Жаңалықтар

Қазақстандықтардың микроқаржы ұйымдары алдындағы берешегі 1,3 триллион теңгеге жуықтады. Бұл туралы Ұлттық банк статистикасында жазылған.

Микроқаржы секторындағы жалпы несие қоржыны 1,5 триллион теңгеге жетті. Соның ішінде тек жеке тұлғалардың мойнындағы шағын несиелердің жалпы көлемі 1 трлн 293 миллиард теңгеден асып жығылған. Ал дара кәсіпкерлер мен компаниялар 200 млрд теңгеген аса шағын қарыз алған.

Халықтың мойнындағы шағын қарыздың 294 миллиард теңгеден астамы уақытылы төленбей, мерзімі өткен берешекке айналған. Яғни әрбір төртінші несие кешіктіріліп және азаматтардың төлем қабілетінің күн санап нашарлап бара жатқанын байқалады.

Бір айдың ішінде ғана 1 күннен 30 күнге дейін төленбеген қарызды...

Freedom Holding Corp. 17 сәуірде ChessBase компаниясын сатып алғанын жариялады. Бұл компания – шахмат бағдарламалары, сараптама және мәліметтерге маманданған әлемдегі ең көне және ірі сервистердің бірі.

Холдинг жасанды интеллектіні кеңінен енгізу және өнімді корпорацияның цифрлық экожүйесімен интеграциялау арқылы нарықтағы позициясын нығайтуды жоспарлап отыр. Жобаны дамытуға бағытталатын күтілетін инвестиция көлемі шамамен 5 млн еуроны құрайды.

Экожүйеге интеграциялау және команданы сақтап қалу

Freedom Holding Corp. CEO-сы Тимур Турлов ChessBase-ті бай тарихы бар мықты бренд деп атады. Оның айтуынша, негізін қалаушылар командасымен бірге компания сервисті заманауи ету және оның функционалын байытуда айтарлықтай прогреске қол жеткізе алады.

«Бізд...

17 сәуірде Алматыда «Курсив» басылымы ұйымдастырған цифрлық экожүйелердің дамуына арналған екінші ауқымды форум жұмысын бастады. Бір алаңда мемлекеттік ведомстволардың басшылары мен ірі технологиялық компаниялардың жетекшілері бас қосты.

Форумның бағдарламасы Kursiv Research басшысы Сергей Домниннің модераторлығымен өткен пленарлық сессиядан басталады. Дискуссияның негізгі тақырыбы – Отандық экожүйелердің даму жолын таңдау: олар нарықта толық үстемдік орната ма, әлде ақылға қонымды әртараптандыру жолымен жүре ме? Сарапшылар мемлекеттік реттеу мәселелерін талқылап, әлемдік трендтердің 2026 жылғы қазақстандық бизнеске әсерін бағалайды.

Спикерлер генеративті жасанды интеллектің қарқынды дамуы компанияларға қалай әсер етеді, отандық цифрлық өнімдерді экспорттау мүмкіндігі қандай деген сұрақтарға жауап іздейді. Басты пікірталасқа Freedom Holding Corp. басшысы...

1 млн доллар жымқырып, 10 жылдан астам іздеуде жүрген күдікті Германиядан экстрадицияланды. Бұл туралы Бас прокуратураның баспасөз қызметі хабарлады.

Тергеу барысында күдікті 2014 жылы бір топ адаммен алдын ала сөз байласып, компьютерлік техниканы жеткізуге жәрдем көрсетуді сылтау етіп, қазақстандық кәсіпкердің 1 миллион долларын қол еткен», – деп жазылған хабарламада.

Қылмыс жасаған соң күдікті жасырынып, оған халықаралық іздеу жарияланған.

2025 жылдың қыркүйегінде ол Германияда ұсталып, Бас прокуратураның сұрауы бойынша Қазақстанға берілді.

Қазіргі уақытта сотталушы тергеу изоляторына қамалды.

Айыпталған қылмысты жасағаны үшін мүлкі тәркіленіп, 10 жылға дейін мерзімге бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.

Айта кетейік, 10 сәуірде...

Бүгін 17 сәуір күні, Алматы қаласындағы Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрында Қазақстанның халық артисі, көрнекті режиссер, профессор Есмұхан Несіпбайұлы Обаевпен қоштасу рәсімі өтті.

Қаралы жиынға мемлекет және қоғам қайраткерлері, Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, зиялы қауым өкілдері, шәкірттері мен марқұмның жақындары қатысты. Рәсім барысында Есмұхан Обаевтың қазақ сахна өнеріне қосқан өлшеусіз үлесі мен ұлттық руханияттың дамуындағы рөлі ерекше атап өтілді.

Театр өнерінің тарланы

Есмұхан Обаев ұзақ жылдар бойы еліміздің жетекші театрларында қызмет етіп, көркемдік деңгейі жоғары, мазмұнды қойылымдарымен көрерменнің ықыласына бөленді. Оның шығармашылық жолы ұлттық рух пен мәдени тәуелсіздік мұраттарымен тығыз байланысты болды.

Еңбек министрлігі әлеуметтік жағдайы төмен азаматтар мен жұмыс тәжірибесі жоқ немесе еңбек өтілінде алты айдан астам үзілісі бар адамдарды жұмысқа қабылдауға басымдық берді.

Министрліктің дерегінше, еңбек нарығын жан-жақты талдаудың нәтижесінде дәл осы топтарға кіретін 93,5 мың адам анықталды. Ал еңбек нарығында жоғары білімі немесе жұмыс тәжірибесі барлар жұмысқа мұқтаж адамдардың тізімнен шығарылды.

Енді мансап орталықтары арнайы ақпараттық панель арқылы басым топтағы барлық үміткерді аты-жөні бойынша көре алады. Жүйе күн сайынғы динамиканы бақылап, азаматқа қандай нақты қолдау шаралары ұсынылғанын тексеруге мүмкіндік береді.

Алайда өңірлердегі сала мамандарының қазіргі жұмыс қарқыны едәуір күшейтуді қажет етеді. Мониторинг деректеріне сәйкес, бүгінгі таңда нысаналы...

Алматы облысының таулы аймақтарында мол жауын-шашын түсуіне байланысты лай көшкіні мен тас құлауы мүмкін. Құтқарушылар жаңбыр аяқталғанша тауға шықпауға кеңес береді.

Бұған қоса, биік таулы өңірлерде қар көшкіні жүру қаупі жоғары екені ескертілді. Өйткені ылғал топырақ тауда температураның ауытқуы қауіпті геодинамикалық процестер туғызады.

Айта кетейік, 16 сәуірде кешке Алматы қаласының Бостандық ауданында топырақтың беткі қабаты сырғып, ғимарат шатырын қиратқан.

Алматы облысының төтенше жағдайлар департаменті тұрғындарға, туристер мен демалушыларға бірнеше кеңес берді:

Кипрде аяқталған 2026 жылғы Үміткерлер турнирінің қорытындысы бойынша шахматшылардың жалпы жүлде қоры 1 миллион еуроны құрады. Қаржылық көрсеткіштер бойынша Өзбекстан өкілі Жавохир Синдаров пен қазақстандық гроссмейстер Бибісара Асаубаева көшбасшылар қатарынан көрінді.

Ерлер арасындағы ашық турнирдің нәтижелері

Ашық турнирдің жалпы бюджеті 700 мың еуро болып бекітілген. Ресми ережеге сәйкес, бірінші орын үшін 70 мың еуро, екінші орынға 45 мың еуро, ал үшінші орынға 25 мың еуро төленді. Бұдан бөлек, қатысушыларға жинаған әрбір жарты ұпайы (½) үшін 2 200 еуро көлемінде бонус есептелді.

Турнир жеңімпазы, өзбекстандық Жавохир Синдаров жарыс қорытындысы бойынша ең көп табыс тапқан шахматшы атанды. Оның жалпы гонорары...

Қытай – Орталық Азия теміржол жүк тасымалы жүйесі аясында жаңа бағыт ресми түрде іске қосылды.

Бұл туралы Синьхуа ақпарат агенттігі хабарлады. Бағыт Қытайдағы тұрақты жүк пойыздарының қозғалыс кестесіне енгізіліп, бастапқы нүктесі Тяньцзинь қаласы болып белгіленді.

Мәліметке сәйкес, Тяньцзинь қаласынан Қазақстанға және Орталық Азияның өзге елдеріне жаңа бағыт бойынша алғашқы жүк пойызы жолға шықты. Пойыз автокөлік бөлшектері, механикалық жабдықтар және басқа да тауарлармен тиелген. Ол мемлекеттік шекараны Алашанькоу бақылау-өткізу пункті арқылы кесіп өтеді.

Тяньцзинь қаласы Жібек жолының экономикалық белдеуі мен XXI ғасырдың Теңіз Жібек жолы бағыттарының маңызды тораптарының бірі болып саналады. Айта кетейік, бұған дейін Тяньцзинь – Орталық Азия бағыты...

2026 жылы Xinjiang Lihua қытай компаниясы Түркістан облысында 46,5 млрд теңгенің алты жобасын іске қосуды көздеп отыр. Бұл туралы Kursiv.Media өңір әкімдігінің мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Мақтаға құйылған миллиардтар

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров бейсенбі күні Kazakhstan Lihua компаниясының басшысы Сюй Цземен кездесіп, ірі инвестициялық жобаларды талқылады.

Отырар ауданына қарасты Қарақоңыр ауылында қытай ақшасына ашылған «Түркістан мақта агроөнеркәсіптік кешеніне» барлығы 146,6 млрд теңге инвестиция тартылған. Оның Сюй Цзе басқарады. Ірі өндірістік кешен мақта өсіруден бастап, оның өңдеп, дайын тоқыма және тігін өнімдерін шығарады.

Lihua Түркістан облысында 50 мың гектар тақыр жерді жалға алып, әр гектардан 60 центнер...

Қазақстандық лоукостер FlyArystan Ақтау – Батуми – Ақтау бағыты бойынша жаңа халықаралық рейстің іске қосылатынын хабарлады.

Рейстер 2026 жылғы 6 маусымда басталып, 29 тамызға дейін ұшады. Рейстер аптасына екі рет – сейсенбі және сенбі күндері орындалады.

Ұшу кестесі жолаушылар үшін ыңғайлы ұшу және қону уақыттарын ескере отырып жасалған. FS7729 рейсі Ақтаудан сағат 09:05-те ұшып, Батумиге 09:55-те қонады. Кері бағыттағы FS7730 рейсі Батуми қаласынан 10:55-те ұшып, Ақтауға жергілікті уақытпен 13:40-та жетеді.

Әуебилеттерінің құны бір бағытқа 41 000 теңгеден басталады.

Бұған дейін әуекомпания Астанадан Батумиге рейстердің іске қосылатынын хабарлаған болатын.

Айта кететін жайт, FlyArystan жаздың соңына дейін Дубайға рейстерін...

2026 жылғы наурызда 170 мың автокөлік есепке алынған. Өткен айда сатылған (қайта тіркелген) көліктердің 63%-ы – шыққанына 10 жылдан асқан, ескі көліктер. Ал шыққанына 3 жыл да толмаған жап-жаңа көліктердің үлесі әлдеқайда аз – 24% Бұл туралы Ұлттық статистика бюросы мәлімдеді.

2026 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша Қазақстанда тіркелген автокөлік саны 5 млн 955 мыңнан асады, оның 83,9% – жеңіл автомобиль, 8,2% – жүк көліктері, 4,4% – тіркемелер, 1,5%-ы автобус болса, мотоциклдер үлесі – 1,2%.  

Қазақстандағы көліктердің 80%-ы бензинмен жүреді, аралас отын есебінен қозғалатын көліктің үлесі – 6,6% ғана. Дизель отынымен 7,6% көлік жүрсе, газ баллон орнатқандардың үлесі – 0,4%, тағы...

Ақтау – Алматы рейсінің жолаушысы 36 жастағы әйел мас күйінде бұзақылық жасағаны үшін рейстен түсірілді.

Lada.kz ақпаратына қарағанда, оқиға рейске тіркелу кезінде болған. Жолаушы айналасындағыларға қатысты балағат сөздер айтып, қоғамдық тәртіпті бұзған.

«Көліктегі полиция қызметкерлері әйелді рейстен түсіріп, полиция бөлмесіне жеткізді. Оған қатысты қоғамдық орында мас күйде жүргені және ұсақ бұзақылық жасағаны үшін әкімшілік хаттамалар толтырылды. Құқық бұзушыға 25 АЕК (108 125 теңге) көлемінде айыппұл салынды», – делінген Көліктегі полиция департаменті хабарламасында.

Департамент мәліметінше, жыл басынан бері әуе кемелерінде 48 құқық бұзушылық тіркелген. Көбіне алкоголь ішу, ұсақ бұзақылық және темекі шегу деректері кездеседі.

Ростов соты ресейлік компанияға қазақстандық Qarmet алдындағы 613 млн теңге қарызын қайтаруды міндеттеді.

«Коммерсантъ» басылымының хабарлауынша, Ресейдің Ростов облыстық төрелік соты отандық Qarmet акционерлік қоғамының пайдасына шығарған.

Сот ұйғарымына сәйкес, Ростовтағы металл өнімдерін шығарумен айналысатын «Ростов металлургиялық компаниясы» (РМК) Қазақстан тарапына 92,8 миллион рубль, яғни шамамен 613 миллион теңгеден астам қарызын қайтаруға тиіс.

Бұл шешім Қарағанды облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының 2025 жылғы маусымда шығарған бастапқы қаулысын ресми түрде қуаттап отыр.

Осыған дейін ресейлік кәсіпорын Қарағанды сотының шешіміне апелляциялық шағым түсіргенімен, 2026 жылдың ақпанында қазақстандық сот алқасы бұрынғы үкімді өзгеріссіз қалдырған.

Ростов сотында өткен талқылау...

Қазіргі кезде жасанды интеллект адамзат өмірінің ажырамас бөлігіне айналды. Қай саланы алсақ та, ЖИ-ді сенімді көмекші құралы ретінде пайдаланатындардың қатары күн сайын артып келеді.

Дегенмен, тіл үйренуде жасанды интеллект өз рөлін толыққанды атқара ала ма? Бұл сұраққа келгенде қоғам пікірі екіге бөлінді. Бірнеше тілді еркін меңгерген полиглот технологияның мүмкіндігіне сеніммен «иә» деп жауап берсе, академиялық орта мен тәжірибелі тіл мамандары «технология ешқашан адамның орнын баса алмайды» деген кесімді ойға табан тіреді.

Бұл сауалға Жоғары білім беру саласының халықаралық сарапшысы Абдыхалыкова Жазира Есенкелдиевна терең талдау жасады.

ЖИ арқылы тіл үйрену мүмкін бе?

Мүлдем тіл білмейтін адам, әсіресе бастапқы кезеңдерде...

Индонезияның Батыс Калимантан провинциясында Airbus H130 тікұшағы апатқа ұшырады. Оның бортында алты жолаушы және экипаждың екі мүшесі болған. Бәрі қаза тапты, деп хабарлайды Reuters.

Индонезия құтқару агенттігінің басшысы Мохаммад Сяфидің айтуынша, тікұшақ 16 сәуірде таңертең Мелави елдімекенінен ұшып шыққан. Ол бес минуттан соң радарлардан жоғалған.

Құтқарушылар тікұшақ қалдықтарын тауып алды. Ұшу аппаратының құйрығы болуы мүмкін темір байланыс үзілген орыннан 3 шақырым жерден табылған. Сяфидің айтуынша, апат таулы өңірде болған.

Жергілікті құтқару қызметі тікұшақ бортындағы сегіз адамның бәрі қаза тапқанын анықтады. Апат себебі анықталып жатыр.

Бұған дейін Kursiv.Media Ресей мен Әзербайжан Ақтаудағы ұшақ апатына қатысты ортақ мәмілеге келгені туралы...

Қазақстанда мемлекет есебінен тегін берілуге тиіс мыңдаған дәрі-дәрмек дәріханаларда заңсыз сатылып келген. Денсаулық сақтау министрлігі жаңа таңбалау жүйесі арқылы ірі заңсыздықты анықтады.

2024 жылғы 1 шілдеден бастап енгізілген дәрілерді цифрлық таңбалау жүйесі алғашқы жемісін берді. Талдау платформасының деректеріне сүйенсек, еліміз бойынша дәріханаларда 4 114 препарат заңсыз сатылған. Бұл дәрілер іс жүзінде науқастарға тегін медициналық көмек (ТМККК) аясында үлестірілуі керек еді.

Қандай дәрілер саудаланған?

Заңсыз сатылымға түскен дәрілердің ішінде күнделікті сұранысқа ие мынадай препараттар бар:

Министрлік дереу 74 нысанды жоспардан тыс тексеріп...

2026 жылы Қытай жеті ядролық реакторды іске қосуды көздеп отыр. Бұл туралы Bloomberg CCTV мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Қытай мемлекеттік телеарнасы елдің атом энергиясы ұйымының жылдық есебіне шолу жасаған. Мәліметтерге қарағанда, қазір Қытайда 60 коммерциялық ядролық реактор жұмыс істеп тұр. Тағы 36 реактордың құрылысы жүріп жатыр. Соның ішінде екеуінің құрылысы биыл басталған.

Bloomberg Қытайдың ядролық өнеркәсіп саласындағы жетістіктерін әлемдегі ең ауқымды құрылыс жобасы деп сипаттады.

Айта кетейік, Қытай Қазақстанда да екі АЭС тұрғызады. Қазақ билігі оны CNNC қытай компаниясына сеніп тапсырған. Алғашқысы Алматы облысы Жамбыл ауданы Үлкен ауылында салынады. Құрылыс 2026-2027 жылдары басталуы тиіс.

Қазақстандағы алғашқы атом электр станциясы...

420 млн теңгені жымқырды деп 7 жылға сотталған Алмас Әбдіғаппаровқа қатысы бар Esentai City тұрғын үй кешені аймағынан 10 сотық жер телімі қайтадан сатылымға шықты. Салынып бітпеген құрылыс нысаны бар жерді Алматы әкімдігі 308 млн теңгеге сатуға ниетті.

Бұл жер телімі – тәркіленген дүние-мүлік. Алматы қаласы мемлекеттік мүлік және жекешелендіру департаменті оны осымен екінші рет аукционға шығарып отыр. Сауда-саттық 23 сәуір күні бағаны көтеру әдісімен өтуге тиіс. Аукционға қатысуға ниетті азаматтар 46 млн теңге кепілдік жарнасын төлейді.

Бұл деген- нысан кім көп ақша ұсынса, соның иелігіне өтеді деген сөз. Болашақ иегер нысанға салынған барлық аресті шешу...

Қазақстандық танымал әнші Мөлдір Әуелбекова саяси алаңға қадам басты. Өнер иесі ресми түрде «Ауыл» халықтық-демократиялық патриоттық партиясының мүшесі атанды.

«Ауыл» партиясының төрағасы Серік Егізбаев әншімен арнайы кездесіп, оған партиялық билетті салтанатты түрде табыс етті.

«Ауыл» партиясы  аграрлық секторды дамыту, қоғамның демократиялануы үшін саяси және экономикалық реформалардың жүзеге асырылуына көмек көрсету және ұлттық құндылықтарды қолдау бағытында жұмыс істейтін саяси ұйымдардың бірі саналады. Партия 2000 жылғы 29 наурызда құрылды. Құрамында 301 487 мүше бар.

Еске сала кетейік, бұған дейін Мөлдір Әуелбекова бұрынғы күйеуін кешіргенін айтқан еді.

Сауда және интеграция министрлігі ел базарларындағы бағаны реттеу үшін шұғыл шараларды қолға алғанын хабарлады. Енді базар иелері мен саудагерлерге талап күшейеді: бағаны негізсіз өсіретін делдалдар жұмысын тоқтатады, ал сауда толық цифрлық форматқа көшуі тиіс.

Сауда комитетінің төрағасы Ернұр Жәутікбаев Түркістан қаласында өткен жиында базар иелеріне нақты талаптар қойды. Негізгі мақсат – өнім өндіруші мен сатып алушының арасындағы делдалдарды азайту. Олар тауарға ешқандай құн қоспаса да, бағаның қымбаттауына тікелей әсер етіп отыр деп есептейді министрлік.

Базардағы саудагерлерге қандай талап қойылады?

Жәутікбаевтың түсіндіруінше, саудагер жасалған келісімшарттар, жалдау ақысы мен барлық төлемдер арнайы ақпараттық жүйеде тіркелуі тиіс. «Қолма-қол» есеп айырысу мен...

Батыс Қазақстан облысында 800 ірі қараның бруцеллез ауруына шалдыққаны анықталды. Бұл туралы Kursiv.Media Қазақпарат мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Аса қауіпті жұқпалы ауру

Өңірдегі ветеринария басқармасының дерегінше, талапқа сәйкес ірі қара, қой мен ешкі жылына екі рет, ал түйе бір рет бруцеллез ауруының бар-жоғына тексеріледі. Жылқы мен шошқа ауру белгілері байқалған уақытта тексеруден өтеді.

2026 жылы облыста тексерілген 155 мың ірі қараның 800-ден астамынан бруцеллез ауруы анықталды. Сиырлардың 300-і шаруа қожалықтарына, қалғаны жекелеген азаматтарға тиесілі.

Оның етін пайдалануға бола ма

Ветеринария тәртібіне сәйкес, үй жануарларының иелері ауру сиырларды 15 күннен кешіктірмей ет комбинаттары мен бауыздау пунктеріне өткізу...

16 сәуір күні кешке Алматының Бостандық ауданында топырақтың беткі қабаты сырғыды. Tengrinews.kz оқиға орнынан түсірілген видеоны жариялады.

Редакцияға бейнежазба жолдаған автордың айтуынша, жоғарғы жолдың топырағы төменгі жолға құлаған.

Алматы қалалық Төтенше жағдайлар департаментінің мәліметінше, кешкі сағат  18:10-да «Ремизовка» бау-бақша серіктестігі аумағындағы топырақ көшкені туралы сигнал түскен. Оқиға орнына жедел түрде ТЖД, «Қазселденқорғау» ММ және қалалық Құтқару қызметінің күштері жіберілді.

Мамандар сөзінше, жауын-шашын көп түсуіне байланысты, топырақ шамадан тыс ылғалданып, шамамен 300 текше метр топырақ массасы сырғыған.  Бір ғимараттың шатыры зақымдалды, зардап шеккендер жоқ.

Қазіргі уақытта комиссия тексеру жүргізіп жатыр, учаскеде ТЖД мен Алматы полициясының кезекшілігі ұйымдастырылған.

Соңғы күндер...

Жамбыл облысының әкімі Ербол Қарашөкеевтің сөзін бөлген облыстық мәслихат депутаты Дамир Ташқараев мандатынан айырылған.

Бұл туралы 16 сәуірде Алматыда өткен «Мәслихат депутатының мандаты әкімнің меншігі ме?» атты баспасөз мәслихатында айтылды.

Айтуынша, экс-депутат Дамир Ташқараев мандатынан «заңсыз» айырылып, Amanat партиясынан шығарылып отыр.

Даудың басы

Оның пікірінше, бұған облыс әкімі Ербол Қарашөкеевтің сөзін бөлгені, сауал қойғаны түрткі болған.

Айтуынша, депутат мәслихат отырысында әкімнің сөзін бөліп, нақты сұраққа көшуге шақырыпты. Сосын облыс әкіміне Тараз қаласына жаңа қосылған ауылдардың жеке тұрғын үй құрылысын салуға рұқсат беру мәселесі туралы сұрақ қойған. Оған облыс әкімі емес, қала басшысы жауап берген.

Артынша депутаттың бұл әрекеттерін кейбір...