Жаңалықтар

Әлеуметтік желіде белгілі мейрамханалар желісі Burger King-ке қатысты дау туды. Әлеуметтік кәсіпкер Жанат Қаратай белгілі бренд аутизм диагнозы бар ұлына қысым жасап, жұмыстан шығуға мәжбүрледі деп айыптады.

Қысым жасай бастады

Жанаттың сөзінше, аутизм спектрі бұзылған ұлы Әлібек Burger King-те төрт жыл аспаз болып жұмыс істеген. Ұжымға еніп, нормасын артығымен орындауға тырысқан. Еңбек демалысын да жоспарлап жүрген. Бастапқыда ұжымы Әлібекке барынша қолдау көрсететін, кейін жаңа басшылық келген соң жағдай өзгерді дейді Жанат.

«Жаймен Әлібекке қысым жасала бастады, ол өзгеріп кетті. Жұмыстан шығуға мәжбүрлеп жатыр деген хабарды естігенге дейін не болып жатқанын білмедік...

Мұсылмандар үшін қасиетті Рамазан айы биыл 19 ақпан күні басталады. Ораза тұтатын адамдар үшін сәресі мен ауызашарда дұға оқу маңызды құлшылық амалдарының бірі. Сәресі – таң атпай тұрып ас ішіп, оразаға ниет ету уақыты болса, ауызашар – күн батқаннан кейін оразаны ашу сәті. Kursiv.Media Muftyat.kz деректеріне сүйене отырып, сәресі мен ауызашар дұғаларын назарға ұсынады.

Ауызашарда оқылатын дұға

Оқылуы:

«Аллаһуммә ләкә сумту уә бикә әәмәнту уә ‘аләйкә тәуәккәлту уә ‘ала ризқикә әфтарту. Зәхәбә зома уәбтәллатил-‘уруқ уә сәбәтал-әжру ин шәә Алла».

Мағынасы:

«Алла Тағалам! Сенің ризалығың үшін ораза ұстадым. Сенің берген ризығыңмен...

2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭС) аясында бензин бағасы қымбаттауы жағынан бірінші орынға шықты.

Евразиялық экономикалық комиссияның статистикалық мәліметтеріне сүйенсек, елдегі жанармай құны бір жылда 15,7%-ға қымбаттаған.

Баға өсімі бойынша Қазақстаннан кейінгі орынға Қырғызстан (+15,1%) мен Ресей (+10,8%) жайғасса, Арменияда, керісінше, бағаның аздап төмендеуі (-0,8%) байқалған.

Дегенмен бағаның мұндай қарқынмен өсуіне қарамастан, Қазақстан бензині одақ ішіндегі ең арзан жанармай болып тұр.

Бір литріне орташа есеппен 0,46 доллар құрайтын баға – көршілес елдермен салыстырғанда екі есе, ал Армениямен салыстырғанда үш есе төмен көрсеткіш.

2025 жылғы 16 қазанда Қазақстанда АИ-92 маркалы бензин мен дизель отыныны...

15 ақпанда Байқоңыр ғарыш айлағында «Прогресс МС-33» ғарыш кемесін ұшуға дайындай бастады. Жүк кемесі 2026 жылғы 22 наурызда ұшады деп жоспарланған. Қазір туристерден өтініш жинау жүріп жатыр.

Ұшуға дайындық

Байқоңырда 2025 жылдың аяғынан бері сақталып тұрған «Прогресс МС-33» жүк кемесін қораптан ашты. Бұл туралы «Роскосмос» хабарлайды.

«Кемені қарап шықтық. Күн батареялары мен борт жүйесіне ерекше көңіл бөлінді», – деп таратты федералдық мекеме.

«Роскосмос» әзірге жүк көлігін Қазақстандағы айлақтан қашан ұшыратынын жариялаған жоқ.

Прогресс қашан ұшады?

Алдын ала мәлімет бойынша, «Прогресс МС-33» 2026 жылғы 22 наурызда Байқоңырдан ұшырылады. Бұл туралы ғарыш айлағына...

Лондон орталығындағы әйгілі Ковентри көшесі Рамазан айына орай безендірілді. Көшеге жүздеген шыны шарлар мен «Happy Ramadan» деген жазу ілінген.

Салтанатты жарықты қосу рәсіміне Лондон мэрі Садик Хан қатысты. Ол қор өкілі Рахима Азизбен бірге мерекелік безендіруге ресми түрде старт берді. Мэрдің айтуынша, төрт жыл бұрын Лондон батыс әлеміндегі Рамазан құрметіне орталық көшесін шамдармен безендірілген алғашқы қала болды. Бұл ай мұсылмандарды ғана емес, христиандарды, иудейлерді, буддистерді, сикхтарды және ешбір дінге жатпайтын адамдарды да біріктіреді деп атап өтті Садик Хан.

Жоба «Азиз» қорының бастамасымен және Лондон муниципалитетімен бірлесіп жүзеге асырылды. Биыл көшеге геометриялық жарық өрнектері орнатылып, жаяу жүргіншілердің үстінен «Рамазан құтты...

Елде апатты және үшауысымды мектептердің мәселесін шешу бағытындағы жұмыстар жалғасып жатыр. 2026 жылы 47 мыңға жуық оқушы орнына арналған жаңа 90 мектеп салу жоспарланған. Бұл жөнінде Оқу-ағарту министрлігі мәлімдеді.

Министрлік мәліметінше, жаңа нысандар Арнайы мемлекеттік қор қаражаты, Білім беру инфрақұрылымын қолдау қоры, жергілікті бюджет қаражаты мен жеке инвестициялар тарту есебінен жүзеге асырылады.

Қай өңірлерде салынады

Жаңа мектептердің басым бөлігі Астана, Шымкент қалаларында, сондай-ақ Ақтөбе, Атырау, Шығыс Қазақстан, Жамбыл, Жетісу, Батыс Қазақстан және Түркістан облыстарында салынып жатыр.

 «Бірыңғай заманауи мектеп инфрақұрылымы форматына көшу үшін 2029 жылға дейін 1300 мектепті, оның ішінде ауылдық жерлердегі 900 мектепті реновациялау...

Қазақстанда банктер мен қаржы ұйымдарының IT-қауіпсіздігін бақылау тәртібіне үлкен өзгерістер енгізілгелі жатыр. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) бұл салаға жауапты негізгі мекемеге айналмақ.

Осы уақытқа дейін банктердің қауіпсіздігін бақылауда Агенттік пен Ұлттық банктің міндеттері бір-біріне ұқсас болып келген. Енді Агенттік бұл жұмысты нақты бөліп алуды ұсынып отыр: бүкіл қаржы нарығының ақпараттық қауіпсіздігіне және кибершабуылдардан қорғалуына жауап береді.

Ұлттық банк тек ақша аударымдары мен төлем жүйелерінің дұрыс жұмыс істеуін қадағалайды.

Реттеушінің ойынша, бақылаудың мұндай нақты бөлінуі бір жұмысты екі мекеменің қатар істеуін (функциялардың қайталануын) тоқтатады және жұмыс сапасын арттырады.

Заң жүзінде қалай бекітіледі?

«Қазақтелеком» басқарма төрағасы және бұрын цифрлық даму министрлігін басқарған Бағдат Мусин отандық KazLLM моделіне қатысты сынға жауап берді. Айтуынша, KazLLM мен ChatGPT-ді салыстыруға болмайды, себебі олар инфрақұрылымдық деңгейі жағынан әртүрлі санатқа жатады.

Мусин екеуінің бір-бірінен айырмашылығын энергетика саласынан мысал келтіріп түсіндірген. Тілге қатысты модельдерді (LLM) «интеллектуалдық энергия өндіретін электр станциялары», ал ChatGPT секілді сервистерді «тұрмыстық құрылғы» деп атады.

Инфрақұрылым және сервис

Мусиннің сөзінше, әлемдік техногиганттар (OpenAI, Google, Meta) дәл осындай «электр станцияларын», яғни инфрақұрылымды құрып жатыр. Ал ChatGPT, Copilot немесе Notion AI сол инфрақұрылым негізінде жұмыс істейтін өнімдер, яғни «теледидар мен тоңазытқыш» іспетті құралдар.

«Мұндай...

Қазақстанның халық әртісі, әлемге танымал әнші Димаш Құдайберген «2026 жылдың ең сымбатты еркегі» атағына үміткерлер қатарына енді. Номинацияны Netizens Choice Magazine журналы ұйымдастырып отыр.

Үміткерлер қатарында әлемге танымал жұлдыздар да бар. Атап айтқанда, әйгілі футболшы Криштиану Роналду, актерлер Брэд Пит, Жейсон Момоа, әнші Жастин Бибер және жас актер Тимоте Шаламе секілді өнер және спорт жұлдыздары да бұл атаққа таласып жатыр.

Енді жеңімпазды анықтау жанкүйерлердің дауыс беруіне байланысты. Дауыс беру тәртібі журналдың ресми парақшасында жарияланған.

Жеңімпаздың есімі халықаралық жаңалықтарда кеңінен жарияланып, арнайы бейнеролик Times Square алаңындағы алып экрандарда көрсетіледі. Сондай-ақ ең көп дауыс жинаған үміткер байқаудың абсолютт...

Қорғаныс министрлігі Қарулы Күштерінің әскери басқару органдары мен әскери бөлімдеріне жоспарлы тексеру жүргізбек.

«Осыған орай 16–18 ақпан аралығында Алматы, Қонаев және Талдықорған қалаларында әскери техникалар көбейеді. Соған байланысты автожолдардың жекелеген учаскелерінде қозғалысқа уақытша шектеулер енгізілуі мүмкін», – деп ескертеді Қорғаныс министрлігі.

Министрлік ел азаматтарын, бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерін және әлеуметтік желі қолданушыларын жалған ақпаратқа сенбеуге және тек ресми ақпарат көздеріне сүйенуге шақырады.

Айта кетейік, жақында президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қорғаныс министрі Дәурен Қосановты қабылдаған еді. 

Tesla компаниясының жүргізушісіз технологиялары қауіпсіздік мәселесінде әзірге адам жүргізушілермен бәсекелесе алмайды. National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) Остин қаласындағы жол-көлік оқиғалары статистикасын талдау барысында осындай қортындыға келді.

Деректерге сәйкес, роботаксилер жүргізушімен салыстырғанда жол апаттарына әлдеқайда жиі ұшырайды.

Апатқа дейінгі жүріс қашықтығын салыстыру

Апатсыз жүріс көрсеткіштеріндегі айырмашылық айтарлықтай үлкен. Реттеуші органның есебіне сәйкес:

Осылайша, қазіргі кезеңде жасанды интеллект қатысатын оқиғаның ықтималдығы шамамен 9 есе жоғары.

Бақылау көмектеспеді

Есепте пайдалану шарттарына ерекше назар аударылған. Остинде жүргізілген...

Ұлыбритания осы жылы жасөспірімдерге әлеуметтік желіні қолдануға тыйым салуы мүмкін. Бұл туралы үкіметтегі дереккөздеріне сілтеме жасаған The Times жазады.

Басылым дерегінше, қазір мәселеге қатысты мамандар консультация беріп жатыр, егер бәрі сәтті аяқталса осы жылы жазда жаңа заң күшіне енуі мүмкін. Құжатта 16 жастан кіші жасөспірімдерге мессенджерлер қолдануға тыйым салуды, мобильді телефон үшін «комендант сағатын» енгізуді ұсынып отыр.

Министрлер балалардың чат-боттармен өзара әрекеттесуін шектеу және порнографиялық материалдарды көруге пайдаланатын VPN қызметтерін бұғаттауды да ойластырып жатыр.

Осылайша Кир Стармер үкіметі Балалардың әл-ауқаты және мектептер туралы заңға түзету енгізбек. Бұл түзету министрлерге «Генрих VIII өкілеттіктерін» береді. Яғни заңға толық парламенттік...

Ресей президенті Владимир Путиннің биыл Қазақстанға шамамен қай уақытта келетіні мәлім болды. Бұл туралы көрші елдің баспасөзі жазды.

Мәскеу мен Астана Путиннің 2026 жылғы Қазақстанға сапары қай уақытта өтетінін талқылап жатыр. Бұл туралы Ресейдің Астанадағы елшісі Алексей Бородавкин хабарлады. Оның айтуынша, Путиннің Қазақстанға сапары мамыр айында өтеді.

«Жыл сайынғы осындай сапарлар дағдыға айналды. Қазір сапар күні мен келіссөздер мазмұнын анықтап жатырмыз», – дейді Бородавкин ТАСС агенттігіне.

Елшінің мәлімдеуінше, Путиннің Қазақстанға сапары екі ел қарым-қатынасы тарихындағы «ең жарқын беттерінің біріне айналады».

2026 жылғы мамырдың аяғында Астанада Еуразия экономикалық кеңесі Жоғары жиынының отырысы өтеді. Оған...

16 ақпаннан бастап православ күнтізбесі бойынша Масленица мерекесі басталды. Бұл шығыс славян халықтарының көктемді қарсы алу мерекесі деп жазады Kursiv Media.

Бұл мерекені христиандар бір апта бойы тойлайды. Аптаның бірінші күні бір-бірімен көріседі, сабаннан «қарауыл» дайындайды. Жастар бір-бірін қонаққа шақырып, ойындар ойнайды. Масленицаның ең басты дәстүрінің бірі – құймақ пісіру. Славяндар алтын түсті, күнге ұқсайтын дөңгелек құймақ пісіріп, көктемді, жылулықты шақырады. Адамдар бір-бірімен кешірім сұрап, өткен реніштерін ұмытып, татуласады.

Аптаның соңында «қарауыл» өртеп, қысты шығарып салады. Ал 23 ақпаннан бастап славяндардың «Оразасы» басталады. Бұл жылы жеті аптаға созылады. Ал оны христиандардың басты мерекесі Пасха аяқтайды.

Еске салайы...

АҚШ президенті Дональд Трамп Израиль тарапынан Иранға қарсы соққыларын қолдауға дайын екенін мәлімдеген.

CBS News ақпаратынша, Иранмен келісімге қол жеткізілмеген жағдайда,  АҚШ Тель-Авивтің баллистикалық зымыран бағдарламасына қарсы соққыларын қуаттамақ.

Телеарнаның мәліметінше, Трамп бұл ұстанымын желтоқсан айында Флоридадағы кездесуде Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхуға жеткізген. Егер АҚШ пен Иран арасында келісім жасалмаса, Вашингтон Израильдің әскери әрекеттерін қолдауы мүмкін екені айтылған.

Израиль премьері дипломатиялық келіссөздерге күмәнмен қарайтынын бірнеше рет айтқан. Оның пікірінше, ықтимал келісім тек Израильдің емес, бүкіл әлемнің қауіпсіздігін ескеретін талаптарды қамтуы тиіс.

Айта кетейік, ақпан айының басында Оман аумағында өткен АҚШ пен Иран өкілдерінің келіссөзінде тараптар диалогты жалғастыруға келіскен...

Қазақстан спортшыларының 2026 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарындағы 16 ақпанға арналған жарыс кестесі белгілі болды. Туризм және спорт министрлігі отандастарымыздың жарыс бағдарламасын жариялады.

Италияның Милан және Кортина-д’Ампеццо қалаларында өтіп жатқан дүбірлі дода аясында бұл күн қазақстандық жанкүйерлер үшін ерекше тартысты болмақ.

Бағдарламаның басты бәсекелерінің бірі – ерлер арасындағы тау шаңғысы жарысы. Бұл сайыста Қазақстан намысын Ростислав Хохлов қорғайды. Жарыс Астана уақытымен сағат 14:00-де басталады.

Одан кейін, сағат 15:18-де шорт-тректен 500 метр қашықтықтағы іріктеу жарыстары өтеді. Бұл сында ел намысын Денис Никиша мен Абзал Әжғалиев қорғайды.

Ал кешкі бағдарламада трамплиннен шаңғымен секіруден командалық турнир. Жарыс Астана уақытымен 23:00-де басталады. Қазақстан құрамасы сапында...

Олимпиада чемпионы Михаил Шайдоров әлеуметтік желіде видео жариялап, қазақстандықтарға алғыс айтты.

«Мемлекет басшысына көрсеткен қолдауы үшін үлкен алғыс айтқым келеді. Федерация президентіне мәнерлеп сырғанаудың дамуына қосқан үлесі үшін рахмет айтамын. Қазақстандарға, трибунада және экран алдында қолдау көрсеткен жанкүйерлерге, әлеуметтік желілерде жазба қалдырған баршаңызға ерекше алғыс. Кейінгі екі күнде ұйықтаған жоқпын, қандай сезімде екенімді сөзбен жеткізу мүмкін емес», – деді Шайдоров.

Шайдоровтың жеңісі

Қазақстанды...

Алматыда өткен айтыстың видеосы YouTube платформасында жарияланды. Бұған дейін айтыскер Балғынбек Имаш, Айнұр Тұрсынбаева, Жандарбек Бұлғақов және Сырым Әуезхан бетпе-бет кездесіп айтысқан еді.

Айтыс әуелі әлеуметтік желіде басталды. Содан кейін көптен бері айтыс сахнасына шықпай кеткен Айнұр Тұрсынбаева Түркиядан Қазақстанға арнайы келді.

Instagram желісіндегі ақпараттарға сүйенсек, айтысты тікелей эфирде бес мыңға жуық адам тамашалаған. 

Қазақстандық мәнерлеп сырғанаушы Михаил Шайдоровқа Олимпиада ойындарындағы жеңісі үшін сыйақы беріледі.

Оның мөлшерін спорт министрлігі бекіткен. Соған сәйкес, Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіп алған қазақстандық спортшыларға 250 мың доллар сыйақы қарастырылған.

Қазіргі бағам бойынша Шайдоров алатын сыйақы шамамен 123,7 миллион теңгені құрайды.

Forbes дерегіне сәйкес, Қазақстан ең жоғары сыйақы тағайындайтын мемлекеттердің қатарына кіреді.

Мәселен Италияда алтын медаль үшін шамамен 213 000 доллар көлемінде төлем қарастырылған, Кипрде – 177 000 доллар, Болгарияда – 151 000 доллар, Литвада – 133 000 доллар, Косовода – 130 000 доллар және Эстонияда 118 000 доллар төленеді.

Шайдоровтың жеңісі

Қазақстандық мәнерлеп...

Өскеменде ауа сапасының нашарлауына байланысты оқушылар қашықтан оқу форматына көшірілді. Бұл туралы Өскеменнің білім бөлімі хабарлады.

Редакция мәліметінше, 2026 жылдың 16 ақпанында 0-11 сынып оқушылары үйде оқиды. Бұл өзгеріс екі ауысымдағы оқушыларға қатысты болып отыр.

Бұған дейін Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің экология департаменті ауа сапасын тексерген.

«Ауа сапасы орташа деңгейде бағаланады және тұрғындар денсаулығына қауіп төндірмейді», – деп хабарлады мамандар.

Әкімдік ауа сапасына көліктер, өнеркәсіптік кәсіпорындар және от жағып отырған жеке тұрғын үй секторы әсер етеді деп мәлімдеді. Сонымен қатар екі гидроэлектр станциясының болуы Ертіс пен Үлбі өзендерінің қыс мезгілінде қатуына жол...

Қазақстандық әзілкеш Нұрлан Сабуровқа Украинада қылмыстық іс қозғалды. Бұл туралы заңгер Евгений Прониннің Telegram-арнасында хабарланды.

«Украинаның қауіпсіздік қызметі менің өтінішім негізінде Қазақстан Республикасының азаматы Нұрлан Сабуровтың ықтимал қылмыстық құқық бұзушылық жасауы бойынша мәліметтерді бірыңғай тергеу тізіліміне енгізіп, сотқа дейінгі тергеуді бастады», – деді украиналық заңгер Пронин.

Оның сөзінше, Сабуров Ресей әскеріне материалдық көмек берген болуы мүмкін деген жайт ресми тергеу аясында тексеріледі.

Бұған дейін Ресей билігі әзілкеш Нұрлан Сабуровтың Ресей аумағына 50 жылға дейін кіруіне тыйым салды.

Содан кейін әзілкештің Ресей әскеріне материалдық көмек көрсеткені туралы ақпарат тарады. Ресейлік басылымдардың дерегінше, ол...

Елде жыл сайын онкологияға шалдыққан 5 мыңға жуық бала ем қабылдайды. Бұл туралы денсаулық сақтау министрлігі мәлімдеді.

Ресми ақпарат бойынша кейінгі 10 жылда көрсеткіш өзгермеген – 100 мың балаға шаққанда орта есеппен 9,7 бала қатерлі ісікке шалдығады.

Окнологияға шалдыққан балалардың 36%-дан астамында жіті лейкоз, 20%-ында орталық жүйке жүйесінің ісігі, 7%-ында лимфомалар анықталған. Одан кейінгі орында нейробластома және герминогенді ісіктер тұр.

Министрліктің хабарлауынша, жыл сайын 556 төсек базасында 5 мыңға жуық бала ем алады. 2013 жылдан бастап 529 гемопоэздік дің жасушасын трансплантаттау жүргізілген.

«Көз торының ісіктері үшін 90-нан астам селективті интраартериялық химиотерапия операциясы жасалды. Жылына...

Дінмұхамед Қонаевтың жиені, энергетик Алтай Қадыржанов өмірден өтті. Қаралы хабар Қонаев қорының әлеуметтік желідегі парақшасында жарияланды.

«Алтай Қадыржанов Қазақстанның энергетикалық жүйесін құру мен нығайту жолында еңбек етті. Дінмұхамед Қонаевтың жиені болса да кез келген артықшылықтан бас тартып, өзін іспен, біліммен және табанды еңбегімен дәлелдеді», – делінген ақпаратта.

Бұған дейін Қонаевтың қарындасы Роза Қонаева 91 жасында өмірден өтті.

Астанада LRT станциясында өрт шықты. Зардап шеккендер жоқ, өрттің неден шыққаны анықталып жатыр.

Төтенше жағдайлар қызметіне Сарайшық ауданындағы қоғамдық көлік аялдамасында өрт шыққаны туралы хабар түскен.

«Оқиға орнына жеткен бойда, салынып жатқан нысан аумағындағы аялдама павильонының жертөлесінен түтін шыққаны анықталды. Электр қалқанындағы электр кабельдері мен құрылыс қоқысы жалпы көлемі 10 шаршы метр аумақта өртенген», – деп хабарлады мамандар.

Өрт сөндірушілер жедел түрде өртті сөндіріп, оттың көрші бөлмелерге таралуына жол бермеген.