Жаңалықтар

Жақында істі болып, Париж түрмесінде 20 күн отырып шыққан Францияның бұрынғы президенті Николя Саркозидің қамау орнына өзі-ақ барғанын әлемдік БАҚ жарыса жазған еді. Бас бостандығынан айырылған Саркозидің өзімен бірге екі кітап (Дюманың «Граф Монте-Кристо» атты романы мен тарихшы Жан-Кристиан Петифис жазған Иса Мәсіхтің өмірбаянын) ала барғаны да сөз болды.

Осы орайда Қазақстан түрмелерінде жазасын өтеп жүргендер қандай кітаптарды көп оқиды екен деген сұрақ туындады. 

Ішкі істер министрлігі Қылмыстық-атқару жүйесі комитетінің (ҚАЖК) биылғы жылы жинақталған деректерге сүйеніп берген мәліметіне қарағанда, елдегі түзету мекемелерінде отырғандар жиі сұрататын кітаптардың ішінде отандық, шетелдік көркем әдебиет классикасы (Абай, Әуезов, Достоевский, Толстойды...

Қазақстанда «Ол Салтанат еді. Бір қыздың өлімі үлкен елдің заңнамасын қалай өзгертті» деген атпен Салтанат Нүкеноваға арналған кітап жарыққа шықты. Кітап авторы Нүкенованың ағасы – Айтбек Амангелді.

Салтанат Нүкенова бұрынғы ұлттық экономика министрі Қуандық Бишімбаевтың қолынан қаза тапқан. Айтбек Амангелдінің айтуынша, қарындасы қайтыс болғаннан кейін, қыздың отбасы мен қоғам белсенділері әділ сотқа қол жеткізіп, заңнаманы реформалау туралы бастама көтерді. Кейінірек қоғамдағы өзгерістер «Салтанат заңы» деп аталды.

«Біздің басымыздан өткен оқиға адамдарға отбасы құндылығын және жүйеге қарсы шығудан қорықпай, әділеттілікке қол жеткізуге болатынын еске салады деп үміттенемін», – деп жазды Айтбек Амангелді.

Кітапта Салтанаттың жұбайымен...

Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Светлана Жақыповамен кездесті, деп хабарлады Ақорданың баспасөз қызметі.

«Президент әлеуметтік-еңбек саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының іске асырылу барысы туралы баяндаманы тыңдады», — делінген хабарламада.

Светлана Жақыпова еңбек министрлігінің қызметі туралы толық ақпарат берді. Министрдің сөзінше, 2029 жылға қарай жұмыспен қамту жоспарының 83% орындалып, соңғы бес жылда 2,7 млн адам жұмысқа орналасты. Тұрақты жұмыс орындарын құру бойынша өңірлік жұмыспен қамту карталарын және жыл сайынғы KPI орындау жалғасуда.

Министр 2025 жылдың он айында атаулы әлеуметтік көмек алушылар саны 30%-ға төмендегенін, бұл шын мәнінде мұқтаж жандарға қаржылы...

Ертең, 4 желтоқсанда Қазақстанға ресми сапармен Еуропалық Кеңес Президенті Антониу Кошта келеді, деп хабарлайды Ақорда.

«Қасым-Жомарт Тоқаев пен Антониу Кошта келіссөз жүргізіп, екіжақты ынтымақтастықтың даму перспективасын талқылайды», – делінген хабарламада.

Айта кетейік, 2025 жылы Қазақстан Республикасы мен Еуропалық Одақ арасындағы кеңейтілген әріптестік және ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылғанына 10 жыл толды.

Осыған дейін Антониу Коштамен Тоқаев сәуір айында Өзбекстанның Самарқан қаласында кездескен. Ол кездесуде Еуропа Одағы Қазақстанның ірі сауда серіктесі әрі шетелдік инвесторы саналатынын баса айтылған еді. Елімізге Еуропа елдерінен тартылған тікелей инвестицияның 40%-дан астамы аталған ұйымға тиесілі. Былтыр Қазақстан мен Еуропа Одағына мүше елдердің тауар...

Түркістан облысы Арыс қаласында полиция қызметкерлерінің қатысуымен болған жол-көлік оқиғасына қатысты дау туды. Тұрғындар қызмет көлігімен соқтығысқан полицейді кінәлайды. Ал полиция тұрғындар заңды талапқа бағынбады деп отыр.

Жарақат алған бір адамның жағдайы ауыр

Оқиға 30 қарашаға қараған түні Арыс қаласындағы Тәжібаев көшесі мен Байтұрсынов көшесінің қиылысында тіркелген. 36 жастағы Сәкен Садықовтың сөзінше, көлікте өзімен бірге екі адам болған. Оларды қарсы бағытта келе жатқан полиция көлігі соққан.

«Байтұрсынов көшесінде тұрамын. Өз көшемізге бұрылған сәтте полиция көлігі қарама-қарсы бағытпен келіп, сол жақ беттен соқты. Сол соққыдан көлік талға ұрылды. Есеңгіреп, есімнен танып қалдым», – дейді ол.

Ұлытау облысының әкімі Дастан Рыспеков көпбалалы ана Әсел Айтмағамбетованы не себепті сотқа бергенін түсіндірді.

Брифинг барысында БАҚ өкілі өңір тұрғыны Әсел Айтмағамбетова өңірдегі әлеуметтік мәселелерді, әкім жұмысына қатысты сыни пікірін жариялай бастағаннан кейін, үстінен әкімшілік іс қозғалып, сот шешімімен оған ірі көлемде айыппұл салынғанын айтты. Журналист әкім жұмысын сынға алған әр тұрғынды осылай жауапқа тарту қаншалықты орынды екенін сұрады.

Аймақ әкімінің сөзінше, азаматша мамыр айында Қостанайдан Жезқазғанға қоныс аударған. Содан соң Айтмағамбетова осы аймақтың тұрмыстық жағдайын өз көзімен көріп, проблемаларын айта бастаған. Ал әкім оны сотқа беру себебін негізсіз жала жабылды деп түсіндірді.

Ерекше баласы бар аналарды жеңіл жүрісті әйелдерге теңеген блогердің 78 мың айыппұлмен құтылғаны дұрыс па? Бұл сұрақты Kursiv.media тілшісі Мәжіліс депутаты Ерлан Әбдиевке қойды.

Депутат бұл жазаны тым жеңіл деп санайтынын және осы мәселеге қатысты депутаттық сауал дайындап қойғанын жеткізді.

«Әрине, бұл – жеңіл жаза. Бұған әкімшілік жауапкершілікті күшейту керек деп ойлаймын. Бізде мүгедектігі бар адамдарға қатысты көрінбейтін дискриминация бұрыннан бар. Дамыған елдердің бәрі одан өткен. Мысалы, 80 жылдары Америкада адамдар өз құқықтарын қорғаған. Сондықтан ол жақта өркениетті қоғам қалыптасып отыр. Ал бізде өкінішке қарай енді жүріп жатыр. Президент реформаларымен инклюзивті қоғамға қадам басқан кезде осындай...

Қараша айында теңге бірден 3,3 пайызға нығайып, 3 желтоқсанда доллар бағамы 503 теңгеге дейін түсіп кетті. Алайда қаржыгер-сарапшылар теңгенің нығаюы уақытша құбылыс деп тұжырымдайды. Өйткені ұлттық валютаның күш алуына ешқандай экономикалық негіз жоқ, теңге бағамының беки түсуіне валюта саудасынан пайда тапқысы келген алыпсатарлардың әрекеті ықпал етіп отыр. Қаржыгер-сарапшы Арман Бейсембаевтың пікірінше, доллардың арзандауы ұзаққа созылмайды.

Қаржыгердің бағалауынша, теңгенің қазіргі жағдайы – сыртқы валютаның көп түсуі, инвесторлардың «ыстық ақшасы», халықтың долларды сатуы, мемлекеттік бағдарламалардың импорттық шығыстарының аяқталуы сияқты факторлардың бір уақытта әсер етуінен туындаған уақытша құбылыс.

Ұсыныс сұраныстан асып тұр

Арман Бейсенбаевты...

Петицияға өтінім беру тәртібі өзгеруі мүмкін. Бүгін мәжіліс депутаты Магеррам Магеррамов Әкімшілік кодекске күшейтілген норма енгізуді ұсынды.

«Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекске петицияға қойылатын талаптарды күшейтетін түзетулер енгізілді. Қоғамды дестабилизациялауға әкелуі мүмкін теріс пайдалануларды болдырмау мақсатында петицияның нысанасы бола алмайтын мәселелер тізбесі нақтыланып, кеңейтілді», – деді ол баяндамасында.

Депутат петиция жасауға болмайды, тыйым салынады дейтін тақырыптар қатарына жеке және заңды тұлғалардың ар-намысы мен қадір-қасиетіне немесе іскерлік беделіне нұқсан келтіретін, ұлтаралық және конфессияаралық келісімді бұзуға әкелуі ықтимал мәселелер, амнистия мен кешірім жасау, соғыс, зорлық-зомбылық, қатыгездік насихаты, нәсілдік немесе діни араздықты, экстремизм мен сепаратизмді қоздыру және өзге де дұшпанды...

Оңтүстік Корея прокуратурасы елдің бұрынғы бірінші ханымы Ким Гон Хиді 15 жылға соттауды сұрады. Ол әуелі қымбат бренд заттары үшін сынға қалып, кейін жемқорлыққа қатысты күдікке іліккен.

Бір жылдан соң

Тура бір жыл бұрын – 2024 жылғы 3 желтоқсанда оның күйеуі Юн Сок Ёл Оңтүстік Кореяда әскери жүйе жариялап, осы әрекеті үшін биліктен кетуге мәжбүр болған. Экс-президенттің ісін әлі тергеліп жатыр.

Reuters мәліметінше, Сеул соты бұрынғы бірінші ханымға қатысты үкімді 2026 жылғы 28 қаңтарда шығарады.

Кимді қамауға алу туралы шешім биыл 12 тамызда қабылданған. Соның алдында ғана 52 жастағы әйел сот алдында кешірім сұраған ишарат танытып...

Алматылық «Қайраттың» жартылай қорғаушысы Валерий Громыко 2025 жылы Беларусьтің ең үздік футболшысы атанды. Мұндай мәртебелі атақ танымал «Прессбол» басылымы жүргізген дәстүрлі сауалнама қорытындысы бойынша берілді.

28 жастағы футболшы 890 ұпай жинап, айқын басымдықпен жеңіске жеткен. 247 респондент Громыкоға бірінші орын, 69-ы – екінші, 11-і – үшінші орын берген.

Қайрат ойыншылары алғашқы екі орында

Громыконың басты бәсекелесі – оның әріптесі әрі Беларусь құрамасының ойыншысы Александр Мартынович болды. 38 жастағы орталық қорғаушы 514 ұпай жинап, екінші орынға табан тіреді.

Үздік үштікті былтырғы жеңімпаз – 22 жастағы қақпашы Федор Лапоухов (ЦСКА, Болгария) 234 ұпаймен түйіндеді.

Ал үздік ондықты «Астана» мен...

Жаңа Зеландияның Окленд қаласында ер адамға әшекей дүкенінде ерекше тәсілмен ұрлық жасағаны үшін айып тағылды.

Ол 33 585 жаңазеландиялық доллар, яғни 19 300 АҚШ доллары тұратын Фаберже жұмыртқа-медальонын жұтып қойған.

BBC ақпаратына қарағанда, жұма күні түсте полицияға Окленд орталығындағы Partridge Jewellers зергерлік дүкенінен қоңырау түскен. Қызметкерлердің айтуынша, келуші кулонды алып, жұтып жіберген. 32 жастағы ер адам бірнеше минуттан кейін дүкеннің ішінде ұсталды. Ол медициналық тексерістен өтіп, қамауға алынған.

Полицияның мәліметінше, жұтылған әшекей әзірге табылған жоқ.

Бұған дейін, Луврдағы ұрлыққа қатысы бар тағы төрт күдікті ұсталған еді.

Ұлытау облысы ең жемқор өңір ме? Бұл сұраққа аймақ әкімі Дастан Рыспеков жауап берді.

Астанадағы орталық коммуникациялар қызметінің брифингіне қатысқан облыс басшысынан Kursiv.Media тілшісі өңірде сыбайлас жемқорлық фактілерінің көрсеткіші жайлы сұрады. Ұлытау пара алу, жемқорлық бойынша рейтингіде үнемі көш басында тұратынын және облыс болып құрылғаннан кейін, бюджет қаржысын жымқыру фактілерінің жиі тіркелгенін еске салдық.

Рыспеков жемқорлық істері осыдан 2-3 жыл бұрын болғанын, ал қазір көрсеткіш жақсы деп сендірді.

«Жемқорлық бойынша айтсақ, олар 2022-2023 жылдан бері келе жатқан істер. Қазір жергілікті атқарушы органдар тарапынан ондай олқылықтар жоқ. Жемқорлық жоқ деп мен толық айта...

Ресейдің Хабаровск өлкесінің бұрынғы губернаторы Сергей Фургал 25 жылға сотталды. Мәскеудің Бабушкин соты осындай үкім шығарды.

Сот алқасы шешімі

Interfax ақпаратына қарағанда, оған «кісі өлтіру», қылмыстық қоғамдастық ұйымдастыру және МСП Банк активтерін ұрлау айыптары тағылған еді.

«Фургалға түпкілікті жаза ретінде қатаң режимдегі колонияда 23 жыл тағайындап, Мәскеу облысының Люберцы қалалық сотының үкімімен қоса есептегенде, жалпы 25 жыл белгіленсін», – деді сот алқасы.

Іс материалында не көрсетілген?

Іс материалдарына сәйкес, 2017-2018 жылдары Мәскеуде және Хабаровск өлкесінде Фургал аталған банктің активтерін жымқыру және басқа да қылмыстар жасау мақсатында қылмыстық қоғамдастық құрған. Тергеу нұсқасы...

18 қараша күні таңсәріде Түркістан облысы Жетісай ауданы Алғабас ауылында болған өрттен аман қалған екі адам Шымкенттегі арнайы орталықтан шығарылып, Шардара аудандық ауруханасына жатқызылды. Ақпаратты Шымкент қалалық денсаулық сақтау басқармасы растады.

«Екі пациент те күйік жарақатынан кейінгі кезеңде қажетті ем қабылдауда. Өздігінен демалады, өмірлік маңызды көрсеткіштері тұрақты деңгейде. Емдеу шаралары бекітілген хаттамаға сәйкес жалғасып жатыр. Науқастардың жағдайы дәрігерлердің тұрақты бақылауында» делінген хабарламада.

Жалпы өрттен 3 адам аман қалған болатын. Олардың бірі 7 жасар бала 30 қараша күні жансақтау бөлімінде қайтыс болған. Ол аман қалған ерлі-зайыптының қызы болатын.

Облыстық денсаулық сақтау басқармасы...

Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова балалардың тісін севоранмен емдеуге тыйым салынбайтынын мәлімдеді.

Мәжіліс кулуарында журналистердің сұрағына жауап берген министр қазір севоран препараты мен баланың қазасы (Астанада болған қайғылы оқиға) арасындағы тікелей себеп байланысы анықталмағанын айтады. Іс бойынша, тиісті сот-медициналық сараптама толық жүргізілген.

«Севоран жалпы медициналық тәжірибеде, оның ішінде балалар анестезиологиясы мен гематологиясында кеңінен қолданылады. Бұған дейін медициналық ұйымдар тарапынан бұл препараттар тобына қатысты ресми түрде ешқандай жанама әсер туралы мәлімдеме түскен емес. Сондықтан Қазақстанда тек түпнұсқа препарат қолданылып отыр. Тергеу аяқталған соң нақты баға беріліп, соған сәйкес шешім қабылданады деп ойлаймын», – деді ол.

Kursiv.Media тілшісі Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменовадан мемлекеттік және жеке балабақша қызметкерлерінің мәселесіне қатысты сұрақ қойды.

Редакцияға хабарласқан тәрбиешілердің айтуынша, олар өздеріне тиесілі емес жұмыстарды – ақтау, сырлау, кілем жуу секілді шаруаларды атқаруға мәжбүр. Бұған қоса, министрлікке айлықтың төмендігі туралы шағым да жиі түседі. Ал Астанадағы жекеменшік балабақшаларда жалақы 150-200 мың теңге шамасында.

Kursiv.Media тілшісі осы проблеманы қалай реттеу жоспарланып жатқанын министрдің өзінен сұрады. Сүлейменова мұндай қосымша жұмыстар заңсыз екенін атап өтті.

«Жалпы барлық білім саласындағы азамат өзінің келісімшартында көзделмеген, артық, шамадан тыс міндетіне жатпайтын жұмыстарды орындамауы тиіс. Бұл – заңға қайшы. Бұған қатысты өзін...

2026 жылы сәуірде мораторий аяқталғаннан кейін коммуналдық тарифтер күрт өсіп кетпей ме? Kursiv.Media тілшісі Ұлттық экономика вице-министрі Азамат Әмринге осындай сұрақ қойды.

Вице-министр мораторий аяқталғаннан кейін, тарифтер міндетті түрде өсетінін ашық айтты.

«Біз бұл саясатты жалғастыра береміз. Тарифтердің өсуі мүлде тоқтап қалады деп ешкім айтқан жоқ. Білесіздер, бізде қазандықтар бұзылып жылу тоқтап қалған жағдайлар болды. Егер оны жасамасақ, ол қайталануы мүмкін. Ал қазір бағдарлама (Энергетика және коммуналдық секторларды жаңғырту жобасы – ред.) қабылданғанның арқасында инвестиция жасап, сол бұзылған инфрақұрылымды қайта жөндеу, қыстан аман шығуға мүмкіндік береді», – деді ол.

Бірақ коммуналдық тарифтердің өсімін шектеп отыруға...

3 желтоқсанда президент Қасым-Жомарт Тоқаев жүк авиахабтарын дамыту жөнінде кеңес өткізді. Ақордадағы жиналыста тариф саясаты туралы да сөз болды.

«Әуежай қызметіндегі қазіргі тариф саясатын қайта қарауға баса мән беру керек. Кейінгі 10 жылда баға бір-ақ рет, яғни биыл ғана өсті. Тарифтерді ұстап тұру инфрақұрылымның тозуына әкеледі. Мұны тәжірибе анық көрсетті», – деді мемлекет басшысы.

Оның пікірінше, бағаны қайта қарау қалыптасқан жағдайды өзгертуге кепіл болуға тиіс.

Сонымен бірге президент жүк ұшақтарының жетіспеушілігін ескі техникаға тыйымды алып тастау арқылы шешуді ұсынды.

«Үкімет құрастырылғанына 25 жылдан асқан жүк ұшақтарына қойылған шектеуд...

Каспий құбыр консорциумы (КҚК) Новороссийск маңындағы Қара теңіз терминалында орналасқан үшінші айлақ құрылғысы – ВПУ-3-тегі жөндеу жұмысын жоспардан ерте аяқтауды көздеп отыр. Reuters агенттігі таратқан ақпаратқа сәйкес, ВПУ-2 құрылғысына дрон шабуыл жасағаннан кейін, компания осындай шешім қабылдаған. Шабуыл салдарынан ВПУ-2 жұмысы белгісіз мерзімге тоқтап, терминал қуаттылығы екі есе қысқарды. Қазір КҚК тек ВПУ-1 арқылы жұмыс істеп тұр.

Агенттік деректеріне қарағанда, бастапқыда 2–3 айға жоспарланған жөндеу жұмысы енді небәрі жеті күн ішінде аяқталуы мүмкін. Егер екі айлақ қатар іске қосылса, КҚК мұнай жөнелту көлемін толық қалпына келтіруге қабілетті.

Алайда трейдерлердің пікірінше, ВПУ-2-ні қалпына келтіру бірнеше айға созылуы...

Гүлзира Айдарбекова желідегі парақшасында әнші Нұрлан Еспановтың Қайрат Нұртас туралы айтқан оң пікірін бөлісіп, алғысын білдірген. Продюсердің жазбасы желі қолданушылары арасында бірден қызу талқылауға түсті.

«Мойындаудың өзі ерлік қой. Нұрлан інім – ақ жарқын, аузын ашса жүрегі көрінетін адам. Бәрін жасырмай айтады. Қайрошымды мақтағаны үшін емес, жалпы осындай шынайылығы үшін рақмет. Ешкімге зияны жоқ, кімді де болса ренжітпейді. Өмірді кинодағыдай сүре біледі. Алла бақ берсін!», – деп жазды Гүлзира Айдарбекова.

Желі қолданушылары бұл жазбаны продюсердің Қайрат Нұртасқа «халық әртісі» атағын беруді жанама түрде талап етуі деп бағалап жатыр.

Бұған дейін, Қайрат Нұртастың әкесі Нұртас...

Экс-депутат Гаухар Танашева «Мәжілісте депутаттар сөйлейтін сөзін алдында ала сүзгіден өткізіп алады» деп мәлімдеп, мәжілістегілер сценарий бойынша сөйлейтінін айтқан еді. Журналистер депутат Елнұр Бейсенбаевтан осы жайттың рас-өтірігін сұрады.

«Жеке жауапкершілігіңізде«

Депутат бұл тұжырымды жоққа шығарды.

«Мен өзімнің сөзімді жазамын. Реттеймін. Қалай сценарий бойынша? Регламент бойынша, «Мәжілісте сөз айтамын, баяндамаға қосыламын» десеңіз, онда міндетті түрде ескертесіз. Қандай сөз айтатыныңыз – жеке жауапкершілігіңізде. Менің ойымша, «сұрақ дайындап береді, оған үкіметтің дайын жауабы болады» деген сөз қисынға келмейді. Депутатқа кім сұрақ дайындап бере алады?»6 – деді Елнұр Бейсенбаев.

«Біліктілігі жете ме?»

Журналистер «сұрақтар тексеріле ме...

Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова мұғалімдердің керек-жарағына бөлінетін 250 млрд теңгені ұстаздардың өзіне бөліп беруге болады деген ұсынысты қолдай қоймады.

Ұсыныс жөнінде сұрақ министрге Мәжіліс кулуарында қойылды.

«Мемлекеттік сатып алудағы ашықтықты қамтамасыз етуге байланысты тетіктерді жетілдіру керек деген пікірмен келісемін. Бірақ мұғалімдердің бәріне таратып беру керек деген ұсынысты ойласу керек. Себебі оның өзінің процедурасы, заңнамалық негіздері бар. Ең бастысы, мемлекеттік сатып алудағы ашықтық, бағаның тиімділігі, шын мәнінде бөлінген қаражаттың мұғалімге жету мәселесін жетілдіруге әзірміз», – деді министр.

Министрдің сөзінше, қаражат жергілікті атқарушы органдардан бөлінеді.

Еске сала кетейік, бұған дейін мемлекеттік сатып алу саласының сарапшысы Бибек Жүнісов...

Қоғамдық орындарда ниқабпен жүргендерге әкімшілік жаза қолданылады. Парламенттің төменгі палатасы заң бұзғандарға 43 мың теңге көлемінде айыппұл салуды қарастыратын заң жобасын екінші оқылымда қабылдады.

3 желтоқсанда Мәжіліс депутаттары дауысқа салған заң жобасы «Құқықбұзушылық профилактикасы туралы» деп аталады.

«Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодекске енгізілген түзетулерде қоғамдық орындарда бетті жауып тұратын, тануға кедергі келтіретін киім (ниқаб) кигені үшін әкімшілік жаза қарастырылған», – деп түсіндірді төменгі палата.

Заң бұзғандарға бірінші рет ескерту жасалады. Қайталанған жағдайда 10 айлық есептік көрсеткіш (АЕК) көлемінде айыппұл салынады.

2026 жыл үшін 1 АЕК 4 325 теңге деп белгіленгенін ескерсек, қоғамдық орындарда...