Жаңалықтар

2025 жылғы қаңтар-қазан айларында Ұлттық банк (ҰБ) теңгені нығайту үшін 2,7 трлн теңге, яғни шамамен 5,1 млрд доллар жұмсады. Қаржы мекемесі қараша-желтоқсан айларында тағы 1 трлн теңге салуды көздеп отыр.

Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов 20 қарашада Сенаттың жалпы отырысында сөйлеп, үкіметтің қаржы-несие саясаты туралы мәлімет берді. Елдегі қаржы нарығын реттеуші банк басшысының айтуынша, 2025 жылғы он айда ұлттық валютаны нығайту үшін шамамен 5,1 долларға жуық қаражат жұмсалған.

«Осы жылдың басынан валюталық операцияларды «айналау» басталды. Айналау операциясы алтын сатып алудың және валюталық түсімнің эмиссиялық әсерін азайтуға мүмкіндік береді. Биылғы он айда 2,7 трлн теңге

Бүгінгі сенат отырысында депутаттар «2026–2028 жылдарға арналған республикалық және облыстық бюджеттер, республикалық маңызы бар қалалар мен астана бюджеттері арасындағы жалпы сипаттағы трансферттердің көлемі туралы» заңның жекелеген баптарын мақұлдамады. Жоба қайтадан мәжіліске қайтты.

Сенатор Сұлтанбек Макежановтың айтуынша, жаңа Салық кодексіне байланысты жергілікті бюджеттерге қосымша шығын беру қаражат тапшылығына әкелуі мүмкін.

Мысалы, Оқу-ағарту министрлігінің бюджетінде педагогтердің біліктілігін «Өрлеу» институтында арттыру шаралары қарастырылған. 2025 жылы оқудан өтуі тиіс 69,3 мың мұғалімге 7,1 млрд теңге бөлінген. Бірақ 2026 жылдан басталатын үш жылдық кезеңге бұл мақсатқа 6,5 млрд, 5,5 млрд және 4,7 млрд теңге ғана көзделген. Яғни алдағы жылдары жетіспейтін...

YouTube мессенджерге айналуы мүмкін. Google YouTube платформасында жаңа тәжірибені іске қосқанын хабарлады.

Gazeta ақпаратына қарағанда, ол мобильді қосымша ішінде видеороликтармен бөлісуге және оларды талқылауға мүмкіндік бермек. Бұл функция стандартты видеолар, Shorts және тікелей эфирлер секілді YouTube-тегі барлық контент форматтарына қолданылады.

Қазіргі уақытта эксперимент Ирландия мен Польшада 18 жастан асқан шектеулі саны бар пайдаланушыларға қолжетімді болып тұр.

Компанияның айтуынша, тесттен өтіп жатқан қолданушылар бұрынғыдай видеоларды басқа қосымшалар арқылы да бөлісе алады. Сонымен қатар Google жіберілген хабарламалар қауымдастық ережелеріне сәйкестігін тексеру үшін автоматты модерациядан өтуі мүмкін екенін ескертеді. Әсіресе, зиян келтіруі ықтимал контент анықталған жағдайда.

Тестерлерде жаңа «Хабарламалар» бөлімі пайда болады...

Қазақстанның 2026–2028 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамына сәйкес, ел экономикасы үш жыл ішінде жылына орта есеппен 5,3% өседі. Бұл туралы Сенаттың жалпы отырысында Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин еліміздің 2026-2028 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамын таныстырғанда мәлімдеді.

«Базалық нұсқаға сәйкес 2026 жылы жалпы ішкі өнімнің нақты өсуі 5,4 пайызды, 3 жылдағы орташа жылдық өсуі 5,3 пайызды құрайды. Номиналды жалпы ішкі өнім 2026 жылғы 183,8 трлн теңгеден 2028 жылы 229,8 трлн теңгеге дейін өседі. Экономиканың өсуі нақты сектор мен қызмет көрсету саласындағы өсудің есебінен қамтамасыз етілетін болады. Өңдеу өнеркәсібінде инвестициялық жобалардың іске асырылуы есебінен...

Елдегі маңызды жобалардың бірі – «Келешек мектептері» бағдарламасы. Жоспар бойынша, 2023 – 2025 жылдар аралығында 460 мың оқушыға арналған 217 мектеп салынуы керек еді. Толық салынып біткен күнде білім ошақтарын күтіп-ұстауға кім жауапты болады? Сенат отырысында осы мәселе талқыланды.

Үкімет «Келешек мектептері» жобасын қаржыландыруды жергілікті бюджетке артты. Республикалық бюджетке енгізілмеген. Сенатор Руслан Рүстемов «мектеп шығындарын жергілікті әкімдіктер көтере ала ма» деген сұрақ қойды .

«Бізді бұл мектептерді 2026-2028 жылдары қаржыландыруға қатысты сұрақ алаңдатады. Жергілікті атқарушы органдарда алдағы үш жылда осы мектептерді ұстап тұруға, оның ішінде ұстаздардың жалақысы мен басқа да шығындар бар 1 трлн...

Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева адамдарды рұқсатсыз видеоға түсіруге тыйым салу мәселесі қарастырылып жатқанын айтты.

Оның сөзіне қарағанда, мәселені талқылау үшін жұмыс тобы құрылған.

«Қандай да бір тұлғалардың рұқсатынсыз түсіретін пранктар мен түсірілімдер бар. Сондықтан бұл норманы талқылайтын боламыз. Өйткені жұмыс тобы енді ғана құрылып жатыр. Қаласаңыздар, оның жұмысына бәріңізді де қоса аламын. Кімді түсіруге болады, кімді түсіруге болмайды, деп аражігін ажыратып алу қажет», – деді Балаева сенат кулуарында журналистерге.

Министр кейбір мәселелерді жұмыс тобында талқылауға шақырды. Оның айтуынша, азаматтар тарапынан жеке өтініштер де келіп түсіп жатыр. Азаматтар сурет пен фидеоға түсірушілерден бір жаққа...

Үкімет жергілікті бюджеттер тапшылығы 2026 жылы 4,2 трлн, ал 2028 жылы 5,4 трлн теңге болады деп болжайды. Өңірлердегі дефицит жылдан-жылға арта түседі деген сөз.

Үкімет болжамы

20 қарашада вице-премьер Серік Жұманғарин Сенаттың жалпы отырысында сөйлеп, «2026 – 2028 жылдарға арналған жалпы сипаттағы  трансферттердің көлемі туралы» заң жобасын таныстырды.

Үкімет трансферттер көлемін анықтау үшін жергілікті бюджеттердің кірісі мен шығысына болжам жасады.

«Жалпы сипаттағы трансферттерді айқындау үшін жергілікті бюджеттердің кірістері 2026 жылы 10,7 трлн теңге, 2027 жылы 12,1 трлн теңге, 2028 жылы 13,3 трлн теңге мөлшерінде болжанды.

Шығыстар 2026 жылы 14,9 трлн теңгені, 2027 жылы...

2028 жылға қарай өңірлердің республикалық бюджетке тәуелділігі 50%-дан 33%-ға дейін төмендейді. Бұл туралы Сенат отырысында Премьер-министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин мәлімдеді.

Ұлттық экономика министрлігінің мәліметінше, өңірлердің республикалық бюджетке тәуелділігі қазіргі 50,7%-дан 33%-ға дейін төмендейді. Бұл – трансферттер жүйесін қайта теңгеру және жергілікті кірістерді ұлғайту есебінен мүмкін болып отыр.

«2028 жылы Павлодар облысы өзін-өзі қамтамасыз етеді, ал Маңғыстау облысы қайтадан донор болады. Біздің бағалауымызша, жергілікті бюджеттердің республикалық бюджет қаражатына тәуелділігі орта есеппен 50,7%-дан 33%-ға дейін төмендейді», – дейді вице-премьер.

Жұманғариннің сөзінше, өңірлердің базалық инфрақұрылымға тең қол жеткізуін қамтамасыз ету үшін даму бюджеті бойынша өңірлерд...

Алматы қаласындағы Dostyk Plaza сауда орталығында орналасқан Cinemax кинотеатрында қазақстандық «№37» фильмінің актерлік құрамы мен режиссерімен кездесу және автограф-сессия өтеді. Шара 20 қараша күні 20:00-де басталады.

Кездесу барысында көрермендер актерлермен бірге кешкі екі сеансқа қатыса алады. Фильмнің атмосферасын бірге сезініп, шығармашылық топтан эксклюзивті ақпараттар естіп, қолтаңба алып, естелік суретке түсуге мүмкіндік болады.

Фильмде Еркебұлан Дайыров, Асан Мәжіт, Зарина Кармен, Сағызбай Қарабалин, Тынышкүл Сұлтанбердиева және Дархан Сүлейменов ойнайды.

Ал картинаның режиссері бұған дейін актер және каскадер ретінде танылған Жандос Айбасов.

Freedom Ticketon мәліметінше, фильмнің 17:40 және 19:40 уақытындағы кешкі екі сеансына да барлық билет сатылып...

Полиция үкім алдында айыпталушылар кабинасындағы әйнекті сындырған Хасан Қасымбаевтың әрекетін тексеріп жатыр.

Tengrinews.kz дерегінше, Алматы облыстық полиция департаменті факті аудандық полиция бөлімінде тіркелгенін хабарлаған.

«Барлық қажетті процессуалдық тексерулер жүргізіліп жатыр. Аяқталғаннан кейін қолданыстағы заңнамаға сәйкес шешім қабылданады», – делінген жауапта.

Бұған дейін Алматы облыстық соты әкімшілігі сот залы «тиісті жағдайға келтірілгенін», сынған пластик терезені Хасан Қасымбаевтың туысы қайта қалпына келтіргенін хабарлаған.

Адвокат Абзал Қасымжанов сот мүлкін бүлдіргені үшін Қасымбаевқа қандай салдар туындауы мүмкін екенін түсіндірді.

Оның айтуынша, заң Хасан Қасымбаевтың әрекетін төмендегідей баптар бойынша қарастыруы мүмкін:

Композитор, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері марқұм Арман Дүйсеновтің жұбайы Айсұлу Айданқызы әлеуметтік желіде маңызды мәлімдеме жасап, өзінің атынан жалған қайырымдылық қорлар мен ақша жинау бастамалары көтеріліп жатқанын айтты.

«Егер менің атымнан, менің сұхбатымдағы фрагменттерді немесе фотосуретімді пайдаланып қор ашылып, ақша жинау мәселесі көтерілсе, ол – жалған ақпарат. Мен Президентке үндеу жасап, тергеудің объективті жүргізілуін, әділетті сот шешімін сұрадым. Халқымнан тек қолдау сұрадым. Бірақ ақша жинау немесе қор ашуды өтінген жоқпын. Сондықтан сақ болуларыңызды сұраймын», – деп жазды Айданқызы.

Айсұлу Айданқызы бұған дейін берген сұхбатында ұлы Абылай Дүйсенов қандай жағдайда қайтыс болғанын айтып, отбасы...

Балаларға секс пен есірткі туралы әңгіме айтатын ойыншыққа тыйым салынды. Оны Сингапурлық FoloToy компаниясы шығарған.

Ойыншық аюға жасанды интеллект орнатылған көрінеді.

FoloToy-дың аюы 99 доллар тұрған.

Futurism басылымының жазуынша, ойыншық балаларға зиянды кеңестер беріп, есірткі мен жыныстық тақырыптар туралы әңгімелеген.

«Кумма» атты бұл аюдың ішінде OpenAI-дың ChatGPT жүйесі қолданылған. АҚШ – Канададағы Public Interest Research Group (PIRG) ұйымының сарапшылары ойыншықпен сөйлесу барысында сорақы жайттарды анықтаған.

Кейбір жағдайларда аю балаларға қауіпті заттарды – сіріңке немесе пышақты қайдан табуға болатынын айтып берген. Сонымен қатар есірткі және жыныстық қатынас тақырыптары туралы да талқылаған. Мәселен, kink «иілім», «ерекше талғам» сөзіне төсектегі ойындар туралы...

Қазақстанның Қытаймен арадағы шекарасына жақын маңда жер сілкінді. Бұл туралы Қазақ ұлттық деректер орталығы хабарлады.

Мекеме мәліметінше, жер сілкінісі 19 қарашада Астана уақытымен түнгі сағат 23:45-те тіркелген. Дүмпу ошағы Қытайдың Шыңжаң өлкесі аумағында орналасқан. Орталық дүмпу магнитудасын 4,4 балл деп бағалады. Дүмпу 10 км тереңдікте болған.

Ұлттық орталық жерасты дүмпуі болған жердің координаттарын жариялады. Жер сілкінісі Алматы қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 500 км, ал Үрімшіден шамамен 300 км жерде болған.

Екі күн бұрын ғана Қытайдың Шыңжаң Ұйғыр автономиялы өлкесі аумағында жер сілкінген. Сол кезде сейсмологтар оның қуатын 3,9 балл деп бағалаған.

Солтүстік Қазақстан облысының Ақжар ауданында орналасқан элеваторлардың бірінде қайғылы оқиға болды. 1991 жылы туған әйел шамамен 30 метр биіктіктегі астық қоймасына құлап кеткен. Қатты ағынмен құйылып жатқан астық оны басып қалды.

Куәгерлер бірден құтқарушыларды шақырған. Бірақ мамандар астықтың астынан іздеп тапқанда әйел көз жұмғаны анықталды.

«Қазір еңбекті қорғау ережелерін бұзу фактісі бойынша полиция қылмыстық іс қозғады, тергеу жүріп жатыр», – деді Солтүстік Қазақстан облысы полиция департаменті.

8 қарашада Астанада тұрғын үйде бекітулі тұрған кондиционердің бір бөлігі құлап, фельдшер қайтыс болды. Қызмет кезінде көз жұмған 23 жастағы марқұм Ұлдана Қалдарханқызы «Ерлігі үшін» медалімен марапатталды.

Астанада тұрғындарды жеңілдігі бар кредит алып берем деп алдаған азамат 4 жылға сотталды. Бұл туралы Бас прокуратураның баспасөз қызметі хабарлады.

Құзырлы мекеменің мәліметінше, кінәсі сотта дәлелденген алаяқ әрекетінен 16 азамат зардап шеккен. Олар жалпы сомасы 4 млн теңгеге алданған. Күдікті оларға жеңілдігі бар несие алып берем деп алдаған.

«Мәселен, өзін ұлттық компанияның қызметкерімін деп таныстырып, қызметін 100 мың теңгеге бағалап, жеңіл шарттармен несие алуға көмектесуді ұсынған», – деп хабарлады прокуратура.

Сот ер адамды кінәлі деп тауып, 4 жылға бас бостандығынан айырды.

Келтірілген материалдық шығын өндірілді. Үкім заңды күшіне енді.

Прокуратура азаматтарға кез келген...

АҚШ президенті Дональд Трамп Әділет министрлігін «Эпштейн файлдарын» жариялауға міндеттейтін заңға қол қойды. Ақ үй басшысының айтуынша, ауқымды құжаттардың ішінде экс-президент Клинтонға қатысты мәліметтер бар.

Құпия құжаттар

«Жаңа ғана Эпштейн материалдарын жариялау туралы заң жобасына қол қойдым. Демократтардың Джеффри Эпштейнмен байланысы туралы шындық ашылатын болды», – деп жазды Трамп өзіне тиесілі Truth Social әлеуметтік желісіне.

Құрама Штаттар президенті бірнеше адамның атын атады. Арасында оның ұшағымен «26 мәрте ұшқан» экс-президент Билл Клинтон да бар.

Америкалық қаржыгер Джеффри Эпштейн 2008 жылы жыныстық қылмыстарға қатысты көптеген айыптармен ұсталды. Оған 45 жыл түрме жазасын тартатын ауыр...

Ақын Бақыт Беделхан журналист Қанат Тілеуханға берген сұхбатында әйел проблемасы, отбасы құндылығы тақырыбына «жыны» келетінін айтты.

«Эфирде, желіде, тиктокта қатын құтырған заман болып тұр ғой. Ал соны кім құтыртты? Психологтар! Олар қазір «еркектің күңі емессің, енең мен атаң саған ешкім емес, сен өмірге бір-ақ рет келесің, ойың мен жаның қалай қалайды – солай өмір сүр» деген ақылмен психологтар бұзып жатыр. Ал қазақтың дәстүрлі, бұрыннан келе жатқан қасиетті қара шаңырағын ұстап тұрған әйелдер өздері мына заманда әрең жүргенде «шынжырынан босаған ит сияқты» бәрі гу ете қалды. Соның кесір-кесапаты тиіп жатыр», – дейді ол.

Бақыт...

Геннадий Головкин – World Boxing президенттігіне жалғыз үміткер болып қалды. Грекия бокс федерациясының президенті Харис Мариолис World Boxing ұйымы басшысы лауазымына өз кандидатурасын ресми түрде қайтарып алды.

Осының нәтижесінде президенттік қызметке жалғыз үміткер болып Геннадий Головкин қалды. World Boxing ұйымының жаңа басшысын сайлаудың шешуші кезеңі осы аптаның соңында Рим қаласында өтеді. Дәл осы жерде өтіп жатқан дүниежүзілік конгресс делегаттары ұйымның жаңа президентін анықтайтын болады.

Қазақстан Олимпиада комитетінің президенті Геннадий Головкин осыдан бір ай бұрын халықаралық World Boxing ұйымының президенттігіне өз кандидатурасын ұсынған.

Еске сала кетейік, бұған дейін Головкин өзінің соңғы жекпе-жегін өткізу жоспары бар екенін айтқан...

Қазіргі заманның қаржы әлемінде кез келген адам үшін инвестиция салу маңызды және тиімді шешім бола алады. Бірақ бұл процесс көпшілік үшін үрей туғызуы мүмкін. Қазақстанда 2025 жылы инвестициялау туралы шешім қабылдаған кезде, қандай қаржы құралдарын таңдау керек? Егер сіз инвестиция салуға қызығушылық танытып, бірақ бастапқы капиталыңыз тым аз деп ойласаңыз, алаңдамаңыз. 2025 жылы қаржы нарығында аз ғана қаражатпен де табысты инвестициялау мүмкіндігі бар. Шағын сомамен бастау – бұл үлкен инвестицияларға қадам басудың бірінші сатысы. Қалайша өз ақшаңызды тиімді пайдаланып, алғашқы қадам жасауға болады?

Бұл сұраққа жауап табу үшін біз инвестициялау тәсілдерін қарастырып, жаңадан бастаушылар үшін ең тиімді стратегияларды бөлісеміз.

Санитарлық-эпидемияға қарсы іс-шараларды өткізу туралы қаулыға Астананың бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Айгүл Шағалтаева қол қойды. Ол 1 қазаннан бастап елордада ЖРВИ және тұмаумен ауыратын науқастар санының артқанын хабарлады. Соңғы аптада қалада ЖРВИ-дің 23 002 жағдайы тіркелді, бір аптада ауырған жандар саны 1,5 есеге өсті. Науқастардың 60%-ы 14 жасқа дейінгі балалар.

ЖРВИ және тұмаумен ауыратын науқастардан алынған 285 үлгінің ішінде 116 сынама А тұмауы вирусы(H3N2) немесе Гонконг тұмауы, 6-ы Covid-19 болған. 14 жасқа дейінгі балалар арасында А тұмауы (H3N2) 26 жағдай тіркелген.

Астананың санитарлық дәрігері Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының басшысына тапсырма берді:

12 адам қаза тапқан Алғабастағы өрттен зардап шеккен ер адам Төтенше жағдайлар министрлігінің тікұшағымен Түркістан облысы Жетісай ауданынан Шымкентке шұғыл жеткізді, деп хабарлайды өңірлік Төтенше жағдайлар департаменті.

Тасымалдау себебі

Науқас жанып жатқан үйден өз бетінше шыға алған зардап шеккендердің бірі. Ер адамның денесінің 12%-ын күйік шалған. Науқасқа «Қазавиақұтқару» тікұшағының көмегі қажет болды.

«1986 жылы туған ер адамға тасымалдау қажет болды, өйткені Түркістан облысының облыстық ауруханасы Шымкент қаласында орналасқан, ал Жетісай ауданында шұғыл көмек көрсету үшін қажетті мамандандырылған аппаратураның саны шектеулі», – деп түсіндірді ТЖМ.

Қонғаннан кейін науқас дереу гипербариялық оттегімен мамандарға тапсырылды, онда оған...

20 қарашада Солтүстік Қазақстан және Қостанай облыстарында қарлы боран болады деп болжануда, деп хабарлайды «Қазгидромет».

Алматыда сары ала жолақты басып өткен көлік жүргізушілеріне автоматты түрде айыппұл салына бастайды. Камералар қазірдің өзінде белсенді тестілеуден өтіп, көп ұзамай жолақты кесіп өткендерге айыппұл келе бастайды.

Он қиылыста «сары жолақ» пайда болды

Қарбалас уақытта Алматыда жүргізушілер жол қиылысында тұрып, көлденең ағынмен жүруді тоқтатады. Нәтижесінде мегаполисте ірі жол кептелісі пайда болады.

Қазан айының ортасында жол қозғалысын ұйымдастыру басқармасы полициямен бірге сары жолақтарды он жол қиылысына енгізді. Мұндай белгілеу жүргізушілерге қиылыста бос орын болмаса, қозғалысты бұғаттамай, тоқтату сызығының алдында тұруды ұсынады.

Камералар қазірдің өзінде бұзушылықтарды тіркеп жатыр

«Алматының жол трафигін талдау және зияткерлік қауіпсіздік жүйесі» жобасы аясында 43 камера...

Астананың қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық соты түнде көшеде кездейсоқ өтіп бара жатқан адамды ұрып-соғып, тонап кеткен төрт адамға үкім шығарды.

Олар ҚК-нің 192-бабы 2-бөлігі 1-тармағы бойынша зорлық-зомбылықты қолдана отырып, өмірге қауіп төндірген адамдарды қарақшылық шабуыл жасағаны үшін кінәлі деп танылды.

Тергеу барысында айыпталушылар шабуыл туралы алдын-ала келісіп, рөлдерді бөліп, түнде адам көп емес орынды таңдап, беттерін жасыру үшін бетперде кигені анықталды.

«Шабуыл кезінде олар жәбірленушінің өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін физикалық зорлық-зомбылықты қолданды, содан кейін оған тиесілі мүлікті ұрлап кетті. Сотталушылардың кінәсі жәбірленуші мен куәгерлердің айғақтарымен, сот-медициналық сараптаманың қорытындысымен, жасырын тергеу әрекеттерінің нәтижелерімен, сондай-ақ қылмыстық іст...