Жаңалықтар

Белгілі ақын, айтыс өнерінің жанашыры Жүрсін Ерман «Қазақстанның халық жазушысы» атағын иемденді. Бүгін Алматыда ақынның 75 жас мерейтойына байланысты үлкен концерт ұйымдастырылған.

«Ақын, журналист, қазіргі айтыс өнерінің ұйымдастырушысы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, М. Мақатаев атындағы сыйлықтың екі мәрте иегері Жүрсін Ерман «Қазақстанның Халық жазушысы» атағын иеленді», – деп хабарлады Қазақстан Жазушылар Одағы.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың құттықтау хатымен бірге марапатты ақынға Алматы қаласының әкімі Дархан Сатыбалды табыстады.

«Халқымыз Сізді беделді қоғам қайраткері әрі талантты публицист ретінде жақсы біледі және құрметтейді. Айтыс өнерін жаңғыртуға қосқан үлесіңіз айрықша. Ел бірлігі мен халықтар достығын...

Қазақстанның экс-президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың немере інісі Нұрбол Назарбаев сотқа жүгінді. Бұл жолы өзін банкрот деп тануды сұраған. Оның мемлекет алдындағы қарыздарының сомасы 63,7 млрд теңгеден асты. Сот қазірдің өзінде азаматтық іс қозғап, кәсіпкерді 2026 жылдың 3 наурызына жоспарланған кездесуге шақырды, деп хабарлайды Tengrinews.

Нұрбол Назарбаевтың банкрот болуына негізінен екі себеп бар:

Бір қызығы, 2025 жылдың мамыр айында Назарбаевтың байлығы 179 миллион долларға бағаланды және ол Forbes...

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне креативті индустрияларды қолдау және дамыту мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңға қол қойды.

Құжаттың мәтіні баспасөзде жарияланады, деп хабарлады Ақорданың баспасөз қызметі.

Әңгіме шығармашылық салаларды: дизайн, сән, кино, музыка, цифрлық медиа және елдің креативті экономикасын қалыптастыратын басқа да салаларды мемлекеттік қолдау шараларын кеңейтуге бағытталған түзетулер туралы болып отыр.

Осыған дейін заң жобасында ұсынылған кейбір жаңалықтар туралы жазған едік. Оның ішінде, Қазақстанда шетелдік әртістердің концерттерін өткізу қағидалары қатаңдап, гастрольдерді ұйымдастыруға қойылатын талаптар күшейтіледі.

Ең маңызды жаңалықтар фильмді жалға алуға қатысты. Мысалы, енді жалға алуға өтінімді қарау мерзімі 7-ден...

18 ақпанда Ықылас атындағы Алматы халық музыкалық аспаптар мұражайында Қазақстанның Халық әртісі Димаш Құдайбергеннің шығармашылығына арналған «Димаш: бір дауыс – мың ел» көрмесі ашылды. Kursiv LifeStyle тілшісі ашылу салтанатына қатысты.

Салтанатты ашылу рәсіміне әртіс ата-анасы Қанат пен Светлана Айтбаевтармен бірге келді. Сондай-ақ, көрмеге әншінің жүздеген жанкүйерлері жиналды. Бұл күні кіру құны 5 мың теңге болғанына қарамастан, экспозицияға қатысқысы келетіндердің көптігі соншалық, 28 гвардияшы-панфиловшылар саябағындағы мұражай көрермендерге лық толды.

Қатарлас орналасқан Офицерлер үйінде де халық көп болды. Үлкен зал мен дәлізде де көрермендер Димашты күтті.

Әлемге әйгілі әнші екі ғимарат арасында жүргенде, көрермендер Димашты ұстап, онымен бірге суретке түсті.

Көрмеге...

«Қайтарылған активтерді басқару компаниясы» (KUVA) 18 ақпандағы аукцион нәтижелерін жариялады. Бұл жолы байлар мен шенеуніктерден тәркіленген үш активтің біреуі ғана өтті. Қымбат екі пәтерді сатып алатын адам табылмады.

Автотұрақ қана сатылды

KUVA мәліметінше, сәрсенбідегі аукционда Астана қаласында орналасқан «Париж кварталы» тұрғын үй кешеніндегі автотұрақ 5,3 млн теңгеге сатылды. Нысан саудаға осындай бағамен шығарылған. Соған қарағанда, аукционға бір ғана адам қатысып, активті бастапқа бағаға сатып алған.

«Париж кварталы» кешені елорданың Алматы ауданы, Шарль Де Голль көшесінің бойында орналасқан. Сатылған автотұрақтың жалпы ауданы – 18,8 шаршы метр.

Сатып алушы нысанды меншіктеу құқығына толық төлем жасалғаннан кейін ие болады.

Қазақстандық қоғамдық даму институтының Ұлттық баяндамасының дерегі бойынша, қазақстандықтардың 67,6%-ы «қыз алып қашуды» жөн көрмейді. Алайда сауалнамаға қатысқандардың 20,5%-ы бейтарап, яғни дәстүрді айып көрмейді.

2025 жылдың шілдесінде некеге мәжбүрлеу үшін қылмыстық жауапкершілікті енгізетін заңға қол қойылды (ҚР ҚК 125-1-бабы). Заңға сәйкес, ең жеңіл жаза айыппұл салу болса, ең ауыры 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылады.

Сонымен қатар, 2026 жылдың наурызында референдумға шығарылатын жаңа Конституцияның жобасында 30-бапта «неке – заңға сәйкес мемлекет тіркеген ерлер мен әйелдердің ерікті және тең құқылы одағы» деп нақты жазылған.

Отбасылық және гендерлік саясат саласындағы зерттеулер орталығының талдаушысы Гаухар Темірханова «қыз баланы ұрлау» тақырыбын адам...

Qarakesek ретінде танымал рэпер Омар Амантаев сотқа мәжбүрлеп жеткізілетін болды. Рэпер Ақтөбе сотында өзіне қатысты іс қаралатынын біле тұра, сот отырысына келмеген. Бұл туралы ҚазАқпарат жазды.

Амантаевқа Қылмыстық кодекстің 296-бабының 3-бөлігі бойынша айып тағылған. Адвокаты бастапқыда рэпердің бірнеше минутқа кешігетінін айтқан, кейіннен мүлде қатыспайтыны белгілі болды.

«Сот отырысының күні мен уақытын біле тұра сотқа келмеді. Кешігетіні туралы хабарлағаннан кейін үзіліс жарияланды. Алайда сотқа кешігу себептерін растайтын дәлелдер ұсынылмады. Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 157-бабы негізінде айыпталушы Омар Амантаевты сот отырысына мәжбүрлі түрде жеткізу туралы қаулы шығарылды. Келесі сот отырысы 19 ақпан сағат 15:30-да өтед...

Ақмола облысында зейнеткерлер «тиімді интернет-пакетке» қосылмақ болып, шамамен 3,5 млн теңгеден айырылды.

Zakon.kz мәліметінше, өңірде интернет-алаяқтықтың жаңа тәсілі тіркелген. Алаяқтар тұрғындарға қоңырау шалып, өздерін «Қазақтелеком» қызметкері ретінде таныстырған. Тиімді шарттармен интернет-пакет қосуды ұсынған.

Қызметті «рәсімдеу» үшін абоненттерге ұялы телефонға жіберілген сілтеме арқылы өту қажет болған. Бір күннің ішінде бұл айлаға Степногорск қаласы мен Бурабай ауданы зейнеткерлері алданып қалған.

Степногорск қаласының 78 жастағы тұрғыны сілтеме арқылы өткеннен кейін 900 мың теңгесінен айырылған. Ал Бурабай ауданындағы 76 жастағы зейнеткер 2 млн 650 мың теңге жинағынан айырылған.

Екі жағдайда да алаяқтар жәбірленушілердің банктік шоттарына қашықтан қол жеткізген.

Айта кететін жайт, шетелдік...

Бұл жөнінде қаланың кезектен тыс мәслихат сессиясында экономика және қаржы басқармасының басшысы Бауыржан Құдайбергенов мәлім етті.

Басқарма басшысының сөзінше, қаражат қаланың әлеуметтік саласына, инфрақұрылымы мен көлік жүйесіне жұмсалады.

«Тоғыз көшеде аумақтарды жаңарту және кешенді абаттандыру жұмыстарын жүргізу қарастырылған. Бұған қоса, қаланың алты ауданындағы 159 ғимаратты, оның ішінде көппәтерлі тұрғын үйлерді, әлеуметтік және мәдени нысандарды сәулеттік-көркемдік жарықтандыру үшін қосымша 5 млрд теңге бөлу жоспарланып отыр», – деп баяндады Құдайбергенов.

Депутат Дәурен Маралов көшелерді абаттандыру жұмыстарына бөлінген қаражат көлемі «айтарлықтай жоғары деңгейде» белгіленгеніне назар аударды. Ол бұл мәселе бойынша Қоғамдық кеңістіктерді дамыту басқармасының басшысынан түсініктеме...

Америкалық Consumer Reports тәуелсіз ұйымы әдеттегідей 2026 жылғы модельдер арасынан үздік 10 автокөліктің рейтингін жариялады. Бұл модельдер тәжірибе сынынан өтіп барып, жасалған тізім.

Көліктер дилерлерден анонимді түрде сатып алынып, өздерінің сынақ алаңында тексеріледі және бірегей әдістеме бойынша бағаланады. Сынақ барысында көліктің басқарылуы, жайлылық, қауіпсіздік және сенімділігі сияқты көрсеткіштер ескеріледі.

Рейтингке тек 2026 жылы сатылымда болатын немесе нарыққа шыққан сериялық модельдер енді. Концепт-көліктер мен шоу-карлар есепке алынбаған.

Топ-10-ға енген көліктер:

Алматыда Үлкен Алматы көліне (БАО) апаратын жаяу жүргіншілер соқпағы салынады. Жоба қаланың 2026 жылға арналған нақтыланған бюджетіне енгізілді.

Үлкен Алматы көліне дейінгі маршрут құрылысына 665 млн теңге бөлінді. Ұзындығы 5,3 шақырым соқпақ тек жаяу жүргіншілерге арналады. Құрылысты 2026 жылдың желтоқсанында аяқтау жоспарланып отыр. Ал қыста бұл жолмен жүруге бола ма, жоқ па – әзірге белгісіз.

Жоба Алматының туристік инфрақұрылымын дамыту аясында жүзеге асырылады.

Бұған дейін Көкжайлауда курорт салатын компания ресми түрде Қазақстанда тіркелді.

Ұлттық банктің жүргізген сауалнамасына сәйкес, қазақстандық кәсіпорындар нарықтағы қатал бәсекелестік пен несие шығынының артуына қарамастан, өндіріс көлемін арттырудың жаңа жолын іздеп жатыр.

Бизнестің дамуына тұсау болған факторлар

2025 жылдың төртінші тоқсанында кәсіпорындардың еркін тыныстауына бірнеше жүйелі мәселелер кедергі келтірді.

Сауда және өңдеу өнеркәсібі салаларындағы кәсіпкерлер үшін ең басты кедергі нарықтағы өзара бәсекелестіктің күшеюі болса, тау-кен және құрылыс секторларында салық ауыртпалығы негізгі қиындық ретінде аталды.

Сонымен қатар ауыл шаруашылығы саласы білікті кадрлардың тапшылығын өткір сезініп отырғанын жеткізді.

Дегенмен кедергілердің арасында оң динамика да байқалады: мәселен, валюта бағамының ауытқуынан келетін кері әсер бұрынғы жылдармен...

Өзбекстанда адам ағзалары мен тіндерін заңсыз сатып алу-сатуға қатысы бар деген күдікпен бірнеше адам ұсталды.

Өзбекстанның Ішкі істер министрлігінің Жедел-іздестіру департаменті мен Мемлекеттік қауіпсіздік қызметінің қызметкерлері адам ағзасын саудалағандарды Ташкентте қолға түсірген.

Kun ақпаратына қарағанда, олардың бірі – бұрын сотталған 1989 жылы туған азамат. Ол жұбайымен алдын ала сөз байласып, ағза сатып пайда табуды көздеген. Адамдардың жанашырлығын тудыратын бейнематериалдар дайындап, оларды интернетте және әлеуметтік желілерде жариялап отырған.

Жедел іс-шаралар барысында аталған азамат адам ағзалары мен тіндерін заңсыз трансплантациялауды жүйелі түрде ұйымдастырғаны белгілі болды. Атап айтқанда, ол Тәжікстанда «Истиклол» клиникасында белгілі бір адамдарға ота жасаған.

Сондай-ақ оның бүйрек трансплантациясы операцияларын...

eGov Mobile қосымшасында тауарлардың түпнұсқалығын  тексеру қызметі іске қосылды.  Оларды сандық код арқылы тексеруге болады.

Жаңа қызмет түрі

Жаңа функция Naqty Onim жүйесінің базасында жасалған және пайдаланушыларға ұлттық цифрлық маркировка жүйесіндегі ақпаратты тегін көруге мүмкіндік береді. Онда сандық кодты сканерлеген кезде тауардың түпнұсқалығы, өндірушісі, негізгі сипаттамалары және шығарылған күні туралы ақпарат көрсетіледі.

Тауарды қалай тексеруге болады

Қызметті пайдалану үшін:

Сканерлеуден кейін қосымша келесі ақпаратты көрсетеді:

Burger King компаниясының президенті азаматтармен тікелей байланыс орнату үшін арнайы «жедел желі» ашты. Бұл жөнінде ол әлеуметтік желіде жазды.

Burger King желісіндегі ресейлік аумақтық басқарушылар жергілікті қызметкерлердің құқықтарын шектегеніне қатысты қазақстандықтар арнада жаппай шағым түсіріп жатыр. Олардың арасында жұмыстан босатылған Әлібектің анасы Жанат Қаратай да бар.

Бұған дейін Жанат Қаратай Burger King басшылығы тарапынан өзімен ешкім байланысқа шықпағанын мәлімдеген еді.

Еске сала кетейік, Burger King Kazakhstan, бірнеше күнге созылған даудан соң, екі қызметкерді жұмыстан шығарған еді.

SCImago сараптама платформасы әлем елдерінің ғылыми белсенділігі туралы зерттеуін жариялады. Халықаралық рейтингте Қазақстан 243 ел мен аумақ ішінде 69-орынға тұрақтады.

Қай елдің ғылымы дамыған

Ұйым зерттеуі түрлі ғылыми еңбектердің саны мен сапасына негізделген. Көш басында АҚШ тұр. Америкалық ғалымдар 1996-2024 жылдар аралығында шамамен 17 млн зерттеу жариялаған.

Одан кейінгі орынға Қытай көтерілді. Аспан асты елінің ғалымдары ғылыми белсендігі жөнінен Құрама Штаттарды өкшелеп келеді. Үшінші сатыға Ұлыбритания жайғасты.

Алғашқы бестікке Германия мен Жапония да кірді.

ТМД және Орталық Азия

Бұрынғы совет елдері арасында Ресей жоғары нәтиже көрсетті – 12-орын. Ал Украина 43-сатыда тұр. Қазақстан бұл рейтингте Литва...

Қазақстандықтар соңғы уақытта артық ақшасын банкке салуды азайтқан. Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қорының (ҚДКБҚ) соңғы есебі бойынша, банктегі жинақтардың өсу қарқыны соңғы екі жылда алғаш рет күрт төмендеп, халықтың ақша жинау қабілетінің сыр бере бастағанын байқатады.

Халықтың ақша жинау белсенділігінің бәсеңдеуіне негізінен инфляцияның өсуі, қымбатшылық себеп.

2025 жылы инфляция деңгейі 12,3%-ға жетті, бұл алдыңғы жылдағы 8,6% көрсеткіштен айтарлықтай жоғары.

Бағаның мұндай өсімі халықтың нақты табысының 6%-ға төмендеуіне әкеп соқты. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, жыл соңында нақты табыс индексі 94% деңгейінде тұрақтады.

Ақша азық-түлік сатып алуға кетеді

Қазіргі уақытта қазақстандықтардың тапқан табысы негізінен күнделікті тұтынушылы...

Оразада дұрыс тамақтану өте маңызды. Өйткені күні бойы тамақсыз жүргеннен кейін, қандағы қант деңгейі төмендеп ағза әлсірейді. Нутрициолог Райхан Иманбайдың кеңесі бойынша, ауыз ашудың ең жақсы тәсілі – құрмамен бастау.

Құрмамен ауыз ашу – Пайғамбар Мұхаммед (с.ғ.с.) сүннеті әрі ғылыми тұрғыдан дәлелденген әдіс. Құрма тез сіңетін қанттарға (фруктоза, глюкоза) бай, сондықтан қандағы қант деңгейін бірден қалыпқа келтіреді, энергия береді және ағзаны тез қалпына келтіреді.

Нутрициологтың айтуынша, бірінші кезекте – 1-3 дана құрма жеп (әдетте 1-3 дана жеткілікті), сосын кемінде 250 мл жылы су ішкен дұрыс. Бұл ағзаны ылғалдандырады, ас қорыту жүйесін жеңілдетеді және құрмадағы қанттың әсерін жақсартады.

Бірінші жеңіл тамақтан...

Hyundai компаниясы барлық көлік моделінің дизайнын ортақ стильге біріктіруді көздеп отыр. Брендтің Еуропадағы бөлімшесінің бас директоры Ксавье Мартиненің айтуынша, көліктер бір-біріне көбірек ұқсайтын болады, бірақ соған қарамастан әр модель өзіне тән бірегей дизайнын сақтайды.

Ксавье Мартиненің сөзінше, автокөлік таңдағанда сатып алушылар ең алдымен дизайн мен бағаға назар аударады.

«Көлік неғұрлым ірі болса, дизайн соғұрлым маңызды. Себебі сатып алушылардың таңдау мүмкіндігі кең. Ал А және В сегменттерінде, яғни бюджеті шектеулі адамдарға арналған шағын көліктерде баға негізгі рөл атқарады», – деді ол Autocar басылымына берген сұхбатында.

Компания сатып алушыларды әрі баға мен сипаттамалар арқылы...

Төл теңге нығайып жатыр. Қазақстан қор биржасында (KASE) сағат 15:30-дағы валюта бағамы бойынша 1 доллар 489,30 теңге тұрады. Ұлттық банк дәл осы бағаны 19 ақпандағы ресми бағам деп белгілейді.

Бір жыл бұрынғы бағамға оралды

Ұлттық валюта бір тәулікте бар болғаны 0,74 теңгеге нығайды. Есесіне доллар бір жылға жуық уақыттан бері алғаш рет 490 теңгеден төмен түсті. Дәл осындай бағам соңғы рет 2025 жылғы 3 наурызда тіркелген.

Айта кетейік, былтыр күзде АҚШ валютасы 550 теңгеге дейін көтерілген. Алайда Ұлттық банк инфляцияны тежеу, теңгені нығайту операцияларына 7 млрд доллар жұмсап, доллар раллиін тежеген. Реттеуші банк биыл да валюта интервенциясына...

Ауыл шаруашылығы министрі 2026 жылы 9 ақпандағы бұйрығымен агроөнеркәсіптік кешен (АӨК) саласындағы жобаларды несиелеу қағидаларына өзгерістер мен толықтырулар енгізді. Бұл жөнінде Zakon.kz басылымы жазды.

Агроөнеркәсіп кешені жобаларын қаржыландыру үшін республикалық бюджеттен жергілікті атқарушы органдарға бюджеттік кредит беріледі. Бұл қаржы кредитор, бюджеттік бағдарлама әкімшісі және қарыз алушы арасында жасалатын арнайы келісімшарт негізінде бөлінеді.

Берілетін қаражат қайтарымды, белгілі бір мерзімге және сыйақымен ұсынылады, сондай-ақ тиісті кепілмен қамтамасыз етілуі тиіс. Аталмыш несие 10 жылға 1% сыйақы (жылдық) мөлшерлемесімен беріледі. Бюджеттік кредиттің нысаналы мақсаты – АӨК саласындағы жаңа жобаларды іске асыру немесе қолданыстағы кәсіпорындарды кеңейту.

Несие қандай кәсіпке беріледі

Несие...

Украина Беларусь президенті Александр Лукашенкоға қарсы санкциялар пакетін енгізді. Зеленский серіктестерінің қолдауына арқа сүйемек.

Униан ақпаратына қарағанда, бұл шешім Украинаның Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс кеңесінің ұсынысы бойынша қабылданып отыр.

«2025 жылы Беларусь аумағында ресейліктер соққы беретін ұшқышсыз ұшу аппараттарын (БПЛА) басқаруға арналған ретрансляторлар жүйесін орналастырды. Бұл РФ армиясының Киев облысынан Волыньға дейінгі солтүстік өңірлерге соққы жасау мүмкіндігін арттырды. Оның айтуынша, энергетикалық нысандар мен теміржолға жасалған кейбір шабуылдарды Беларусьтің көмегінсіз Ресей жүзеге асыра алмас еді», – деді Украина президенті Владимир Зеленский.

Сондай-ақ ол Беларусь аумағында орта қашықтықтағы «Орешник» зымырандарын орналастыруға арналған инфрақұрылымды дамыту жалғасып жатқанын...

Әнші Ерболат Құдайберген 15 күн медициналық қызметкерлер бақылауында болады. Бұл туралы Алматы полициясы хабарлады.

Ресми ақпаратқа сәйкес, тұрғындардың бірінен көршісінің агрессивті мінез-құлық танытып, қоғамдық тәртіпті бұзып жүргені туралы хабарлама түскен.

Оқиға орнына барған учаскелік полиция азамат өзін-өзі бақылай алмайтын күйде жүргенін көрген. Ол тұрғындардың тыныштығына қауіп төндіргенін тіркеген.

«Азамат медициналық куәландырудан өткізу үшін жеткізілді. Медициналық көрсеткіштерді ескере отырып және ықтимал құқыққа қайшы әрекеттердің алдын алу мақсатында ол 15 тәулікке мамандандырылған медициналық мекемеге мамандардың бақылауына орналастырылды», – делінген ақпаратта.

Сонымен қатар полиция әншіні Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің бірқатар баптары бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартты. Атап айтқанда...

Бүгін, 18 ақпан күні сағат 22:45-те Әзербайжанның «Қарабах» футбол клубы өз алаңында Англияның «Ньюкасл Юнайтед» командасын қабылдайды.

«Қарабах» биыл тарихи жетістікке жетіп, Әзербайжан клубтарының ішінде алғаш рет Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңіне шықты. Топтық кезеңнің соңғы турында команда «Ливерпуль» клубынан 0:6 есебімен жеңілгенімен, бас бапкер Гурбан Гурбанов команданың турнир бойындағы жолына оң баға берді.

Ал «Ньюкасл» жалпы кезеңді 12-орында аяқтап, Бакуге қорғанысы ең мықты командалардың бірі болып келіп отыр. Статистика бойынша, турнирде олардан аз гол жіберген жалғыз клуб – небәрі төрт гол өткізген «Арсенал». Сонымен қатар, команда вингерлері Харви Барнс пен Энтони Гордон турнирдің үздік сұрмергендері қатарына кіріп үлгерді.