Жаңалықтар

Қазақстанда базарлар азайып жатыр. 2025 жылдың қорытындысы бойынша олардың саны 588-ді болды. Бұл бір жыл бұрынғы көрсеткіштен 38-ге аз, деп хабарлайды Ұлттық статистика бюросы. Қысқару жылдық көрсеткіште 6,1%-ды құрады.

Базарлардың басым бөлігі қалаларда шоғырланған. Базарлар саны бойынша Түркістан облысы көш бастап тұр, мұнда 103 базар есептелген. Одан кейін 57 базары бар Алматы облысы және 53 базары бар Ақтөбе облысы келеді. Ең аз базар Ұлытау облысында тіркелген – бар болғаны алты нысан.

Сауда орындарының саны да азайып келеді. Бір жыл ішінде олардың саны 2024 жылғы 150,8 мыңнан 147,6 мыңға дейін қысқарды. Сауда нүктелерінің ең көбі Алматы қаласында шоғырланған...

Астананың ауданаралық азаматтық істер жөніндегі соты мәжіліс депутаты Еділ Жаңбыршинге қарсы талап арызды қанағаттандырудан бас тартты. Талап қоюшы Виталий Шевченко мәжілісменді әлеуметтік желілерде ЛГБТ-қауымдастығына қатысты айтқан өткір мәлімдемелері үшін жауапқа тартпақ болған еді.

«Жауапкердің жарияланымдарында таратқан мәліметтерін балағаттаушы, талап қоюшының ар-намысына, қадір-қасиетіне және іскерлік беделіне нұқсан келтіретін деп тану, сондай-ақ, жауапкерді өз парақшасында тиісті ақпаратты орналастыру арқылы көпшілік алдында кешірім сұрауға міндеттеу туралы талап арызды қанағаттандырудан бас тартылсын», — деді судья Айгүл Аяпбергенова.

Аяпбергенова ҚР Азаматтық кодексінің 141-143 баптарына сәйкес, жауапкершілік тек тұжырым түріндегі шынайы емес мәліметтерді таратқаны үшін туындайтынын түсіндірді. Алайда Әділет министрлігі сот...

Ақтаулық танымал әртіс, Ганвест лақап атымен белгілі Руслан Гоминов Мәскеуде әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Мәскеудің Таган аудандық соты оған «Вика любит ПЭПЭ» трегі үшін 95 мың рубль (шамамен 563 мың теңге) көлемінде айыппұл салды.

Сот тректің мәтінін зерттеп, онда қоғамға анық құрметсіздік білдіретін және адамның қадір-қасиетін қорлайтын «әдепсіз формадағы» ақпарат бар деген қорытындыға келді.

Әншінің өзі сот үкіміне аса қайғыра қоймаған. Заңгерлер айыппұлдармен айналысып жатқанда, Гоминов өнер көрсетуін жалғастыруда. Кеше ғана ол жанкүйерлері сол баяғы «тыйым салынған» жолдарды қосыла шырқаған кезекті шулы концертінен видео жариялады.

Павлодар облысының энергетикалық әлеуетін арттыратын жаңа ауқымды жоба қолға алынды. Екібастұз қаласының маңында қуаты 1 ГВт болатын жел электр станциясының (ЖЭС) құрылысы бойынша стратегиялық жобаны іске асыру басталды.

Жоба биылғы 29 қаңтарда ҚР Энергетика министрлігімен қол қойылған келісімдер аясында жүзеге асырылуда. Бұл бастаманы қытайлық алпауыт «State Power Investment Corporation» корпорациясы мен отандық «Pavlodar Green Energy» ЖШС бірлесіп атқарады.

Бұл жобаның басты ерекшелігі – оның заманауи технологиялық шешімдерінде. Жаңа ЖЭС қуаты 300 МВт болатын арнайы энергия жинақтау жүйелерімен жабдықталады.

«Бұл жүйе жаңартылатын энергия көздеріне тән табиғи құбылмалылықты (желдің басылуы не күшеюі) тиімді реттеуге...

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен Қазақстан Республикасының 2021-2025 жылдарға арналған ұлттық қауіпсіздік стратегиясын жүзеге асыру қорытындысы шығарылды.

Бұл туралы Ақорданың баспасөз қызметі хабарлады.

Ақпаратқа қарағанда, үкімет негізгі көрсеткіштерге қол жеткізу туралы есеп берді. Сондай-ақ бірқатар салалық мемлекеттік орган жетекшілері басты бағыттар бойынша баяндама жасады.

«Мемлекет басшысы геосаяси ахуалды ескере отырып, қоғамдық, экономикалық, экологиялық, су және азық-түлік қауіпсіздігі мәселелерін пысықтау қажеттігіне назар аударды.  Бұдан бөлек, отырыста Қазақстан Республикасының 2026-2030 жылдарға арналған ұлттық қауіпсіздік стратегиясының жобасы қаралды», – делінген хабарламада.

Бұл стратегия алдағы бес жылда болуы ықтимал сын-қатерлерге төтеп берудің негізгі тәсілдерін анықтайды.

Президент ұлттық мүддені қорғау...

Еркебұлан Тоқтар өзін Қазақстандағы ең әлсіз жауынгер деп атады. Жеңілісіне қуанғандарға күле қарайтынын айтты.

Сонымен қатар, ол сәтсіздікке мойымайтынын айтып, жабырқап қалған жанкүйерлеріне басу айтты.

«Өзбекстан мен Қырғызстанда Қазақстандағы ең мықты адамды ұтып алғандай қуанып жатыр ма? Қазақстанда ең әлсізі мен! Ең әлсізді ұтып, қуанып жатса, мықтылар келсе, не болады? Бұған күлу керек», – деді Еркебұлан Тоқтар.

Еркебұлан Тоқтар соңғы жеңілісінен кейін еңсесі түспегенін, көңіл-күйі көтеріңкі екенін жеткізді.

Қасындағы достарын көрсетіп, олардың «сынып» қалғанын айтты.

«Өйткені, бұлар хейтті жүрегіне қатты қабылдайды. Хейт деген не? Біреулер айдалада отырып, сөз айтады. Батпаққа аунап келіп, саған үріп жатқан...

2025 жылы Қазақстанда электромобильдердің саудасы төрт есе өсті. Сұраныстың артқанын ескере отырып, сарапшылар сертификаты жоқ көліктер мен қауіпті батареяларды сатып алмауға кеңес берді.

Қазақстанда электромобильдер нарығы қарқынды дамып келеді. «Қазақстан Автокөлік Одағының» хабарлауынша, 2025 жылы олардың ресми сатылымы төрт еседен көп болған. 2018-2025 жылдар аралығында республикаға NEV импорты 15 есеге артқан.

«2025 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша Қазақстандағы жаңа энергия көздеріндегі көлік паркі 21 765 бірлікті құрады. Оның 21 мыңнан астамы жеңіл автокөліктер. NEV көліктерінің танымалдығы артқан сайын, оларды және электр қуаттау станцияларын пайдалану қауіпсіздігі мәселесі де өзекті бола түсуде» – деп атап өтті сарапшылар.

Қазақстан мен Қытайдың Цзянсу провинциясының жастары робот-футболдан алғаш рет жолдастық кездесу өткізді. Ерекше турнир 28 наурызда Қытайдың Нанкин технология институтында ашылды.

Жарыс барысында қазақ және қытай жас инженерлері өздері құрастырған роботтарды басқарып, оларды шағын футбол алаңында сынап көрді. Роботтар жасанды интеллект элементтерін қолдана отырып, допты жүргізу, пас беру және гол соғу сияқты тапсырмаларды орындады.

Турнир спорт шарасы ғана емес, сонымен бірге екі ел жастары арасындағы ғылыми-технология ынтымақтастығын нығайтуға бағытталған маңызды алаң болып отыр.

Жолдастық кездесуге қатысушылар робототехника, бағдарламалау және командалық жұмыс дағдыларын бір-бірімен бөлісіп, халықаралық тәжірибе алмасты.

Осындай форматтағы алғашқы турнир Қазақстан жастары үшін халықаралық деңгейде робот техникасы...

Жүргізушісіз жүретін таксилер Алматы мен Астанадан бөлек Қосшыда да іске қосылады. Бұл жайлы Цифрлық активтер және серпінді технологиялар комитетінің төрағасы Ғиззат Байтұрсынов айтты.

Жоба бірнеше кезеңнен тұрады:

Жобаның серіктестері – Яндекс және inDrive. Пилотсыз көліктер бастапқыда қаланың белгілі бір учаскелерінде ғана жүреді. Сәтті өткен жағдайда жоба бүкіл қалаға, кейін жалпы елге таралады.

Неге Қосшы таңдалды?

Бұл Яндекс мамандарының ұсынысы...

Солтүстік Қазақстан облысында полиция қызметкері 40 жастағы әйелді 13 млн теңгеге несие рәсімдемек болған алаяқтардан қорғап қалды.

Polisia.kz хабарлауынша, Тайынша қаласының тұрғыны интернет-алаяқтардың сөзіне сеніп, бірнеше банк арқылы 13 млн теңгеге несие рәсімдемек болған. Олар өздерін банктің және құқық қорғау органдарының қызметкерлері ретінде таныстырып, әйелді «айна несие» алуға және ақшаны «қауіпсіз шотқа» аударуға көндірген.

Осы кезде полиция тергеушісі Еламан Ермеков әйелге алаяқтардың құрбаны болғанын түсіндіреді. Оның көмегімен eGov mobile арқылы несиелер тоқтатылып, банктерге жедел хабар берілген. Нәтижесінде 13 млн теңге шығынның алды алынды.

Полицияның ескертуіне қарағанда, банк те, құқық қорғау органдары да телефон арқылы несие рәсімдеуді сұрамайды. Күмәнд...

30 наурызда «Қайтарылған активтерді басқару компаниясында» (KUVA) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу басталды. Бұл туралы шағын ақпарат Қаржы министрлігінің сайтында жарияланды.

Қаржы министрі Мәди Такиевтің тиісті бұйрығы 2026 жылғы 17 наурызда шыққан. KUVA қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау 12 мамырға дейін созылады.

«Қайтарылған активтерді басқару компаниясы» 2023 жылғы 21 қыркүйекте құрылды. Ол 100% мемлекетке тиесілі. Мақсаты – заңсыз иемденілген активтерді мемлекетке қайтару және басқару.

Үш жылға жуық уақыттың ішінде KUVA ірі салық төлеушіге айналды. Мәселен, 2025 жылы компания мемлекеттік қорға 50,5 млрд теңге аударды. Мекеме былтыр 4,3 млрд теңге салық төледі.

Айта кетейік, KUVA 2026 жылғы 8 cәуірде Алматы қаласында...

Елде әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасының өсу қарқыны үш есе төмендеген. Бұл туралы Үкімет отырысында бірінші тоқсанның алдын ала қорытындысы айтылды.

Сауда және интеграция министрлігінің мәліметінше, наурызда азық-түлік бағасының орташа өсімі 0,3 пайызды құраған. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда үш есе төмен.

Жалпы бірінші тоқсанда баға өсімі 1,2 пайызды құраған. Былтыр бұл көрсеткіш 3,8% болған. Үкімет мұны инфляцияның баяулауы деп бағалап отыр.

Бағаның төмендеуі, әсіресе, көкөніс өнімдерінде байқалған.

«Қырыққабат 1,9 пайызға, қызанақ 2,6 пайызға, пияз 10,9 пайызға, қияр 22,6 пайызға, арзандады. Жыл басынан бері қияр бағасы 31,1 пайызға төмендеді», – деп хабарлады ведомство.

Алматы қаласының әкімі Дархан Сатыбалды жол қозғалысы қауіпсіздігі және инфрақұрылымды жаңғырту мәселелері бойынша кеңес өткізді. Жиынның басты мақсаты қала жолдарындағы тәртіпті нығайту және апаттық жағдайларды азайту.

Қауіпсіздік пен бақылау

Әл-Фараби даңғылындағы қайғылы оқиғадан кейін әкім құқық қорғау органдарына бақылауды қатаңдатуды тапсырды. Енді жол ережесін бұзу, соның ішінде көлікті дұрыс қоймау секілді әрекеттер үшін полиция қатаң шаралар қолданатын болады. Сондай-ақ, қауіпсіздікті арттыру үшін цифрлық технологияларды енгізу жұмыстары жалғаспақ.

Жол жөндеу жұмыстары

Биыл қала бойынша ауқымды жөндеу жұмыстары жүргізіледі:

Қазіргі уақытта жол жабынындағы ақауларды жою және люктерді реттеу...

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі әлеуметтік желілерде зейнетақы төлемдерінен 20% ұстап қалу туралы таралып жатқан ақпарат шындыққа жанаспайтынын мәлімдеді.

Әлеуметтік желілерде deepfake технологиясын пайдаланып жасалған видеолар пайда болды.

«Белгісіз тұлғалардың ынтымақты зейнетақы төлемдері 20%-ға қысқартылады деген жалған мәліметі бар бейнероликтер таратып жатқанын хабарлаймыз. Азаматтарды тек ресми ақпарат көздеріне сенуге шақырамыз. Қасақана жалған ақпарат таратқаны үшін заңнамаға сәйкес жауапкершілік көзделгенін еске саламыз», – делінген хабарламада.

Министрлік 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап базалық және ынтымақты зейнетақы мөлшері инфляцияның болжамды деңгейіне сәйкес 10%-ға артқанын еске салды.

«Сонымен қатар Мемлекет басшысының тапсырмасына...

Каспий құбыр консорциумына (КҚК) жасалған шабуыл туралы жазбаларға қатысты «Бопсалау» бабы бойынша да тергеу жүріп жатыр. Бұл туралы Ішкі істер министрлігі мәлімдеді деп жазды NEGE басылымы.

«Аталған деректер бойынша Астана қалалық Полиция департаменті ҚР Қылмыстық кодексінің 174-бабы 1-бөлігі (әлеуметтік, ұлттық, рулық, нәсілдік, таптық немесе діни алауыздықты қоздыру) және 194-бабы 4-бөлігі (бопсалау) бойынша сотқа дейінгі тергеу амалдарын жүргізіп жатыр», – делінген ІІМ баспасөз қызметінің ресми жауабында.

Мәселенің мән-жайы

Былтыр қарашада украиналық ұшқышсыз ұшу аппараттары Каспий құбыр консорциумына шабуыл жасаған. Мәжіліс депутаты Айдос Сарым кейбір азаматтар ол шабуылды қолдап, пікір білдіргенін айтты.

Осыдан кейін қаңтарда Бас...

Синоптиктер алдағы күндерге ауа райы болжамын жариялады. Болжам бойынша, елдің басым бөлігінде жауын-шашын болмайды.

Көктемнің жылы лебі сақталады.

Тек батыс өңірлерде және оңтүстік облыстардың таулы аймақтарында атмосфералық фронттардың өтуіне байланысты найзағайлы жаңбыр жауады.

Батыста кей жерлерде нөсер жаңбыр жаууы мүмкін. Желдің жылдамдығы 15­20 м/с дейін күшейеді. Түнгі және таңғы уақытта ел аумағында тұман күтіледі.

Күндіз ауа температурасы:

солтүстік-батыста +17…+26°C,

солтүстікте +13…+20°C,

орталықта +12…+23°C,

шығыста +5…+22°C,

оңтүстік пен оңтүстік-шығыста +23…+32°C,

батыста +20…+25°C-тан +13…+20°C-ді көрсетеді.

Бұған дейін синоптиктер Қазақстанда ауа райының күрт жылынатынын болжаған болатын. 30 наурызда Қазақстанның бірнеше өңірінде жаңбыр, тұман, жел күшейеді деп күтілуде. Кейбір аймақтарда су тасқыны

Композитор Қуат Әбілдің «бес бірдей хит әнім үшін қаламақы алмадым» деген мәлімдемесінен кейін, әнші Bayansulu (Баянсұлу Сағындықова) мәлімдеме жасады.

«Басқа амал қалдырмады»: әншінің жауабы

Әнші өзінің ресми телеграм арнасында жанкүйерлеріне үндеу жасап, жақын арада оқиғаның мән-жайын толық түсіндіретінін жеткізді. Баянсұлудың айтуынша, ол осы уақытқа дейін жағдайды ушықтырмауға тырысқан.

«Барлығыңызға сәлем. Сіздер де көріп жатқан шығарсыздар. Адам баласына зияным тимесін деп өзімді барынша ұстап едім, бірақ маған басқа амал қалдырмады. Барлық шындықтың бетін ашатын кез келді. Менен жауап күтіңіздер», – деп жазды әнші.

Естеріңізге сала кетейік, бұған дейін композитор Қуат Әбіл «Ұмытсам да...

Қазақстан кейінгі жиырма жылда Өзбекстан экономикасына 1 млрд доллар инвестиция құйған. Бұл туралы сыртқы істер министрі Ермек Көшербаевтың Өзбекстанға ресми сапары аясында жарияланған инфографикада айтылды.

Көрші елдер саудасы

СІМ таратқан мәліметке қарағанда, Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы сауда айналымы 2025 жылы 4,8 млрд долларға жетіп, сауда шамамен 16%-ға ұлғайған. Соның ішінде 3,5 млрд доллары – экспорт, ал 1,3 млрд доллары – импорт.

Көрші елдер сауда айналымын 2030 жылға қарай 10 млрд долларға жеткізуді көздеп отыр. Осындай бағдарлама 2025 жылғы наурызда қабылданған.

Инвестиция көлемі

Бұған қоса, министрлік екі ел арасындағы инвестицияға қатысты тың мәлімет жариялады. Атап айтқанда, Қазақстан...

1 сәуірден бастап Қазақстанда «7-20-25» ипотекалық бағдарламасы бойынша жаңа қаржыландыру лимиті күшіне енеді. Бұл туралы Kursiv.Media Krisha.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.

Қанша қаржы бөлінеді

Бағдарлама шарттарына сәйкес, әр тоқсан сайын 25 млрд теңге бөлінеді. Жалпы жылдық қаржыландыру көлемі – 100 млрд теңге. Лимиттер әр тоқсанның басында жаңартылып отырады.

2026 жылғы 1 сәуірден бастап II тоқсанның лимиті автоматты түрде күшіне енеді. Осы кезеңде қатысушы банктердің біріне өтінім беріп үлгеру маңызды. Өтінім қабылдау туралы ақпаратты өз бетінше қадағалау қажет.

«7-20-25» бағдарламасы елдегі негізгі мемлекеттік ипотекалық бастамалардың бірі. Бағдарламаны «Қазақстандық Тұрақтылық қоры» жүзеге асырады. Бағдарлама 7% жылдық мөлшерлемемен, бастапқы жарнасы...

Танымал әнші Алтынай Жорабаева Шымкентке қонақ боп барып, шырайлы өлкеден түсірілген бірнеше stories салды. Ол жерде қаланың көрінісіне қатысты сын да бар.        

Алтынай Жорабаева Instagram парақшасына «Шымқаладан жалынды сәлем! Осы отырғанда біз Рахима плазаға «пирәшки» жеуге кетіп бара жатырмыз. Өткенде мамаммен аралағанда жегенбіз. Сол есімізге түсіп кетіп барамыз», – деп машинадан сторис салды. 

Дегенмен дәл әнші барған күні ол жер жабық болып шыққан.

«Мен ұрлыққа түскен күні ай жарық болды» демекші дәл осы күні бұл жер демалып жатыр екен. Енді кешкі тойға дейін уақытымыз бар. Олай болса, шашлык жеуге барамыз. Бұрын студент кезімізде...

Шымкент тұрғындары шақырған жедел жәрдем көлігінің қай жерде келе жатқанын картадан бақылап отыра алады. Денсаулық сақтау министрлігі, Шымкент әкімдігі және Yandex Qazaqstan-мен бірге осындай жоба бастады.

Бригаданың қызметін браузер картасынан, болашақта Яндекс Go қосымшасынан бақылай алады. Бұл диспетчерлерге түсетін жүктемені азайтуы керек дейді Yandex Qazaqstan жетекшісі Тимур Шалекенов.

Жедел жәрдем шақырғаннан кейін жүйе автоматты түрде SMS жібереді, ол жерде карта сілтемесі болады. Сілтемені ашып бригаданың қай жерде келе жатқанын бақылап отыруға болады.

Бастапқыда жаңа функция Шымкентте сынақтан өтеді, ал алдағы уақытта ол еліміздің барлық аймағында енгізілмек.

Түркістан облысы Келес ауданында абайсызда өзенге құлап кеткен сегіз жастағы бала бір аптадан бері әлі табылмай жатыр. Іздестіру жұмыстары тоқтаған жоқ.

Оқыс оқиға 23 наурызда түстен кейін сағат 17:00 шамасында болған. Анасының айтуынша, 2018 жылы туған бала Келес өзеніне құлап, суға батып кеткен.

Содан бері өңірде іздестіру жұмыстары жүріп жатыр. Оған Төтенше жағдайлар министрлігі, полиция, ҰҚК, жергілікті атқарушы органдардың күштері мен құралдары, сонымен бірге баланың туыстары мен еріктілер жұмылдырылған.

Құтқарушылар Абай және Жүзімдік ауылдары аймағындағы ұзындығы 42 шақырым Келес өзенінің арнасын арнайы ілмектер мен арқандар пайдалана отырып тексеріп жүр.

Жүзімдік, Қызыләскер және Ғани Мұратбаев ауылдарының су жағалулары тексерілд...

Орталық Азияда жылыну деңгейі әлемдік көрсеткіштен екі есе артып, мұздықтар жылдам еріп барады. Бұл шөлейттенуді күшейтеді.

Еуразиялық даму банкінің 2022 жылғы есебі бойынша, жағдай күрделі. Алайда үміт жоқ емес. Орталық Азия елдері мұздықтарды сақтауға ерік-жігер сала бастады. БҰҰ дерегінше, Орталық Азия мұздықтарды сақтау ісінде оқ бойы озық.

Климат өзгерісінің әсері

Орталық Азиядағы жағдай жылдам нашарлап келеді. 2024 жылдың тамыз айында Орталық Азия елдерінің алтыншы саммитінде Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев:

«Жаһандық климат өзгерісінің салдары біздің әрбір елімізде сезілуде. Температураның көтерілуі, мұздықтардың еруі, су тасқындары, құрғақшылық, шаңды дауылдар және басқа да мәселелер елеулі зиян келтіруде...

Өзбекстанда алғашқы атом электр станциясын дәріптеу жалғасып жатыр. Бұл жол АЭС макетімен мектеп оқушылары танысты. Балаларға арналған танымдық экскурсияны «Өзатом» агенттігі өткізді.

Өзбек билігі алғашқы атом станциясын Жизақ облысы Фориш ауданына салады. 2025 жылы реактор орнатылатын шұңқыр қазылған. Төрт блоктан тұратын станцияның екеуіне қуатты реактор орнатылады. Шағын өндіріс 2029 жылы іске қосылады. Станция құрылысы 2035 жылы толық аяқталуға тиіс. Алғашқы өзбек атом электр станциясын «Росатом» тұрғызады.

«Өзатом» жариялаған макеттен екі реактор орнатылатын ғимараттар сұлбасын көруге болады.

«Өзатом» мәліметінше, оқушыларға арналған танымдық экскурсия өскелең ұрпақтың ғылымға қызығушылығын ояту мақсатында ұйымдастырылған.

«Ғылым күнделікті өмірдің айырылмас бір...