Жаңалықтар

Әлем жаңа энергетикалық дәуірдің табалдырығында тұр. Көмір мен мұнай дәуірі біртіндеп тарих сахнасынан кетіп, таза энергияның құны артқан сайын, уран XXI ғасырдың жаңа «алтын мұнайына» айналды. Ал сол стратегиялық ресурсқа ие Қазақстан бүгінде жаһандық ядролық нарықтың басты ойыншысы ретінде танылады.

Осы саладағы басты күш – «Қазатомөнеркәсіп» ұлттық атом компаниясы, яғни Kazatomprom. Бұл компания жай ғана шикізат өндіруші емес, әлемдік энергетикалық қауіпсіздік жүйесінің маңызды буыны. Уран өндіру көлемі бойынша дүниежүзінде №1 орынға ие. Ал оның өнімдері Қытайдан бастап Канадаға, Жапониядан Францияға дейінгі ондаған елдің атом электр станцияларында пайдаланылады.

2024 жыл «Қазатомөнеркәсіп» үшін ерекше кезең болды: рекордтық қаржылық нәтижелер, жаңа ESG-бағыттар, инновациялы...

Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) Даму бағдарламасы өкілінің мәлімдеуінше, Газа секторын қалпына келтіруге 70 млрд доллар керек. Бұл туралы Reuters хабарлайды.

Израиль мен Палестина арасында екі жылға созылған соғыс барысында Газа секторындағы үйлер мен ғимараттар кем дегенде 55 млн тонна үйіндіге айналды.

Бағдарлама өкілі Яко Силлиерстің айтуынша, орасан зор шығынды БҰҰ, Еуропа одағы және Дүниежүзілік банк есептеп шыққан. Қазірдің өзінде Араб елдері, Еуропа және АҚШ қаражат аударуға әзір.

«Бүкіл аумақты қалпына келтіре алмаймыз-ау», – деп ескертті БҰҰ өкілі.

Оның айтуынша, алдағы үш жылда Газаны қалпына келтіруге шамамен 20 млрд доллар жұмсалу көзделіп отыр. Алай Силлериес...

Мәжіліс депутаты Никита Шаталов қоғамдық көлік ақысын 500 теңгеге дейін көтеру ұсынысын құптамады. Ол мұндай тарифтер қазақстандықтардың шынайы табысына сай келмейді деп санайды.

«Қоғамдық көлік – бүкіл әлемде субсидияланатын сала. Ол қоғамдық деп аталады, өйткені оны халықтың көпшілігі пайдаланады. Ұсынылған тарифтерге келер болсақ, бұл азаматтардың нақты табысына сай келмейді», – деді ол.

Шаталовтың айтуынша, әлемнің көптеген елінде қоғамдық көлік табыс табуға емес, халықтың қолайлы қозғалысын қамтамасыз етуге бағытталған. Оның пікірінше, көлік, денсаулық сақтау және білім беру сияқты қызметтер коммерциялық емес, қоғам игіліктері. Ол тарифтерге тәуелді болмай, қызмет сапасын арттыру үшін бюджет есебінен қаржыландырылатын коммуналдық автопарктерге...

Қорғаныс министрлігі әскердегі сарбаздар стреспен күресуге көмектесетін telegram-ботты қалай қолданатынын түсіндірді, деп хабарлайды Kursiv.Media. Тәртіп бойынша әскердегі сарбаздарға ұялы телефон қолдануға тыйым салынған.

Бұған дейін министрдің орынбасары Шайх-Хасан Жазықбаев депутаттың «әскерде сарбаздар қаза таппауы үшін қандай шара қабылданып жатыр» деген сұрағына жауап берді. Жазықбаевтың сөзінше, тәулік бойы және анонимді жұмыс істейтін telegram-бот әзірленіп, іске қосылған. Жасанды интеллект негізінде жұмыс істейтін бот әскери қызметшілер мен олардың отбасына күйзеліспен күресуге көмектеседі.

Министрлік баспасөз қызметінің хабарлауынша, бот сарбаз өлімін тоқтату үшін емес, психологиялық кеңес беру үшін іске қосылған.

«Сарбаздарға телефон қолдануға тыйым салынған. Алайда сарбаздарға арналған арнайы...

Жуырда Оқу-ағарту министрі қызметіне ауысқан Жұлдыз Сүлейменованың орнына Мәжіліске жаңа депутат келді.

Депутаттар қатарын толықтырған Әбутәліп Мүтәлі «AMANAT» партиясы фракциясының өкілі. Ол бүгін Мәжілістің жалпы отырысында ант берді.

36 жастағы Әбутәліп Мүтәлі  «Болашақ» бағдарламасынының түлегі, Президенттік жастар кадрлық резервінің мүшесі. Сондай-ақ осыған дейін цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект бағытында еңбек етіп келген.

Еске салайық, 29 қыркүйекте Мемлекет басшысының Жарлығымен Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрі қызметіне тағайындалған. Осыдан соң Сүлейменованың өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды.

Қазақстанда 130 криптоайырбастау плаформасы заңсыз жұмыс істеп келген. Бұл алаңдар арқылы интернет-алаяқтар мен есірткі саудасымен айналысатындар заңсыз табысын жасырып отырған. Қаржы мониторингі агенттігінің хабарлауынша, қазір олардың жұмысы тоқтаған.

Агенттіктің мәліметінше, тергеу барысында жалпы көлемі 16,7 млн USDT (шамамен 8 миллиард теңге) болатын қаражатқа тыйым салынды.

Қылмыскерлер ақшаны банк шоттарына немесе криптовалюта түрінде айырбастайтын электронды әмияндарға аударады. Кейін бұл қаражат бірнеше операция арқылы басқа шоттарға жіберіліп, бастапқы шыққан көзі жасырылады.

Мұндай қызмет үшін комиссия алынады, ал операциялар көбіне басқа адамдардың атына рәсімделген карталар мен әмияндар арқылы жүргізіледі. Осылайша, заңсыз криптоайырбастау орындары ақшаны қолма-қол ақшаға айналдыру немесе шетелге шығару арқылы «көлеңкел...

Үкімет басшысы Олжас Бектенов сенаторлардың ресми сауалына берген жауабында Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетіне 36 млрд теңге бөлінетінін, оның 27 млрд теңгесі бюджеттен аударылатынын хабарлады.

Агросаладағы проблема

Еске сала кетейік, бұған дейін Әли Бектаев бастаған сегіз депутат аграрлық ғылымның жағдайы ауыр деп дабыл қаққан еді. «Мысалы, егемен ел болғалы аграрлық ғылым бірнеше рет реформаланды. Алайда ауыз толтырып айтатындай жетістікке жеттік дей алмаймыз» деген еді. Керісінше, 1990-жылдардан бері ғылыми зерттеу институттары 2 есе, тәжірибелік шаруашылықтар 2 есе, ал ғылыми қызметкерлер саны 6-7 есеге жуық қысқарған. Сонымен қатар құрамында 33 ғылыми-зерттеу институттары бар Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығы (НАНОЦ...

Қазақстан қайырымдылыққа табысының көп бөлігін жұмсайтын елдер арасында 30-орында тұр. Бұл туралы Charities Aid Foundation ұйымына сілтеме жасап Ranking.kz сарапшылары хабарлады.

Азаматтардың қаншалықты жомарт екенін білу мақсатында 101 елдің әлеуметтанушылары тұрғындар арасында зерттеу жүргізген. Соның нәтижесінде азаматтардың табысының қанша пайызын қайырымдылыққа жұмсайтыны анықталған.

Зерттеуге қатысқан қазақстандықтардың жауабына сәйкес, ел азаматтары табысының 1,2%-ын қайырымдылыққа жұмсауға дайын. Осылайша Қазақстан 30-орынға жайғасқан. Қазақстандықтар мәрттік бойынша АҚШ, Ұлыбритания, Германия және Нидерланд сияқты дамыған елдерден әлдеқайда жоғары тұр.

Табысы төмен елдер мәрт келеді

CAF зерттеуіне сәйкес, табысы төмен елдерде қайырымдылыққа көп қаражат бөледі. Рейтингтің алғашқы бестігіне бірден төрт Африка елі енді. Олар...

Халықаралық валюта қоры (ХФҚ) Қазақстан экономикасының 2025 жылғы өсіміне қатысты болжамын 5,9%-ға дейін көтерді. Бұл көрсеткіш қордың жыл сайынғы World Economic Outlook есебінде жарияланды.

Шілде айында ХФҚ Қазақстанның ЖІӨ өсімін 5% деңгейінде болжаған болатын. Ал жаңа есепте бұл көрсеткіш 0,9 пайыздық тармаққа жоғарылады. 2026 жылға арналған болжам да қайта қаралып, 4,3%-дан 4,8%-ға дейін өсті.

Қордың бағалауы бойынша, Қазақстан экономикасының серпінді өсуі ішкі тұтыну мен инвестициялық белсенділіктің артуымен байланысты.

Ресми деректерге сәйкес, 2025 жылдың қаңтар–қыркүйек айларында елдің экономикасы 6,3%-ға өсті. 2024 жылдың қорытындысында өсім 4,8% болған.

Бұған дейін бірқатар халықаралық институттар да Қазақстан бойынша өз болжамдарын қайта қараған.

Осы жылдың бірінші қазанындағы жағдай бойынша, елдегі жұмысынан айырылған 285,2 мың адамға 95 млрд теңге төленді. Қаржы Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан (МӘСҚ) берілді, оның ішінде 240,5 мың адамға төлем алғаш рет тағайындалды.

Заң бойынша, 1 айдан 6 айға дейін жұмысынан айырылған азаматтарға әлеуметтік төлем беріледі. Ол бұған дейінгі ай сайынғы табысының 45%-на тең.

Төлем тағайындау үшін жұмыстан босатылған азамат төмендегідей қадамдар жасау керек:

– eGov.kz порталында авторизациялану;

– «Жұмысқа орналастыру және жұмыспен қамту» бөлімінде «Жұмыс іздеуші адамдарды тіркеу» қызметін таңдау;

– онлайн-қызметке тапсырыс беріп, барлық жолдарды толтыру және оған ЭЦҚ-мен қол қойып, өтінімді жіберу.

Оған бір күн ішінде...

15 қазанда Индонезияда Левотоби Лаки-лаки жанартауы атқылады. Одан шыққан қою қара түтін шамамен 10 шақырым биікке көтерілді. Жергілікті билік дабыл қағып жатыр. Бұл туралы Reuters хабарлады.

Белсенді жанартау Шығыс Нуса-Тенгара өңірінде орналасқан. Ол 15 қазан, сәрсенбі күні түнгі сағат 1:35-те оянған. Жанартау шамамен тоғыз минут бойы атқылады.

Индонезия билігі жанартау белсенділігін алдын ала біліп, бір күн бұрын ескерту жариялаған. Ол апта басынан бері дамылсыз түтеп тұр.

«Жанартауға жақын маңда тұратын азаматтар нөсер кезінде сел жүруі мүмкін екенін естен шығармауға тиіс», – дейді геологиялық агенттік басшысы Мұхаммад Вафид.

Лебовати 2024 жылғы қарашада да атқылаған. Сол...

Түркия президенті Реджеп Тайып Эрдоған Италия премьер-министрі Джорджа Мелониге темекіні тастауға кеңес берді. Бұл жағдай Газа секторындағы мәселелерді талқылау үшін Мысырда өткен жиында болған.

Саммит басталмай тұрып Түркия президенті Мелонимен жеке кездесті.

«Ол өте тамаша, бірақ темекіні тастау керек», – деді Эрдоған Италия премьер-министріне.

Мелони жымиып қана әріптесімен келісті.

«Иә, білемін, білемін», – деді ол.

Түркия президентінің ескерту жасауы бекер емес. Ол темекіге өте қарсы. 2009 жылы елде қоғамдық орындарында темекі шегуге тыйым салды. Ал 2020 жылдан бастап көшеде, қоғамдық көліктердің аялдамасында, үлкен даңғылдарда, жұмыс орнында топтанып темек...

Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Қарғалы ауылында бір топ жасөспірім мектеп оқушысын зорлаған. Оны видеоға түсіріп, интернетте таратқан деген күдік бар. Қазір бұған қатысты тергеу жүріп жатыр, деп хабарлады Алматы облысының полиция департаменті.

Құзырлы органдар мәліметіне сүйенсек, оқиға жеке үйдің бірінде болған. Оқушыларының әрекетін білген директор бірден полицияға хабарласқан.

Қазір бұл іске қатысты Қылмыстық Кодекстің 124-бабы бойынша қылмыстық іс қозғалды. Зорлыққа қатысы бар деген мектеп оқушыларымен жеке профилактикалық жұмыс жүргізіліп жатыр. Облыстан келген мамандар зардап шеккен жасөспірімге психологиялық көмек көрсетті.

Ал Ақтөбеде 14 жастағы оқушы қыз алпыстан асқан өгей атасынан жүкті болып, бала туды деген ақпарат тарады. Орта мектепте...

Ақтөбе облысы Ойыл ауылында 14 жастағы оқушы қыз босанды. Ол алпыстан асқан өгей нағашы атасынан жүкті болып қалған. Күдікті қамауға алынды. Балалардың құқығын қорғау комитеті жағдайды бақылауға алды.

Ойыл ауданының орталығындағы орта мектепте оқитын тоғызыншы сынып оқушысы 13 қазанда сабақ кезінде толғатқан. Бар болғаны 14 жастағы қыздың аяғы ауыр екенін туыстары да, мектеп мұғалімдері де білмеген. КТК телеарнасының мәліметінше, «қуығы ауырғанын» айтқан уақытта ғана дәрігер оқушыны толғақ қысқанын анықтаған.

Полиция Ойылдағы оқиғаға қатысты қылмыстық іс қозғады. Күдікті қамауға алынды. Ол оқушы қыздың нағашы әжесінің алтыстан асқан күйеуі, яғни өгей атасы болып шықты.

«Аталған факті бойынша...

Газа аймағын 15 палестиналық технократтан тұратын уақытша әкімшілік комитет басқарады. Бұл туралы Мысырдың Сыртқы істер министрі Бадр Абдель Алиге сілтеме жасап, Associated Press хабарлады.

Комитеттің құрылуын Палестина фракциялары, соның ішінде ХАМАС тобы мақұлдаған. Кандидатураларды Израиль билігі де тексерген. Комитет мүшелерінің есімдері әлі жария болған жоқ.

Комитеттің жұмысын және Газаны қалпына келтіруге бағытталған қаражатты бақылайтын бейбітшілік кеңесінің басшысы АҚШ президенті Дональд Трамп болады.

«Біз бұл мамандарды Газадағы адамдардың күнделікті өмірін жақсарту үшін пайдалануымыз керек, ал бейбітшілік кеңесі аймақты қалпына келтіруге кететін қаржы ағынын қолдауы және бақылауы керек», — деді Бадр Абдель Али.

Министр ХАМАС соғысты...

«Қазгидромет» РМК 15 қазанға ауа райы болжамын ұсынды. Еліміздің батысында түнде -12 градусқа дейін күн суып, жаңбыр жауады деп болжануда.

Қазақстанның халық әртісі Димаш Құдайберген 14 қазан күні Almaty Open ATP 250 турнирінде көрерменге жаңа әнін шырқап берді.

Димаш Құдайберген Almaty Arena сахнасында Франция, АҚШ, Түркия және Қазақстан авторларының әндерін орындап, композитор ретінде өзінің «Самғау» атты жаңа туындысын таныстырды. Бұл ән осыған дейін Димаштың АҚШ-тағы және Мексикадағы концерттерінде ғана орындалған. Қазақ сахнасында алғаш тұсауы бүгін кесілді. Өнер көрсеткеннен кейін Димаш кеш жүргізушілерімен тілдескен.

«Бұл жарыс өз елімізде өтіп жатқандықтан және оған біздің спортшылар қатысып, Қазақстанның беделін көтеріп жүргендіктен, мүмкіндігінше қарап, қолдау көрсетуге тырысамын. Әрине, өзімді аса қызу жанкүйермін деп айта алмаймын, бірақ үнемі болмаса...

Қарағандыда ұлтаралық алауыздықты қоздырды деп айыпталған блогер және модель Алика Мұхамадиеваның ісі бойынша сот отырысы өтті.

«Қарағанды онлайн» басылымының хабарлауынша, сотталушы кінәсін толық мойындап, қазақтар мен мұсылмандарды қорлаған сөздері үшін қазақстандықтардан кешірім сұраған.

Мұхамадиеваның айтуынша, жазбаларды жариялаған кезде ол эмоционалды күйзелісте болған. Ол оқиға қарсаңында апатқа ұшырағанын және әжесі қайтыс болғанан кейін күйзеліске тап болғанын айтты.

Блогер қамауға алынғаннан бері 86 күн өткенін және осы уақыт ішінде кішкентай қызын көрмегенін де тілге тиек етті. Сондай-ақ, сотталушы тергеу изоляторында болған кезде Құран оқи бастаған. Оған жанында бірге болған тағы бір сотталушы Құран оқуды үйреткен.

«Ол маған...

Экономикалық сарапшы Айбар Олжай дәл қазір үй алуға, ипотека рәсімдеуге қолайсыз уақыт екенін ескертті. Бұл туралы ол өзінің Фейсбук парақшасына жазды.

Неге?

Сарапшы халықты 20%-дан асатын ипотекаға жоламауға шақырды. Себебі бұл ең қымбат өнім. Әрі аннуитетте болған жағдайда оны төлеп біту де мүмкін болмайды.

«Сосын дәл қазір үй алатын уақыт емес. Үй бағасы әлі күшіне енбеген, бірақ риелторлар мен брокерлер жан ұшыра қоздырып жатқан ҚҚС (Қосылған құн салығы) ажиотажымен сабын көбігі сияқты көпіріп өсті. Бір қызығы, ҚҚС қолданыста болған үйлерге еш қатысы жоқ дүние. Ал жаңа салынып сатылған үйлер еліміздегі баспананы алып-сату нарығының көп...

«Дикий Арман» лақапатымен белгілі Арман Жұмагелдиев апелляциялық сотқа шағым түсірген. Мәліметті «ҚазАқпаратқа» Алматы соты растаған.

Сот ақпарына сүйенсек, Жұмагелдиев бірінші сатыдағы сот үкімімен келіспей апелляциялық шағым түсірген. Сот отырысы 14 қазанда Алматыда жабық режимде өткен.

Жұмагелдиевті не үшін соттады?

Айта кетейік, Арман Жұмагелдиев 2022 жылы Қаңтар оқиғасы кезінде «бір топ адамды ұрып-соғып, күштеп ұстаған» деген күдікке ілінген. Бұл іске Жұмагелдиевтен бөлек, 43 адамның қатысы болған. Олардың қатарында Махатов қылмыстық тобының мүшесі саналатын кәсіпкер Қайрат Құдайберген мен Ұлттық қауіпсіздік комитетінің бесінші департаментінің экс-бастығы Руслан Ысқақов бар.

Алматы қалалық мамандандырылған ауданаралық қылмыстық соты Жұмагелдиевті 20 жылға бас бостандығынан айырды.  2025 жылдың шілдесінде...

Алматы халықаралық әуежайында Lufthansa әуе компаниясының Airbus A340 ұшағы жанармай көлігімен соқтығысқан.

Алматы әуежайының баспасөз қызметі хабарлаған ақпаратқа сүйенсек, оқиға 13 қазан күні түнде болған. Шамамен 01:25-те Алматыдан Астанаға ұшуы тиіс әуе кемесіне жанармай құйылған. Жанармай құюшы көлік тұрақтан шығу кезінде ұшақтың қозғалтқышын жанап өткен.

Арнайы инженерлік қызмет әуе кемесін дереу тексеріп, қозғалтқыш капотында аздаған сызаттар барын анықтаған. Қажетті техникалық шаралар жүргізілгеннен кейін, әуе кемесіне ұшуға рұқсат берілген.

«Қазіргі уақытта әуежайдың ұшу қауіпсіздігі департаменті бұл оқиға бойынша жан-жақты тергеу жұмыстарын жүргізіп жатыр. Біз жолаушылар мен экипаждан келтірілген қолайсыздықтар үшін кешірім сұраймыз. Әуежайдағы қауіпсіздік — біздің басты басымдықтарымыздың бір...

75 жастағы қазақстандық Марат Пірімбетов классикалық шахматтан 2025 жылғы Азия чемпионатының 65+ жас санатындағы жеңімпазы атанды. Бұл жетістікке 75 жастағы алматылық спортшы Ирактың Эрбиль қаласында қол жеткізді.

2025 жылғы 5–13 қазан аралығында сеньорлар арасындағы классикалық және блиц шахматтан кезекті, яғни 14-ші Азия чемпионаты өтті. Онда 12 елден келген спортшылар екі жас санатында – 50 жастан жоғары (50+) және 65 жастан жоғары (65+) топтарда бақ сынады.

«65+ жас санатында барлығы 17 шахматшы, соның ішінде бір әйел – әйелдер арасында гроссмейстер (WGM), 50+ санатында үш дүркін әлем чемпионы (2011, 2012, 2015) Галина Струтинская (рейтингі – 2077, FIDE) қатысты...

Дженнифер Лопес пен Backstreet Boys концерттерін Қазақстанда ұйымдастырған Альфия Нұрғұмарова енді елге әйгілі рэпер Эминемді (Маршалл Мэтерсті) әкелуді ойлап отырғанын айтты.

Izi TALK подкастына берген сұхбатында ол өзінің командасы 2026 және 2027 жылдарға арналған постер жоспарлап отырғанын айтты. Оның айтуынша, шараларды ұйымдастыруға әншілердің кестесі мен арнайы концерт алаңдарын қарау керек екенін атап өтті.

«Біз қазір стадионға келесі жылға тапсырыс береміз. Бірнеше адамды жоспарлап отырмыз – 2026 жыл жоспарланған. Біздің имиджіміз өсіп келеді, бізге сенеді. Егер бұрын біз жай ғана ұсыныс жіберіп, күткен болсақ, енді кері байланыс аламыз», — деп атап өтті Нұрғұмарова.

Оның айтуынша, логистика...

«Курсив» ипотека беретін елдің ірі банктеріне сауал жолдады. Бізге келген ақпаратқа сәйкес, елдегі екі банк қана ипотека беруді жалғастырып келеді. Дәлірек айтқанда, Freedom BANK пен Отбасы Банктен ғана ипотека алуға болады. Өзге банктер базалық мөлшерлеме 18%-ға дейін көтерілгеннен кейін ипотека беруді тоқтатты.

Halyk Bank баспасөз қызметі стандартты ипотека бойынша өтінімдерді (банктің барлық ипотекалық бағдарламалары бойынша) қабылдауды уақытша тоқтатқанын хабарлады. Қазіргі уақытта банк тұрғын үйді несиелендірудің баламалы бағдарламаларын іске қосуды дайындауда. Банк өтінімдерді қабылдаудың басталуы туралы қосымша хабарлауға уәде берілді.

ForteBank базалық мөлшерлеменің өсуі әсерінен пайыздық мөлшерлемелерді қайта қарауға байланысты жаңа ипотекалық несие беруді уақытша тоқтатқанын хабарлады. Жаңартылған ережелер зерттеулер аяқталғаннан...