Жаңалықтар

Елімізде ауыл шаруашылығы дамығанымен, негізгі азық-түлік тауарлары бойынша импортқа тәуелділік сақталып отыр. Бұл туралы депутат Жигули Дайрабаев Премьер-Министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғаринге жолдаған сауалында айтты.

Депутаттың сөзінше, Еуразиялық экономикалық одақ аясында отандық ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу саласының бәсекеге қабілеттілігі төмендеп, кейбір бағыттар бойынша шетелден келетін, субсидияланатын өнімдердің қысымына ұшырап отыр. Бұл жағдай азық-түлік қауіпсіздігіне тікелей қатер төндіреді.

«Сонымен қатар, климаттың өзгеруі, су тапшылығы, жаһандық геосаяси тұрақсыздық пен логистикалық тізбектердің үзілуі жағдайында азық-түлік қауіпсіздігі бұрынғыдан да өзекті бола түсті. Мұндай жағдайда мемлекет бұл мәселені тек салалық бағдарлама немесе уақытша шаралар арқылы емес, нақты заңнамалы...

Канадалық Laramide Resources компаниясы Қазақстандағы Шу–Сарысу уран бассейніндегі бірлескен барлау жобасынан шықты. Компания бұл шешіміне уран саласындағы қатаң реттеу талаптары басты себеп болғанын айтқан.

2025 жылы Қазақстанда «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» кодекске түзетулер енгізілген. Соған сәйкес, жаңа уран жобаларында «Қазатомөнеркәсіптің» үлесі 50%-дан 75%-ға дейін, ал қолданыстағы келісімшарттарды ұзарту кезінде 90%-ға дейін ұлғайтылды. Laramide бұл өзгерістер инвесторлар үшін тәуекелді айтарлықтай арттырды деп есептейді.

Компания мәлімдемесінде салық жүктеменің өсуі мен әкімшілік кедергілерге де ерекше тоқталды. Атап айтқанда, Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінен бұрғылауға рұқсат алу барысында туындаған бюрократиялық қиындықтар салдарынан 2025 жылға жоспарланған барлау...

Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесіндегі қаражатты жымқыру деректері бойынша Бас прокуратураға өтініш әзірлеп жатқанын мәлімдеді. Оның айтуынша, даулы шешімдер қабылданған кезеңде қызметте болған бұрынғы министрлер мен вице-министрлер жауапкершілікке тартылуға тиіс.

Бақытжан Базарбек осы аптада МӘМС жүйесіндегі заңбұзушылықтарға қатысты Бас прокуратураға ресми өтініш жолданатынын айтты.

«МӘМС бойынша құқықтық баға берілмеген фактілер бар. Солардың барлығы бойынша осы аптада Бас прокуратураға өтініш жібереміз. Яғни бүгінгі таңда жауапкершілікке тартылмаған тұлғалар бар. Олар қазір МӘМС жүйесінде жұмыс істемейді, алайда жауапқа тартылуы тиіс. Қаражат жымқырылды, енді әділдік орнап, кінәлілер тиісті жазасын алуы керек», – деді депутат.

Кентау қаласында 45 жастағы ер адам өгей қыздарын бес жыл бойы зорлаған деген күдікке ілінді. Түркістан облысы полициясының хабарлауынша, осы жағдайға қатысты арыз 2025 жылдың желтоқсанында түскен.

Әлеуметтік желіде тараған ақпаратқа сәйкес, ер адам екі қызды 6 және 8 жасынан бастап зорлап келген.

«Бұл жағдайға байланысты сотқа дейінгі тергеу жүріп жатыр. Күдікті уақытша ұстау изоляторына қамалды», – деп хабарлады полиция.

Тергеу барысында өзге ақпарат жарияланбайды.

Бұған дейін Шымкент полициясы «17 жастағы қызды еркінен тыс алып қашып, зорлаған» күдіктіні ұстады.

Мәжіліс депутаты Абзал Құспан 21 жастағы Нұрай Серікбайдың қазасына қатысты пікір білдіріп, қыз алып қашу мәселесінің қоғамдағы өзектілігіне тоқталды. Депутаттың айтуынша, бұл оқиға – зорлықпен қыз алып қашудың қаншалықты қауіпті әрі қылмыстық салдары бар екенін тағы бір мәрте көрсеткен.

Абзал Құспанның сөзінше, қыз алып қашу әрекетін қалай болғанда да ақтап алуға болмайды.

«Қыз алып қашу – сөзсіз қылмыс. Егер екеуара келісіммен, кәмелет жасына толған азаматтар арасында болса, ол қылмыс емес. Ал зорлықпен жасалған әрекеттің барлығы – қылмыс. Қызды былай қойыңыз, ер адамды ұстап алып, мәжбүрлі түрде бір нүктеден екінші нүктеге апарсаңыз, сіз «Адам ұрлау» деген баппен...

Microsoft-тың жасанды интеллект бағытындағы бас директоры Мұстафа Сүлейман ЖИ чат-боттары жақын арада адамдар үшін нағыз серікке айналады деп есептейді.

Қазіргі таңда жетекші ЖИ зертханалары технологияның келесі даму кезеңін ашудың алдында тұрған сыңайлы. Microsoft AI басшысы Мұстафа Сүлейман бұл тақырыпта X желісінде әзірлеуші Хайдер бөліскен видеода бірқатар қызықты ой айтты.

Өзіңмен бірге өмір сүреді

Оның пікірінше, алдағы бес жыл ішінде әрбір адамда жеке ЖИ серігі болады. Бұл серікпен адамдар жеке әрі өте жақын байланыс орнатып, оны өзімен бірге өмір сүріп жүргендей сезінетін болады.

«Меніңше, бұл – жаңа дәуір, біз оны қабылдауымыз керек. Біз өз ЖИ...

Каспий құбыр консорциумы (КҚК) қараша айындағы Украина дрондарының шабуылы салдарынан зақымданған №2 сыртқы айлақ құрылғысын (ВПУ-2) бөлшектемек. Бұл туралы консорциумның баспасөз қызметі хабарлады.

Баспасөз хабарламасында ерекше назар КТК-3 сыртқы айлақ құрылғысын жөндеуге аударылғаны айтылды. 2025 жылдың қараша айының ортасынан бері қолайсыз ауа райы жағдайында аталған құрылғыда жүк жүйесінің суасты құбырларын ішінара ауыстыру жұмыстары жүргізіліп жатыр.

Еске салайық, 29 қарашада айлақ құрылғысы дрондар шабуылынан едәуір зақымданған. Осыған байланысты мұнай қазір тек бір құрылғы арқылы экспортқа шығарылып жатыр. Ал ВПУ-3 қараша айының ортасынан бастап жоспарлы жөндеу жұмыстарына байланысты уақытша пайдаланудан шығарылған.

Қазақстанның Энергетика министрліг...

Қазіргі уақытта Halyk Bank бөлімшесін тонауға қатысы бар екі күдіктіге іздеу жарияланған. Күдіктілер Грузия мен Арменияда жасырынған.

Kazinform ақпаратына қарағанда, күдіктілер қылмыс жасағаннан кейін бір тәулік ішінде Қазақстан аумағынан шығып кеткен. Екі аптадан соң олардың бесеуінің жеке басы анықталып, ұсталған. Алайда жұмыс мұнымен аяқталған жоқ.

«Аталған қылмыс бойынша өзара іс-қимыл әлі де жүзеге асырылып жатыр. Жуырда Павлодар облысы департаментінің қызметкерлері біздің деректеріміз бойынша осы қылмысқа сыбайлас ретінде қатысы бар адамдар болуы мүмкін Грузия мен Армения елдеріне іссапармен барды», – дейді Павлодар облысы ПД бастығының бірінші орынбасары Болат Нұрсейітов.

Оның сөзіне қарағанда, бұл мемлекеттер...

Экс-жайдарманшы, актер Айбек Байназаров «Шәй әңгіме» подкасында осыдан 20 жыл бұрын пойызда болған бір оқиғаны баяндап беремін деп, сынның астында қалды. Бейтаныс қызды мойнынан сүюге ұмтылғанын еске алған Айбекті желі қолданушылары дереу кәнсілдеуге кірісті. Ол аздай күні кеше шыққан «Көз тимесін» фильміне бармауға шақырып жатқандар бар.

«Қыздардың сезімін құнсыздандырмауымыз керек»

Хейттің астында қалған Айбек және «Көз тимесін» фильмінің ұжымы осы оқиғаға қатысты түсіндірме жасады.

«20 жыл бұрын осы әрекетке барғаным үшін қатты өкінемін. Мұндайды енді қайталамауға, түзелуге уақытымды арнадым. Соны күлкі қылып, әзілге айналдырғаным үшін де өкініп отырмын. Мұндайға жігіттердің баратынын, қыздардың қатты қорқатынын білем...

Ұлттық құрылтайда Тоқаев елде вице-президент қызметі енгізілетіні жайлы ұсыныс айтты. Осыған байланысты Мәжіліс депутаты Абзал Құспаннан журналистер вице-президент институтын құру не үшін қажет екенін сұраған.

«Шынымды айтсам, бұл сұраққа жауап беруге дайынмын деп айта алмаймын. Бұрын Ерік Асанбаев сияқты вице-президент болған. Сондай лайықты тұлға қызметте отырған. Бұл бір жағынан «Президенттің орнын кім алмастырады. Вице-президент кім болады» деген сұраққа жақсы бір тосқауыл қоятындай ишара деп түсінемін», – дейді Құспан.

«Билік транзитіне дайындық болуы мүмкін бе» деген сауалға депутат, керісінше, бұл қоғамдағы күмәнді ойларды азайтып, тұрақтылыққа оң әсер етуі ықтимал екенін айтты.

Ал «вице-президент сайлауға түсе...

Танымал The Kills дуэті биыл тамыздың 21–23 күндері Park Live Almaty фестивалінде өнер көрсетеді. Freedom Ticketon сервисі фестиваль билеттері сатылымға шыққанын хабарлады.

Электро және акустикалық гитараның үйлесімі, әсерлі вокал мен драм-машинаның ырғақты үні – The Kills дуэтінің басты ерекшелігі. Минималистік пост-панк стилінде өнер көрсететін ұжым әлемдік музыка сахнасында өзіндік қолтаңбасымен танылған. Дуэт құрамында америкалық вокалист Элисон Моссхарт пен британдық гитарист Джейми Хинс бар. Олардың әндері алғашқы секундтардан-ақ тыңдарманды баурап алады.

«Алматы біртіндеп аймақтың фестиваль орталығына айналып келеді. Біздің мақсат – Қазақстанға «үлкен музыканы» көбірек тарту. Былтыр фестивальге 40 мыңнан астам көрермен жиналды», – дейді Park Live...

Шымкентте көшенің қақ ортасында жанжалдасып, 2 адамды пышақтап, бірін ұрлап кеткен 4 күдікті ұсталды. Бұл туралы қалалық полиция департаменті хабарлады.

«Шымкент қаласы Полиция департаментінің қызметкерлерімен жедел-іздестіру іс-шараларының нәтижесінде адам өлтіру және бұзақылық қылмыстарына қатысы бар күдікті төрт ер адам анықталып, ұсталды», – делінген полиция хабарламасында.

Күдіктілер уақытша ұстау изоляторына қамауға алынған. Қазіргі уақытта жедел-іздестіру шаралары жалғасып жатыр.

Оқиғаға қатысты «Адам өлтіру», «Бұзақылық» және «Адамды ұрлау» баптарымен қылмыстық іс қозғалған.

Кеше Шымкентте жолға талас соңы төбелеске ұласып, екі адам пышақ жарақатын алған. Күдіктілер жарақат алған 40 жастағы ер адамды көлікке салып, алып кеткен. Ұзамай оны...

«Шымбұлақ» тау-шаңғы курортында баға мәселесі жиі көтеріледі. Қоғам тарапынан Қазақстан азаматтары үшін арзанырақ, ал шетелдік туристер үшін қымбатырақ баға белгілеу деген әңгімелер де айтылған. Бұл идеяны қолдайтындар көбіне «әлеуметтік әділеттілік» пен жергілікті тұрғындарға басымдық беру уәжін алға тартады. Алайда тау-шаңғы курорты индустриясының экономикалық жағдайында бұл тиімсіз екенін мәлімдеді.

Shymbulak-тың коммуникациялар департаментінің мәліметінше, «Шымбұлақта» туристер саны жыл сайын артып келеді. Келушілердің басым бөлігі ішкі туристер. 2023–2024 маусымында курортқа шамамен 1,5 млн адам келген.

Жүктемені ішінара азайту үшін халықаралық тәжірибеге сай маусымдық тарифтер (low / regular / high), таңғы, күндізгі және түнгі сырғанау форматтары, бастаушыларға арналған арнайы тарифтер мен балаларға жеңілдіктер енгізілген...

Қазақстанның бірінші ракеткасы Александр Бублик (ATP №10) Аустралия ашық чемпионатындағы (AO-2026) екінші матчында жеңіске жетті. Америкалық Дженсон Бруксбиді (48) ұтқаннан кейін қазақстандық теннисші венгриялық Мартон Фучовичті (54) үш сетте тізе бүктірді.

33 жастағы венгр теннисшісі жеке кездесулердегі 1:5 есебіне қарамастан, 28 жастағы Бубликке лайықты қарсылық көрсетті.

Кездесу 2 сағат 13 минутқа созылды.

Аустралия ашық чемпионатының үшінші айналымында Александр Бублик аргентиналық Томас Мартин Этчеверримен (62) кездеседі. Турнирдің алғашқы кезеңінде Этчеверри серб Миомир Кецмановичті (60) бес сетке созылған, шамамен төрт сағатқа жуық матчта жеңді – 6:2, 3:6, 4:6, 6:3, 6:4. Кейінірек британдық Артур Фериді (186) – 7:6 (7:1), 6:4, 6:1 есебімен ұтты...

Мемлекеттік кірістер комитеті 150 АЕК-тен асатын салық қарызын 4 айдан бері төлемей жүрген компаниялар тізімін жариялады. Бұл тізімде 16 мыңнан аса компания бар. Ең аз салық берешегі 65 мың теңдеген басталатын болса, ең қомақтысы 111 млн теңгеден асады.

Болат Назарбаевпен байланысы болған компания

Тізім басында 111,5 млрд теңге берешегімен «Ai-To Progress» ЖШС тұр. Бұл компанияның негізгі қарызы 63,5 млрд теңгені құраса, өсімпұлы – 48 млрд теңге. Компания Алматыда тіркелген, оның негізін қалаған әрі алғашқы басшысы – Дәурен Молдағалиев.

Аталмыш компания бірнеше жылдан бері борышкерлер тізіміндегі көш бастап келеді. Құрылғанына 17 жылдан асқан компанияны кейбір басылымдар...

Әнші Жігер Ауыпбаев «Кішкентай қыз» әтті жаңа әнін жарыққа шығарып, бейнебаяннан үзіндіні әлеуметтік желідегі парақшасына салды. Жақында әнші өзінен 15 жас кіші қызға үйленген еді. Жігердің сүйіктісіне арнаған әнін Threads қолданушылары педофилдердің әніне теңеп, сынады.     

Жігер Ауыпбаев желідегі парақшасына бейнебаян үзіндісін салып, видеоға «Өзгенің сөзіне қарап үйленбей жүре бергенше, өз жүрегімді тыңдап, ТЕКЕ сасымай ертерек үйленген дұрыс сияқты» деген жазуды қосқан. Ал жазбаның сипаттамасына «Сүрленген бойдақтардан ұл жолдас іздеймін» депті. Әншінің мойнында желбірі бар қызыл жейде киген образын көпшілік ұната қоймаған сыңайлы. Посттың соңына жазылған пікірлердің дені «Істеп жатқан мынау, оған неге мен ұялып тұрмын», «үлкен...

Қазақстанда жеке деректерді таратып жібергендерді қылмыстық жауапкершілікке тартуы мүмкін. Үкімет отырысында ЖИ және цифрлық даму вице-министрі Ростислав Коняшкин осылай деп мәлімдеді.

«Дербес деректердің жаппай тарап кетуі үшін қылмыстық жауапкершілікті енгізуді ұсынамыз. Цифрлық трансформация азаматтардың қауіпсіздігіне нұқсан келтірмеуі керек. Ал жеке ақпаратқа жауапсыз қараудың кез келген фактісі заңның бар қатаңдығымен жазалануы керек», – деді вице-министр үкімет отырысында.

Коняшкин сөзінше, енді жеке деректерді қорғау және құпиялылығын сақтау мақсатында кез келген ақпараттың сыртқа жариялануына қатаң тыйым салынатын «нөлдік төзімділік» саясаты енгізіледі. Бұл дегеніміз ақпарат қандай жолмен таралып кетсе де (қасақана немесе абайсыз), ауыр жаза қолданылады.

Ал қауіпсіздік...

Қаржаубай Нұрымовқа қозғалған қылмыстық іс тоқтатылды. Бұл туралы адвокат Мейірман Шекеев мәлімдеді.

Сөзінше, бұған дейін қылмыстық іс қаралып жатқандықтан, ешқандай ақпарат бере алмаған.

«Құқық қорғау органдарының бұл істе объективтілік танытқанының арқасында Қаржаубайға қатысты қозғалған қылмыстық іс Қылмыстық-процестік кодекстің 35-бабы 1-бөлігі 12-тармағы негізінде тоқтатылды», – деп жазды Шекеев.

Бұл бапта Нұрымовтың қылмыстық жауаптылықтан босатылуға тиіс адамдар қатарына жататыны көрсетілген.

2024 жылдың 10 желтоқсанында Нұрымов бұзақылық жасады және көлік қозғалысына кедергі келтірді деген айыппен ұсталған. Ол қоғамдық орында және полиция қызметкерлеріне қарсы дөрекі сөйлеп, оларды пышақпен қорқытқан, бөтеннің мүлкіне қасақана зақым келтірген.

Шерзат Полат...

Үкімет отырысында Премьер-министр Олжас Бектенов Оқу-ағарту министрлігіне өңір әкімдіктерімен бірлесіп, жаңадан ашылатын жекеменшік мектептерде мемлекеттік тапсырысты орналастыруға мораторий енгізуді тапсырды.

Бектеновтің сөзінше, бюджет қаржысы тек өңірлердегі оқушы орындарының тапшылығын шұғыл жабатын мектептерге ғана бағытталмақ.

«Қымбат элиталық мектептерді қаржыландыруды тоқтату керек. Оқу-ағарту министрлігі бір айдын ішінде жекеменшік оқу орындарының жаңа стандарттарға сәйкестігі тұрғысында лицензиядан кейінгі бақылау жүргізсін. Нәтижесі бойынша ақпарат енгізілсін», – дейді ол.

Мұның алдында елдегі жеке мектептерге қойылатын талаптар өзгеретіні жайлы Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова да хабарлаған болатын.

Кеше Қызылордада өткен Ұлттық құрылтайда Тоқаев білім беру саласында мемлекеттік қаржыландырудың қолданыстағы тәртібі бұрмаланып...

24 жылға сотталған бұрынғы ұлттық экономика министрі Қуандық Бишімбаевтың ата-анасы ерлі-зайыпты Қайрат және Бекзат Кемеловтермен қатар соттасып жатыр.

Қайрат Кемелов – Уәлихан Бишімбаевтың бөлесі.

Даудың басы

Қуандық Бишімбаевқа қатысты соттан кейін Уәлихан Бишімбаевтың бөлесі Қайрат Кемелов Airan YouTube каналына сұхбат берді.

Қайрат Кемелов «…Сол күні өзара әңгіме болды, олар мәйітханаға баруымды, менің әріптестерімнің, яғни сот-медицина сарапшыларының Қуандық Бишімбаевтың пайдасына қорытынды шығаруын сұрады»; «иә, олар бұрмалайтындар үшін қомақты сома беруге дайын болды» деген.

Содан кейін Уәлихан Бишімбаев пен Альмира Нұрлыбекова сотқа жүгініп, отбасының абыройына нұқсан келтірген Кемеловтен 16 млн теңге өндіруді, сұхбатта айтқан мәлімдемесін жоққа шығаруды сұрады. Сот Бишімбаевтардың арызын қарап, 200 мы...

Оңтүстік Кореяның бұрынғы премьер-министрі Хан Док Су 23 жылға сотталды. Ол мемлекеттік бүлік шығаруға жәрдемдесті деп айыпталып отыр. Бұл туралы Синьхуа агенттігі жазады.

Тергеу мәліметінше, экс-премьер Хан Док Су Кореяның бұрынғы президенті Юн Сок елдің басшылығымен ұйымдастырылған бүлікке жәрдемдескен. Шенеунікті әскери жағдайдың заңдылығын қамтамасыз етуге тырысты, ресми құжаттарды қолдан жасап, сот талқылауына кедергі келтіргені үшін кінәлі деп тапты. Сондай-ақ ол тергеумен серіктес болудан бас тартып, берген айғақтарынан бас тартқан.

«Елдегі бүліктің алдын алатын жалғыз адам Хан Док Су еді, бірақ ол міндетін орындаудан бас тартып, бүлікке қатысты», – деді айыптау тарапы.

Арнайы прокурор...

Қазақстандық кәсіпқой боксшы Жәнібек Әлімханұлына қатысты допинг дауына байланысты оның менеджері Берік Сұлтан ресми мәлімдеме жасады.

Менеджердің айтуынша, алынған сынамадан тыйым салынған заттың табылғаны өкінішті жағдай болғанымен, бұл нәтижеге басқа да факторлар әсер етуі мүмкін. Қазіргі таңда мамандар істі жан-жақты зерттеп, заттың ағзаға қалай түскенін анықтаумен айналысып жатыр.

«Жәнібек ешқашан тыйым салынған препараттарды қолданбаған. Біз бұған толық сенімдіміз. Қазір промоутерлер, менеджерлер мен заңгерлер бұл мәселе бойынша белсенді жұмыс жүргізіп жатыр», – деді Берік Сұлтан.

Оның сөзінше, қазіргі кезеңде Жәнібек Әлімханұлы мен командасы тарапынан қосымша әрекет жасау мүмкін емес, тек ресми шешімді күту ғана...

Қазақстанда бірнеше ірі автожол жобасын бірден іске қосу және салу жоспарлануда. Барлық жоба «кілт тапсыру» форматында жүзеге асырылып, қаржыландыруға халықаралық қаржы ұйымдары қатысады. Бұл туралы Көлік министрі Нұрлан Сауранбаев мәлімдеді.

Негізгі жобалардың бірі – Қызылорда – Жезқазған автожолы. Қазіргі таңда ұзындығы 208 шақырым болатын қалған бөлігінде құрылыс-монтаж жұмыстары жүріп жатыр. Барлық бағыт бойынша қозғалысты 2026 жылдың соңына дейін ашу жоспарланған.

Тағы бір ірі жоба – Қызылорда – Ақтөбе бағыты. Биыл төрт жолақты автомагистральдың құрылысы басталады.

Министр сондай-ақ ұзындығы 559 шақырым болатын Бейнеу – Сексеуіл жобасын еске салды. Бұл жоба жүзеге асқаннан кейін, өңірлер арасындағы қашықтық 900 шақырымға...

Емханалар енді бес жыл сайын қайта лицензияланады. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігі мәлімдеді.

Министрліктің мәліметінше, 2026 жылдан бастап мерзімсіз берілетін лицензияның орнына 5 жылдық қолданылу мерзімін енгізу жоспарланған. Бұл үшін медициналық ұйымдардың кадрлық әлеуеті, материалдық-техникалық базасы және қызмет көрсету сапасы белгіленген стандарттарға сай қайта бағаланатын болады.

«Бір мезгілде 2026 жылғы қаңтардан бастап денсаулық сақтау саласындағы шағын кәсіпкерлік субъектілерін мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейінгі алғашқы үш жылда тексеру жүргізуге тыйым салу нормасы алынып тасталады», – делінген ақпаратта.

Министрлік Қаржы мониторингі агенттігімен бірге жеке емханаларда бюджет қаржысының қалай жұмсалғанын тексереді.

Қазір елде медициналық қызметке лицензиясы бар...