Жаңалықтар

Жоғарғы аудиторлық палата бизнеске мемлекеттік қолдау көрсету жүйесінде жүздеген миллиард теңгеге бұзушылықтарды анықтады.

Ақша толық игерілмеген

Жоғарғы аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайыловтың айтуынша, бірқатар жобалар бойынша қаржыландыру көлемі артық көрсетілген, ал шығындар мақұлданған жеңілдетілген несиелер сомасына сәйкестендірілген. Бір жағдайда 20 млрд теңге, яғни қарыз сомасының 16%-ы игерілмей, кейіннен кері қайтарылған.

Кейбір бизнес субъектілері мемлекеттік қолдау көрсетілген кезеңде иелеріне дивидендтер төлеген, сондай-ақ қаражаттың соңғы алушыларға дейін кешігіп жеткен фактілері де тіркелген.

«Мемлекеттік қолдау шараларын алушыларға қарсы міндеттемелер қойылуы тиіс. Егер олар орындалмаса, қаржы кері қайтарылуы керек. Алайда мұндай талаптар әрдайым көзделмеген. Соның салдарынан...

Қазақстанда 2025 жылдың қаңтар–қараша айларының қорытындысы бойынша негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі 3,3%-ға өсті. Бұл көрсеткіш соңғы айларда күтілген баяулау кезеңін үзіп, инвестициялық белсенділіктің қайта жанданғанын көрсетті. Алайда өсімнің құрылымына үңілсек, оның басты қозғаушы күші жеке сектор емес, мемлекет пен квазимемлекеттік сектор болып отырғаны анық байқалады.

Halyk Finance сарапшыларының бағалауынша, инвестиция ең алдымен бюджет қаражаты есебінен артқан. Бұған дейін экономиканы қолдаудың негізгі көзі болған Ұлттық қор трансферттері біртіндеп сыртқы қарызбен алмастырылып жатыр. Бірақ қағидат өзгермеген: статистикалық өсім негізінен мемлекеттік қатысудың арқасында қалыптасып отыр.

Қазіргі кезде негізгі капиталға салынған инвестициялардың 22,6%-ы бюджет қаражатының үлесінде. Бизнестің «өз қаражатының» үлес...

Актриса әрі әнші Айгүл Иманбаева 2025 жыл адамдардың бетпердесі шешілген жыл болғаны туралы жазба қалдырды.

Оның пікірінше, биыл – тазару жылы. Қажетсіз адамдар әртүрлі жолмен өміріңнен кетеді.

«Иә,  биылғы жыл шынымен де қасыңдағы адамдардың бетіндегі маскасы шешілетін, шынайы жүзін көрсететін жыл екеніне әбден көзім жетті. Өкінішті… Бірақ мен алғыс айтамын. Себебі, алдыңда одан да биік белес күтіп тұр», – деген жазба қалдырды актриса.

Айгүл Иманбаеваның сөзіне қарағанда, мұны қайырлы іс деп қабылдай алу керек.  

«Жаратушы керек емес адамдарды түрлі себептермен жолыңнан алып тастайды екен. Қимайсың. Бірақ бәрі қайырлы. Тек қабылдау керек екен. Адам...

«Руың кім» комедиясы сценарийінің авторы Нұржан Еркінұлы мәжіліс депутаты Ерлан Саировты ашық кездесуге шақырды. Бұл туралы ол әлеуметтік желідегі парақшасында жазды.

Айта кетейік, прокатқа шыққанына бір-ақ апта болған «Руың кім» фильмі кинотеатрлардан алынып тасталған еді. Осы жағдайға байланысты Нұржан Еркінұлы үнсіз қала алмайтынын айтып, наразылығын білдірді.

Сценарий авторының айтуынша, отандық кино енді ғана көрерменге жол тауып келе жатқан сәтте мұндай шешімдер қабылдануы қынжылтады.

«Халық енді ғана өз киноларымызды көре бастап еді. Голливуд емес, Ресей емес – өзіміздің төл туындыларымыз. Қазақты шынайы қалпында көрсету қылмыс па?» – деп жазды Еркінұлы.

Сонымен қатар...

Қазақстан Қарулы күштерінде даңқты қолбасшы, Кеңес Одағының Батыры Бауыржан Момышұлының туғанына 115 жыл толуына орай жыл бойы бірқатар тағылымды іс-шаралар ұйымдастырылды. Осы атаулы күн аясында Қорғаныс министрлігі арнайы челлендж жариялады.

Челленджге алғашқылардың бірі болып 54380 әскери бөлімінің әскери қызметшісі, капитан Өмірсерік Құрбанбек қатысып, батыр Бауыржан Момышұлының рухына арнау өлеңін оқыды.

Сонымен қатар «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығы әскерлерінің қолбасшысы, генерал-майор Ержан Ибраев Бауыржан Момышұлының әскери қызмет пен тәртіпті темірқазық еткен еңбектерінен үзінді келтіріп, «Командир мықты болса, әскері де мықты болады» деген батырдың өмірлік қағидасына тоқталды.

Даңқты қолбасшының өмір жолы

Бауыржан Момышұлы 1910 жылғы 24 желтоқсанда Жамбыл облысы, Жуалы ауданы...

Тұмауратып қалғанымызда пайдасын тигізеді деген халық емі көп. Шұғыл антибиотик ішуден бастап, бұрыш қосылған араққа, картоптың буына дем алуға, банкі қоюға және уыс-уыс дәрумендер ішуге дейін бар. Олардың бір бөлігі зиянсыз болса, екінші бөлігі ағзаның инфекциямен күресуіне ашықтан-ашық кедергі келтіреді және қосымша қауіп төндіруі мүмкін. Бүгінгі материалда ЖРВИ-ді (ОРВИ) емдеу туралы сондай ең танымал 7 мифті талдап көруге тырыстық.

1-миф. Кез келген тұмау кезінде бірден антибиотик ішу керек Тұмау мен басқа да ЖРВИ-дің басым көпшілігінің қоздырғышы – бактериялар емес, вирустар. Антибиотиктер бактериялық инфекцияларды емдеу үшін ойлап табылған: олар бактерияларды өлтіреді немесе олардың көбеюіне кедергі жасайды, бірақ вирустарға мүлдем әсер етпейд...

«Бәйтерек» ұлттық холдингі экспортты қолдауға бөлінген шамамен 1 трлн теңгенің 35%-ын «Қазмырыш» компаниясына бөлген. Депутат Ерлан Сайыров Үкіметтің трансұлттық компанияны қолдау себебін сұрады.

Мәжілістің 24 желтоқсандағы жалпы отырысында кәсіпкерлерді қолдау мәселесі талқыланды. Депутат Сайыров ұлттық холдинг басшысынан үкіметтің трансұлттық компаниясына көмектесу себебін сұрады.

«Қазмырыш» жартылай дайын өнім экспорттайды. Бір қызығы, ол биржада сауда жасайтындықтан, алдын ала төлем жүйесімен жұмыс істейді. Сұрақ: Неге Glencore трансұлттық компаниясына кредит бердіңіздер?», – деп сұрады депутат.

Оның пікірінше, Қазақстанда жүргеніне 20 жыл болған корпорация осы уақытта «елдің технологиясы жоғары өндірісін дамытуға бір түйір үлес қосқан жоқ».

«Қазмырыштың» негізг...

Мәжіліс депутаты Ирина Смирнова бұрынғы әріптесінің мәлімдемесіне қатысты ойын айтты.

Бұған дейін экс-депутат Гауһар Танашева «Азаттық радиосына» берген сұхбатында Мәжілісте депутаттар айтатын сөзін алдын ала келісіп алатынын мәлімдеген.

«Мәжілістен өз еркіммен кеткен жоқпын. Мені кетірді деп айтсам болады. Біріншіден, ең соңғы депутаттық сауалымда халықтың жағдайын көтердім. Халық пен үкімет арасында көпір жоғын айттым. Мен көтерген мәселелер мәжіліске де, партияға да ұнаған жоқ. Ол туралы тіке өзіме айтқан. Мәжілісте бәрі тексерістен өтеді. Депутаттық сауалдарым айлап жататын. Соңғы депутаттық сауалымды қоюға маған рұқсат берілмеген», – деген еді Танашева.

Айтуынша, рұқсат берілмегеніне қарамастан, депутаттық сауалын жауапты...

Жоғарғы аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайылов елдегі әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялардың (ӘКК) қазіргі қызметіне қатысты бірқатар сын айтты. Оның айтуынша, бастапқыда өңірлік даму институттары ретінде құрылған бұл құрылымдар бүгінде басқа функциялармен айналысып отыр.

«Корпорациялар мемлекет пен бизнес арасындағы байланыстырушы буын, өңірлік деңгейде приоритетті жобаларды іске асыру құралы болады деп болжанған еді. Алайда іс жүзінде олар үлестік қатысу, жалға беру, сенім білдірілген агенттердің қызметі сияқты бағыттарға ауысып кетті», – деді Әлихан Смайылов мәжіліс отырысында сөйлеген сөзінде.

Оның айтуынша, бұл жағдайға орталық мемлекеттік орган тарапынан жүйелі үйлестіру мен стратегиялық басқарудың болмауы себеп болып отыр. Бүгінде көптеген ӘКК-н...

Нұрлан Имам мешіт алдына қайыр сұрау үшін бизнес санаттағы көлікпен келетіндер, алаяқтықты кәсіп еткендер бар екенін айтты.

«Нұрлан имам» деген атпен танылған имам Нұрлан Байжігітов оқырмандарының бірінің жағдайы жоқ адамдар туралы сұрағына жауап ретінде осындай уәж келтірді.  

«Үй-күйсіз жүргендерге мемлекеттің көмегі бар. Бірақ, біздің көріп жүргеніміз, мешіттің алдына тұрып алғандардың көбінің ісі – алаяқтық. Өзіне кәсіп қылып алғандар. Мешіттегі видеокамераға түскен. Қымбат таксимен,  бизнес санаттағы мәшінемен келетіндер бар. Бизнес санаттағы көлікпен келген адамның жағдайы жоқ деп кім айта алады?» – деді Нұрлан имам.

Оның айтуынша, олардың арасында шын мұқтаждар да бар. Бірақ имам...

Kundelik порталынан жеке деректердің таралуы бойынша тексеріс жалғасып жатыр. Бірақ ақпарат әзірге расталған жоқ. Бұл жайлы ЖИ және цифрлық даму бірінші вице-министрі Коняшкин айтты.

«Әзірге тексеру жүріп жатыр. Бастапқы деректер тарады деген ақпарат расталған жоқ. Тексеріс бойынша қосымша ақпаратты біздің министрлік немесе оқу-ағарту министрлігі ұсынады», – деді Коняшкин.

Осыған дейін кейбір телеграм-арналар мыңдаған қазақстандық оқушының жеке мәліметі тарап кеткені туралы жазған. Оның ішінде 2025 оқу жылындағы оқушылардың аты-жөні, туған күні, мектебі мен сыныбы жазылғаны айтылған.

Кейінірек Оқу-ағарту министрлігі Kundelik-ті бұзу фактісі анықталмағанын мәлімеді.

«Заңнама талаптарының бұзылғаны анықталған жағдайда...

Қазақстанда кәсіпкерлерге көрсетіліп жатқан қолдау көлемі кемінде екі есе төмен мөлшерде көрсетілген. Бұл туралы Жоғарғы аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайылов мәлімдеді.

Оның айтуынша, осы саладағы саясатты қалыптастыруға жауапты Ұлттық экономика министрлігі бизнеске көрсетілетін қолдау туралы деректерді төмендетіп көрсеткен. 2019–2024 жылдар аралығында мемлекет кәсіпкерлерге 4,5 трлн теңге көлемінде қолдау көрсеткен.

«Мемлекет басшысы 2024 жылғы қыркүйекте барлық мемлекеттік қолдау шарасына түгендеу жүргізуді тапсырды. Ұлттық экономика министрлігі Бірыңғай тізілім жасап, тиімділікті бағалау әдістемесін әзірледі. Жұмыс алға жылжыған сияқты болды. Бірақ аудит бұл жұмыстардың шала жүргізілгенін көрсетті. Тізілім сапасы жеткіліксіз. Ол Кәсіпкерлік кодексінде көзделген қолдау шараларының барлығын толығымен қамтымайды. Тізілімде...

Кәсіпкерлер үшін мемлекеттік сатып алуға қатысу тәртібі өзгереді. Енді Қазақстан аумағында өндірісі бар бизнес иелерін Отандық тауар өндірушілер реестріне енгізеді. Және сол кәсіпкерлер ғана сатып алуға қатыса алады. «Өнеркәсіптік саясат туралы» заңға осындай өзгеріс енгізілді. Бұл жайлы бүгін үкіметтен хабарлады.

Реестрге тіркелу үшін ЭЦҚ арқылы қол қойылған өтінім жіберіп, өндірісті тексеруден және бағалаудан өту қажет. Тіркеу e-ondiris.gov.kz платформасы арқылы онлайн жүзеге асырылады.

«Мәліметтердің бір бөлігі мемлекеттік деректер базасынан автоматты түрде жүктеледі, жетіспейтін құжаттарды өтініш беруші өзі жүктейді. Жүйе «цифрлық іздер» бойынша цифрлық верификация жүргізеді, яғни өндірістік алаңдарды, жабдықтарды, рұқсат беру...

Польшада адам ағзасын сатумен айналысты деген күдікке ілінген қыз экстрадицияланды. Ол 5 жыл бойы бой тасалап келген.

Бұл туралы NEGE.kz хабарлады. Қазақстан Бас прокуратурасының мәліметінше, Украина азаматы 2017–2018 жылдары адам ағзасын заңсыз сату ісімен айналысқан трансұлттық ұйымдасқан қылмыстық топтың құрамында болған.

«Оның міндетіне донорлар мен реципиенттерді іздеу және кездесулерді ұйымдастыру, құпиялылықты қамтамасыз ету, сондай-ақ адам ағзаларын сатып алу-сату және трансплантациялау операцияларына қолдау көрсету кірген», – деп нақтылады Бас прокуратурада.

Қылмыстық топ мүшелері Қазақстан аумағында және өзге де мемлекеттерде жүріп, тірі адамдардың ағзаларына қатысты 56 заңсыз мәміле жасаған. Атап айтқанда, Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау ұйымдарында...

«Самұрық-Қазына» әл-ауқат қорының активтері 45 трлн теңгеден асты. Бұл туралы қор төрағасы Нұрлан Жақыпов мәлімдеді.

Бұл өткен жылмен салыстырғанда шамамен 10%-ға жоғары. Қор тобының жылдық түсімі 18 трлн теңгеден асты, ал таза пайдаcы 2 трлн теңгені құраған.

Қор портфелінде жалпы құны 52 трлн теңгеге жуық болатын 130-дан астам жоба бар. Бұл жобалар энергетика, мұнай-газ химиясы, көлік және байланыс салаларын қамтиды. 2025 жылы 1,1 трлн теңгеден асатын 9 ірі жоба толық іске қосылды.

Биыл Қазақстан–Қытай іскерлік кеңесі аясында 15 млрд доллардан асатын келісімдерге қол қойылды. Сондай-ақ АҚШ-та ұшақ сатып алу, локомотив шығару және спутниктік байланыс жобалары бойынша...

Атырауда Ләззат Тасқынбаеваны ұрып өлтіру ісі бойынша сот үкімі шықты.

39 жастағы әйел 14 жыл отасқан күйеуінің қолынан қаза тапты. Nemolchi қорының хабарлауынша, қайғылы жағдай 2025 жылдың тамызында екі қызының көзінше болған.

Сот Тимур Қабдрахитовті адам өлтіргені үшін кінәлі деп танып, 10 жылға бас бостандығынан айырды.

Атырау сотының мәліметіне сәйкес, ерлі-зайыпты бірге ішімдік ішкен. Содан кейін әйелін қызғанып, оны ұрып-соққан. Салдарынан әйел қайтыс болды.

Үкім шығару кезінде сот ер адам шын жүректен өкінгенін, кінәсін мойындағанын, бұрын сотталмағанын ескерген.

Алайда марқұмның бөлесі Майра Сәдуақас ер адам небәрі 10 жылға сотталғанына наразы.

«Ирина Қайратовна» тобының мүшесі Алдияр Жапарханов әке атанды. Қуанышты жаңалықты Threads әлеуметтік желісіндегі парақшасында бөлісті.

Музыкант жазбасында сәбиінің дүниеге келгенін қысқа жеткізді.

«Бүгін біз әке-шеше атандық. @qoqs менің жаным. 23.12.2025. 14:37. 54, 3860», – деп жазды Алдияр Жапарханов.

Желі қолданушылары мен әріптестері өнер иесін құттықтап, жылы лебіздері мен ақ тілектерін жаудырды. Көпшілік жас отбасына бақыт пен сәбиге амандық тіледі.

Еске сала кетейік, 25 желтоқсаннан бастап прокатқа «Дәстүр 2» фильмі шығады.

Франциядағы Сен-Коломбан-де-Виллар тау шаңғы курортында биылғы қыста шаңғы тебу тегін болады. Бұл турист тарту үшін емес, бюджет тапшылығына байланысты қабылданған шешім.

Euronews таратқан ақпаратқа сүйенсек, муниципалитет (жергілікті өзін-өзі басқару органы) ақылы модель енді өзін ақтамайтынын мойындай отырып, шаңғы билеттерін сатудан бас тартуға шешім қабылдаған.

Еуропада аспалы жол бағасының өсіп жатқанына қарамастан, билік осындай шешімге келді. Жергілікті орган бұл маркетингтік айла емес, экономикалық қажеттілік екенін атап өтті.

Жылдар бойы жиналған тапшылық

Мәселен, теңіз деңгейінен шамамен 1100 метр биіктікте орналасқан Савой аймағындағы шағын ауыл 25 жыл бойы тек шығынға жұмыс істеп келген. Бұрын жыл сайынғы тапшылық 400–600 мың еуроны...

«ҚазТАГ» агенттігінің бас редакторы Әмір Қасенов 2025 жылғы 23 желтоқсанда Астана қалалық полиция департаментінің уақытша ұстау изоляторына қамалды.

Бұл туралы «Курсивке» Алматы қалалық полиция департаменті хабарлады.

Ведомствоның мәліметінше, «ҚазТАГ» редакциясының қызметкерлеріне қатысты қылмыстық іс «жеке компанияның іскерлік мүддесі мен беделіне елеулі зиян келтірген, көрінеу жалған ақпаратты бірнеше рет таратты» деген фактілер бойынша қозғалған. Әңгіме Freedom Finance брокерлік компаниясы туралы болып отыр.

Материалдардың жиынтығы

«Тергеу барысында тергеу әрекеттері қылмыстық-процестік заңнама талаптарына сай кезең-кезеңімен жүргізілді. Жиналған материалдардың жиынтығын, тергеу сатысын және заңда көзделген негіздерді ескере отырып, биылғы 23 желтоқсанда «ҚазТАГ» агенттігінің бас редакторы ұсталып, Астана қаласы полиция...

24 желтоқсанда алтын бағасы адамзат тарихында алғаш рет 4520 долларға дейін көтерілді. Бұл уақытта күміс құны да 72 доллардан асып, жаңа рекорд тіркеді.

Бағалы металдар бағасының көтерілуіне әлемдегі геосаяси жағдай әсер етіп жатыр. Әсіресе, АҚШ пен Венесуэла арасындағы жанжал өршіп бара жатқан тұста инвесторлар капиталды сақтап қалу үшін алтын мен күмісті көптеп сатып ала бастады. Соның салдарынан баға күрт көтерілді.

Алтын айналдырған төрт күннің ішінде шамамен 200 долларға қымбаттады. 24 желтоқсанда Астана уақытымен сағат 9:30-дағы мәлімет бойынша алтынның бір унциясы 4 497,54 доллардан саудаланып жатыр. Күмістің осы уақыттағы бағасы – 72,36 доллар.

Алтынның кейінгі бес жылдағы бағасы қалай құбылғанын...

Қазақстан 2026 жылы да халықаралық қаржы нарықтарына шығуды жоспарлап отыр. Қаңтар–ақпан айларында Қытай нарығына 300–400 млн АҚШ доллары көлемінде панда-облигациялар, ал жаз мезгілінде Еуропа нарығына шамамен 1,5 млрд АҚШ доллары көлемінде долларлық еурооблигация орналастыру көзделіп отыр.

Алдымен қаңтар–ақпан айларында Қазақстан Қытайдың қаржы нарығында панда-облигациялар орналастыруды жоспарлап отыр. Бұл – юаньмен номинирленген және Қытай ішкі нарығында сатылатын борыштық бағалы қағаздар.

Қаржы министрі Мәди Такиевтің айтуынша, шығарылатын бағалы қағаз көлемі 300-400 млн АҚШ долларының баламасына тең. Осылайша, Қазақстан Қытай инвесторларының капиталын тарту арқылы қарыз портфелін әртараптандыруға ниетті.

Министрдің түсіндіруінше, панда-облигациялардан түсетін қаражат тікелей республикалық бюджет тапшылығын жабуға бағытталады.

Сонымен қатар, Қаржы...

Чернобыльдегі АЭС-тің төртінші энергоблогындағы қорғаныш беті тесіліп жатыр. Ол 2025 жылдың басындағы Ресей соққыларынан қатты зақымданған еді. Енді тағы жаңа шабуыл болса мүлде қирауы мүмкін. Бұл жайлы Чернобыль АЭС директоры Сергей Тараканов айтты.

Таракановтың сөзінше, тіпті тікелей тимеген соққының өзі сейсмикалық тербелістер тудыруы мүмкін, ал саркофаг оған шыдай қоюы екіталай.

«Егер зымыран немесе дрон оған тура тимей, жанында жарылса, соның әсерінен шағын жер сілкінісі болуы мүмкін. Одан кейін энергоблокты жауып тұрған саркофагтың бүлінбейтініне ешкім кепілдік бере алмайды. Ең қорқыныштысы да осы», – деді Тараканов.

1986 жылғы апаттан кейін Чернобыль атом станциясындағы жарылыс орнын...

23 желтоқсанда кешке Ливия Бас штабының басшысы Мұхаммед әл-Хаддад пен тағы төрт ливиялық Анкара маңындағы ұшақ апатында мерт болды. Ливия үш күн аза тұтады.

Ливия ақпарат агенттігінің мәліметінше, қайғылы оқиғаны елдің Ұлттық бірлік үкіметі растады. Триполи Түркиядағы ұшақ апатын «қайғылы оқиға» деп сипаттады.

Үкімет елде үш күн Аза тұтылатынын жариялады. Мемлекеттік агенттік ұшақ апатынан қаза тапқандардың аты-жөні мен лауазымын таратты. Олар:

Тоқаев Жаңа жыл қарсаңында ақын-жазушыларға арнайы сыйлық берді. Бүгін «2025 жылы қазақстандық жас жазушылар мен ақындар үшін Президенттік арнаулы әдеби сыйлықты беру туралы» Жарлыққа қол қойды деп хабарлады Ақорда.

Биыл жас жазушылар мен ақындар үшін Президенттік арнаулы әдеби сыйлық: