Жаңалықтар

Ашық дереккөздерде «Банктер мен банктер қызметі туралы заңның» толық мәтіні жарияланды. Заңның алғашқы баптарының бірінде елде банк ашудың талаптары жазылған.

Банк құру

Заңның 7-бабында банктердің құқықтық мәртебесі бекітілген. Онда Қазақстанда банк құру – тек акционерлік қоғам ашумен шектелмейтін, қатаң заңдық талаптарға бағынатын күрделі процес екені жазылған. Банктің ресми мәртебесі уәкілетті органның рұқсатын алып, Азаматтарға арналған үкімет арқылы мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін ғана айқындалады. Сонымен қатар банк қызметін іске асыру үшін міндетті түрде лицензия қажет.

Атауы

Заңнамада банктің атауына қатысты да нақты шектеулер бар. Мәселен, банк ашқысы келетін дәулетті азаматтар атауында міндетті түрде «банк» сөзін қолдануы керек...

АҚШ, Украина және Ресей өкілдері Біріккен Араб Әмірліктерінде (БАӘ) соғысты аяқтау мүмкіндігіне қатысты келіссөздер жүргізуді жоспарлап отыр. Бұл туралы Украина президенті Владимир Зеленский Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форум аясында АҚШ президенті Дональд Трамппен өткен кездесуінен кейін мәлімдеді.

Зеленскийдің айтуынша, мәселе үшжақты форматтағы келіссөздер туралы болып отыр. Кездесу осы жұма және сенбі күндері Абу-Дабиде сарапшылар деңгейінде өтуі тиіс. Бұған дейін мұндай жоспарлар туралы Трамптың арнайы өкілі Стив Уиткофф та хабарлаған.

Украина президентінің сөзінше, АҚШ-тың келіссөздер өткізу туралы ұсынысы ол үшін де күтпеген жайт болған. Бірақ ол бұл кездесуден тым жоғары нәтиже күтпейтінін, дегенмен Мәскеудің ымыраға келуге дайындығын түсіну маңызды екенін айтты. Оны...

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі елдегі зейнетақының орташа мөлшерін жариялады, деп хабарлайды KursivMedia.

Министрліктің мәліметінше, 2025 жылы республикалық бюджеттен 4 трлн 225 млрд теңге зейнетақы төленді, оның ішінде базалық зейнетақы төлеуге – 1 368,4 млрд теңге, ынтымақты зейнетақы төлеуге – 2 856,6 млрд теңге бөлінді.

2025 жылдың қорытындысы бойынша зейнеткерлер саны – 2 млн 491 мың адам.

«Жиынтық зейнетақының орташа мөлшері 2025 жылы 143 143 теңгені құрады, ішінде ынтымақты зейнетақы мөлшері – 95 549 теңге, базалық зейнетақы – 47 594 теңге», – деп хабарлады министрлік.

Айта кетейік, 2025 жылдың 1 желтоқсанда...

Режиссер Ақан Сатаев пен актриса Альмира Тұрсын қызды болды. Қуанышты жаңалығын актриса әлеуметтік желіде жариялап, дүниеге келген қызының есімін Айя-Сафия деп қойғанын хабарлады.

«Біздің қызымыз дүниеге келді – Айя-Сафия! Менің арманым, дұғам, Жаратқанның жауабы мен сыйы! Аллаға шүкір» – деп жазды актриса.

Ақан Сатаевтың бұрынғы әйелінің мәлімдемесі

Айта кетейік, бұған дейін Ақан Сатаевтың бұрынғы әйелі Назира Бақаева 25 жылдық некеден кейінгі ажырасуға актриса Альмира Тұрсынның қатысы бар екенін айтып, сұхбат берген еді.

Алайда, Ақан Сатаев бұл пікірді жоққа шығарып, ажырасуға Альмира Тұрсынның ешқандай қатысы жоқ екенін айтты. Режиссер бұрынғы...

Tesla компаниясы 2027 жылдың соңына қарай гуманоидты роботтарды сатылымға шығаруы мүмкін. Бұл туралы компания басшысы Илон Маск Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форумда мәлімдеді.

Кәсіпкердің айтуынша, қазір Optimus деп аталатын бірнеше робот Tesla зауыттарында қарапайым тапсырмаларды орындап, жұмыс істеп жатыр.

Tesla осы жылдың соңына дейін роботтарды барынша жетілдірмекші. Ал келесі жылдың соңына қарай компания өнімді нарыққа шығарып, көпшілікке сата бастауды көздеп отыр. Робот авторларының сөзінше, олар гүлге су қою, поштадан тапсырыс әкелу, иттерді қыдырту сияқты күнделікті шаруаларды атқара береді.

Илон Маск гуманоид роботтарды жасау идеясын алғаш рет 2021 жылдың тамызында айтқан. Үш жылдан кейін Optimus-тың ресми таныстырылымы өтті. Сол кезде Маск роботтың болжамды құны 20 мыңнан...

АҚШ жыл соңына дейін Куба билігін ауыстыруды көздеп отыр. Президент Дональд Трамптың командасы қазірдің өзінде әрекетке көшкен.

The Wall Street Journal хабарлауынша, АҚШ Куба билігіне жақын адамдарды іздестіріп жатыр. Олармен 2026 жылдың соңына қарай режимді құлату жөнінде келісім жасамақ. Басылымға бұл туралы дереккөздері хабарлаған.

АҚШ әкімшілігі Куба экономикасы күйреудің алдында тұр деп есептейді. Ал билік Николас Мадуро сияқты маңызды одақтастан айырылғаннан кейін әлсіреп кеткен.

Десе де, Ақ үйде Кубаның коммунистік үкіметін құлату жөнінде нақты жоспар жоқ. Бірақ Мадуроны тұтқындау және одан кейін Венесуэладағы биліктің қалған өкілдерінің жасаған ымыралары Гавана үшін үлгі әрі ескерту болуға тиіс.

Ақ үйдің кейбір...

Kursiv LifeStyle Geocult.ru деректеріне сүйене отырып, барлық жұлдыз белгілеріне арналған жеке бизнес-жорамал ұсынады.

Тоқты

Бүгін ауқымды әрі батыл бастамаларды аяқтауға қолайлы кезең. Бизнесте сенімді серіктестерге арқа сүйеп, ойланбай жасалатын шығындардан аулақ болған жөн. Кешкі уақытта спортпен немесе белсенді қозғалыспен айналысу жиналған күйзелісті тарқатуға көмектеседі.

Торпақ

Уран қаржылық стратегияны қайта қарауды талап етеді. Маңызды келіссөздер сабыр сақтап, әріптестердің арандатуына ермеген жағдайда сәтті аяқталады. Жеке өмірде бастама көтеріп, бірге демалуды ұйымдастыру пайдалы болмақ.

Егіздер

Суқұйғыштың энергиясы жаңа цифрлық жобалар мен пайдалы байланыстарға жол ашады. Ұсақ-түйекке алаңдамай, ұзақ мерзімді жоспарлауға көңіл бөлген дұрыс. Кешкі әңгіме жақындарыңызбен ашық сөйлесуге мүмкіндік береді.

Синоптиктер Түркістан, Қызылорда және Жамбыл облыстарында қалың қар мен көктайғақ салдарынан дауылды ескерту жариялады. Ауа райының қолайсыздығына байланысты Қазақстан арқылы Ресей мен Қытай шекарасын жалғайтын республикалық трассаның бірнеше учаскелері жабылды, деп хабарлайды ҚазАвтожол.

Ауа райының нашарлауына байланысты РФ шекарасы – Мәртөк – Ақтөбе – Қарабұтақ – Қызылорда – Шымкент – Тараз – Қордай – Алматы – Қорғас – ҚХР шекарасы автожолының Кенен ауылынан Қайнар ауылына дейінгі 159-238 километрінде автокөліктің барлық түрлері үшін қозғалысты шектеу енгізілді.

Қозғалыс ескі Қордай асуы арқылы жүзеге асырылады. Жол шамамен 2026 жылы 23 қаңтар сағат 8:00 ашылуы қажет.

Бұдан бөлек тағы да екі өңірде маңызды республикалы...

Қазақстан Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форумында Бейбітшілік кеңесіне кірді. Кеңеске кіру үшін жарна төлеген жоқ. Себебі 1 млрд доллар көлеміндегі жарна мүшеліктің шарты емес, бұл әрбір қатысушының құқығы, деп атап өтті Ақорда.

«Бейбітшілік Кеңеске кіру үшін тек мемлекеттің тәуелсіз шешімі қажет. Кірген сәттен бастап мемлекеттің кеңесте болу мерзімі үш жылды құрайды. Жарғыда айтылған 1 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі ерікті жарна мүшеліктің шарты емес. Бұл әрбір қатысушының құқығы», – деп атап өтті Ақорданың баспасөз қызметі.

Ақпаратқа сүйенсек, егер 1 миллиард доллар жарна бірінші жыл ішінде төленсе, мемлекет өзінің кеңестегі қызметін белгіленген үш жылдық мерзімнен тыс ұзартуға мүмкіндік...

22 қаңтарда Қарағанды қаласының тұрғындары жарылыс даусын естіп, Ермеков көшесі, 81 мекенжайындағы фастфуд павильонындағы жарылыс куәсі болған. Бұл туралы жергілікті басылым жазады.

Облыстық Төтенше жағдайлар департаменті баспасөз қызметінің мәліметінше, жеке тұрған кафе-дүңгіршекте сыйымдылығы 17 литр тұрмыстық баллон жарылған. Кейін 30 шаршы метр аумақта өрт шығып, күйіктен төрт адам зардап шеккен. Олар ауруханаға жеткізілді. Өрт сөндірілді.

Өрт сөндірушілер дүңгіршектен әрқайсысының сыйымдылығы 27 литр болатын екі газ баллонын алып шықты.

Оқиғаның мән-жайын анықтау үшін тергеу жүргізіледі.

Денсаулық сақтау басқармасының ақпаратына сүйенсек, үш пациент реанимацияға жатқызылды, олардың жағдайы ауыр. Тағы біреуі – комбустиология бөлімінде ем алады, орташа күйік шалған.

Елдің солтүстігінде қатты аяз, басқа өңірлерде қар мен боран болады. «Қазгидромет» 23 қаңтарға арналған ауа райы болжамын ұсынды.

2025 жылы 22 желтоқсаннан бастап Қазақстанда дербес деректерді қорғау ережелері жаңартылды. Енді 100 мыңнан астам жазбалары бар база иелері мен операторлар пайдаланушылардың биометриялық сәйкестендіруін қамтитын көп факторлы аутентификацияны қолдануға міндетті.

Жасанды интеллект вице-министрі Досжан Мұсалиевтің айтуынша, өзгерістер «пайдаланушыларды сәйкестендіруге және рұқсатсыз кіру тәуекелдерін, соның ішінде басқа біреудің логині мен паролімен кіру әрекеттерін азайтуға» бағытталған.

Шектеулі деректерге заңмен қорғалған мәліметтер: жеке, отбасылық, салықтық, банктік және коммерциялық құпия, сондай-ақ медициналық деректер және өзге де құпия мәліметтер жатады.

«Бұл қауіпті жағдайды анықтауға және деректердің сенімді қорғалғанына көз жеткізуге мүмкіндік береді», — деп атап өтті Ақпараттық қауіпсіздік комитеті.

Сонымен...

22 қаңтарда Голливудта 98-ші Оскар сыйлығына үміткерлер тізімі жарияланды. Киноакадемия 24 номинация бойынша марапаттар табыстайды. Үміткерлердің толық тізімін академияның ресми сайтынан көруге болады.

Марапаттау рәсімі 2026 жылы 15 наурызда Лос-Анджелестегі Dolby театрында өтеді және әлемнің 200-ден астам елінде тікелей эфирде көрсетіледі.

Үздік фильм атағына 10 фильм күреседі:

Қатты аязға байланысты Қазақстанның төрт облысында рейстік автобустар мен дизельді қозғалтқыштары бар автомобильдерге жолға шығу уақытша шектеу қойылды. Бұл туралы «ҚазАвтоЖол» хабарлады.

22 қаңтарда сағат 21:00-ден бастап Солтүстік Қазақстан, Ақмола, Қостанай және Ақтөбе облыстарында көлік қозғалысына шектеулер енгізілді.

Бірқатар аудандардағы ауа температурасы-30-35 °C дейін төмендеді. Мұндай жағдайларда дизель көлігінің қозғалысы отынның қатып қалу және жабдықтың істен шығу қаупіне байланысты қауіпті.

Шектеулер елдің солтүстік, батыс және орталық аймақтарын байланыстыратын көптеген жолдарда, соның ішінде:

Бұдан басқа, қозғалыс Петропавл, Көкшетау...

23 қаңтарда Астана қаласының кейбір оқушылары ауа райының қолайсыздығына байланысты қашықтықтан оқитын болады, деп хабарлады елорда әкімдігі.

«2026 жылғы 23 қаңтар күні ауа райының қолайсыздығына байланысты бірінші ауысымның 0-4 сынып оқушылары қашықтан оқыту форматына ауыстырылады», – делінген хабарламада.

Айта кетейік, алдыңғы аптада күн күрт суытып, апта бойы елордалық және солтүстік өңірдегі оқушылар мен 9-сыныптан кейін колледжге түскен 1-2-курс студенттері онлайн оқуға мәжбүр болған.

Елорда мен солтүстік өңірлердегі ауа райы әлі де суық болып тұр. «Қазгидромет» ақпаратына сүйенсек, елордада қар жауып, қатты жел соғып, температура бағаны -21…-22°C дейін төмендеуі мүмкін.

ChatGPT пайдаланушылардың жасын анықтау жүйесін енгізуді жоспарлап отыр. Егер жасанды интеллект қолданушылардың жасын селфи арқылы растауға болады.

ChatGPT жасты қалай анықтайды

Әңгіме құжат тексеру туралы емес, көп деңгейлі талдау туралы. Модель қолданыстағы қорғаныс механизмдері негізінде пайдаланушының 18 жасқа толғанын анықтайды.

Селфи қашан қажет болады

Егер жүйе пайдаланушының кәмелетке толғанын анықтаса, ChatGPT-ді қолдану шектеледі. Бұл жағдайда жасты тез растауға болады. Блокты алып тастау үшін әзірлеушілер persona қызметі арқылы тексеруді ұсынады. Ол жеке тұлғаны қауіпсіз анықтау үшін қолданылады. Яғни пайдаланушы селфи жасауы керек.

Шектеу не үшін енгізілді

Кәмелетке толмағандар үшін қауіпті контентті блоктайды. Мысалы, зорлық-зомбылық немесе шамадан тыс...

Алматы қаласының Спорт басқармасы «Қайрат» футбол клубына бюджет қаражатының бөлінуіне қатысты жарияланған ақпаратқа байланысты түсініктеме берді.

Басқарманың хабарлауынша, мемлекеттік сатып алулар порталында әртүрлі жас санатындағы балалар мен жасөспірімдер командаларын ұйымдастыру қызметтеріне ашық конкурс жарияланған. Аталған қызметтер балалар-жасөспірімдер және жастар командаларының Қазақстан чемпионатына қатысуын қамтамасыз етуді, сондай-ақ, спорттық сыныптарда оқу-жаттығу сабақтарын ұйымдастыруды көздейді.

Жоспарланған бюджет қаражаты тек балалар-жасөспірімдер футболын қолдауға, спорттық резервті дамытуға және Алматы қаласының аумағында футболмен шұғылданатын тәрбиеленушілердің оқу-жаттығу үдерісін қамтамасыз етуге бағытталады. Бұл ретте нақты бір кәсіби футбол клубын немесе оның негізгі командасын тікелей қаржыландыру туралы сөз болып отырған жоқ.

«Қайрат» футбол клубы дамыған...

АҚШ президенті Дональд Трамп Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа алғыс айтты. Бұл туралы президенттің баспасөз хатшысы Руслан Желдібай жазды.

Желдібай Бейбітшілік кеңесінің жарғысына қол қою рәсімінде мемлекет басшысы мен Америка президенті арасындағы қысқаша әңгіменің мазмұнына қатысты жазба жариялады.

«Қасым-Жомарт Тоқаев Давос форумында таратылған «Президент Дональд Трамптың 365 күн ішіндегі 365 жеңісі» деп аталатын ресми құжаттың 177-тармағында Қазақстанның Ибраһим келісімдеріне қосылғаны жетістік ретінде көрсетілгеніне назар аударды», – дейді ол.

Бұдан бөлек президент Америка көшбасшысына ақыл-парасатқа негізделген ішкі саясатты жүзеге асыруда табыс тілеген.

«Дональд Трамп Бейбітшілік кеңесін құру туралы бастамасына қолдау көрсеткен...

Жамбыл облысындағы демалыс орнында балалар жаппай уланды. Содан кейін жергілікті полиция сотқа дейінгі тергеуді бастады.

«Меркі ауданында кәмелетке толмаған балалардың улану фактісі бойынша қылмыстық кодекстің 304-бабы 1-бөлігі (санитариялық қағидаларды немесе гигиеналық нормативтерді бұзу) сотқа дейінгі тергеу амалдары басталды», – деп хабарлады облыс полициясы.

Полиция департаменті қызметкерлерінен жедел-тергеу тобы құрылды.

«Оқиғаның мән-жайы анықталып жатыр. Жан-жақты әрі объективті тергеп-тексеру нәтижелері бойынша заңды процессуалдық шешім қабылданады», – делінген ақпаратта.

Айта кетейік, Меркі аудандық көпбейінді орталық ауруханасына «Тұран» демалыс орнынан 12-17 жас аралығындағы 22 кәмелетке толмаған жасөспірім жеткізілген. Олар Қызылорда облысынан күрестен...

Әлдебіреулер 2026 жылғы 22 қаңтарда Көкшетау мектептеріне шабуыл жасалатыны жөнінде хабарлама таратып жатыр.

Zakon.kz хабарлауынша, Алматыдан кейін мұндай ақпарат Көкшетау тұрғындарының чаттарында да тараған.  

Мәтінде балаларға қарсы «теракт» пен «қатал жаза» туралы айтылған. Нысанаға №14, 18, 12, 21, 4, 11, 16, 17, 19, 1 мектептер ілінеді деп көрсеткен. Сондай-ақ хабарлама авторы «Біз 20 адамбыз. Бізге қорқыныш жоқ» деп жазыпты.

Ақмола облысы полиция департаментінің баспасөз қызметі әлеуметтік желілерде тараған бұл хабарлама бойынша тексеру жүргізіліп жатқанын мәлімдеді.

«Алғашқы тексеру барысында бұл деректер расталған жоқ. Таралып жатқан ақпарат жалған және шындыққа сәйкес келмейді. Қазіргі уақытта қауіпсіздікті қамтамасыз ету...

Times Higher Education басылымы 2026 жылға арналған университеттердің пәндік әлемдік рейтингін жариялады. Назарбаев Университеті (NU) бірқатар негізгі академиялық бағыттар бойынша өз позицияларын нығайтты. Бұл туралы университет өкілдері хабарлады.

«Медицина және денсаулық сақтау» бағытында Назарбаев Университеті 301–400 диапазонына (былтыр 401-500 болған) енді, бұл екінші жыл қатарынан тұрақты өсуін көрсетеді. Сол сияқты «Өнер және гуманитарлық ғылымдар» бағыты да 301–400 топқа (2025 – 401-500) көтерілді.

«Білім беру (Education Studies)» бағыты NU ішінде ең үздік нәтиже көрсетіп, университеттегі жетекші орнын сақтап, әлемдік рейтингте 176–200 орынға ие болды.

«Инженерия және әлеуметтік ғылымдар» бағдарламалары 401–500, ал «Компьютерлік ғылымдар» бағыты 501–600 диапазонына кірді. «Физикалық ғылымдар...

Қазақстандық теннисші, әлемнің бесінші ракеткасы Елена Рыбакина Australian Open турнирінің үшінші айналымына жолдама алды.

Екінші кезеңдегі матчта Рыбакина Франция өкілі Варвара Грачевадан (WTA №77) басым түсті. Кездесу екі сетке созылып, 7:5, 6:2 есебімен аяқталды.

Үшінші айналымда Еленаның қарсыласы Чехия теннисшісі Тереза Валентова (WTA №54) болады. Кездесу сенбі күні өтеді

Айта кетейік, Аустралияда Қазақстан атынан Александр Бублик, Юлия Путинцева және Анна Данилина да жарысты жалғастырып жатыр.

OpenAI компаниясы қазақстандық 165 мың педагогке ChatGPT Edu лицензияларын ұсынатын болады.

Бұл туралы ҚР Ғылым және жоғары білім вице-министрі Гүлзат Көбенова мәлімдеген.

Вице-министрдің сөзіне қарағанда, жасанды интеллект, инжиниринг және цифрлық технологиялар бағыттары бойынша жаңа білім беру бағдарламалары бойынша кадр даярлау басталған.

Қазіргі таңда 30 жоғары оқу орнында «Қолданбалы ЖИ», «Жасанды интеллект және блокчейн инжинирингі», «Медицинадағы жасанды интеллект» және басқа да бағыттарды қамтитын ЖИ бойынша 42 білім беру бағдарламасы енгізілген. Бұл бағдарламаларда бакалавриат, магистратура және докторантура деңгейлерінде жалпы саны 2 815 студент білім алуда. Сонымен қатар профессор-оқытушылар құрамының 54%-дан астамы жасанды интеллект бойынша оқытудан өткен.

«Келесі қадам...

Елде студенттердің шәкіртақысы инфляцияға байланысты индексацияланбайды. Бұл туралы Ғылым және жоғары білім министрлігі жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру комитетінің төрағасы Гүлжан Жарасова айтты.

Сөзінше, шәкіртақы айлық есептік көрсеткішке (АЕК) байланбаған және бағаның қымбаттауына қарай автоматты түрде көбеймейді.

«Қазақстан заңнамасында стипендияны индексациялау қарастырылмаған», – деді Жарасова.

Айта кетейік, елде шәкіртақы 2020 жылдан бері екі есе артқан. Биылғы оқу жылында студенттер өткен жылмен салыстырғанда 20%-ға көп алады.

Қазіргі шәкіртақы мөлшері: