Жаңалықтар

25 желтоқсанда Сенат «Банктер және банк қызметі туралы» заң жобасын қарап, оның бірқатар баптарымен келіспеді. Соның нәтижесінде заң жобасы түзетулер енгізу үшін Мәжіліске қайта жіберілді.

Сенаторлардың айтуынша, заңдағы кейбір нормалар банктерге қойылатын талаптарды шамадан тыс күшейтеді. Бұл кредиттің қымбаттауына әкелуі мүмкін. Ал кредит азайса, бизнеске де, экономикаға да оңай тимейді.

Сенаторлар неге алаңдайды?

Талқылау кезінде сенаторлар банкирлерді және қаржы саласының сарапшыларын тыңдаған. Олар қатаң реттеу:

Сенаттың қаржы және бюджет комитетінің төрағасы Сұлтанбек...

Жаңа жылдық гирляндалардың денсаулыққа қауіпті болып шықты. Олар бас ауруынан бастап ұстамаға дейін қоздыруғы мүмкін.  

VM ақпаратынша, гирляндалардың жиі жыпылықтауы көзге және жүйке жүйесіне кері әсер етіп, эпилепсия ұстамасын қоздыруы мүмкін. Әсіресе секундына үш реттен жиі жыпылықтайтын гирляндалар аса қауіпті.

Дәрігер-офтальмолог Дмитрий Сагоненко фотосезімтал эпилепсиясы бар адамдар үшін жыпылықтаған жарық негізгі қоздырғыш болатынын айтады. Сондай-ақ мұндай жарық бас ауруын, ашушаңдықты және ұйқының бұзылуын тудыруы мүмкін.

Алайда сапалы әрі сертификатталған гирляндалар көзге тікелей зиян келтірмейді. Ал тексерілмеген өнімдер инфрақызыл немесе ультракүлгін сәуле шығарып, көз торына зиян тигізуі ықтимал.

Былтыр Алматы қаласы безендіру шараларына 800 млн теңге жұмсаған

Қазақстанның халық әртісі, актер Асанәлі Әшімовтің қызы Сағина Әшімова әлеуметтік желіде жүрек тебірентерлік жазба жариялады. Марқұм әкесіне деген сағынышын, перзенттік махаббатын әсерлі сөздермен жеткізген.

«Әкем… Жүрегімнің ішінде жүрегі. Сізді сөзбен жеткізу қиын. Сағыныш үнсіз, бірақ жүректе ауыр. Амал дәптері әрдайым ашық болсын. Алла жаныңызды жәннатқа кіргізсін, иманыңыз саламат болсын. Жатқан жеріңіз жарық, топырағыңыз торқа болсын. Біз сізді әрдайым сағынып, сүйіспеншілікпен еске аламыз…» – деп жазды ол.

Қаржы министрлігі салық тесерісі жүргізілетін компаниялар тізімін бекітті. Министр Мәди Такиев қол қойған бұйрыққа сәйкес, 2026–2027 жылдарға арналған бұл тізімге барлығы 524 заңды тұлға енгізілген.

Аталған компаниялар – Қазақстан аумағында жұмыс істейтін, ең жоғары жиынтық табыс көрсететін және бюджетке қомақты салық түсімін қамтамасыз ететін ірі бизнес өкілдері. Тізімде негізінен мұнай-газ, тау-кен, энергетика және көлік салаларында қызмет ететін кәсіпорындар басым.

Тізімнің алғашқы қатарында Қарашығанақ кен орнын игеріп отырған консорциум тұр. Оған Karachaganak Petroleum Operating B.V., BG Karachaganak Limited, Agip Karachaganak B.V., Chevron, ExxonMobil, Lukoil және Oman Oil Company компанияларының филиалдары мен өкілдіктері кірген. Сонымен қатар Қашаған жобасын жүзеге...

Қазақстанда ипотека алу тек қаржыны ғана емес, сонымен қатар мұқият дайындықты талап етеді. Көптеген қателіктер ақпараттың жетіспеушілігі мен асығыс әрекеттен туындайды. Бюджетті дұрыс есептеу, ипотеканы алдын ала мақұлдату және нысанды мұқият тексеру сатып алуды қауіпсіз етіп, артық шығындардан сақтайды. Алайда үй таңдау барысында көптеген қазақстандықтар осы қағидаларды ескермей жатады. Мамандар сатып алушылар жиі жіберетін, бірақ оңай алдын алуға болатын ең кең тараған қателіктерді атап берді.

1-қателік: Ипотекалық алдын ала мақұлдаудың болмауы

Сатып алушылар жиі жіберетін басты қателіктердің бірі – өздерінің ипотекалық мүмкіндіктерін білмей тұрып пәтер іздей бастайды. Қазақстандағы банктер тек табыс пен еңбек өтілін ғана емес...

Қазан айында Өзбекстанда түрмеден қашып, 9 жастағы баланы зорлаған сотталушы тағы да 18 жылға бас бостандығынан айырылды.

Gazeta ақпаратына қарағанда, Ахангаран соты оны аса қауіпті рецидивист деп таныды. Ер адам 2018 жылдан бері де балаға қатысты зорлау қылмысы үшін жазасын өтеп келген.

Жазаның алғашқы екі жылын түрмеде өткізеді. Қалған мерзімін ерекше режимдегі колонияда өтейді.

Турсынов 2018 жылы кәмелетке толмағанды зорлағаны үшін 16 жылға сотталған. Ол 2017 жылдың қарашасында ұсталған.

2024 жылдың тамызында Нишан аудандық қылмыстық істер жөніндегі сот жазаны жеңілдетіп, сотталғанды колония-қонысқа ауыстыру туралы шешім шығарған. Бұл ретте Қылмыстық-атқару кодексінің 113-бабы қолданылған. Аталған бап түзелу жолына түскен және...

Жыл соңы таяғанда ел ішінде экономиканың жай-күйі, әлеуметтік саясаттың бағыты, инвестициялық ахуал мен мемлекеттік реформалардың нәтижесі кеңінен талданып, БАҚ өкілдерінің қорытынды мақалаларына арқау болып жатыр. Мұндайда назардан тыс қалмауы тиіс бағыттың бірі – білім саласы. Биыл бұл салада тек реформалар мен бастамалар ғана емес, қоғамда қызу пікірталас тудырған даулар мен өткір мәселелер де аз болған жоқ. Kursiv.Media бұл мақалада 2025 жылы білім беру жүйесінде болған басты жаңалықтарды, резонанс тудырған шешімдер мен қоғам назарындағы талқыларды жүйелеп, оқырман назарына ұсынады.

Министр ауысқан жыл

Сөзсіз, білім саласы үшін 2025 жылдың басты жаңалықтарының бірі – Оқу-ағарту министрінің ауысуы болды. 2023 жылдың қаңтарында қазірг...

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі 2026 жылдың қаңтары үшін берілетін зейнетақы бір ай ерте түсетіні туралы ақпаратты жоққа шығарды. 

«Мессенджерлер мен әлеуметтік желілерде 2026 жылдың қаңтарының зейнетақы төлемдері 2025 жылдың 30 желтоқсанына дейін мерзімінен бұрын аударылатыны туралы ақпарат тарады. Бұл шындыққа жанаспайды», – делінген еңбек министрлігі таратқан ақпаратта.

Зейнетақы мен жәрдемақы төлеу бекітілген кестеге сәйкес жүргізіледі.

«Индексацияны ескеріп, қаңтардағы зейнетақы төлемдері азаматтарға 2026 жылдың қаңтарында аударылады. Желтоқсанның зейнетақы төлемдері толық көлемде жүргізілді», – деп хабарлады министрлік.

Сондай-ақ министрлік жеке деректерді қорғау үшін хабарлама түрінде жіберілген сілтеме арқылы...

2026 жылы Қазақстанның автокөлік нарығы тұрақты өсімін жалғастырады, баға жағынан жаңа отандық темір тұлпарларға қатысты айтарлықтай өзгеріс болмайды. Алайда қолданыста болған көліктер сегментінде жүйелі мәселелер қордаланып жатыр. Бұл туралы журналистермен кездесуде Қазақстанның автокөлік одағының президенті Анар Макашева айтып, алдағы кезеңде нарыққа әсер ететін негізгі үрдістерге тоқталды.

Автоодақтың болжамына сәйкес, ресми дилерлер арқылы сатылатын жаңа автокөліктердің бағасы сәл қымбаттамайды. Импорттық жаңа көліктер сегментінде бағаның өсуі 4-5% деңгейінде күтіледі. Бұл өсім 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қосылған құн салығының 12%-дан 16%-ға дейін ұлғаюына байланысты. Ал елде құрастырылған автокөліктер бағасы анағұрлым тұрақты болып қала береді. Алматыда жаңа мультибрендті зауыттың іске қосылуына байланысты кейбір модельдердің бағасы...

Соңғы айларда Қазақстанның академиялық ортасы мен индустрия алпауыттары арасында үлкен алаңдаушылық тудырған мәселе күн тәртібіне шықты. Назарбаев Университеті (NU) басшылығы Тау-кен ісі және геоғылымдар мектебін (SMG) дербес құрылым ретінде жойып, оны Инженерлік факультетпен біріктіруді жоспарлап отыр. Ресми түрде бұл қадам «оңтайландыру» деп аталғанымен, сала мамандары мұны ұлттық мүддеге жасалған қауіп ретінде бағалайды

Салаға қауіп төндіріп тұр

Қазақстан экономикасының негізі – тау-кен және мұнай-газ секторы. Бұл сала ел экспортының басым бөлігін қамтамасыз етіп қана қоймай, мемлекеттің өнеркәсіптік бейнесін айқындайды. Осындай жағдайда жоғары технологиялы барлау, жер қойнауын цифрлық модельдеу және күрделі геологиялық тәуекелдерді басқара алатын мамандар даярлау – стратегиялық міндет.

SMG...

Түркістанда сот 6 жасар қызды зорлады деген айыппен 8-сынып оқушысын 10 жылға соттады. Ол кінәсін ішінара мойындаған. Сотталушының ата-анасынан жәбірленуші тарапқа 8 миллион теңге моралдық зиян өндіру міндеттелді.

Түркістан облыстық қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты 6 жасар қызды зорлады деген күдікке ілінген оқушыны қылмыстық кодекстің «Зорлау» бабымен кінәлі деп таныды.

«Сот үкімімен кәмелет жасқа толмаған сотталушыға 10 жыл мерзімге бас бостандығынан айыру түріндегі жаза тағайындалды. Оған жазасын кәмелетке толмағандарды ұстауға арналған орташа қауіпсіз мекемелерінде өтеу белгіленді» делінген облыстық соттың хабарламасында.

Сот дерегінше, оқиға 7 шілде күні кешқұрым болған. Жәбірленушіні көшеде кездестірген оқушы оны әңгімеге...

Chery концернінің құрамындағы премиум санаттағы Exeed бренді Қытайда ауқымды Exeed Brand Night шарасын өткізді. Іс-шара барысында компания төрт жаңа моделін таныстырды. Олардың қатарында ES7 GT және ES8 универсалдары, сондай-ақ ET8 пен ET9 кроссоверлері бар.

Бұл модельдердің нарыққа шығуы алдағы 10–20 ай аралығына жоспарланған. Яғни, ұсынылған жаңа көліктердің алғашқысы 2026 жылдың екінші жартысында сатылымға шығуы мүмкін.

Exeed ES7 GT – бұл Exlantix ES седанының негізінде жасалған модель, бірақ оның кузов типі мен қуаттылығы жағынан едәуір ерекшеленеді. GT индексі бұл универсалдың жоғары динамикасын білдіреді: бес есікті көлік 100 км/сағ жылдамдыққа шамамен 3 секундта жетеді. Көлік төрт қозғалтқышты гибридті жүйемен жабдықталған...

Тәжікстан мен Ауғанстан шекарасында қарулы қақтығыс болып, соның салдарынан екі тәжік сарбазы мен үш ауған азаматы оққа ұшты. Бұл туралы Тәжікстан Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі мемлекеттік комитеті Шекара қызметінің баспасөз қызметі хабарлады.

Оқиға бір тәулік бұрын болған, бірақ арнайы қызмет ресми мәліметті бүгін ғана жариялап отыр. Онда терроршыл ұйымның үш содыры 23 желтоқсанда сағат 23:30-да Ауғанстаннан Тәжістан аумағына заңсыз өткені айтылған. Тәжік шекарашылары олардың қайда екенін 24 желтоқсанда сағат 11:15-те анықтаған.

«Содырлар тәжік шекарашыларының талаптарына көнбей, қарулы қарсылық көрсетті. Олар шекара бекіністерінің біріне шабуыл жасауды көздеді», – деп таратты арнайы қызмет.

Әскери операция барысында...

Жетісу облысының ревизиялық комиссиясы бірнеше шаруашылыққа мемлекеттік субсидия негізсіз төленгенін анықтаған. Комииссия облыстың ауыл шаруашылығын дамытуға 2022-2024 жылдары бөлінген бюджет қаражаты қалай игерілгенін тексерген. Тексеріс нәтижесінде аудиторлар бірнеше ірі шаруашылыққа субсидия негізсіз аударылғанын анықтап, 2025 жыл соңына дейін бюджет қаржысын қайтару туралы талап қояды.

«Алакөл Агроға» заңсыз бөлінген миллиондар

Аудиторлар Алакөл ауданында дәнді-бұршақ дақылын өсіру және ет өңдеумен айналысатын «Алакөл-Агро» компаниясына мемлекеттен субсидия ек ірет бөлінгенін жазады.

«Алакөл-Агро» ЖШС ауыл шаруашылығы жерлерінде суару жүйесін құру жобасын жүзеге асыруға мемлекеттік көмек алған. Жобаны «Aspan Energi KZ» ЖШС жүзеге асырып және...

2026 жылы шымкенттік «Ордабасы» футбол клубы жекенің меншігіне өтеді. Бұл туралы жыл қорытындысына арналған баспасөз мәслихатында қала әкімінің орынбасары әрі әкімдіктің ресми өкілі Сәрсен Құранбек мәлім етті.

«Ордабасы» футбол командасы жекеменшікке өтуі тиіс. Жалпы біз бұл мәселеде 30 жылға кенжелеп қалдық деп есептеймін. Шетелде футбол клубтардың барлығы жекенің қолында. Олар шығын шығарып қана қоймайды. Футбол клубының айналасында индустрия құру арқылы табыс табады. Адамдардың көңілін де көтереді. Туризмді дамытады», – деді шенеунік.

Сәрсен Құранбек футбол клубтарын жекешелендіру Қазақстанда бар тәжирибе екенін, оның нәтижесі жаман еместігін атап өтті.

«Біздің де клубтардың алды жекеке...

Алматы қаласының тұрғындары мен қонақтары осы аптада үш күнге созылатын жәрмеңкелерден мыңнан аса өнім сатып ала алады. Бұл туралы Kursiv.Media мегаполис әкімдігінің мәліметіне сүйене отырып хабарлады.

Жаңа жыл қарсаңында Әуезов және Бостандық аудандарындағы жәрмеңке жұма, сенбі және жексенбі күндері өтеді. Қалған аудандардағы сауда екі күнге созылады. Ол таңертең сағат 9-дан кешкі 18-ге дейін жұмыс істейді.

Тұрғындар көкөніс пен жеміс-жидектер, ет және сүт өнімдері, сонымен бірге әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларын арзан бағамын сатып ала алады. Жәрмеңкеге барлығы 1 мыңнан аса өнім қойылады.

Жәрмеңке өтетін орындар:

Түркістан облысы Шардара ауданында қартайған мүгедек әкесін аяусыз соққыға жыққан ер адам 10 жылға дейінгі мерзімге сотталуы мүмкін. Бұл туралы КТК телеарнасы хабарлады.

40 жастағы ер адам әйелімен бірге қарт әкесін ұрып-соққан, аулада сүйреген. Болған оқиғаны көршілері видеоға түсіріп алған. Олар қария дүниеден өткеннен кейін ғана полицияға жүгініп, видеоларды жариялаған.

Қылмыстық іс бойынша үш айға созылған тергеу аяқталды. Тергеу кезінде қарияның неден қайтыс болғанын анықтау үшін мәйітіне эксгумация жасалды.

Ер адамға қылмыстық кодекстің екі бабы – дәрменсіз адамды қинау және денсаулыққа қасақана зиян келтіру бойынша айып тағылды.

Бірінші бап бойынша ең ауыр жаза – 7 жылға бас бостандығынан...

2025 жылғы қарашада жедел медициналық жәрдем көрсетіп жүрген уақытта ауыр жараланып, кейін ауруханада қайтыс болған фельдшер Ұлдана Мырзуанға ескерткіш тақта орнатылды. Ол Астана қалалық жедел медициналық жәрдем станциясы ғимаратының қабырғасына ілінді.

Тақтаның ашылу салтанатына денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова, жедел жәрдем қызметкерлері, сонымен бірге марқұмның анасы Сәлима Ишанқұлқызы қатысты.

Ескерткіш тақтада фельдшер «қызметтік міндетін орындау барысында қаза тапқан» деп жазылған.

«Кәсіби борышына шексіз адалдығы мен ерлігі – мәңгілікке үлгі. Мәңгі жүрегімізде, мәңгі есімізде» деп қашалған қара таста.

Ұлдананың бір топ әріптесі гүл қойды. Министр Әлназарова медицина саласында істейтін 300 мың адамның, өзінің атынан марқұмның туыстарына...

Спорт залы «апаттық жағдайда» тұрған Шымкентте 8 жыл бұрын салынған №125 мектептің жайы не болатыны әлі күнге дейін белгісіз. Қала әкімдігінің ресми өкілі Сәрсен Құранбек сараптама қорытындысы неге кешеуілдеп жатқанын түсіндірді.

Бүгінде Қайнарбұлақ тұрғын алабында орналасқан мектепте мыңнан аса бала білім алып жүр. 4 жыл бұрын мектеп әкімшілігі спорт зал қауіпті жағдайға түскені туралы тиісті мекемелерге хабар берген. Дегенмен оны жөндеу, не сүру туралы нақты шешім шықпай тұр.

«Мектеп спорт залының іргесі ажыраған. Оны қалпына келтіруге болатыны, не болмайтынын жергілікті сараптама жасайтын мекемелер анықтап бере алмады. «KAZGISA” мекемесіне сараптамаға жолдадық. Сараптама уақыты – 2 ай. Соны...

АҚШ билігі педофилия үшін сотталған америкалық миллионер Джеффри Эпштейннің ісіне қатысты құжаттардың тағы бір топтамасын жариялады. Олардың ішіне АҚШ президенті Трампты зорлық жасады деп айыптаған іс қағаздар да бар. Құжат АҚШ Әділет министрлігінің сайтында жарияланды.

Ондағы мәліметте 1995 жылы Трампты әуежайға апарған лимузин жүргізушісінің сөзі жазылған. Оның айтуынша, Трамп әлдекіммен телефонмен сөйлесіп, бірнеше рет Джеффридің есімін айтады. Әңгіме арасында «бір қызды қорлау жайлы» айтқан тұсы да бар.

Одан бөлек тағы бір анонимді әйелдің әңгімесі жарияланған. Ол Трамп пен Джеффри Эпштейн зорлағанын айтады. Бірақ өмірі үшін қорыққандықтан полицияға арыз бермеген.

2025 жылдың желтоқсанында АҚШ Әділет министрлігі «Эпштейн...

Биыл 14 828 этникалық қазақ атамекеніне оралып, қандас мәртебесін алды. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі хабарлады.

Министрлік мәліметінше, 1991 жылдан бері Қазақстанға 1 млн 162,9 мың этникалық қазақ көшіп келген.

Жыл басынан Қазақстанға келген қандастардың 44,5%-ы – Өзбекстаннан, 43,6%-ы –Қытай Халық Республикасынан, 4,1%-ы – Түрікменстаннан, 3%-ы – Моңғолиядан, 2,5%-ы – Ресейден және 2,3%-ы басқа елдерден келген.

«Осы жылғы 1 желтоқсандағы жағдай бойынша еңбекке қабілетті жастағы этникалық қоныс аударушылар саны 57,4%-ды, еңбекке қабілетті жастан кіші 34%-ды және зейнеткерлер 8,6%-ды құрайды. Еңбекке қабілетті жастағы қандастардың ішінен білім деңгейі бойынша 15%-ы жоғары білімді, 27,6%-ы...

Алматы қаласының тұрғындарына жұмысқа 15-30 минутта жетуі үшін жағдай жасалуы керек. Құрылыс академиясының ректоры осылай деп есептейді. Қазір мегаполистің 2040 жылға дейінгі Бас жоспарын талқылау жүріп жатыр.

Қазақ мемлекеттік сәулет-құрылыс академиясының ректоры Бахтияр Сәбденәлиев Алматыда қоғамдық көлік жүйесін дамыту мәселесіне ерекше мән берді.

«BRT, LRT, метро және арнайы жолақтар азаматтардың жұмыс орнына 15-30 минут ішінде жетуіне мүмкіндік беруге тиіс. Мұндай тәжірибе Лондон, Нью-Йорк сынды ірі мегаполистерде кеңінен қолданылады. Қала өмірін тек орталыққа сүйене отырып ұйымдастыру мүмкін емес, бұл – бүгінгі таңда баламасы жоқ қажеттілік», – деп есептейді KazGASA ректоры. Оның пікірін қала әкімдігінің баспасөз...

Биыл қазақстандық шоу-бизнес үшін жемісті болды деп нық сеніммен айта аламыз. Есті ән, трендтен түспеген туынды, жаңа есім, айтулы оқиға аз болған жоқ. Олай болса, жылды қорытындылап, шоу-бизнес әлеміне шағын шолу дайындадық. 2025 жыл несімен есте қалды?    

Жыл хитмейкерлері

2025 жыл музыка саласында жаңа хиттермен қоржынымыз толған жыл болды. Өйткені жыл басынан бері ай сайын бір емес, бірнеше ән чарттарда көш бастап, ТикТок-та демде трендке айналып жатты. Бұдан шығатын қорытынды мынадай: қазір ән шығарып қана қоймай, оны тыңдарманға жеткізудің бірден-бір жолы – платформаларға тарату, желіде mood видеолар дайындау, қысқа үзіндісін алдын-ала жариялап, аудиторияның реакциясын тексеріп алу. Ендеше, 2025 жылғы...

Астанада ерлі-зайыпты Дәулет пен Толқын Тотақановтарға қатысты сот процесі жалғасып жатыр.

Жарыссөз барысында прокурор ерлі-зайыптыны 7 жылға бас бостандығынан айыруды, жас баласының болуына байланысты Толқын Тотақановаға жазасын кейін өтеу мүмкіндігін беруді сұрады.

Ұлының еміне 1,3 млрд теңге жиналған

Тергеу дерегінше, 2020-2024 жылдары Тотақановтар Instagram желісінде ұлына қойылған диагноз туралы айтып, еміне ақша жинаған. Әлеуметтік желіде эмоцияға толы видео мен жазба жариялап, әрі қарай таратып отырған. Нәтижесінде ерлі-зайыпты 1,3 млрд теңгеден астам қаражат жинаған, алайда баланың еміне небәрі шамамен 6,4-6,5 млн теңге ғана жұмсаған.

Қалған ақша Астанадан үш пәтер, жер телімін, бес автокөлік сатып алуға, бренд киім-кешекке, шетелге сапарға...