Жаңалықтар

Қазақстан мен Израиль арасындағы ынтымақтастық жоғары технологиялар мен геосаяси бітімгершілік бағытында жаңа деңгейге көтерілмек. Ақордада өткен жоғары деңгейдегі кездесуде екі елдің экономикалық және саяси байланыстарын нығайтатын бірнеше маңызды шешім қабылданды.

Жаңа геосаяси қадам: Ибраһим келісімдері

Кездесудің басты жаңалығы – Қазақстанның Ибраһим келісімдеріне қосылу туралы шешімі. Бұл қадам еліміздің Таяу Шығыстағы тұрақтылықты орнатуға және Израиль мен араб әлемі арасындағы қарым-қатынастарды қалпына келтіруге белсенді атсалысуға дайын екенін білдіреді.

Сондай-ақ, Қазақстанның Бейбітшілік кеңесінің жұмысына қатысу бастамасы халықаралық деңгейде қолдау тапты.

Технологиялық серпін және инновациялық серіктестік

Израиль делегациясының құрамында келген жетекші сарапшылар Қазақстанмен жоғары технологияларсаласында тәжірибе алмасуға ниетті. Тараптар келесі бағыттар бойынша әлеуетт...

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев елге ресми сапармен келген Израиль президенті Ицхак Герцогты салтанатты түрде қарсы алды.

Президенттер бір біріне делегация мүшелерін таныстырғаннан кейін Құрмет қарауылының бастығы рапорт беріп, екі елдің әнұрандары орындалды.

Израиль президентінің ресми сапары экономика, технология және инвестиция сияқты салалардағы ынтымақтастыққа жаңа серпін береді деп күтіліп отыр. Қазақстан халықаралық байланыстарын нығайта отырып, өзін Еуразия кеңістігіндегі маңызды серіктес ретінде танытуды жалғастырып келеді.

Израиль президентінің сапары барысында екі ел басшылары өзара қарым-қатынастың негізгі мәселелері мен болашақтағы бірлескен жұмыс жоспарларын талқыламақ.

Бұған дейін Президент Сирил Рамафоса мен оның отандастарын Оңтүстік Африка Республикасының ұлттық мейрамы – Бостандық күнімен құттықтады.

Ресей билігі қазақстандық «Байтақ» партиясының төрағасы Азаматхан Әміртайды елге кіргізбей қойды.

Ол бұл туралы әлеуметтік желіге жазды. Айтуынша, 24 сәуір күні сағат 21:00-де 26 сәуірде өтуі тиіс Ресейдің экологиялық партияларының съезіне қатысу үшін Астанадан Мәскеуге ұшпақ болады.

Фамилиясы тізімде

Бастапқыда ресейлік «Аэрофлот» ұшағына отыруға бара жатқанда телефон арқылы фамилиясының қандай да бір тізімде тұрғаны және оны ұшақ бортына жібермейтіні хабарланған.

«Мен кері қайтып, болған жағдай туралы Ресейдегі достарыма – Ресейдің Жасылдар партиясына хабарладым. Ресейдің Жасылдар партиясы шұғыл түрде Ресейдің құзырлы органдарына сұрау жолдап, кейін маған ешқандай күрделі мәселе жоқ екенін, жақын арадағы қазақстанды...

Қазақстанда қариялар саны артып, балалардың саны, керісінше, азайып барады. Energyprom.kz сарапшылары 2025 жылы елдегі әр 100 балаға шамамен 33 қариядан келетінін айтты. Ал 2021 жылы 100 балаға шамамен 27 қариядан келген, яғни, көрсеткіштің әлдеқайда төмен болғанын байқаймыз.

Қала мен ауылдағы жағдай қандай?

Әсіресе қала тұрғындары жылдам «қартайып» барады. Егер 2021 жылы қалаларда әр 100 балаға 29-ға жуық қарт адамнан келсе, 2025 жылы бұл көрсеткіш 35-ке жетті. Ауылда жағдай сәл жеңілдеу, бірақ онда да өсім бар: қарттар саны 24-тен 30-ға дейін көбейген.

Аймақтардағы жағдай тіпті алаңдатарлық. Кейбір облыстардың халқы қартайып кеткен. Ең жоғары көрсеткіштер Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан және Қостанай

2025-2026 оқу жылдары шетелдік студенттер ел бюджетіне 22 млрд теңге қаржы түсірді. Бұл туралы бүгін мәжіліс брифингінде ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек айтты.

Оның сөзінше, шетелдік түлектерді тарту үшін «Study in Kazakhstan» атты бірыңғай цифрлық платформа іске қосылған. Масштабты түрде ақпараттық кампания жүргізіліп жатыр.

«Осы жылы да шетелдік студенттер көп болады деп болжап отырмыз. Таяу Шығыстағы жағдайда бұған ықпал етіп жатыр. Оқуын ауыстыру, қайта оқуға түсуге қатысты сұранымдар көбейді. Осы жылы халықаралық студенттермен жұмыс істеу арқылы 22 млрд теңге тарттық», – деп атап өтті Саясат Нұрбек.

Ұлттық статистика бюросының дерегінше

2026 жылдың қаңтар-наурыз айларында Қазақстанның автокөлік нарығында белгілі бір деңгейде тұрақтылық пен қалыпты төмендеу үрдісі байқалады. Биылғы үш айдың қорытындысы бойынша елімізге барлығы 32 213 көлік импортталды, бұл өткен жылдың осы кезеңіндегі көрсеткішпен (33 663 көлік) салыстырғанда 4,3%-ға аз.

Kursiv.Media Кірістер комитетінің дерегін қолдана отырып, көлік импортын талдады. Қаржылық тұрғыдан алғанда да нарық көлемі сәл қысқарған: былтыр импортталған техниканың жалпы құны 485,5 млн долларды құраса, биыл бұл көрсеткіш 471,4 млн долларға немесе 190,5 млрд теңгеге тоқтады. Бұл сандар нарықтың өткен жылғы қарқынды сақтап қалғанын, бірақ сұраныс пен логистикалық тізбектерде шағын түзетулер жүріп жатқанын көрсетеді.

Қасым-Жомарт Тоқаев Оңтүстік Африка Республикасының Президентіне құттықтау жеделхатын жолдады.

Қазақстан президенті әріптесі Сирил Рамафоса мен оның отандастарын Оңтүстік Африка Республикасының ұлттық мейрамы – Бостандық күнімен құттықтады.

«Президент ОАР Қазақстанның Африка құрлығындағы сенімді әрі маңызды серіктестерінің бірі екенін атап өтті. Сонымен қатар бірлескен күш-жігердің арқасында дәстүрлі достық пен түсіністікке негізделген ықпалдастық қос халықтың игілігі жолында дами беретініне сенім білдірді», – делінген Ақорданың хабарламасында.

Тоқаев Сирил Рамафосаның жауапты қызметіне толайым табыс, ал Оңтүстік Африка халқына бақ-береке тілеген.

Мұның алдында президент Астанада Оман премьер-министрінің орынбасарын марапаттаған еді.

Әлемге әйгілі әнші Димаш Құдайберген өзінің шығармашылық жолындағы жаңа белесті бағындырып, алғаш рет продюсер ретінде бой көрсетті. Ол бұл туралы өзінің әлеуметтік желідегі парақшасында мәлімдеді.

Димаштың алғашқы шәкірті әрі продюсерлік жобасы – Hunan TV арнасындағы «Voice Beyond Horizon» жобасының жеңімпазы Нұржас Садырбаев.

Димаштың айтуынша, Нұржасты өз қарамағына алып, оның кәсіби дамуына тікелей атсалыспақ. 15 жылға жуық халықаралық сахналарда жинаған тәжірибесін енді жас таланттарды тәрбиелеуге жұмсамақшы.

«Енді сол тәжірибеммен бөлісіп, еліміздің атынан Азиядан Америка құрлығына дейінгі әлемдік ареналарда өнер көрсететін әртіс дайындайтын кез келді!» – деп жазды әнші.

Қазақстан қор биржасында (KASE) 27 сәуірде сағат 15:30-да 1 доллар 460,80 теңге болды. Алайда биржадағы сауда барысында оның құны 457 теңгеге дейін түсіп кетті. Валюта айырбастау мекемелері де АҚШ валютасын 460 теңгеден төмен бағаға саудалап жатыр.

Ұлттық валюта дүйсенбі күні тағы шамамен төрт теңгеге нығайды. Өткен аптаның аяғында қор биржасында доллар саудасы 464,75 теңгемен жабылған. Осылайша, теңге 2024 жылғы маусымның басындағы бағамға қайта оралды.

Елдегі екінші деңгейлі банктер 1 доллар бағасын 457,59-458,05 теңге аралығында белгіледі. Ал валюта айырбастау пунктері көк қағазды 459,5 теңгеден сатып жатыр. Kurs.kz мәліметінше, 1 доллар Алматы қаласында 458 теңгеден қабылданып, 459,5 теңгеден сатылады. Ал...

Halyk Finance сарапшылары жыл соңына қарай доллар бағамы 540 теңгеге дейін көтерілуі мүмкін деп болжайды.

Теңге бағамы

Наурыз айының соңында теңге едәуір күшейіп, 1 доллар 478,15 теңгеге дейін төмендеді. Бұған нарықта доллардың көп болуы, Ұлттық банктің жоғары пайызы және мемлекеттік компаниялардың шетелдік валютаны көптеп сатуы себеп.

Дегенмен сарапшылар жыл соңына қарай доллар бағасы 540 теңгеге дейін көтерілуі мүмкін деп болжайды. Бұл сыртқы экономикалық қауіп пен ел ішіндегі факторларға байланысты өзгереді.

Инфляция

2026 жылдың I тоқсанында елде инфляция қарқыны баяулап, 11% деңгейіне тұрақтады. Бұған Үкіметтің жарық, су, жылу және жанармай бағасын уақытша өсірмей ұстап тұруы және...

Павлодар облысында қатты жел тұрып, үйлердің шатырларын ұшырып кетті. 29 ғимараттың шатыры ұшып, бірнеше адам зардап шеккен.

Павлодар облыстық Төтенше жағдайлар департаментінің ақпаратынша, кеше өңірде желдің екпіні 23–28 м/с дейін жеткен.

Мәселен, Екібастұз қаласында және тағы да бес ауданда 29 ғимараттың шатырын жел ұшырып кеткен. Айтап айтқанда, үйлер, мектептер, ауруханалар мен дүкендер бүлінген.

Зардап шеккендер де бар. Павлодар облыстық жедел жәрдем станциясының мәліметінше, Ақтоғайда 1985 жылы туған әйелдің үстіне шифер құлап, жарақаттаған.

Павлодар қаласында 34 жастағы әйелдің үстіне ағаш бұтағы құлап түскен. Соның кесірінен миы шайқалып, түрлі жарақат алған. Төтенше қызмет апат салдарын жою жұмыстарын жасап жатыр.

Сонымен қатар...

Өткен аптада жасанды интеллект министрі Жаслан Мәдиев Тоқаевқа отандық CryptoPay жүйесін таныстырып, алғаш рет криптовалютамен төлем жасады. Бүгін жасанды интеллект вице-министрі Бахтияр Мұхаметқалиев криптотөлем қалай жүзеге асқанын түсіндіріп берді.

Оның айтуынша, бұл бағытта еліміздегі Binance Kazakhstan мен Alatau City Bank бірлесе жұмыс істейді. Бұл барлық операцияны ашық көруге мүмкіндік береді.

«Осы Binance Kazakhstan қазір Alatau City Bank-пен бірге жұмыс істейді. Егер сіз криптовалютамен төлем жүргізсеңіз, барлық транзакцияны анық көресіз», – дейді ол.

Вице-министр Қазақстанда криптотөлемдер айналымының ашық болғаны мемлекет үшін маңызды екенін, себебі бүкіл әлем осы бағытқа бет бұрып жатқанын атап өтті.

27 сәуірде Швецарияда Өзбекстанның бұрынғы президентінің қызы Гүлнара Каримоваға қарсы сот басталды. Бұл туралы Reuters хабарлайды.

Экс-президент Ислам Каримовтың қызына пара алды, «The Office» («Кеңсе») деп аталатын қылмыстық ұйымды басқарды деген айыптар тағылды. Іс 20 жыл бұрын басталған.

Осы іс бойынша швейцариялық жеке Lombard Odier банкіне де айып тағылды. Қаржы мекемесі қылмыстан түскен ақшаны заңдастырды деген күдікке ілігіп отыр.

Тергеу нұсқасы бойынша, Каримова басқарған «The Office» 2005-2013 жылдар аралығында Швейцариядағы шоттарға жүздеген миллион доллар жолдаған.

Lombard Odier банкі Женева қаласында орналасқан. Оның бұрынғы бір қызметкері Каримованың қылмысынан түскен қаражатты жасыруға көмектесті деп айыпталып жатыр.

Гүлнара қазір Өзбекстанда түрмеде...

Осы жылы Қазақстанға келетін венчурлық инвестиция көлемі 400 млн долларға жетуі мүмкін. Бұл өткен жылмен салыстырғанда екі есе артық. Алматыда өткен Gitex AI Kazakhstan форумында MA7 қорының басшысы Мұрат Әбдірахманов осындай болжам жасады.

Оның сөзінше, Alem.ai қоры іске қосылып, нарыққа инвестиция жасай бастауы салаға үлкен драйвер болмақ.

«Біз Қазақстандағы венчурлық инвестиция көлемі 400 млн долларға дейін өседі деп болжап отырмыз. Бұл көрсеткіштің екі есе өсуіне соның ішінде GITEX-тің де септігі тиеді. Бізде Alem.ai қоры жұмыс істей бастады, сол арқылы нарыққа шамамен 130 млн доллар инвестиция құйылады», – деп атап өтті Әбдірахманов.

Одан бөлек шетелдік инвестиция...

2026 жылғы Бейжің автосалонында Mazda компаниясының аға атқарушы директоры Тору Накадзима сөз сөйледі.  

Ол электрлендіру дәуірінде Mazda табысты жұмыс істеуге толық дайын екенін және брендтің болмысы бұзылмайтынын айтты. Бұл туралы Carnewschina хабарлады.

Алғашқы қадам сәтсіз шықты

Оның сөзіне қарағанда, Mazda Қытайда іштен жану қозғалтқышы бар дәстүрлі көліктерден гөрі жаңа энергия көздеріндегі (NEV) көліктерді көбірек сататын алғашқы бірлескен кәсіпорын болуды көздеп отыр. Бірінші тоқсанда Қытайдағы сатылымның 47%-ы осы санатқа тиесілі болған.

Mazda дәстүрлі түрде поршеньді және роторлы іштен жану қозғалтқыштарымен танымал. Электромобильдер бағытына тек енді ғана қосылды. Компания өзінің алғашқы электр көлігі MX-30 моделін 2019 жылы...

Елде зорлық-зомбылық, қатігездік пен буллингке ұшыраған балаларға көмек көрсетуге қатысты жаңа ереже бекітілді. Енді балаларға қатысты зорлық немесе буллинг туралы ақпарат уәкілетті органдарға 1 сағат ішінде жіберілуге тиіс. Бұл туралы Оқу-ағарту министрлігі хабарлады.

Жаңа тәртіп «Құқық бұзушылықтың алдын алу туралы» заң аясындағы бірлескен бұйрықта бекітілді. Бұйрық бойынша әр мекеменің нақты міндеті болады және олар бірлесіп жұмыс істеуге міндеттеледі. Әрбір жағдайға кейс-менеджер – арнайы маман бекітіледі. Ол баланың құқығы толық қалпына келгенше, барлық жұмысты үйлестіріп, баланы қолдайды.

Көмек көрсету жолдары қандай?

Биылдан бастап Алматы IT орталыққа айналады. Алматы әкімінің орынбасары Олжас Смағұлов GITEX AI Kazakhstan саммитіне орай ұйымдастырылған брифингте жоспарын таныстырды.

«Қазақстанда құрылған әрбір үшінші IT-стартап Алматыда жасалған. Яғни бұл жағынан потенциалымыз өте үлкен. Бірақ қазір олар шашыраңқы жұмыс істейді. Біз, Алматы әкімдігі, үйлестіруші ретінде сол компаниялардың барлығын бір экожүйеге жинауды мақсат етіп отырмыз», – деді Алматы қаласы әкімінің орынбасары.

Жаңа Almaty AI-Hub ашылады

Смағұловьың сөзінше, әкімдік қаладағы АІ жүйені дамыту үшін толыққанды IT-хаб және IT-парк құруды көздеп отыр. Алматы AI-Hub осы жылы қарашада ашылады деп жоспарланған. Оның аумағы 10 мың шаршы метрге дейін...

2026 жылдың алғашқы тоқсаны отандық шағын және орта бизнес үшін ауыр сынақпен басталды. Салық заңнамасындағы соңғы өзгерістерден кейін, әсіресе, арнайы салық режимімен (АСР) жұмыс істейтін кәсіпкерлердің табысы күрт төмендеп, айналымы 30–40 пайызға азайып кеткен.

Бұл туралы «Ақ жол» партиясының төрағасы, Мәжіліс депутаты Азат Перуашев Қарағандыда өткен бизнес өкілдерімен кездесуден кейін мәлімдеді.

Халық қалаулысының айтуынша, қазіргі таңда В2В сегментіндегі жағдай өте күрделі. Бұған басты себеп – жаңа Салық кодексіндегі шектеулер.

Жаңа ереже бойынша, ірі және орта компанияларға ҚҚС (қосылған құн салығы) төлемейтін, жеңілдетілген декларациямен жұмыс істейтін кәсіпкерлерден сатып алған тауарлары мен қызметтерін шығыс ретінде есепке...

Алматы қалалық полициясы Желтоқсан оқиғасына қатысушыларды әлеуметтік желілерде тілдеген қала тұрғынының үстінен қылмыстық іс қозғады. Виолетта Паршина есімді тұрғын Threads-те желтоқсаншыларды «ауылдан шыққан мәмбеттер» деп сипаттаған.

Полицияға түсті

Әлеуметтік желі қолданушылардың шамына тиген жазба 2025 жылғы 15 желтоқсанда жарияланған. Паршина іс қозғауға негіз болған пікірін 1986 жылғы оқиға туралы видео астына қалдырған.

Алайда қылмыстық іс содан бері шамамен бес ай өткеннен кейін ғана қозғалып отыр.

«Осы оқиға бойынша қылмыстық іс қозғалды. П. есімді азамат анықталып, полицияға жеткізілді. Қазір оның әрекетіне Қазақстан заңнамасына сай құқықтық баға беріліп жатыр», – деп хабарлады Алматы қалалық полиция департаменті.

Ресей билігі Қырғызстан азаматы – бұрынғы КТРК басшысы Илим Қарыпбековке елге өмір бойына кіруге тыйым салды.

Бұл туралы ол әлеуметтік желідегі парақшасында хабарлады.

Оның айтуынша, соңғы рет Ресейге 2021–2022 жылдары барған. Биыл маусым айында альпинизм федерациясының вице-президенті ретінде «Жеті шың» жобасы аясында Ресей аумағында орналасқан Эльбрус тауына тур ұйымдастыруды жоспарлаған.

Мәскеуде ұсталды

Қарыпбеков бірнеше күн бұрын турист ретінде Мәскеуге барғанын айтты. Оның сөзінше, әуежайда оны шамамен екі сағат ұстап, қосымша тексеріс жүргізілген. Кейін қалада екі-үш күн болып, театрлар мен музейлерді аралаған.

Алайда елден шығар кезде оны қайта тексеріп, бірнеше сағат бойы сұраққа тартқан. Соңында ФСБ тарапынан ресми...

Қазақстанда ойын мекемелерінің, букмекерлік кеңселер мен тотализаторлардың жұмыс ережелеріне өзгерістер енгізілді. Тиісті бұйрыққа Туризм және спорт министрі 2026 жылғы 20 сәуірде қол қойды.

Ойын бизнесінің жұмысына қандай ережелер енгізіледі?

Жаңа ережеге сәйкес, казинолар мен букмекерлер құмар ойын ойнауына ресми түрде тыйым салынған азаматтарға рулетка айналдыртып, бәс тіктірмеуі тиіс.

Егер солардың ақшасын алып, бәс тігуіне мүмкіндік берсе, казино мен букмекер де жауапқа тартылмақ. 2024 жылы шенеуніктер, бюджеттік ұйым басшылары мен әскерилердің құмар ойын онауына тыйым салынған.

Бұл ереже казино мен ойын автоматтары залдарына, сондай-ақ букмекерлік кеңсе мен тотализаторларға да қолданылады. Қосымша ережелер...

Қазақстандық қаржыгер Ғалым Құсайынов доллардың әлсіреп, теңгенің нығаюына мұнай бағасының көтерілуі ғана әсер етіп жатқан жоқ деп есептейді. Сарапшы валюта нарығындағы елеулі өзгеріс себебін Қазақстанның сыртқы қарызының еселеп артуымен түсіндірді.

Теңге неге нығайды

Экономика, банк саласы, инвестиция және валюта нарығына қатысты ой-пікірін телеграм-арнасына жаралап жүрген Ғалым Құсайынов төл теңгенің нығаюы туралы ерекше гипотеза ұсынды.

«Теңгенің нығаюы сыртқы қарыздың рекордтық өсіміне және заңды тұлғаларға валюта сатып алуға енгізілген шектеуіне байланысты», – деп жазды сарапшы.

Ол гипотезасын дәлелдеу үшін нақты мәліметтер келтірді. Мәселен, Ұлттық банк дерегінше, 2026 жылғы 1 қаңтарда Қазақстанның сыртқы қарызы 181,8 млрд долларға жетті. Берешек бір...

Соңғы уақытта әлеуметтік желі мен БАҚ беттерінде қазақтың біртуар ақыны, Халық жазушысы Мұхтар Шахановтың есімін ұлықтау мақсатында Алматыдағы ірі көшелердің біріне есімін беру туралы ұсыныстар жиі айтылып жүр. Алайда бұл бастаманың жүзеге асуына қатысты заңдық кедергілер мен арнайы процедуралар бар.

5 жылдық мерзім

«Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Заңының 25-бабы, 5-тармағында нысандарға есім берудің қатаң тәртібі жазылған. Бұл бап жылдар бойы (2013, 2017, 2019 және 2021 жылдары) бірнеше рет толықтырылып, жетілдірілді.

Заңның қазіргі нұсқасы бойынша аса көрнекті мемлекет және қоғам қайраткерлерінің… есімдерін қайтыс болған күнінен бастап кемінде бес жыл өткен соң беру» міндетті.

2026 жылдың наурыз айында Қазақстанның валюта айырбастау пункттерінде Ресей рубліне деген сұраныстың айтарлықтай жанданғаны байқалды. Бірінші несие бюросының жазуынша, Ресей валютасын таза сату көрсеткіші (сатып алу мен сату арасындағы айырмашылық) 7,4 млрд теңгені құрады. Бұл көрсеткіш ақпан айымен салыстырғанда 7 есе көп.

Айта кетерлігі, осыған дейін рубльге деген таза сұраныс 14 ай бойы тұрақты түрде теріс мәнде болған. Яғни, халық рубльді сатып алғаннан көрі, айырбастау пункттеріне өткізуді жөн көрген. Алайда наурыз айында бұл тренд өзгеріп, сатып алу көлемі сату көлемінен қайта басым түседі.

Валюта бағамдарының динамикасы қандай?

Нарықтағы мұндай белсенділікке рубль...