем көлемі мен мерзімін бекітті.

Төлем көлемі және шарттары

Ресми мәліметке сәйкес, 2025 жыл үшін бір жай акцияға шаққандағы дивиденд мөлшері 30,10 теңгені құрады. Дивидендтерді төлеу процесі 2026 жылғы 18 мамырда басталады.

Төлемдерді алуға құқылы акционерлердің тізімі 2026 жылғы 30 сәуірдегі (Алматы уақытымен сағат 00:00-дегі жағдай бойынша) тізілім негізінде жасалады. Барлық қаражат акционерлердің шоттарына қолма-қол ақшасыз нысанда аударылады.

Табысты бөлу стратегиясы

Банктің 2025 жылғы таза табысының дивиденд төлеуден қалған бөлігі бөлінбейді. Ол қаражат «бөлінбеген...

Қазақстан мен Өзбекстанда түсірілген тарихи «Әмір Темір» фильмінің премьерасы 2 сәуірде өтеді.

Фильм XIV ғасырдың ортасында Монғол империясы құлағаннан кейін Ұлы Жібек жолы аймағының саяси тұрақсыз жағдайын суреттейді. Даңқты қолбасшы Ақсақ Темірдің тарих сахнасына қалай шыққанын баяндайды.

Негізгі рөлде Кристиан Мортенсен

Gazeta ақпаратына қарағанда, фильм тарихи әскери эпос ретінде ұсынылып, 16+ жас рейтингін алды. Жоба халықаралық продакшн компаниясы Mystery Box, сондай-ақ 7SABER және BWG Production бірлесіп жасаған.

Негізгі рөлді Кристиан Мортенсен сомдады. Ол Лондон сахнасында «Кориолан» және «Генрих V» Шекспир қойылымдарымен, сондай-ақ «Medal of Honor: Warfighter» жобасындағы басты рөлімен танымал. Барлық трюктарды өзі орындаған.

Қазақ актерлерінен...

Көктем шығып, Наурыз мейрамы жақындағанда әрбір қазақтың шаңырағында «Наурыз-думан» әні шырқалатыны анық. Қазақстанның Халық әртісі Роза Рымбаеваның орындауындағы бұл туынды ұлттық мерекенің басты символына айналды. Алайда, бұл әннің шығу тарихында көпшілік біле бермейтін қызықты деректер бар. Жақында әнші «Замандас» подкастына берген сұхбатында әннің қалай туғанын және оған әлемдік жұлдыз Уитни Хьюстонның қандай қатысы барын айтып берді.

Уитни Хьюстоннан көшірілді ме?

Көптеген тыңдармандар арасында «Наурыз-думан» әні батыстық стильде жазылған ба?» деген сұрақ туындауы мүмкін. Роза Рымбаеваның айтуынша, ән ешқандай көшірме емес, бірақ оның «мінезі мен ритіміне» америкалық әнші Уитни Хьюстонның шығармашылығы әсер еткен.

«Сол уақытта маған...

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың атына АҚШ президенті Дональд Трамптан хат келіп түсті. Бұл туралы президенттің кеңесшісі әрі баспасөз хатшысы Айбек Смадияров мәлімдеді.

Оның айтуынша, Трамп ақпанда Вашингтонда өткен Бейбітшілік кеңесінің алғашқы отырысы аясындағы кездесуді ықыласпен еске алған және тағы да АҚШ-қа шақырған.

«Құрама Штаттардың Президенті Мемлекет басшысын Бейбітшілік кеңесінің келесі отырысында және жыл соңына қарай Майамиде өтетін G20 саммитінде күтетінін жеткізді», – деді Смадияров.

Еске салайық, өткен айда Тоқаев ресми сапармен Вашингтонға барып, Трамп құрған Бейбітшілік кеңесінің инаугурациялық отырысына қатысты. Салтанатты шарада президент сөз сөйлеп, Трампқа Бейбітшілік сыйлығын беру керек деген ұсыныс айтты. Алдағы  бес...

Қазір отандық әуе компанияларының ұшақтарында интернет орнату жұмыстары басталды. Бұл туралы Көлік вице-министрі Талғат Ластаев мәлімдеді.

Вице-министрдің айтуынша, бұл бағытта Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігімен бірлесіп жұмыс істеп жатыр. Ең алдымен, интернет жаңадан келетін заманауи әуе кемелеріне орнатылады.

«Биыл елімізге келеді деп жоспарланған Boeing 787 Dreamliner ұшақтары ең бірінші кезекте борттық интернетпен қамтылады. Болжам бойынша, жолаушылар бұл қызметті осы жылдың соңында немесе келесі жылдың басында пайдалана алады», – деді Талғат Ластаев.

Boeing 787 Dreamliner алыс қашықтыққа арналған магистральдық әуе кемесі болғандықтан, ол негізінен халықаралық рейстерді орындайды. Дегенмен, бұл ұшақтар ішкі рейстерге де шығуы мүмкін, сондықтан қазақстандықтар ел ішіндегі сапарлар кезінде...

Футболдан Қазақстан чемпионаты аясында өтетін «Жетісу» – «Қайрат» кездесуіне билеттердің сатылымы ресми түрде басталды. 18 наурызда талдықорғандық клубтың баспасөз қызметі билеттердің шыққанын хабарлады.

Билеттерді қайдан және қалай алуға болады?

Клубтың мәліметінше, билеттерді Freedom Ticketon онлайн-платформасы арқылы сатып алуға болады. Алайда, қазіргі уақытта жанкүйерлер арасында «матчты сайттан таппай жатырмыз» деген шағымдар көбейген.

Билет алудың жолдары:

Тікелей сілтеме: Егер сайттың іздеу жүйесінен нәтиже шықпаса, клубтың әлеуметтік желілердегі ресми парақшаларында көрсетілген тікелей сілтеме арқылы өте аласыз.

Билет бағалары мен ойын орны

Билет құны орналасуына қарай бірнеше санатқа бөлінген: 1750, 2500, 3000 теңгелік орындарды алуға болады.

Айта кетейік, ойын...

Мамыр айынан бастап қазақстандықтар ұшақ бортына музыкалық аспаптарын, оның ішінде домбыраны алып кіре алады. Қазір музыкалық аспаптарды әуе арқылы тасымалдау мәселесін заңнамалық тұрғыда реттеліп жатыр. Бұл туралы Көлік вице-министрі Талғат Ластаев айтты.

«Жақын арада біз жолаушылар мен жүктің тасымалдануы туралы ережелерге тиісті өзгерістер енгіземіз. Онда қандай тәртіппен музыкалық аспапты тасымалдауға болатыны айқын көрсетілетін болады. Менің ойымша, нақтырақ болу үшін бұл шешім бір ай ішінде қабылданады», – деп түсіндірді Талғат Ластаев сенат кулуарындағы брифинг барысында.

Вице-министр атап өткендей, жаңа ережелер барлық әуе компанияларына ортақ болады.

«Иә, бұл жалпы ережелер. Шындығында, қоғам тарапынан...

Сенаттың жалпы отырысында ҚР Жоғарғы соттың судьясы Ерлан Қосмұратов қызметінен босатылды. Бұл туралы Сенаттың Конституциялық заңнама, сот жүйесі және құқық қорғау органдары комитетінің төрағасы Нұрлан Бекназаров мәлімдеді.

«Қазақстан Президентінің ұсынуы негізінде және Конституцияның 55-бабының 1-тармақшасына, «ҚР Сот жүйесі мен судьяларының мәрбесі туралы» Конституциялық заңына сәйкес, Парламент Сенатына Ерлан Қосмұратовты басқа лауазымға тағайындалуына байланысты Жоғарғы сотының судьясы қызметінен босату ұсынылды, – деді ол.

Сенаторлар ұсынысты қолдап, дауыс берді.

Айта кетейік, Ерлан Қосмұратов Жамбыл облыстық сотының төрағасы болып тағайындалған.

Таяу Шығыстағы ахуалдың ушығуына байланысты қазақстандықтарды елге қайтару операциясына қанша қаражат жұмсалды. Көлік вице-министрі Талғат Ластаев бұл сұраққа жауап бермеді, тек қаржы есептеліп жатқанын ғана айтты деп жазады Kursiv Media.

Ластаевтың сөзінше, эвакуациялау кезінде қаржылық шығындарға емес, азаматтардың қауіпсіздігі мен оларды қауіпті аймақтан жедел шығаруға басты назар аударылған

«Сол сәтте ешкім шығын көлемі немесе бағасы туралы ойлаған жоқ, негізгі міндет адамдарды аман-есен жеткізу болды. Әуе компаниялар жедел іске кірісті. Оның барлығы (эвакуация – ред) қанша болады деп есептейтін мақсат болған жоқ. Азаматтарды алып шығу керек деген міндет болды, барлығымыз соған жұмыс істедік», – деп...

Израиль билігі басып алынған Шығыс Иерусалимде орналасқан қасиетті әл-Ақса мешітіне адамдардың кіруіне 19 күннен бері тыйым салып отыр. Бұл шешім мұсылман қауымы мен халықаралық ұйымдардың наразылығын тудырды.

Палестина мен Иорданияның наразылығы

Палестинаға қарасты Иерусалим әкімшілігі Израильдің бұл әрекетіне үзілді-кесілді қарсы екенін мәлімдеді. Ресми мәлімдемеде әл-Ақса мешітін басқару, келушілердің кіру-шығуын реттеу және қажет болған жағдайда мешітті жабу құқығы тек қана Иорданияға бағынатын Иерусалим ислам вакфтары басқармасына тиесілі екені атап өтілді.

«Израиль полициясының бұл іске араласуы өкілеттікті өрескел бұзу. Бұл қадам әл-Ақса мешітінің тарихи және құқықтық мәртебесіне нұқсан келтіріп, болашақта діни рәсімдерді өз бетінше шектеуге жол ашатын...

Оқу-ағарту министрлігі мектепке дейінгі, техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарында медиация жүйесін іске қосып жатыр.

Министрліктің ақпаратынша, бұл бастама балалар, студенттер, педагогтар мен ата-аналар арасындағы түсініспеушіліктерді бейбіт жолмен шешуге мүмкіндік бермек.

Қақтығыстарды азайтады

Сонымен қатар, жаңа құрылым буллингтің алдын алуға бағытталады.

«Балабақшаларда аталған құрылым тәрбиешілер мен ата-аналарға бүлдіршіндер арасындағы келіспеушіліктерді реттеуге көмектеседі. Сондай-ақ, балалардың бойында кішкентай кезінен бастап тіл табысу, бөлісе білу, ортақ мәмілеге келу және жанжалдардан бейбіт жолмен шығу дағдыларын қалыптастырады», ­– делінген ақпаратта.

Колледждерде бұл тетік студенттер арасындағы араздықты шешуге, қорлық көрсету жағдайларына жол бермеуге және білім алушылар арасындағы қақтығыстарды азайтуға...