Жаңалықтар

Ұлттық қордан республикалық бюджетке берілетін тікелей трансферттерден бөлек, ірі инфрақұрылымдық және экономикалық жобаларды қолдау үшін арнайы қарыз да алынады. 2026 жылғы 30 маусымдағы мәліметке сәйкес, осы уақытқа дейін қордан бөлінген жалпы облигациялық қарыз көлемі шамамен 3,9 трлн теңгені құрады.

Бұл қомақты қаражат кезінде еліміздің қаржы жүйесі мен экономикасын тұрақтандыруға, өңдеуші өнеркәсіптегі шағын және орта бизнесті қолдауға, халыққа арналған тұрғын үй құрылысына жұмсалған. Қаржы министрлігінің мәліметіне сәйкес, облигациялар, ең бірінші, үкіметтің экономиканы және қаржы жүйесін тұрақтандыру жөніндегі 2009-2010 жылдарға арналған бірлескен іс-қимыл жоспарын іске асыру үшін сатып алынған.

Астана қаласындағы ЭКСПО-2017 көрмесі аумағындағы нысандар да қордан алынған облигациялық қарыз есебінен қаржыландырылған...

Қазақстан Орталық Азиядағы жетекші AgriTech хабы ретінде дамуы қажет. Қытайдың жетекші компаниялары басшыларымен кездескен Тоқаев осылай деді.

«Ауыл шаруашылығында бәсекеге қабілетті болу үшін тек табиғи ресурстарға сенім артып отыру жеткіліксіз. Осы салада, ең алдымен, деректерді, жасанды интеллектіні және цифрлық технологияны тиімді пайдалана білу өте маңызды. Қазақстан екі жыл қатарынан 27 миллион тонна астық жинады. Бұл – рекордтық көрсеткіш. Мұның бәрі – заманауи технологияның және тиімді басқарудың нәтижесі», – деді ол.

Тоқаев дерегінше, қазір елде 200-ден астам агроөнеркәсіп «ақылды ферма» қағидаты бойынша жұмыс істейді. Алдағы уақытта тағы 650-ден астам шаруашылыққа цифрлық шешімдер енгізбек. Ал бұл жобаларды...

Абай облысында «Семей орманы» орман алқабын жалын шарпыды. Қазір өрт сөндіру жұмыстары жүргізіліп жатыр.

ТЖМ ақпаратына қарағанда, Абай облысының Бородулиха ауданында «Семей орманы» мемлекеттік орман табиғи резерватының Бородулиха филиалы аумағында орман алқабы өртенді.  

«Өртті сөндіруге ҚР ТЖМ бөлімшелерінің күштері мен құралдары, Экология және табиғи ресурстар министрлігінің орман шаруашылығы қызметкерлері, сондай-ақ ТЖМ, Қорғаныс министрлігі және ҰҚК авиациясы жұмылдырылды. Өртпен күресу үшін тартылған тікұшақтар өрт ошақтарына жалпы көлемі 15 тонна су төкті», – делінген хабарламада.

Бұл тілсіз жауды оқшаулауға мүмкіндік бермек. ТЖМ жедел штабы барлық жұмылдырылған қызметтің іс-қимылын үйлестірген. Өртті өшіру жұмыстары жасалып жатыр.

Қазақстанда жалақы көлемі өңірге қарай қатты өзгереді. Бір жерде орташа айлық 600 мың теңгеден асса, кей облыстарда 300 мың теңгенің айналасында қалып отыр. 2026 жылдың бірінші тоқсанындағы дерек осы айырмашылықты анық көрсетеді.

Ең жоғары жалақы Ұлытауда

Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, ең жоғары орташа айлық жалақы Ұлытау облысында тіркелді. Мұнда қызметкерлер айына орта есеппен 637,3 мың теңге алады. Ал Республика бойынша орташа жалақы көлемі – 445 068 теңгені құрады.

Одан кейін Атырау облысы тұр – 610,1 мың теңге. Маңғыстау облысында орташа жалақы 608,4 мың теңгеге жеткен.

Астана мен Алматы қалаларында да көрсеткіш жоғары. Елордада орташа айлы...

Қазір ұлы тұлғалардың жалған цитаталарын топтастырып, жинақ шығару керек болса, мысал іздеп қиналмайсыз. Айналаға мұқият көз салсаңыз, «Жоқ, оны бұл айтпаған!» деген санаттағы ұлағатты сөздер қаптап жүр. Тексере қалсаңыз, көрсетілген автордікі емес, көбі өтірік құрастырылған болып шығады.

Сондай мысалдар жақында Алматыдағы автобус-троллейбустарда жол ақысын төлеуге арналған терминалдардан көзге түсті.

«Ар сақта – адам бол» деген нақыл кімдікі екенін таба алмадық, бірақ терминалдағы көрнекі суретте оны Абайдікі деп берген. Осыған үндес ойды ұлы ақын айтпады емес, айтты; бірақ оның шығармалар жинағын шолып қарасаңыз, дәл цитаталары мынадай:

«Адал бол – бай тап, адам бол – мал...

Сенсорлық экран арқылы көліктің қарапайым функцияларын басқару жүргізушілердің жолға назар аударуына кедергі келтіруі мүмкін. Vi Bilägare журналының жаңа зерттеуі бұл мәселенің өзекті екенін көрсетті.

Зерттеу қалай жүргізілді

Швед сарапшылары алғаш рет 2022 жылы өткізілген зерттеуді қайта қайталады. Жабық әуежай аумағында көліктер сағатына 110 шақырым жылдамдықпен қозғалған кезде жүргізушілерден бірнеше күнделікті әрекетті орындау сұралды:

Сынақ басталар алдында қатысушыларға әр көліктің интерфейсімен танысуға уақыт берілді.

Зерттеудегі басты көрсеткіш – жүргізуші тапсырмаларды орындап жатқан кезде көліктің қанша...

2026 жылғы Әлем чемпионатының жартылай финалында Англияны жеңіп, финалға жолдама алған Аргентина құрамасы үлкен даудың ортасында қалды. Томас Тухель шәкірттерінен басым түскен соң, аргентиналық футболшылар алаңда саяси сипаттағы баннер көтеріп, жеңісті тойлады. Осы әрекеті үшін Лионель Скалони командасы Әлем чемпионатының финалынан шеттетілуі мүмкін.

Халықаралық футбол қауымдастықтары федерациясы (ФИФА) бұл оқиғаға байланысты ресми түрде тәртіптік іс қозғау мәселесін қарастырып жатыр.

Атлантадағы арандатушылық

АҚШ-тың Атланта қаласында өткен матч тартысты өтіп, Аргентина құрамасы 2:1 есебімен жеңісті жұлып алған болатын. Алайда, ойын аяқталысымен аргентиналық ойыншылар алаң ортасына «Las Malvinas son Argentinas» (аудармасы: «Мальвин (Фолкленд) аралдары – Аргентинаныкі») деген жазуы бар үлкен...

«ҚазТрансОйлдың» Грузиядағы активі – Батуми мұнай терминалы сегіз жылдық үзілістен кейін авиакеросин тасымалын қайта қолға алды. Бұл бағыт Еуропадан Қазақстанға Орта дәліз арқылы отын жеткізудің негізгі тірек нүктесі болады. Бұл туралы компанияның баспасөз қызметі хабарлады.

Терминал Еуропа зауыттарында өндірілген JET A1 маркалы авиакеросинді өңдеуге кірісті. Көлемі 10 мың тонна болатын алғашқы отын партиясы Қара теңіз арқылы кемемен жеткізілді. Қазіргі уақытта жүк терминалда сақтаулы тұр. Жақын арада ол Қазақстанға жөнелтілу үшін теміржол вагон-цистерналарына тиеледі.

JET A1 авиакеросині – азаматтық авиация үшін негізгі отын. Ол ұшақтардың қауіпсіз әрі үздіксіз ұшуын қамтамасыз етеді. Қазақстанды бұл отынмен тұрақты қамтамасыз...

Атақты қазақ шахматшысы Динара Сәдуақасова өз атынан 1,2 млн теңге көлемінде стипендия тағайындады. Алғашқы материалдық көмекті тоғыз жастағы Ермұхан Саламат алады.

Халықаралық гроссмейстер атаулы стипендияны 20 шілде – Халықаралық шахмат күні қарсаңында жариялап отыр.

«Биыл осы күнді қарапайым құттықтаумен ғана емес, маңызды іспен атап өткім келеді», – деп жазды Сәдуақасова Facebook-тегі парағында.

Оның пікірінше, ел өңірлерінде мыңдаған дарынды бала бар, бірақ олар қаражат жоқтығынан әлемнің айтулы тұғырларына көтеріле алмай жүр.

«Кәсіби жаттығулар, оқу жиындары, сырттағы турнирлер – ата-ана осының бәріне көп ақша жұмсайды. Мұндай демеу әсіресе жас спортшыға аса...

inDrive платформасының негізін қалаушы Арсен Томский Алматыда ең үздік нәтиже көрсеткен жаяу курьерді марапаттады. Бұл туралы ол әлеуметтік желідегі парақшасында хабарлады.

Маусым айында ерекше көзге түскен үздік курьер – Елбосын Құрышбайұлы. Ол бір айдың ішінде жаяу жүріп 234 тапсырысты сәтті жеткізген. Уәде етілгендей, оған 1,2 миллион теңге табыс етілді.

Арсен Томскийдің айтуынша, Елбосын қазір қаржылай қиындық көріп отыр. Көмек оған нағыз қажет сәтте бұйырған.

«Ол қанша қиындық болса да, берілмей, көп еңбек етіп, тығырықтан шығуға тырысып жүр. Мұндай жеңіс дәл осындай жандарға өте қажет және олар бұған әбден лайықты», – деп атап өтті inDrive басшысы.

Арсен Томскийд...

Ақмола облысындағы Байқоныс, Бестөбе, Изобильное, Бөгенбай, Сілеті ауылдары мен Степногорск қаласының маңында дала өртенді.

ТЖМ бөлімшелері аптап кезінде құрғақ өсімдіктердің лаулап жануын тоқтатты.

112. kz ақпаратына қарағанда, өрт ошақтарын жедел жою үшін ТЖМ, жергілікті атқарушы органдар және басқа да мүдделі мемлекеттік қызметтердің күштері мен құралдары жұмылдырылған.  

«Баруы қиын учаскелерде ТЖМ авиациясы қолданылып, бұл өрттің таралуына жол бермеуге және ең күрделі ошақтарды жедел сөндіруге мүмкіндік берді. ТЖМ авиациясының әуе кемесі өрт ошақтарына 38 тонна су төкті. Алдын ала мәлімет бойынша, өрттердің шығуына найзағай разрядтары себеп болған», –  делінген ақпаратта.

Министрліктің мәлімдеуінше, жағдай тұрақты бақылауда...

Астана су тасқынына қаншалықты дайын?! Елорданы тасқыннан қорғайтын нысандар қандай жағдайда және олардың мүмкіндігі қандай?! Осы сұрақтарға жауап алу үшін Kursiv Media тілшісі Астананың су қауіпсіздігіне жауапты негізгі нысандарды аралап көрді. Су ресурстары және ирригация министрлігі ұйымдастырған баспасөз туры барысында журналистер Астананың су қауіпсіздігін қамтамасыз ететін нысандарды аралады.

Алғашқы нысан – Астананың қорғаныс бөгеті болды. Ол елорданы көктемгі су тасқынынан қорғайтын негізгі нысандардың бірі. Бөгет Есіл өзеніндегі тасқын суларды ұстап, олардың көлемін реттейді. Қазіргі уақытта осы гидротехникалық құрылысты жаңғырту жұмыстары басталды.

«Соңғы климаттық өзгерістер мен төтенше су тасқындарының жиілеуін ескере отырып, қазіргі уақытта қорғаныс бөгетін жаңғырту...

Көкшетаудағы ең ірі автобус паркінің жүргізушілері жалақының кешіктірілуіне байланысты ереуілге шықты.

Kokshetauinform ақпаратына қарағанда, 16 шілде күні таңертең Көкшетауда қоғамдық көлік қозғалысы тоқтап, «Көкшетау автобус паркі» ЖШС-нің автобустары бағыттарға шықпады.

Бұған дейін кәсіпорын ұжымы басшылыққа жазбаша үндеу жолдап, егер 15 шілденің соңына дейін жалақы толық төленбесе, 16 шілдеде жұмысқа шықпайтындарын ескерткен. Олар өз уәделерін орындады.

Жүргізушілер мен кондукторлар ұжымдық хатта жалақыны көтеруді де талап еткен. Олардың айтуынша, қазіргі табыс отбасының ең қарапайым қажеттіліктерін өтеуге де жетпейді.

Автобус паркінің басшылығы жалақының кешігуін мемлекеттік субсидияның уақытында бөлінбеуімен түсіндірді.

Ал Көкшетау қаласының ТКШ, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі тасымалдаушыларға...

Қазақстанның мұнай-газ секторындағы ең ірі даулардың бірі жаңа сипат алды. Қашаған кен орнын игеріп жатқан халықаралық North Caspian Operating Company (NCOC) консорциумы өзіне салынған 2,3 трлн теңге көлеміндегі қомақты экологиялық айыппұлға қатысты маңызды мәлімдеме жасады. Reuters басылымының жазуынша, іске халықаралық төрелік сот араласып, Қазақстан үкіметінің әрекетіне шектеу қойып отыр.

Дау 2023 жылдың басында басталған. Сол кезде Қазақстан үкіметі NCOC консорциумын кен орнында тым көп мөлшерде күкірт сақтағаны үшін айыптап, шамамен 5 млрд долларды (2,3 трлн теңге) құрайтын экологиялық айыппұл төлеуге міндеттеген. Әділет министрлігі жақында ғана консорциум бұл соманы осы жылдың 20 шілдесіне дейін...

Лондондық «Челсидің» 17 жасар қазақстандық шабуылшысы Дастан Сәтбаев осы аптада ағылшын клубының жейдесінде алғаш рет алаңға шығуы мүмкін. Бұл туралы Chelsea Mail басылымы хабарлады.

Қазіргі уақытта «Челсидің» негізгі құрамымен бірге маусым алдындағы дайындықтан өтіп жатқан отандасымыз бас бапкер Хаби Алонсоның сеніміне кіруі мүмкін.

Хаби Алонсоның жаңа жоспары

«Челсидің» жаңа бас бапкері Хаби Алонсо маусым алдындағы дайындық аясында екі жабық жолдастық кездесу ұйымдастырған. Бапкерлер штабы дәл осы ойындарда қазақстандық вундеркиндке мүмкіндік беріп, оның әлеуетін байқап көрмек.

Жолдастық ойындардың кестесі

19 шілде күні «Челси» «Кроули Таун» клубына қарсы ойнайды. Ал 23 шілде күні бейсенбіде лондондықтар «Бромли» ұжымымен күш сынасады.

Дәл осы...

Ресейден режиссер шақырып, жарнама түсіргісі келген 7Days бренді дауға қалды. Шетелдік маман Қазақстанды «тек сиырлар жүретін елге» теңеген. Желі қолданушыларды режиссерді де, оны шақырған брендті де сынап, ашулы жазбалар жариялап жатыр.

Мәселенің мән-жайы

Тәтті круссандар шығаратын 7Days бренді өнімдеріне жарнама түсіру үшін Ресейден маман шақырады. Ол – Илья Лучкин есімді режиссер. Сөзінше, 7Days бренді үшін бес тілде жарнама түсіруі керек, оның бірі Қазақстанда өткен.

«Бұл ел туралы тек Борат фильмінен ғана білгенмін. Ұшақтан түскен соң бұл елдегілер тек сиырға емес электросамокатқа да мінетінін, бағалар Ресейге қарағанда әлдеқайда арзан екенін білгенде таңғалдым», – дейді ол...

Қазақстанда өзбек кәсіпкерлерінің қатары жыл санап көбейіп жатыр. 2024 жылғы 1 шілдеде Өзбекстан қатысуымен 4 867 заңды тұлға тіркелсе, екі жылдан кейін олардың саны 12 065-ке жетті.

Яғни небәрі екі жылда көрсеткіш шамамен 2,5 есе өскен. Бірақ өзбек бизнесі Қазақстанның барлық аймағына бірдей таралып жатқан жоқ. Кәсіпкерлер көбіне Алматы мен Маңғыстауды таңдайды, ал негізгі бағыттары – құрылыс, сауда және түрлі қызмет көрсету салалары.

Көптеген адам табысын арттыруды басты мақсат етеді. Алайда жоғары жалақы алып, қомақты табыс табу – бай боласың деген сөз емес. Өмірде айына 400 мың теңге айлық алатын адамның қаржы жағдайы 1 миллион теңге табысы бар адамнан әлдеқайда тұрақты әрі жақсырақ болуы мүмкін. Себебі табыс көлемі мен шынайы қаржылық әл-ауқат – екі бөлек ұғым. «Qazaq Expert Club» сарапшысы, қаржыгер Әйгерім Ілиясова шынайы қаржы жағдайыңызды анықтау үшін қарапайым есептеу әдісін ұсынады. Компаниялар өз жағдайын бағалау үшін ай сайын немесе жыл сайын баланс есебін жасаса, дәл осы қағиданы әрбір адам өз бюджетіне қолдана алады.

1-қадам: Нарықтық құны...

NASA-ның Нэнси Грейс Роман ғарыш телескопы ғалам жаңа жаратылған кезде пайда болған аса ірі қара құрдымдарды анықтауға мүмкіндік береді.

Ғалымдардың пікірінше, бұл олардың қалай пайда болып, қалай өскенін түсінуге жол ашады.

Телескоптың ұшырылуы 2026 жылғы 30 тамызға жоспарланып отыр.

Жұлдыздарды «жұтатын» қара құрдымдар

Қара құрдымдарды зерттеудің ең тиімді жолдарының бірі – олардың жұлдыздарды жұтып жатқан сәтін бақылау. Мұндай құбылыс tidal disruption event (TDE) немесе «толқындық ыдырау» деп аталады. Бұл кезде қара құрдым жұлдызды бөлшектейді. Сол сәтте айналасы қысқа уақыт өте жарық болады. Кейде оның жарығы тұтас галактикадан да асып түседі.

Ғалымдардың айтуынша, дәл осындай құбылыс ірі қара...

Аптап ыстыққа байланысты коммуналдық қызмет мамандары Алматы көшелеріне су бүркиді. Жұмыстар тәуліктің ең ыстық уақытында жүргізіліп, қаланың 128-ден астам көшесін қамтиды деп хабарлайды Алматы әкімдігі.

Коммуналдық инфрақұрылымды дамыту және тұрғын үй инспекциясы басқармасының мәліметінше, негізгі магистральдық көшелерде және адам көп жүретін учаскелерде жолға су себеді, ауаға да су бүркиді. Бұған 16 техника жұмылдырылады.

Көшеге су бүрку асфальттың үстіндегі ауаны салқындатып, шаңды басуға және аптап ыстықтан жолдың балқып, бұзылып кетпеуіне көмектеседі. Сонымен бірге қала көшелерін күнделікті тазалау жұмыстары да тоқтаусыз жүріп жатыр. Қазір жолдар мен тротуарларды, аялдамалар мен басқа да нысандарды жууға 500-ден астам арнайы машина бөлінген.

«Қазгидромет» мамандарыны...

13 жастағы астаналық Жасмина Түзелова «Славян базары» халықаралық ән байқауында үшінші орын алды.

Витебск (Беларусь) қаласында өтіп жатқан ән фестивалінің екінші байқау күні Жасмина «Ромашка-Василёк» әнін орындады. Қазылар алқасы оның өнерін 66 ұпайға бағалады. Осылайша Түзелова өнерпаз балалар арасындағы жарыста барлығы 126 ұпай жинап, үшінші орынға көтерілді. Бұған дейін қазақ қызы «Сарыарқа» әнін шырқап, ең жоғары бағаға ие болған.

Ал Гран-при жүлдесі беларусь әншісі Лiзаветаға бұйырды. Ол 130 ұпай жинады. Ал екінші орынға румыниялық Лючия Байку көтерілді. Өнерпаз барлығы 127 ұпай жинап, Жасминадан бар болғаны 1 ұпайға озып кетті. Әнші балалар жарысына барлығы 19 елдің өнерпазы қатысты.

Жеңімпаз...

19 шілде күні Аргентина мен Испания құрамалары Әлем чемпионатының финалында кездеседі. Бір қызықты жайт, финалда осыдан 19 жыл бұрын жас Месси жуындырған кішкентай нәресте, бүгінде Испанияның бас жұлдызы Ламин Ямаль өз ұстазымен бетпе-бет келеді.

Финал қарсаңында әлеуметтік желіде Мессидің 5 айлық Ямальды жуындырып жатқан суреті тарап жатыр. Kursiv.Media әлеуметтік желі қолданушыларының назарын аударған бұл архивтік фотосуреттің құпиясы мен оның қалай жасалғаны туралы қызықты деректерді ұсынады.

2007 жылғы фотосессия

Бұл тарихи сурет 2007 жылдың желтоқсан айында жасалған. Ол кезде 20 жастағы Лионель Месси «Барселонаның» негізгі құрамында өнер көрсетіп, болашағынан үлкен үміт күттіретін жас ойыншы болатын. Ал оның шомылдырып отырған сәби...

Қытай инвесторы Алматы облысында металл конструкциялары мен бетон өндіретін ірі зауыт ашты. Жобаға 4,7 млрд теңге құйылды.

Алматы облысы Қарасай ауданы Әйтей ауылының маңында орналасқан зауыт үш гектар жерді алып жатыр. Almaty W. S. кәсіпорыны бір жылда 10 мың тонна металл конструкциясы, 300 мың текше метр тауарлық бетон, дәл осындай көлемде сэндвич-панель мен профнастил шығарады.

Бұған қоса, зауыт 10 мың дана модульдік ғимарат пен контейнер, 40 млн цемент блогы мен тротуар тақтасы, сонымен бірге терезелер мен есіктер өндіреді.

Қазір кәсіпорында сексеннен астам адам еңбек етеді. Жиырма адам өндіріс технологиясын үйрету үшін шақыртылған, деп хабарлайды Алматы облысы әкімінің баспасөз...

Биік қоршау, қаруланған күзет, қатаң өткізу тәртібі және дала төсіндегі ондаған шақырым жол. Осындай жабық аумақта елорданы ауызсумен қамтамасыз етіп, миллионнан астам тұрғынды су тасқынынан қорғауда маңызды рөл атқаратын гидротехникалық құрылыстар орналасқан. Kursiv.media тілшісі Су ресурстары және ирригация министрлігі ұйымдастырған баспасөз турына қатысып, Астана маңындағы стратегиялық гидротехникалық нысандарды аралап қайтты.

Ең алдымен елордадан шамамен 60 шақырым қашықтықта орналасқан «Астана су қоймасына» ат басын бұрдық. Нысанның стратегиялық маңызы оның аумағына кіреберістен-ақ байқалады.

Биік қоршау, күзет және қатаң өткізу тәртібі. Журналистерді қаруланған қауіпсіздік қызметінің мамандары қарсы алып, құжаттарын тексергеннен кейін ғана гидроторап аумағына өткізді.

Бір қарағанда көкжиекке дейін созылған су айдыны көрінед...