Жаңалықтар

Израиль парламенті (Кнессет) дүйсенбі күні террористік шабуылдар үшін сотталған палестиналықтарға стандартты жаза ретінде өлім жазасын белгілейтін заң қабылдады, деп жазады ВВС.

Заң үшінші және соңғы оқылымда қабылданды: оған 62 депутат қолдап дауыс берсе, 48-і қарсы болды. Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху бұл бастаманы қолдады.

Заңға сәйкес, Израиль оккупациялаған Батыс жағалаудағы Израиль әскери соттары тарапынан «террористік акт» деп танылған шабуылдар үшін сотталған палестиналықтар 90 күн ішінде асу арқылы өлім жазасына кесілуі тиіс. Жазаны орындауды 180 күнге дейін шегеру мүмкіндігі бар, бірақ кешірім жасау құқығы берілмейді.

Теориялық тұрғыда заң израильдіктерге де қолданылуы мүмкін, бірақ іс жүзінде бұл екіталай, өйткені өлім жазасы...

Қазақстанда медициналық қызмет сапасына қатысты дауларды шешудің ең тиімді жолы анықталды. Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы арқылы әрбір қазақстандық шағым түсіре алады. Енді емханадағы кезек, дәрі-дәрмектің берілмеуі немесе дәрігердің дөрекілігі сияқты мәселелер бірнеше минут ішінде ресми бақылауға алынады.

Qoldau 24/7 дегеніміз не?

Qoldau 24/7 – Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының (ӘМСҚ) ресми байланыс арнасы. Егер басқа сервистер жалпы мемлекеттік қызметтерге бағытталса, бұл қосымша тек медицина саласындағы құқықтарды қорғау үшін жасалған.

Қандай жағдайда шағым түсіруге болады?

Актер Асқар Жұмабек сөзге келіп қалған Айнұр Нарзиева (nai_ainura) есімді модельді түрмеге жабу туралы оқырмандарынан ақыл сұрады.

Оның айтуынша, актер он күнге бас бостандығынан айырылып, жазасын өтеп шыққан.

«Мені он тәулікке не үшін жапты? Боқтағаным үшін емес, қоғамдық ортада тәтіп бұзды деп он тәулікке бас бостандығымнан айырды. Мен жалғыз өзім қоғамдық ортада тәртіп бұзған екенмін. Фото студияға кіріп, өзіммен өзім ұрсысып, қабырғаларды боқтап, адамдардың мазасын қашырып, жалғыз өзім тәртіп бұзыппын», – деді актер.

Оның айтуынша, сотта судияның өзі «Асқар, резонанс болып кетті, сол үшін сізді он тәулікке бас бостандығыңыздан айыруға тура келіп тұр» деген көрінед...

Түрік азаматы Ибрахим Жанлыел 1 сәуірде Air Astana бас атқарушы директоры (CEO) қызметіне кірісті. Бұл туралы әуе компаниясының баспасөз қызметі хабарлайды.

Жаңа басшы келді

Ресми мәліметке қарағанда, жаңа басшы «операциялық орнықтылықты нығайтуға, тұрақты өсімді қолдауға және Air Astana мен FlyArystan аясындағы екі брендті стратегияны ілгерілетуге» назар аударады.

«Мен Air Astana-ны басқаруды және компанияның табысты даму тарихының ары қарай жалғастыруды асыға күтемін. Мақсатымыз – Орталық Азиядағы хабтарымыз арқылы ұшатын жолаушылар үшін таңдаулы әуе компаниясы ретіндегі жайғасымызды нығайту», – дейді топ-менеджер.

Жанлыел туралы

Ибрагим Жанлыел 1971 жылы туған. Ол – Түркия азаматы...

НАТО елдері АҚШ-тың Иранға қарсы әскери іс-қимылдарын қолдамағаннан кейін, Америка альянс құрамынан шығу мәселесін талқылап жатыр. Дональд Трамптың бұл сөзін The Telegraph басылымы жариялады.

Трамп альянсты «дәрменсіз ұйым» деп атады.

«Иә, АҚШ-тың НАТО-дан шығу мәселесі енді қайта қарауға жатпайды деп айтар едім. НАТО мені ешқашан сендіре алған емес. Мен олардың дәрменсіз екенін әрқашан білетінмін, айтпақшы, мұны Путин де біледі», – деді ол.

«Біздің соғысымыз емес»

АҚШ президентінің айтуынша, НАТО-дағы серіктестер әлемдік мұнайдың 20%-дан астамы өтетін Ормуз бұғазын ашуға көмектесуге асығар емес. Ал Тегеран бұл бұғазды бірнеше апта бойы жауып тастап, ашпай отыр. Ол өз кезегінде мұнай...

2 сәуірге қараған түні НАСА-ның Артемида II ғарыш миссиясына қатысатын төрт ғарышкер Айға ұшады. Адамзат баласы жарты ғасырда алғаш рет Жердің жалғыз ғана табиғи серігіне сапарлайды.

Маңызды миссия

Space Launch System (SLS) зымыран тасығышы Астана уақытымен түнгі сағат 03:24-да АҚШ-тың Флорида штатындағы Кеннеди атындағы ғарыш айлағынан әуеге көтеріледі. Boeing компаниясы дайындаған зымыран «Орион» ғарыш кемесін орбитаға алып шығады.

Осылайша, бүгін НАСА-ның Артемида II миссиясы ресми түрде басталады. Оның мақсаты – 2028 жылы адамды Айға қондыру.

Осы жолғы сапар 10 күнге созылады. Ғарышкерлер Айды бір айналып, Жерге қайта оралады. Төрт адам Айдың бізге көрінбейтін арғы бетін тамашалайды.

Әнші Жазира Байырбек айтыскер ақын, психолог Айнұр Тұрсынбаеваның көріпкелдік қасиетіне таңырқады.

Оның айтуынша, Айнұрдың бір қасиеті бар. Айтқандары ұдайы дәл келеді.

«Айнұр сен жай ғана психолог емес сияқтысың. Сенің бір қасиетің бар сияқты. Білесің бе, менің қызым дүниеге келмей тұрып, туған күнімде домбырамен арнайы айттың. «Келесі жылы қызды бол» дедің. Ол кезде қызды болу мүлде ойымда жоқ. Келесі жылы қызды болдым», – деді Жазира Байырбек.

Айнұр Тұрсынбаева да мұны жоққа шығармады. Кеше Мақпал Қаратайдың үйіне барғанын, онда оның сіңлісімен кездескенін айтты. Оны 2010 жылы көрген кезде «Жұлдыз, сенің көп балаң болады» деп айтқан екен. Алты...

АҚШ билігі Қазақстан аумағы арқылы ресейлік мұнайды Қытайға тасымалдауға ресми түрде рұқсат берді. АҚШ Қаржы министрлігінің бұл шешімі (OFAC лицензиясы) 2027 жылдың 19 наурызына дейін жарамды болады. Бұл қадам әлемдік нарықтағы жағдайдың қиындауына байланысты жасалып отыр.

Бұл шешімнің себебі неде?

Қазір мұнай нарығында жағдай тұрақсыз. Таяу Шығыстағы қақтығыстар мен Парсы шығанағындағы, әсіресе, Ормұз бұғазындағы қауіп-қатер мұнай жеткізу ісін қиындатып жіберді.

Сондықтан АҚШ Қазақстан арқылы өтетін қауіпсіз құрлық жолын сақтап қалуды жөн көрді. Бағытпен күніне 200 мың баррельге жуық мұнай өтеді, бұл нарықтағы тепе-теңдікті ұстап тұру үшін өте маңызды.

Қазақстан үшін маңызы қандай

Бұл...

Қазақстанда банктердегі проблемалық жылжымайтын мүлікке қатысты ережелер өзгерді. Мұндай активтерді жалға беруге, құрылысын толық аяқтауға немесе сатуға дайындау рұқсат етілді. Енді банктер мұндай мүлікті тек есепте ұстап отырмай, оны ретке келтіріп, қайта пайдаға жаратуға мүмкіндік алады. Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің қаулысында айтылған.

Жаңа ережелерге сәйкес, мұндай активтерді жалға немесе лизингке беруге, құрылысты аяқтауға қаржы тартуға, қажетті жұмыстарды қаржыландыруға, тіпті оларды басқару үшін бөлек компаниялар құруға мүмкіндік беріледі.

Егер нысан аяқталмаған болса, оны толық аяқтауға болады. Ал егер бұл жылжымайтын мүлік немесе басқа да актив болса, оны сатып алушы табылғанша бос ұстамай, уақытша пайдалануға болады.

2 сәуір, бейсенбіге арналған доллар бағамы мәлім болды. Қазақстан қор биржасындағы (KASE) күндізгі сауда нәтижесінде 1 доллар 475,09 теңге деп белгіленді.

Ұлттық валюта бір тәуліктің ішінде шамамен 3 теңгеге нығайды. Осылайша доллар бағамы 2024 жылғы шілдедегі төмен көрсеткішке қайта оралды. Айта кетейік, кейінгі бір айда төл теңге шамамен 25 теңгеге күшейді.

Қазір елдегі екінші деңгейлі банктер мен валюта айырбастау мекемелерінде доллар 474-476 теңге шамасында саудаланып жатыр. Kurs.kz мәліметінше, Алматы қаласында 1 доллар 474 теңгеден қабылданып, 476 теңгеден сатылады. Астана қаласында, әдеттегідей, бағам сәл қымбат – 473 және 480 теңге.

Бұған дейін Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов

Наурызда теңге бағамы 1 АҚШ доллары үшін 478,15 теңгеге дейін жетіп, бір айда 3,9%-ға нығайды. Сонымен қатар, Қазақстан қор биржасындағы сауда-саттық көлемі де өсті: бір күндік орташа көрсеткіш 335 млн доллардан 372 млн долларға дейін көтеріліп, жалпы айлық айналым 6,7 млрд долларды құрады. Бұл туралы Ұлттық банк хабарлады.

Республикалық бюджетті қаржыландыру мақсатында наурыз айында Ұлттық қордан 400 млн АҚШ доллары сатылды. Бұл жалпы сауда-саттық көлемінің 6%-ын немесе күніне шамамен 22 млн долларды құрады. Ақпанда да 400 млн долларға тең валюта сатылған.

Ұлттық қордан қанша валюта сатылды

Алдын ала болжам...

Алматыда электросамокаттар мен мопедтердің қауіпсіздігіне қатысты кешенді шаралар әзірлейтін ведомствоаралық жұмыс тобы құрылып жатыр. Енді көшеде қараусыз қалған электросамокаттар полиция тарапынан тәркіленеді. Бұл туралы Polisia.kz хабарлады.

Бұл мәселе құқық қорғау органдарының кикшеринг компаниялары мен жеткізу қызметтері өкілдерімен кездесуі барысында талқыланды.

«Ретсіз қалдырылған самокаттар тәркіленеді. Бұл бизнеске қысым емес, ең алдымен қала тұрғындарының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған шара. Қауіпсіздікті кешенді түрде қамтамасыз ету үшін кикшеринг компаниялары, жеткізу қызметтері, әкімдік, прокуратура, депутаттық корпус және Ұлттық кәсіпкерлер палатасы өкілдерінің қатысуымен ведомствоаралық жұмыс тобы құрылуда», – деді Алматы қаласы полиция департаменті бастығының орынбасары Ғалым Сарғұлов.

Жұмыс тобы...

Қостанай облыстық соты тәртіп сақшысын соққыға жыққан үш азаматты екі айға қамауға алу туралы шешім шығарды. Бастапқыда жеңіл баппен басталған іс кейіннен аса ауыр қылмыс санатына қайта сараланды.

Мәселенің мән-жайы

Естеріңізге сала кетейік, 28 наурыз күні әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде Қостанай қаласының «Береке» шағын ауданында болған оқиға туралы ақпарат тараған еді. Бір топ жас жігіт қоғамдық тәртіпті бұзғаны үшін ескерту жасаған полиция қызметкерін соққыға жыққан. Полиция департаменті олардың кім екенін жедел анықтап ұстады.

Бастапқыда бұл факт бойынша «өмірге қауіпті емес зорлық-зомбылық қолдану» бабымен іс қозғалған болатын. Алайда тергеу барысында қылмыстың сипаты ескеріліп, іс ҚР Қылмыстық кодексінің 380-бабы 6-бөлігі 4-тармағына («Билік өкіліне...

Қытайдың энергетика саласындағы Datang ірі мемлекеттік компаниясының бұрынғы басшысы Коу Вэй шартты түрде өлім жазасына кесілді. Бұл туралы Reuters қытай баспасөзінің мәліметіне сүйене отырып хабарлайды.

Сыбайласқан жемқорлықпен күрес

Қытайдың China Datang Group компаниясының бұрынғы бас директоры Коу Вэй 1 сәуірде шартты түрде өлім жазасына кесілді. Алайда жазаны орындау екі жылға тоқтатылды. Шешімді Ішкі Моңғолияның халық соты шығарған.

Топ-менеджерге 1,54 млрд юань (210 млн доллар) көлемінде пара алды, қызмет бабын асыра пайдаланды деген айыптар тағылған. Мүлкі тәркіленіп, саяси құқықтарынан айрылды.

Коу Вэй кінәсін мойындап, тергеуге көмектесіп, параның көп бөлігін қайтаруына байланысты оның жазасы жеңілдетілген. Екі жыл ішінде жаңа...

Жұлдыз Әбдікәрімова айнадағы бейнесімен сөйлесе бастады. Ол айнадағы бейнесінің сөзіне құлақ түргенін айтты.

Қайрат Нұртастың жары бүгінгі күніне тәубә дегенмен, шүкіршілік ету ертерек деп біледі.

«Олай деуімнің себебі, айнадағы бейнем былай деді: «Өнердегі жасайтын шаруа бастан асатындай сезіледі. Иә, бұған дейін де жасағанымыз бар. Көпшілік үшін көлемі бармақтай болғанымен, өзің үшін салмағы мың батпан еді. Егер бізде шұғылалы нұр демейін, жіптік сәуледей зерде болса, таудай демейін, тобықтай талап болса, бармақтай демейін, тырнақтай бақ болса, ол – бізге сұраусыз берілген сый емес. Несие. Өнер жолында парыз арқалатқан, қоғам алдындағы қарызымыз. Демек, әлі де құнды, мәнді, мазмұнды шығармашылы...

«Ұлттық қор – балаларға» жобасы аясында 12 мыңға жуық бала азаматтық ауыстыруына байланысты төлем алу құқығынан айырылды. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (БЖЗҚ) Informburo басылымына берген мәліметі бойынша, 2024 жылы тізімнен 3 148 адам, ал 2025 жылы 8 757 бала шығарылған.

Бағдарламадан шығарылған қатысушылардың шоттарынан шамамен 2,4 млн доллар кері қайтарылды. Оның 325,4 мың доллары 2024 жылы, ал 2,1 млн доллары 2025 жылы есептен шығарылған.

Алайда бұл қаражат жоғалған жоқ: қайтарылған нысаналы талаптар бағдарламада қалған басқа балалар арасында толықтай қайта бөлінген.

БЖЗҚ түсіндірмесіне сәйкес, бір қатысушыға шаққандағы төлем мөлшері есепті жылдың соңындағы балалардың жалпы санына...

Ұлттық банк басшысы Тимур Сүлейменов елдегі ипотека мөлшерлемесіне қатысты жаңа реттеу шаралары әзірленіп жатқанын хабарлады. Ол 25%-бен берілетін несиелер халықтың қалтасына айтарлықтай салмақ салатынын айтты.

Сүлейменовтің айтуынша, елде ипотекаға сұраныс әлі де жоғары, несие беру 10%, тіпті одан да көп өсіп келеді.

«Біз ипотекалық несие беру көрсеткішінің төмендегенін көріп отырған жоқпыз. Керісінше, ипотека өсіп жатыр. Келесі жылдың шілдесіне дейін біз қандай да бір шараларды қабылдайтын боламыз. Себебі, қайталап айтамын, 25% мөлшерлемемен 10 жылға берілетін ипотека өте қауіпті. Бұл төлемнің үш есе көбейуіне әкеледі, сондықтан азаматтарымыздың қарызға белшеден батып кетпеуіне жол бермеуіміз қажет», – дед...

Нұрболат Қанай жақында қаза болған анасын еске алды. Анасы өмірде қажет болатын дағдыларға баулығанын баяндап берді.

Оның айтуынша, соның арқасында әнші үйдің тазалығы мен үй шаруасын дөңгелетіп кете алады.

«Үйді жинау керек. Жалпы, біз үш ағайынды едік. Үлкен ағам Айбар, одан кейін мен Нұрболат және марқұм Диар деген інім болды. Үйдегі үш ұл қыздардың барлық жұмысын жасай береміз. Өйткені анамыз бізге үйретті. Біздің үйде мамадан басқа қыз жоқ. Үй жинау аламыз. Тамақ пісіріп, нан жаба аламыз», – деді Қанай.

Әнші анасынан көп нәрсе үйренген.

«Шүкір. Кір жуған кезімізде, «қараны қараға, ақты аққа бөлесің», «мынау...

Алматыда мемлекет мұқтажы үшін жер телімдерін немесе өзге де жылжымайтын мүлікті мәжбүрлі түрде иеліктен шығару процедурасы басталды. Көлік тұрағын салу үшін 101 учаске иелерінен сатып алынбақшы. Бұл туралы әкімдіктің 2026 жылғы 30 наурыздағы қаулысында жазылған.

Жер телімдері негізінен Түрксіб ауданындағы учаскелер. Олар автотұрақ аймағын абаттандыру үшін алынбақшы. Мәжбүрлі түрде иеліктен шығару мерзімі – 2029 жылдың 31 желтоқсанына дейін.

Меншік иелеріне заңда белгіленген тәртіппен өтемақы төленеді. Ол үшін Алмалы ауданы, Төле би көшесі, 155, 6-қабат, 602-кабинет мекенжайына бару керек.

Учаскелердің толық тізімін мына жерден көруге болады.

Осыған дейін Алматыда LRT салу үшін 300-ге жуық жер учаскесін мемлекет...

Air Astana Дубайға ұшатын рейстерді сәуірдің аяғына дейін тоқтатады. Бұл туралы әуе компаниясының баспасөз қызметі хабарлайды.

Таяу Шығыстағы қақтығыс әлі жалғасып жатқандықтан, Air Astana Алматы мен Астанадан Дубайға ұшатын тұрақты рейстерді тоқтату мерзімін 1 сәуірден 30 сәуірге дейін ұзартуға мәжбүр болып отыр.

Соған байланысты әуе компаниясы ұшпай қалған рейстердің жолаушыларына бірнеше ұсыныс жасады:

Әуе компаниясы Таяу Шығыстағы ахуалды...

4 сәуірден бастап Алматыда №130 автобус бағыты іске қосылады. Бұл туралы қала әкімдігінен хабарлады.

Жаңа маршрут Қалқаман шағынауданындағы №7 қалалық аурухананы «Көктөбе» соңғы аялдамасымен байланыстырады. Алғаш рет қоғамдық көлік жүрмеген Бұқар жырау бульварын қамтиды. Одан бөлек Райымбек батыр даңғылы, Сейфуллин даңғылы, Достық даңғылы және Сәтбаев көшесі арқылы жүреді.

«Алматыэлектротранс» ЖШС басқаратын бұл бағытта күн сайын 15 жаңа Yutong автобусы қатынайды. Әрқайсысы кемінде 80 адамға шақталған. Таңғы 05:30-дан түнгі 23:00-ге дейін қызмет көрсетеді.Автобустардың келу жиілігі – шамамен 9 минут.

Еске салайық, 4 сәуірден бастап  Алматы автобустарында жаңа төлем жүйесі енгізіледі. Ол туралы толығырақ мына жерден

Түркістан облысында апелляциялық инстанция өз әкесін ұрып-соққан тұрғынының үкімін қайта қарады. Сот прокуратураның шағымын қанағаттандырып, сотталушының бас бостандығынан айыру мерзімін 5 жылдан 6 жылға дейін ұзартты деп жазады Tengrinews.

Соттың баспасөз қызметінің мәліметінше, 31 наурызда апелляциялық инстанция прокуратураның жазаны қатаңдату туралы шағымын мақұлдады.

«Оның жаза мерзімі ұлғайтылды. Бес жылдың орнына алты жыл бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды. Прокуратура жазаны қатаңдату туралы қолдаухат беріп, ол қанағаттандырылды. Айыптау баптары бұрынғыша қалды («Қинау» және «Денсаулыққа қасақана орташа ауырлықтағы зиян келтіру»), бірақ жазаны арттыру жағына қарай қайта қаралды», – деп түсіндірді ведомство.

Неге жазаны одан әр...

Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов әлемдік нарықтағы жағдай сәт сайын өзгеріп жатқандықтан, бас банк базалық мөлшерлемеге қатысты қандай шешім шығаратынын айтуға әлі ерте екенін айтты.

«Базалық мөлшерлемеге қатысты кезекті шешім 26 сәуірде шығады. Оған дейін сыртқы нарықта да, ішкі нарықта да көптеген өзгеріс болуы мүмкін. Осы уақытқа дейін жанар-жағармай бағасы, коммуналдық тариф құны қалай өскенін, бизнес жаңа салық өзгерістеріне қалай бейімделгенін байқаймыз. Сондықтан базалық мөлшерлемеге қатысты шешім туралы айтуға әлі ерте», – деді Сүлейменов.

2026 жылдың І-ІІ тоқсанында экономика жаңа талаптарға бейімделеді. Сүлейменовтің айтуынша, жылдық және айлық инфляция, инфляцияға қатысты болжам төмендейтін болса, онда...

2026 жылдың бірінші тоқсаны отандық өңдеуші өнеркәсіп үшін ауыр сынақпен аяқталды. Freedom Holding Corp. сарапшылары жариялаған соңғы есеп сектордағы іскерлік белсенділіктің күрт төмендегенін және өндіріс қуатының айтарлықтай қысқарғанын көрсетіп отыр.

PMI индексі: нарық рецессия алдында тұр ма?

Наурыз айының қорытындысы бойынша, Қазақстандағы өндірістік PMI (Сатып алу менеджерлерінің индексі) 47,4 тармаққа дейін құлдырады. Бұл – ақпандағы (48,1) көрсеткіштен төмен және қатарынан үшінші ай бойы 50,0 межесінен (өсім мен құлдырау арасындағы шекара) төмен қалып отыр. Мамандардың айтуынша, мұндай елеулі төмендеу соңғы рет 2022 жылдың наурызында, геосаяси жағдайлар күрт шиеленіскен тұста байқалған еді.

Тапсырыс азайды, жұмыс орындары қысқарды