Жаңалықтар

Еліміздің Ұлттық статистика бюросы Қазақстан халқы санының өсімі туралы мәліметтерді жариялады.

Бюроның ресми мәліметінше, жыл басынан 1 ақпанға дейінгі кезеңде еліміздегі халықтың саны 20 053 665 мың адам болған. Өсім пайызы – 0,10.

2024 жылдың 1 қаңтарынан бастап 1 ақпанына дейін халық санының өсімі 20 119 адамды құраған. Өсім пайызы – 0,10. Қазақстан халқының басым бөлігі – 12 451 004 адам қалада тұрады. Ал, ауыл халқының саны – 7 580 007 мың адамды құрап отыр.

Елдегі халық санының өсімі бойынша Алматы мен Астана қалалары көш бастап тұр. Қазіргі уақытта оңтүстік астанада 2 234 963 адам тұрса, елордада...

Ресейдегі электрометаллургиялық кәсіпорындар ел үкіметінен Қазақстанның темір жол арқылы қара металл сынықтарын тасымалдауға салған алты айлық тыйымын жоюға ықпал етуді сұрады. 

Олардың сөзінше, Қазақстанның саудаға тыйым салуы ресейлік компаниялардың металл сынықтарын 500 000 тонна аз алуына әсер етеді. Компанияларға келтірілген залал шамамен 160 млрд рубль болуы мүмкін.

Айта кетейік, Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі Қазақстан Республикасының аумағынан қара металдардың қалдықтары мен сынықтарын балқытуға арналған қара металл құймаларын (шихталы құймаларды) темір жол көлігінің түрімен әкетуге алты ай мерзімге тыйым салу туралы шешім қабылдаған еді.

«Коммерсант» ақпаратына сүйенсек, Ресейдің Электрометаллургиялық кәсіпорындар қауымдастығы Ресейдің Индустрия және сауда министрлігіне, Экономика министрлігіне және Еуразиялық экономикалық комиссияға хат жазған. 

Қауымдастық Қазақстанның металл өнімдерін сатуға алты айға тыйым салуы стратегиялық шикізат өндірісінің төмендеуіне және электрометаллургия секторындағы...

Банк секторының активтері 2024 жылғы қаңтарда 0,7%-ға немесе 0,4 трлн теңгеге азайды. Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ақпандағы есебінде жазылған.

2024 жылғы 1 ақпандағы жағдай бойынша активтердің жалпы көлемі 51,1 трлн теңгені құрады. Бұған несие портфелінің 1,5%-ға немесе 438,5 млрд теңгеге төмендеуі ықпал етті.

Екінші деңгейдегі банктердің өтімділігі жоғары активтері 15,3 трлн теңгені немесе активтердің 30,0%-ын құрады. Бұл банктерге міндеттемелеріне толық көлемде қызмет көрсетуге мүмкіндік береді.

Қаржы ұйымдарының меншікті капиталы ұлғайды

Банктердің меншікті капиталы 2024 жылғы қаңтарда 3,5%-ға 7,1 трлн теңгеге дейін ұлғайды. 2024 жылғы 1 ақпандағы жағдай бойынша негізгі капиталдың жеткіліктілік коэффициенті (к1) 19,3%-ды, меншікті капиталдың жеткіліктілік коэффициенті (к2) 21,5%-ды құрады. Аталған көрсеткіш заңнамада белгіленген нормативтерден едәуір артық және банк секторындағы...

Қытайдағы Budweiser компаниясы мейрамхана мен сыраханаларға емес, енді бөлшек сауда дүкендеріне «премиум» сыраларды жеткізуді жоспарлап отыр.  Бұл сұраныстың төмендеуіне жол бермес үшін қабылданған шара.

Budweiser Brewing Company APAC, Anheuser-Busch InBev-тің азиялық бөлімшесі. Биыл  Budweiser сырасы мен Corona және Blue Girl «супер премиум» сұрыптарын Қытай қалаларына сатуды кеңейтуге ниетті, деді компанияның бас директоры Ян Крапс Bloomberg-ке берген сұхбатында.

Сонымен қатар, компания алдағы уақытта бөлшек сауда желілері арқылы сыра сатуды ұлғайтпақшы. Өйткені елдегі тұтынушылардың көбі мейрамханаларға бармай, сусындарды дүкеннен сатып алуды жөн көреді.

Budweiser және премиум сусындардың сатылымы компанияның қаржылық көрсеткіштеріне айтарлықтай әсер етті. Осылайша, қымбат сыраны сату төртінші тоқсандағы...

Ақпан айында KASE индексі 12,8%-ға өсіп, 4 803,18 тармақты құраған. Бұл көрсеткіш – бүкіл 2023 жылғы өсімінің жартысына жуық (27,9%). Жыл басынан бері индекс 14,7%-ға өскен. Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының (ҚҚҚ) сарапшылары оның өсіміне не әсер еткенін талдайды.

Сарапшылар KASE индексі негізінен Банк ЦентрКредит, Kcell және Халық банкі акцияларының қымбаттауы есебінен өскенін атап өтті. Ақпанда БЦК акцияларының бағасы бірден 40%-ға, ұялы байланыс операторының акциялары – үштен бір есе, ал Халық банктыкі – төрттен бір есе қымбаттаған.

«Елеулі корпоративтік оқиғалар болмағандықтан. бұл жағдай компаниялар 2023 жыл нәтижесінде күшті қаржылық нәтиже көрсетеді деген үміт және сондай-а...

2024 жылғы ақпанда Қазақстан Республикасындағы жылдық инфляция баяулап, 9,3%-ды құрады. Қаңтарда көрсеткіш 9,5% болған. Бір айда инфляция үдеп, 1,1%-ды құрады. Өткен айда – 0,8% еді. Бұл туралы Ұлттық статистика бюросының ақпандағы есебінде жазылған.

Баға ақылы қызметтерге бір жылда 12,8% (2024 жылғы қаңтарда – 12,3%), азық-түлік емес тауарларға – 8,5% (2024 жылғы қаңтарда – 8,6%), азық-түлік тауарларға – 7,4% өсті (2024 жылғы қаңтарда – 8,2%).

Инфляция динамикасы қандай болды?

Өткен жылғы ақпанмен салыстырғанда тарифтер:

Қатар инвесторына сатылатын Bereke bank-тің директорлар кеңесі құрамы өзгерді. Жалғыз акционер – «Бәйтерек» ҰБХ шешімімен Директорлар кеңесінің мүшесі болып Вячеслав Сон сайланды. Ол осыдан бір ай бұрын ғана келген Ботагөз Әбішеваның орнына тағайындалды. Бұл туралы қаржы ұйымының қор биржасына жіберген хабарламасында жазылған.

Қазір банктің директорлар кеңесі 7 адамнан тұрады. Директорлар кеңесінің төрағасы – Мақсат Нұриденұлы. Одан бөлек, Вячеслав Сон, Асқар Елемесов, Мағжан Мәдиев, Әнуар Сәйденов, Андрей Тимченко және Ерсайын Хамитов бар.

Директорлар кеңесінің құрамын өзгерту туралы шешімді «Бәйтерек» ҰБХ 26 ақпанда қабылдаған. Вячеслав Сон «Береке» банкінің жалғыз акционерінің өкілі болады. Банк басшысы Андрей Тимченко Сонның кандидатурасын...

Qnet қаржы пирамидасын құрған Қызылорда облысының тұрғынына халықаралық іздеу жарияланды. Ол 59 адамның 60 млн теңгеден астам қаражатын иеленген деп күдіктеледі. Бұл жайлы Қаржы мониторингі агенттігінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Қызылорда облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментімен 2019-2022 жылдар аралығында Қызылорда қаласы мен Қызылорда облысының аумағында Qnet қаржы пирамидасын құру және басқару фактісі бойынша 11.10.1990 жылы туған Қазақстан Республикасының азаматы Жұбанаев Алмас Оразалыұлына іздеуге жарияланады», – делінген хабарламада.

Агенттіктің хабарлауынша Алмас Жұбанаев заңсыз қызметін жүзеге асыру барысында «Instagram» әлеуметтік желісін пайдаланған. Әлеуметтік желі көмегімен Алматы, Шымкент және Қызылорда қалаларынан адамдарды тартып, тренингтер және үгіт-насихат жұмыстарын...

ҚР Мемлекеттік күзет қызметі өкілдері барлық облыс орталықтары мен республикалық маңызы бар қалаларда үміткерлерді таңдайды. Әскери іріктеу 2024 жылғы 1 наурыз бен 5 сәуір аралығында өтеді.

Үміткерлерге келесі талаптар қойылады:

«Жоғары білімді, спорттық жетістіктері мен разряды бар шақырылушыларға басымдық беріледі», – деп хабарлады Мемлекеттік күзет қызметі.

Мемлекеттік күзетке өткендер мерзімді қызметін Астана және Алматы қалаларындағы 0112 және 0111 әскери бөлімдерінде атқарады.

ҚР Мемлекеттік күзет қызметі қатарында мерзімді қызмет сарбаздары Қазақстан Республикасы Президентінің және басқа да күзетілетін адамдардың қауіпсіздігін қорғайды. Сонымен қатар...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев екінші деңгейлі банктерге ЕАЭО елдерінің ұлттық валютасын Қазақстаннан шығаруға рұқсат берді.

28 ақпанда Президент қолма-қол шетел валютасы мен қазақстандық алтын құймаларын Қазақстаннан шығаруға тыйым салған құжатты күшін жойып, өзгерістер енгізді.

«Қазақстан Республикасының қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2022 жылғы 14 наурыздағы №830 жарлығына өзгеріс пен толықтыру енгізілсін: 1-бөлімнің 2) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын: «2) Ұлттық банк шығаратын 5, 10, 20, 50 және 100 грамм тазартылған алтынның алтын құймалары Қазақстан Республикасы, сондай-ақ тазартылған алтын 100 грамнан астам»; 1-1-тармақ мынадай мазмұндағы 4-1) тармақшамен толықтырылсын: «4-1) Екінші деңгейдегі банктердің осы тармақтың 4) тармақшасында көрсетілмеген Еуразиялық экономикалық одаққа мүше...

АҚШ Қазақстанда электр көліктерін зарядтау станциялары өндірісіне инвестиция салмақ. Титан, берилий, тантал және ниобий сирек металдарды өңдеу саласына инвестиция құйылуы мүмкін. ҚР Өнеркәсіп министрі Қанат Шарлапаев АҚШ-қа жұмыс сапары барысында АҚШ-тың DFC ұйымының басшылармен кездескен.

DFC Бас директорының орынбасары Ниша Десаи Бисвалмен кездесуде тараптар екіжақты жобаларды талқылаған. Олардың қатарында Kazazot тыңайтқыштар зауытының құрылысы, электр көліктерін зарядтау станциясының өндірісі, сондай-ақ Ақтау портындағы контейнерлік хаб пен Батыс Қазақстанда көлік-логистикалық хабтың жобаларын әзірлеу бар.

Министрлік бұл кездесу Қазақстан мен АҚШ арасындағы екіжақты инвестициялық ынтымақтастықты дамытудағы маңызды оқиға болғанын атап өтеді.

Титан, берилий, тантал және ниобий сияқты сирек...

Алматы-Куала-Лумпур тікелей рейсі 2024 жылдың наурыз айында ашылады. Бұл туралы Алматы қаласы туризм басқармасының басшысы Ғалия Тоқсейітова айтты.

«Алматыда шетелдік туристер ағынының деңгейіне қолданыстағы әуе қатынасының саны қатты әсер етеді. Бүгінде мегаполис әлемнің 82 елімен 42 тікелей бағыт пен визасыз режим арқылы байланысқан. Ал наурызда Алматы мен Куала-Лумпур арасында тікелей әуе қатынасы ашылады», – деді Ғалия Тоқсейітова.

Сондай-ақ басқарма басшысы елге келетін туристердің санын арттыруға Алматы халықаралық әуежайындағы жаңа терминалдың іске қосылуы оң әсер ететінін айтқан. Нәтижесінде әуежайдың жалпы өткізу қабілеті жылына 14 млн жолаушыға дейін өседі деп күтілуде. Бұл өз кезегінде...

Чип өндіретін Advanced Micro Devices (AMD) компаниясының акциялары бейсенбі күні 9% – ға өсті. Ал капиталдандыру алғаш рет 300 млрд доллардан асты.

Бейсенбі күні Нью-Йорктегі сауда-саттықтың жабылу кезінде AMD бағалы қағаздары 192,53 долларды құрады. Бұл сәрсенбідегі жабылу бағасынан 9,06% жоғары.

The Wall Street Journal ақпаратына сәйкес, компанияның нарықтық құны  311 млрд доллардан жоғары көтеріліп, ал капиталдандыру деңгейін еңсеру алғаш рет 300 млрд доллардан асты.

AMD акциялары

Сарапшылардың пайымдауынша, компанияның құнды қағаздарының қымбаттауы, жасанды интеллект процессорларын өндірудегі көшбасшы Nvidia акцияларының өсуіне байланысты.The Motley Fool  Nvidia акцияларының өсуі автоматты түрде бұл саладағы басқа компаниялары үшін де  тиімді дейді.

NVIDIA...

Ақпан айында Ұлттық қордан 609 млн доллар сатылған. Ал наурыз айында Ұлттық банк 700-800 млн АҚШ долларына тең валюта сатуды жоспарлап отыр. Одан түскен қаржы республикалық бюджетке трансферт ретінде жұмсалады. Ұлттық банк валюта нарығының өткен айдағы статистикасын ұсынды.

Қаңтар айында Ұлттық қордан $1,05 млрд валюта сатылған. Ол да бюджетке трансферт ретінде кетті. Өткен айдағы хабарламасында реттеуші Ұлтттық қордан 700 млн долларға тең валюта сатылуы мүмкін деген еді. Дегенмен ақпан айында Ұлттық қордан валюта болжамды цифрдан 1 млрд доллардан кем сатылды.

Жалпы, 2024 жылы бюджетке Ұлттық қордан 3,6 трлн теңге бөлінбек. Кепілдендірілген трансферт мөлшері – 2 трлн...

1 наурыздан бастап «Отбасы банктің» 9-20-25 тұрғын үй бағдарламасына өтініш қабылдау басталды. «Курсив» сарапшы Айбар Олжаймен тілдесіп, бағдарламаның Қазақстандағы тұрғын үй нарығына қалай әсер ететінін білді.

Сарапшының пікірінше, бағдарлама тұрғын үй нарығындағы бағаның қатты өсуіне әсер етпейді. Себебі бағдарлама мемлекет бюджетінен емес, банк есебінен қаржыландырылып отыр.

«Бір жақсы жері (қаражат – ред.) банктің өзінің табысынан алынып отыр. Яғни бюджетке, мемлекетке ешқандай салмақ салмайды. Нарықтық жағдайда қаржыландырып отыр деп айтса болады. Банк өзі тапқан табысын осы бағдарламаға жұмсайды да, кейін 9 пайыздық ставкамен жыл сайын қайтып отырса, операциялық шығындарды алып тастағанда банк кемінде 6-7 пайыз  табыс табатын болады. Осылайша...

Қаржы нарығын дамыту және реттеу агенттігі төрағасының бірінші орынбасары Нұрлан Әбдірахманов банктерді қарыз алушының берешекті реттеу туралы өтініштерін қарамай қойған жағдайда жазалауды ұсынды. Бұл туралы ол парламентте жеке тұлғалардың банкроттығы туралы заңға енгізілген өзгерістерді талқылау кезінде айтты.

ҚНДРА төрағасының бірінші орынбасары банктер мен микроқаржы ұйымдарына қойылатын талаптарды күшейту қажет деп санайды. Бұл жұмысты реттеу үшін арнайы азаматтардың берешекті өтеу туралы өтініштерін қарайтын жеке қызмет құру керек деп санайды.

«Сонымен қатар азаматтардың өтініштерін қарайтын бөлімшеге жетекшілік ететін банк төрағасына немесе оның орынбасарының уәкілетті қызметкерінің біріне жауапкершілік жүктеу керек. Несие алушы есеп айырысу үшін несие...

Палестина-Израиль қақтығысы басталғалы бері Газа аймағында қайтыс болған азаматтардың саны 5 ай ішінде 30 000 асты. Ақпаратты Газа денсаулық сақтау органдарының өкілдері жариялаған. 

Reuters ақпаратына сүйенсек, 29 ақпанда гуманитарлық көмекті күткен 100-ден астам палестиналық азаматты Израиль әскері атып өлтірген. Алайда Израиль билігі құрбандардың саны бұдан аз болғанын, қайтыс болғандардың көпшілігін гуманитарлық көмекті алып келген көліктер жаншып өлтіргенін айтады. Медициналық бригадаларға жарақаттанғандар саны мен олардың жарақатының ауыр болуына байланысты адамдарды құтқару қиын болған. Ондаған жаралы адам израильдік рейдтен кейін жартылай ғана жұмыс істеп тұрған әл-Шифа ауруханасына жеткізілді.

«Израильдің оккупациялық армиясы Набулси айналма жолында гуманитарлық көмек жүк көліктерін күткен адамдарға қарсы жасаған қырғын», – деп мәлімдеді Палестина президент...

Duolingo онлайн оқыту платформасының операциялық көрсеткіштері мен жақын болашаққа деген оң болжамдары арқасында бағалы қағаздарының құны қымбаттады. Duolingo- бір жағынан жасанды интеллектіден де алыс емес. Сондықтан инвесторлардың қызығушылығын тудыратын платформа болғандықтан, акцияларының өсуі тегін емес.

Толығырақ

Market Watch ақпаратына сүйенсек, Duolingo акциялары NASDAQ постмаркетінде 22% – ға өсті. Компания төртінші тоқсандағы «рекордтық» көрсеткіші  аудиторияның өсуі мен кірістің арқасында жақсы аяқталды.

Өткен тоқсанда Duolingo-ның күнделікті аудиториясы жылдық мәнде 65%-ға өсіп, 27 миллион адамға жетті. Ай сайын пайдаланушылар саны бір жарым есеге жуық, яғни шамамен 88 млн-ға дейін өсті.

Duolingo компаниясы өткен тоқсанда 12,1 миллион доллар табыс тапты. Кіріс...

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады.

«Сіздерді Алғыс айту күнімен құттықтаймын! Бұл – береке-бірлігімізді бекемдей түсетін мереке. Осы күні еліміздің азаматтары бір-біріне ерекше ілтипат көрсетіп, ризашылығын білдіреді. Сондай-ақ татулық, ынтымақ, достық сынды қастерлі құндылықтар жан-жақты дәріптеледі. Мұның бәрі ұлтты ұйыстырудың ұтымды жолы екені сөзсіз»,- деді мемлекет басшысы.

Тоқаев елде ауқымды өзгерістер болып жатқанын, сол өзгерістерге ел болып бірлікте жетудің маңыздылығына тоқталған.

«Халқымыздың уақыт сынынан өткен жанашырлық, қамқорлық, мейірімділік сияқты асыл қасиеттері, әсіресе қиын-қыстау кездерде айқын көрінеді. Бүгінде мемлекетімізде ауқымды өзгерістер болып, Әділетті Қазақстанды құру жолында нақты қадамдар жасалып...

Қазақстан Ұлттық банкі базалық мөлшерлемені 14,75%-ға дейін төмендетіп, қатарынан бесінші рет төмендетуге «бел буды». Алайда нақты мөлшерлеме деңгейі соңғы бірнеше жылдағы ең бір жоғары деңгейде. Ал бұл бизнес үшін қарыз қаражатының құнын айтарлықтай қымбат етіп қалдырып отыр.  

Тұрақты тренд

Ұлттық банктің Ақша-несие саясаты жөніндегі комитеті базалық мөлшерлемені 50 базистік тармаққа, яғни 15,25 %-дан 14,75%-ға дейін төмендетуін стандартты дәлелдер жинытығымен түсіндіреді. Оның ішінде Қазақстандағы инфляцияның баяулауы (2023 жылғы желтоқсандағы 9,8%-дан 2024 жылдың қаңтарында 9,5%-ға), бейтарап сыртқы фон бар.

Реттеуші тұтынушылық инфляция Ұлттық банктің болжамына сәйкес өзгеретінін атап көрсетті. Бірақ оның айлық көрінісі бұрынғысынша тарихи орташа...

Үлбі металлургиялық зауыты бастапқы бағасы 228 миллион теңге болатын «Юрий Мурин» моторлы кемесін тағы да аукционға шығарды. Бұл Үлбі зауытының аталған активті сатуға деген 18-ші талпынысы.

«Қазатомөнеркәсіп» ұлттық компаниясына қарасты Үлбі металлургиялық зауытының кемесі 12 жолаушыға арналған. «Юрий Мурин» сервистік және жылжымалы моторлы су көлігі. Оның саудадағы бастапқы бағасы – 228,8 млн теңге. Аукцион бағаны арзандату арқылы өтеді. Сауда 13 наурызға жоспарланған.

Бағалау есебінде көрсетілгендей, кеменің құны 76 миллион теңгені құрайды. Оның ішінде бортындағы жылжымалы мүлік – 19,5 миллион теңге. Ұзындығы 33,5 метр, ені 5,7 метр, бүйірлік биіктігі 2,55 метр және екі қозғалтқышы бар моторлы кеме 1974 жылы Бакуде...

коллаж kursiv.media

Бұрынғы мәдениет және спорт министрі Арыстанбек Мұхамедиұлы «Дипломат» қонақүйі және Ұлттық музейге қатысты қылмыстық іс бойынша кінәлі деп танылып, 11 жылға сотталды.

Бұған дейін мемлекеттік айыптаушы Олжас Хайруллаев Арыстанбек Мұхамедиұлын түпкілікті 12 жылға соттауды сұрады.

2023 жылдың қыркүйегінде Арыстанбек Мұхамедиұлына елордадағы «Дипломат» қонақүйін рейдерлік жолмен алды деген күдікпен қылмыстық іс бойынша сот процесі басталған.

Тергеу мәліметіне сәйкес, 2019 жылы Арыстанбек Мұхамедиұлына елордадағы «Дипломат» қонақүйінің иесі, кәсіпкер К. жүгінген. Экс-министр оған 2,5 млрд теңге беруге келісіп, оның орнына қонақүйдің жарғылық капиталының 71%-ын енесінің атына жазып беруді ұсынған. Осылайша ол қонақүйді толық иемденіп алмақ болған.

2023 жылдың 11 желтоқсанда...

«Жеке тұлғалардың банкроттығы» туралы заң күшінеенгелі 10 мыңға жуық адам банкрот деп танылған Олардың қарызының сомасы 19,8 млрд теңгені құрады. Бұл туралы Мемлекеттік кірістер комитеті хабарлады.

10 мың қазақстандықтың жартысынан астамы 5 жылдан бері берешегін өтей алмай жүргендіктен, банкрот деп танылған.

Бұған дейін «Курсив» депутаттар заңға соттан тыс банкроттық туралы арыз беру және төлем қабілеттілігін қалпына келтіру тәртібін жеңілдететін түзетулерді талқылап жатқанын жазған. Мемлекеттік кірістер комитеті түзетулерді биыл енгізу жоспарланып отырғанын мәлімдеді. Олардың қатарында:

Қазақстан шекара пунктерінің жұмыс режимі өзгереді. Бұл туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің баспасөз қызметі хабарлады.

«Қазақстан Республикасы Мемлекеттік шекарасынан өтетін адамдарға қолайлы жағдайлар жасау мақсатында ҰҚК Шекара қызметі келесі автомобильдік өткізу пунктерінің жұмыс регламентіне өзгерістер енгізді», – деп хабарлады ведомство.
Атап айтқанда:

Ресей Федерациясымен:

«Найза», Павлодар облысы
«Қоянбай», Абай облысы
«Байтанат», Абай облысы

Қытай Халық Республикасымен:
«Нұр Жолы», Жетісу облысы
«Достық», Жетісу облысы
«Қолжат», Алматы облысы
«Бақты», Шығыс Қазақстан облысы
«Майқапшағай», Шығыс Қазақстан облысы

Қырғыз Республикасымен:

«Кеген», Алматы облысы.

«2024 жылғы 1 наурыздан бастап көрсетілген өткізу пунктері сағат 07.00-ден 19.00-ге дейін жұмыс істейді», – деп хабарлады ҰҚК баспасөз қызметі.

Өзгерістер Үкіметтің 23.11.2000 жылғы № 1749 қаулысына сәйкес енгізілді. Нақтырақ айтқанда...