Жаңалықтар

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Қазақстанның экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы халықаралық пактіні орындауы туралы баяндама жобасын бекітуге тапсырды. Ашық НҚА порталында жарияланған құжаттағы негізгі мәселелерге шолу жасадық.

МӘСҚ төлемдері

2024 жылға дейін Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына (МӘСҚ) 6,9 млн тұлға үшін жалпы сомасы 536,4 млрд теңге әлеуметтік аударымдар түсті. МӘСҚ-дан 1,5 жасқа дейінгі бала күтімі бойынша әлеуметтік төлем алушылар саны 575,7 мың адам.

2023 жылы еңбекке қабілеттілігінен айырылу жағдайы бойынша жәрдемақыларға ұқсас әлеуметтік төлемдердің мөлшері екі рет: 1 қаңтардан бастап 8,5%, 1 шілдеден бастап қосымша 14,5% ұлғайтылған. 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап еңбекке қабілеттілігінен айырылу және асыраушысынан айырылу жағдайлары бойынша МӘСҚ-дан төленетін әлеуметтік төлемдердің мөлшер...

Депутат Ерлан Саиров Қазақстанның негізгі экономикалық көрсеткіштері 10 компанияның маңына шоғырландырылғанын айтып, бизнес саласында ұлттық буржуазия қалыптастыруды ұсынды.

«Кәсіпкерлік таңдаулы азаматтардың еншісі болмауы керек. Яғни ұлттық бизнес – жеке дара адамдардың қолында емес, жаппай халықтың игілінде болуға тиіс. Адал әрі әділетті – ұлттық буржуазияны қалыптастыратын уақыт жетті. Бұл мемлекеттік саясатқа айналуы тиіс!»,  – деді депутат.

Оны жүзеге асыру үшін депутат елдің экономикалық белсенділігін арттырып, халықтың бизнеске, кәсіпке деген қызығушылығын күшейтуі керек деп санайды. Ол елдегі бизнес көздері монополияланғанын айтты.

«Бізде әлі күнге дейін бизнесте, жер байлығын игеруде...

Еуропалық қайта құру және даму банкі (ЕҚДБ) Air Astana IPO-сы барысында әуе компаниясының акциясына $42 млн инвестициялады. Нәтижесінде банк әуе компаниясының 5 пайыз акциясына иелік етеді. Бұл туралы Air Astana баспасөз қызметі хабарлады.

«ЕҚДБ сияқты ойыншының компания акционері қатарына қосылуы – инвесторлар үшін өте жақсы жаңалық. Өйткені біз ең жоғары рейтинг – AAA рейтингіне иеміз. Бұл инвесторлар үшін тұрақтылық пен тартымдылық факторы ретінде өте жақсы әсер етеді», – деді компанияның баспасөз қызметі.

ЕҚДБ стратегиялық мақсаты банктің мақсатымен сәйкес келетін компанияларға инвестиция салатынына назар аударды. Осы орайда ЕҚДБ «Эйр Астананы» қазақстандық қана емес, аймақты...

«Ұлттық қор – балаларға» жобасы аясында 6,9 млн баланың есепшотына 100,5 доллардан жалпы сомасы $695 млн түскені белгілі. Бұл қаржы Ұлттық банктің сенімгерлік басқаруында. Ұлттық банк kursiv.media сауалына берген жауабында бұл қаржының қайда инвестицияланатынын түсіндірді.

Қаражат бағдарламаға қатысушылар 18 жасқа толғаннан кейін ғана төленеді. Ал бұл кезге дейін қаражат «балалардың жеке шотында» емес, жалпы Ұлттық қордың құрылымында инвестицияланады.

Ал төленген сәттен қаражатты «Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы аясында жұмсауға болады және инвестицияланбайды.

Ұлттық қордың негізгі функциясы жинақтау және тұрақтандыру екені белгілі. Осы функцияға сәйкес, қор тұрақтандыру және жинақ портфельдерінен тұрады.

«Тұрақтандыру портфелінің активтері негізінен дамыған...

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет Ұлытау облысы Сәтбаев қаласының әкімі Шапағат Әубәкірді ұстады. Ол қылмыстық кодекстің 366-бабы 2-бөлігінде (пара алу) көрсетілген әрекетті жасады деген күдікке ілінді.

Айта кетейік, бұған дейін Ұлытау облысы Мәдениет, тілдерді дамыту және мұрағат ісі басқармасының басшысы пара алды деген күдікке ілінді. Агенттік ақпаратына сүйенсек, ол облыс аумағындағы ежелгі қорымдардағы археологиялық қазбалар жөніндегі жұмыстарды мемлекеттік сатып алу шарты бойынша актілерге қол қойғаны және жалпы қамқорлығы үшін мердігер ұйымнан 2 млн теңге көлемінде пара алды деп күдіктеліп отыр.

Шапағат Әубәкір мемлекеттік қызмет саласындағы еңбек жолын 2006 жылы «Сәтбаев қаласының экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі» бас маманы болып бастаған...

Алаяқтар қазақстандықтарды 2022 жылы 96 млрд теңге шығынға ұшыратқан. Бұл қаржылық қылмыстардың дені шетелден жасалады. Депутаттар киберқылмыстардың алдын-алудың тың тәсілін ұсынды.

Халық партиясының депутаты Магеррам Магеррамов Қазақстандағы телефон және интернет алаяқтығы құрбан болғандар саны мен мүліктік залал мөлшері бойынша алдыңғы қатардағы қылмыстардың біріне айналғанын айтты.

«Тек 2022 жылдың өзінде алаяқтар Қазақстан тұрғындарына 95,8 млрд теңге көлемінде шығын келтірген – бұл 2021 жылмен салыстырғанда 88,3%-ға көп, қылмыстардың жартысына жуығы интернет кеңістігінде жасалған. Осы санаттағы қылмыстық істерді ашу деңгейі төмен болғандықтан, жәбірленушілердің тек 2,5 пайызына материалдық шығын өтелген», – дейді депутат.

Магеррамов киберқылмыстарды халықаралы...

Көптеген университеттегі ақылы оқу грант құнынан да арзан. Грант құны 1 млн 200 мың теңге болатын ұлттық университеттердегі бір жылғы ақылы оқу 500-550 мың шамасында болады. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек мәлім етті.

Мәжіліс кулуарында журналист Ғылым және жоғары білім министріне жоғары оқу орындарындағы ақылы оқу құнының қымбат екеніне қатысты сауал қойды.

Журналист: «Қазір көптеген студент пен олардың ата-аналары жоғары оқу орындарында оқу ақысы қалта көтермейтін болып кеткенін айтады. Әсіресе, медициналық университеттер ақысы. Сіздер осыған қатысты қандай да бір талдау жасадыңыздар ма? ЖОО-да оқу ақысы мен білім сапасы сәйкес келе ме?», – деп сұрады.

Қазақстанда жасанды интеллект жобасын жасап шығу үшін кадрларды дайындауға шетелдік университеттің мамандары тартылып жатыр. Бұл туралы Мәжіліс кулуарында Ғылым және жоғарғы білім министрі Саясат Нұрбек айтты.

«Жасанды интеллект жасау Цифрлық даму министрлігіне қарағаны жөн. Бірақ кадрларды дайындау, ғылыми зерттеу, тілдік модельдеу дайындау жұмыстарына біздің министрліктің тікелей қатысы бар», – деді министр.

Министрдің айтуынша, қазір интеллект жасау үшін Қазақстанда шетелдік ЖОО-ның 3 филиалы ашылған.

«Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің базасында Сеул ғылыми зерттеу университеті, Сәтбаев атындағы ҚАЗҰҒЗУ базасында Гонконг университеті, Жұбанов атындағы университет базасында Шотландия университеті мамандары шақырылып, жасанды интеллекке қатысты қазақстанды...

Қазақстан екі жылдағы екі орман өртінен 384 млрд теңге шығынға ұшыраған. Бұл жайлы Мәжіліс отырысында депутат Еділ Жаңбыршин айтты.

«Жақында бізде Үкімет сағаты өтті. Онда орман шаруашылығы мәселесін қарадық. Бұл мәселені Мемлекет басшысы қатаң қадағалауды тапсырған болатын. Оны өзіңіз де білесіз. Екі жылда біз үлкен шығынға ұшырадық. Біздің есебіміз бойынша осы екі жылда мемлекетіміз 384 млрд теңге шығынға ұшыраған. Ал «Болашақ» бағдарламасы бойынша бірде-бір біздің маман, бірде-бір ғалым дайындалмапты. Министрлік осы мәселеге көңіл бөліп жатыр ма? Бұл проблема тек орманшылар мен экологтарға ғана қатысты емес. Сонымен бірге маман дайындауымыз қажет. Осындай елімізге қажетті мамандықтарды...

Жаңадан тағайындалған қаржы министрі Мәди Такиев Мәжіліс кулуарында журналистерге өзінің жалақысы қанша болатынын айтып берді.

«Өзімнің еңбекақыма қатысты ақпаратпен таныстым. Бізде барлық мемлекеттік қызметкер үшін бірыңғай норма бекітілген. Сол бойынша белгіленген жалақыны алатын боламын. Менің тәжірибемді ескере отырып, миллион-миллион жарым теңге болады», – деді министр.

6 ақпан күні Мемлекет басшысының Жарлығымен Мәди Төкешұлы Такиев Қазақстан Республикасының Қаржы министрі лауазымына тағайындаған.

Жаңа министр VIII сайланған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің Қаржы және бюджет комитетінің төрағасы қызметін атқарған еді. Бүгін ол өзінің депутаттық мандатын өткізгені белгілі болды.

Еске сала кетсек, 2020 жылдан бері Қазақстан Республикасының Қаржы министрі қызметін Ерұлан Жамаубаев

Қазақстанда ҚазТАГ агенттігінің сайты мобильді интернет арқылы ашылмай қалды. Сайтқа кіру үшін VPN орнату қажет. 

Агенттіктің хабарлауынша, кеше сайтқа қазақстандық мобильді операторлар арқылы кіру мүмкін болмай қалған. 13 ақпанда кешке қарай Tele2 және Altel операторлары кіру мүмкіндігі ашылған. Ал Beeline мобильді интернеті арқылы сайт әлі ашылмайды. 

«Сайт VPN қосылған кезде көрсетілген мобильді операторлардан ашылады. Яғни сайт Қазақстанда физикалық тұрғыдан бұғатталған», – деп хабарлайды агенттік.

ҚазТаг агенттігінің сайты ашылмауына байланысты «Курсив» мобильді опеторларға сауал жолдаған еді.

«Мобильді желінің барлық жабдықтары дұрыс жұмыс істеп тұр. Ресурстың ашылмай қалуына Beeline әсер етпеген. Сайтқа іздеу жүйесі арқылы кіруге болады. Мысалы, сіз материалға сілтеме арқылы кірсеңіз, бәрі ашылып тұр», – дейд...

Қостанай облысы Рудный қаласының прокуратурасы сапасыз интернет үшін байланыс операторларына 10 млн теңге көлемінде айыппұл салды.

Өңірлік прокуратураның хабарлауынша, Рудный қаласының прокуратурасы өңіраралық байланыс инспекциясымен бірлесіп қала көшелерінде 3G/4G технологияларында интернетке қол жеткізу сапасының және деректерді жүктеу жылдамдығының бұзылуын анықтаған.

«Прокурорлық қадағалау актісі бойынша байланыс операторлары жалпы сомасы 10 млн теңгеден астам әкімшілік айыппұл салынды. Сондай-ақ олардың атына бұзушылықтарды жою туралы нұсқамалар енгізілді», – делінген хабарламада.

Рудный прокуратурасы нұсқамаларын орындау үшін мобильді операторлар қалада байланыс сапасын жақсарту үшін қосымша антенналар мен құрылғылар орнатқан. 103 мың ұялы байланыс абонентінің құқықтары қорғалды.

2023 жылы бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі «Қазақстан...

Қарағанды облысының полицейлері кеншілер мен Абай ауданының тұрғындарын бопсалаумен, теміржол станцияларын тонаумен айналысқан қылмыстық топ мүшелерін ұстады. Бұл жайлы Ішкі істер министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Қарағанды облысының полицейлері Ұлттық қауіпсіздік комитеті департаменті қызметкерлерімен бірлесіп, Qarmet АҚ-ның жұмыскерлерімен Абай қаласы тұрғындарын бопсалаған қылмыстық топты құрықтаудың екінші кезеңін өткізді», – деп хабарлайды ІІМ-нің баспасөз қызметі.

Бірінші кезең операциясы желтоқсанда жүргізіліп, Qarmet кеншілерін бопсалаған қылмыстық топ мүшелері ұсталған болатын. Соларды тергеу барысында ұйымдасқан қылмыстық топ құру, оған басшылық жасау және қатысу бойынша сотқа дейінгі тергеу жүргізілген. Нәтижесінде жалпы құны 55 миллион теңгеден астам өзге де бопсалау...

Иранның оңтүстік-батысында орналасқан Боруджен қаласындағы газ құбырының негізгі желісінде жарылыс одан кейін өрт болды. Бұл туралы Иранда Mehr агенттігі қала басшысы Фаттаха Кармиге сілтеме жасап хабарлады.

Агенттіктің хабарлауынша, құбырдың осы бөлігінде газ беру тоқтатылды. Оқиға орнында құтқару және өрт сөндіру бригадалары жұмыс істейді. 

«Құбырларда қалған газ жанып болғанша, өрт тоқтамайды», — деді қала басшысы.

Ол жарылысқа не себеп болғаны туралы әлі белгілі болмағанын атап өтті. Оның айтуынша, қаза тапқандар мен зардап шеккендер жоқ. Газ құбырының жанындағы жолда келе жатқан көліктерге де зиян келмеген.

Боруджен қаласындағы газ құбыры Иранның негізгі газ желісінде орналасқан. Әзірге желідегі газ беру жүйесі тоқтатылды.

Осыған дейін Қазақстаннан...

QazAvtoJol елдің 11 облысының 46 жол учаскесінде көлік қозғалысына шектеу енгізілгенін хабарлайды.

«14 ақпан сағат 06:00-дегі ахуалға сәйкес ауа райының қолайсыздығына байланысты 11 облыста республикалық маңызы бар автожолдардың 46 учаскесінде көлік қозғалысына шектеу енгізілді», – делінген хабарламада.

Көлік қозғалысына шектеу келесі облыстарда енгізілген:

Қазақстанда екі аптадан кейін наурыз айындағы ҰБТ басталады. Бұл туралы ҚР Оқу-ағарту министрлігі хабарлады.

Бұл жыл басынан бері екінші ҰБТ болмақ. Ал түлектерге бір күнтізбелік жыл ішінде 5 (бес) рет ҰБТ тапсыру мүмкіндігі берілді. Өткен жылдардың түлектерінде «білім бағалау жүйесі жоғары оқу орнына түсу үшін неге қолайлы бола бастады» деген сұрақ туындауы мүмкін.

«Бүгінгі таңда ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің ережелеріне сәйкес қазақстандық жоғары оқу орындарында оқу үшін мемлекеттік грант ұтып алғысы келетін түлектер негізгі ҰБТ-ны 2 рет тапсырып, қабылдау комиссиясына құжаттарды тапсыру үшін ең жақсы нәтижені таңдай алады. Негізгі ҰБТ мамыр-шілде айлары...

2023 жылы ең ірі Инкай уран кен орны реагенттерді жеткізуде және ұңғымаларды бұрғылауға байланысты бірқатар мәселеге тап болды. Бұл туралы «Қазатомөнеркәсіппен» бірлесіп кен орнының шамамен 40%-на иелік ететін канадалық Cameco компаниясының есебінде айтылған.

«Қазатомөнеркәсіптің 2024 жылғы 1 ақпандағы мәлімдемесіне сәйкес, Қазақстанда өндіру көлемі жер қойнауын пайдалану туралы келісімде келіскен деңгейден 20%-ға төмен болады деп күтілуде. Бұл жағдай 2023 жылға ұқсас. Бірінші кезекте бұл елдегі күкірт қышқылының тапшылығына байланысты. Біз Инкаймен 2024 жылы және одан кейінгі кезеңде уран өңдіру көлемі өндіріске қалай әсер ететінін анықтау үшін әлі де келіссөздер жүргізіп жатырмыз», – делінген хабарламада.

Құжатта...

13 ақпанда Әзербайжан мемлекеттік шекара қызметі Арменияға қарсы «есе қайтару операциясын» жүргізді.

Нәтижесінде Гафан ауданы Неркин-Анд елдімекені маңындағы Армения қарулы күштерінің әскери бекеті толығымен жойылды. Бұл туралы Әзірбайжан мемлекеттік шекара қызметі хабарлады.

Әзірбайжан тарапы бұл шабуыл армян әскерінің кешегі «арандатуына» жауап болғанын айтады.

«Әзірбайжан-Арменияның шартты мемлекеттік шекарасындағы жедел жағдайды ұшықтыруға бағытталған армян тарапының әрбір арандатуы үшін бұдан былай аса маңызды және шешуші шаралар қабылданады», – делінген Мемлекеттік шекара қызметінің хабарламасында

Шабуыл салдарынан Армения өзінің төрт әскери қызметкерінің қайтыс болды, біреуі жараланды деп мәлімдеді.

Армения Сыртқы істер министрлігі Әзірбайжанның әрекетін айыптап, жағдайды...

Мәжілісмен Жарқынбек Амантай мен Анас Баққожаевтың тұрмыстық зорлық-зомбылықтағы әйелдердің рөлі мен кінәсі туралы даулы мәлімдемесі депутат Наталья Дементьеваға «таяқ» болып тиді.

Орталық коммуникациялар қызметінде өткен дөңгелек үстелде мәжіліс депутаты Наталья Дементьеваға әріптестерінің абайламай айтқан сөзіне пікір білдіруге тура келді.

Бұған дейін депутат Жарқынбек Амантай мен Анас Баққожаев тұрмыстық зорлық-зомбылыққа әйелдердің өздері түрткі болатынын айтты.

Амантай Жарқынбек тұрмыстық жанжалға тек қана ер адамдарды кінәлай беруге болмайтынын алға тартты. Әйелдер ыдыс-аяқ сынған сайын күйеуін қамап тастайтын болса, қоғамда бүтін отбасы қалмайтынын айтқан. Сонымен қатар ол күйеуі 15 күнге қамалған әйелді де 15 күн оқшаулап, жауып тастауды ұсынған.

«Бізд...

Алматы тауларында қар көшкіні қаупі сақталады. Қарқынды жауын-шашынның түсуіне байланысты «Қазгидромет» РМК-ның Үлкен және Кіші Алматы өзендерінің бассейндері бойынша көшкін қаупі бары туралы ескерту жасады. Бұл туралы ҚР ТЖМ баспасөз қызметі хабарлады.

13-14 ақпан аралығында «Алматы қаласы–Космостанция» автожолындағы «Аюсай» бөгетінен жоғары және «Шымбұлақ — Мыңжылқы бөгеті» автожолындағы «Эдельвейс» көшкін жинау ауданында автокөліктердің, халықтың және демалушылардың кіруін шектейтін блок бекеттер қойылды. 

«Алдағы күндері тауға шығудан бас тартуды және таулардың қарлы беткейлеріне шықпауды сұраймыз», – делінген ТЖМ хабарламасында. 

Айта кетейік, Алматы облысында Асы обсерваториясының жанында қар көшкіні түсті деп хабарладық.

Қар жамылғысының тұрақсыз жағдайына...

«ҚазАгроҚаржы» ұйымы «Жеңілдікті лизинг» және «Қазақстанда жасалған» жеңілдік бағдарламаларына өтінім қабылдайды. Лизингпен техника және отандық көлік жабдықтарын алғысы келген фермерлер 2024 жылдың 14 ақпанынан өтініш бере алады.

Бұл туралы «Бәйтерек» ҰБХ баспасөз қызметі хабарлады. «ҚазАгроҚаржы» холдинг құрамына кіреді.

«ҚазАгроҚаржы» АҚ аталмыш шараға қызығушылық танытқан фермерлерді жеңілдікті лизинг бағдарламасына қатысуға шақырады», – делінген хабарламада.

«Қазақстанда жасалған» бағдарламасы

Бағдарламаны жүзеге асыруға 9,2 млрд теңге бөлінген. Тіркелмелі, елімізде өндіріліп/құрастырылған отандық көлік жабдықтарын лизингпен сатып алуға болады. Лизинг 10 жылға дейін беріледі. Жылдық мөлшерлемесі – 6%. Лизингке алынатын техника құнының 15%-нан бастап алдын ала...

Елімізде 2023 жылы Халықаралық еңбек ұйымының әдістемесі бойынша есептелген жұмыссыздық деңгейі 4,7%-ды құрады. Бұл туралы Ұлттық статистика бюросы хабарлады.

Ұлттық статистика бюросының ақпаратына сәйкес, республика экономикасының әртүрлі салаларында 9 042,3 мың адам жұмыспен қамтылды. Олардың 6 906,3 мыңы (жұмыспен қамтылғандардың жалпы санынан 76,4%) жалдамалы қызметкер болса, 2 136 мың адам (жұмыспен қамтылғандардың жалпы санынан 23,6%) – өзін-өзі жұмыспен қамтығандар. 15 және одан жоғары жастағы халыққа шаққандағы жұмыспен қамту деңгейі 65,1%-ды құрады.

2022 жылдың сәйкес тоқсанымен салыстырғанда жалпы жұмыспен қамтылғандар 76,7 мың адамға өсті.

«Жұмыспен қамтылған халық санының ең көп өсімі, ақпарат және байланыс, кәсіби...

Арыстанбек Мұхамедиұлы 11 жылға, оның әйелі Ғалия Ысқақова 6 айға, оның қорғаушысы болған Мұстахим Төлеев 6 жыл 8 айға сотталды. Бұл жайлы Астана қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының баспасөз қызметі хабарлады.

Баспасөз қызметінің хабарлауынша, олар пара беруге оқталған, делдалдық қызмет атқарған, алаяқтық жасағаны үшін сотталған.

«2024 жылғы 13 ақпанда Астана қаласының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты М., И. және Т.-ға қатысты үкім шығарды. Тергеу барысында М. аса ірі мөлшерде пара беруге оқталды деп, И. – парақорлыққа делдалдық жасады деп және Т. – аса ірі мөлшерде алаяқтық жасады деп айыпталды»,- делінген хабарламада.

Қазақстан үкіметі кәсіпорындар мен жеке азаматтарға берілетін салық жеңілдігін қайта қарайды. Бұл туралы Үкімет отырысынан кейін өткен брифингте Қаржы министрі Мәди Тәкиев мәлім етті.

«Біздің есебіміз бойынша, 7 трлн теңге көлемінде салық жеңілдігі қарастырылған. Біздің міндетіміз оларды азайту, бірақ олар қалай саналған? Нөлдік мөлшерлемедегі ҚҚС-та салық жеңілдігі саналады, осы 7 триллион теңгенің негізгі бөлігін қамтиды. Бұл – әлемдік тәжірибе. Мұны отандық экспорттаушыладың тікелей пайдасы немесе қолдау деп қарау керек пе? Мәселе сонда», – деді Тәкиев.

Министр жаңа Салық кодексі жобасында жеңілдіктерге арналған жеке бөлім енгізуді жоспарлап отырғанын айтты. Содан кейін Қаржы министрлігі салық жеңілдігін...